Hide Article Text (OCR)
A. Cl. W.PABLO CASALS.Pahlo; de groote Pablo in onze her-inncring lcefdc hij niet ccn aurcool: c!e incar-sialie van de ccllo-schoonlicid. Wij warcn hem nooit verge ten. Maar hij schecn het ws, Ik heb zijn ccrste triumfen mcegemaafcx,in Diligenfcia natuurlijk, Hij scheen Den Haag lief te hebben; nog al vaak kwam hij hier. En dan het Trio Cortot, Thibaud, Casals, dat waren feestdagen. Hoe lang schijnt het geleden.Toen lokte het leven verder..., ook het leiders-leven, de directie-Pult. Dan de groote magneet aan de overzij van den Oceaan.I och is het dr. de Koos gelukt, hem te. doen tcrugkeercn naar zijn premier amour van optreden,Hit Amerika, reeds met wereldnaam et heen gegaan, nu terug, en.... eenvoitdig gebleven, onaangetast, Een streepje aan de balk waarlijk.Dan komt de moeilijkhcid, waar, in vvelk huis? De nervus rerum Jaat, blijkt het helaas, de kleine zaal niet toe, de groote doet de liefhebbers aarzelen. Kiezen of deelen.... dan maar de groote zaal. Onze ooren ge-wennen (zoo gaat het mij) gaandeweg, zoo goed mogelijk, Maar ik voor mij, moet tel* kens opnieuiv weer beginnen.Dus Casals in het Gebouw. Boven goed, beneden halt bezet. En het werd weer ccn feest.Er is iets veranderd (hehalvc dan de hril). De gesloten oogen van vroeger, naar boven gericht, die eigenaardige houding lice ft hij niet-nicer. Maar er is voor nisi nog iets bijgc-komen. Nog meer bezonketiheid en ge.-ttld leven, als een visionnair doorzicht door het raadsel des levens.Waar wijsheid en kuast elkaar raken, daar ontspringt een vonk van niysterie en die is in Casals gevarcn. Nu in zijn rijpe leven, is die gaan ontgloeien, een graalslicht van ge-wijde schoonheid. Zoo is nu voor mij zijn Bach. Eerst de C-dur Suite, en bij de extra's (eeu zetling van) het Adagio uit de C-dur Toccata voor orgel, de Prelude van Es-dur Suite, Het was voor mij een muziek, zooals Mallarme ze hoort in zijn gedicht Sainte, door Ravel gecomponeerd, musicienne dvt silence. Zulk een Adagio (in a-tnol, uit de orgel occata), zulk een Sarabande (uit de c-dur suite), zoo opgedrageu, is een dankge-bed aan den Geost der bezicling.' Hoe stil en verheven is het daar in het hart. Hoc tnono-logisecrt daar ecu pricster der cenzaamheid, die boven vreugd en smart is. In ztilke Bachs is voor mij Casals de onnavolgbare.Overal is het de ziener, die spreekt, dc bc-vrijder uit de materie, dc reine belichter vanhet esscnticel-geesteliikc.Ook als hij ecu dingetje van delicalcssc aanbiedt, bijv. de Menuet uit de Petite Suite van Debussy. \Y ic geeft ons dat zoo gedis-tingucerd? Zoo, dat de ijdclheid ons niet lmshaagt. Zoo, dat de charmc wcl blijft 1c-ven, maar zich iiiet vleiend opdringt.Ook als hij zijn landgenooten in het (Spaausch) zonnetje zet: Turina, Dc Lascr-na, Cassado, Granados. Dan is het spel dor verbcelding op zijn sterkst. Het is a! ziel. die dan klinkt. Het hart is daar, over de Pyrcneeen, cn de vingers over zijn Bergonzi hier. Temperament, leven cn kleur. pittoresk en vcrinnerlijkt beide, alles als ondcr de stolp tier Jcvcnsovenviiining. Een stolp, die geen afsluiting is van’s levens Icvcnde kern, maar die den zelfgekozen afstand bepaalt.Ook in de Senate van Breval, die ccn ideaal Fransch karakterbeeld van zijn yococo-klassieken tijd wordt, een spirituecle.gracierijkc houding tegenover het leven, dat behaagt en wil behagen, maar den ernst niet ontkent, met een seigneuraal beheerschen van de materie.Ook zelfs in de Sonate van Brahms (e mol), zooals dat telkens in me doorflitste. Juist de souplesse, welke rntusschen niet het over-heen glijden der lichtelijk-oppervlakkigen is,, eerder dan het wat ruige en te energieke, dat we wcl ecus hooreu, kan deze Sonate zoo goed doen. Maar het geheel was vol* strekt geen kamermuziek-Brahms. Ten eerste a! niet door de ruimte. Ten tweede, door-dat het een cel-solo met klavicrbegeleiding iverd, en wel een begeleiding, zoo bleek en anemisch, dat er van zuivere klankverhou* dingen der twee instrumenten geen sprake was. Het onderdanige dienaar spelen was daar gchecl uit deu booze. Overigens was de beer Schulhoff een delicaat begeleider als men als zoodanig niet beter wenschcn kan. In wczcn wel waarachtig muzikaal, maar te ondergescbikt en bleek van karakterbeeld.Ook dat is nog weer wat stiller gewor-den: het vibrato, het persoonlijkste van den snaartuigkuustennar. En het was al zoo iets aparts van weinighcicl met veel uitwerking. Toon en techmsch beide, de smcttelooze imsnaterialssatie zelf. De klank, niannelijk en nlP Inet een weergaloozen zacht-diep-vollen glans. In alles de rust en de rijpheid van den denkenden man, daarbij de absolute vei-hgheidstclling tegeu de onbewaakte (succesA overwegen van twijfelachtigen smaak.Ook in het rijk der cellisten zijn de komngen zeldzaam geworden. Zoo Casals. Eaten we hem in eere houden. Al zijn er prinsen en princessen (denken we aan Raya), die hun licht naast hem behoudcn en dicht op hem volgen.i-,In..h.et Gc!)0mr *s heni dan ook „vorste-hjke hulde gebracht.Die Sarabande en dat Adagio van Bach warcn alleeix al een Zondagavond-exceptie waard,A. d. W.VAN ANROOY.Naar wl; . nemen, heeft dr. van Anroov neden naar Dusseldorp bcricht, dat hii de uitnoodigmg, um aldaar het concert op 23 ivovember te leidcn, niet kan accepteeren.CYRIEL BUYSSE EN HELENE SWARTHIn het Novcnibcr-nmnmcr van het Fransch Bclgische tijdschnft Lc Tliyrse words. naa aanlcidintf van Sum zcvcntigstcn veriaardacS.l/ST1 “? Cvricl5 h-vTr/e hermncrt er aan, dat HelenSwarth eerst hransche vcrzon heeft ceschrc vcn, ah-oreMs zsd, a*n dc Nedcrlandschc IctlcC, f. Tuce gcdichtcn van HelenSunrih, in het hransch vcrtaald door G il Rodrigue, zijn in dit nummcr opgcnomcnZaterdag a.s. zingt bij de Fricsche Orkest vcrccn.guig te Lecuvvardcn Ilenrictte walsen van Strauss: Geschichten den'limmm. ' WkMr Bh. « Friil,li„ssHet Stcdclijk Museum te Amsterdam heeft net dock Aligator van .G«^rge Grosz gekocht
Newspaper Details
Het Vaderland
The Hague, Zuid-Holland, NL
Mon, Nov 18, 1929
Page 16
Full Page
Clipped by
Anonymous
ES 21 Jul 2024
Other Publications Near The Hague, Zuid-Holland
S Gravenhaegse Courant
Haagsche Courant
Bataafsche Staats Courant
Dagblad Vans Gravenhage
Algemeen Nederlandsch Nieuws En Advertentie Blad
