Baku Kommunist Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Kommunist

  • Publication Name: Baku Kommunist
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 31,112
  • Years Available: 1956 - 1991
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Kommunist, September 23, 1956

Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Kommunist (Newspaper) - September 23, 1956, Baku, Azerbaijan КОММУНИСТ 23 СЕНТЯБР 1956->ш ИЛ, № 222 (10255У IMÌ ПАМБЫГ ЙЫГЫМЫ В8 ТВЬВНШИ СУШЛВИДИРМВЛИКуидолин иыгым тапшырыгы артыгламасцл9 врине втирилир Еодхозумузун тзвлэри беЧ9рМЭНИ мутэ-щэхкдл вечирддйи квмв,    йыгы^ мыва да чидди Ьазырльггла башладыш-^&р. Падбыг йыдмаг учун 420 колхозчу айрылмышдыр. Болхоиуларын мэЬсулдар яшлэмэси учун тарла душэркэлэряндэ ла-зьгми шэраит ярадылмышдыр. Болхозда маЬсул ЙЫГЫМЫ деврундэ карудэчаь ■шлэрия планы тзртиб олунмуш вэ ай-ры-айры колхозчулар учун кундэлж|1 йы? дым вормасы муэййэв эдвлмишдвр. Инди ®одхозумуз hap кун тэдарув мэнтагэсинэ яллик планын иви-уч фаизи гэдар пам-быг таЬвил верир. Болхозда олан бутун бригада ва манга-лар кундалик тапшырыгы артытламаси-да ерина етирирлар. Фэ1р(ав Элиев ва Исаг Агаев йолдашларын бригадалары-вын узвдари Ьамыдан иралида кедирлар. Ф. Элиев йолдашын бригадасы девлэтэ памбыг таЬвилл планыны октябрын 15-дав ерина етирмайи ва пландан алава чох-лу памбыг вермайи ва’д зтмишдир. Бри-гаданын узвлари кундэлив тапшырыгы 150—160 фанз ерина егирир. Куллар ЭЪмэдова йолдашын мангасы нндийадэв иллив планын 50 фаизн га-дар памбыг йыгмышдыр. Еолхозчулардан Нубар Мурадова, Мэнсума Ширинова, Рафигэ ЭЬмадова, Назы Ьэсано^а йол-дашдарын Ьараси кунда 130—140 вило-грам памбыг йыгыр. Биз памбыгын нев-лар узра йыгылмасыяа хусуси дштат етиририв. Буна кора да индийадав тэдарув мэнтагэсинэ тэЬвил вердийимиз 215 тон памбыгын Ьамькы сечмэ вэ бирии-чи нев вими гэбул эдилмишдир. Султан ИБРАЬИМОВ Чэбрайыл районундакы сИнгилаб» колхозу ну н арраному.МэИсул невлэр узрэ йыгылмыр Агдаш районунун волхозларында" памбыг йыгымынын илв жу'нлэриндэн чндди ногсанлара йол верилир. «Гэлэбэ» вол-хозунда Рузман Бабаев, Ьусейн Ьусейнов, Сэлми Элиева вэ Эманэт Шыхэлиева йолдашларын бригада ва мангаларында маЬ-суя нбвлар узрэ йыгылмыр, иткийа йод верилир. Тэрэчэ олмадыгындан памбыг торпагын узэринэ сарилиб гурудулур. Буна керэ да йыгылан мэЬсулун 75 фаизи тэдарув мэнтэгэсиндэ икинчи нов кими гэбул эдилмишдир. Болхоз сэдри Шамил Гасымов вэ илв партия тэшкилаты кати-би Эсмайэ Элиева йолдашлар мэЬсудув новлэр узрэ йыгылмасына эЬамиййэт вер-мирдэр. - Маленков адына водхозда .ррундалик йыгым нормасы еринэ етирилмир. Зей-нал Элиев вэ Чэфэр Эзмэммэдов йолдаш-дарын бригадаларынын мэЬсулу мутэшэк-кил йыгылмыр. Андреев адына колхозда Мустафа Гурбанов йолдашын бригадасында памбыгын гурудулуб мэнтэгэйэ кондэрил-мэси ланкидилир. Еолхозчулардан Назилэ Мэммэдова, Сабира Новрузова вэ Эсмайэ МеЬдиева йолдашлар памбыгы новлэр узрэ йыгмырлар вэ мэЬсулун зибиллэн11б-синэ йол верирлэр. Агдаш МТС-нин хидмат этдийи «Ша-фэг», «Бомсомол» Еолхозларында вэ Еа ганович адына колхозда hap кун планда нэзэрдэ тутулдугундан 3—4 тон аз памбыг йыгылыр. Б. Маркс .адына, Шверник адына вэ Жданов адына колхоздарда памбыгы'вГ йы-гыдмасы вэ Д6ВД9ТЭ тэЬвил вериямэси лэнкидилир. е. ЬУСЕЙНОВ. ЕВЛАХ РАЙОНУНУН КОЛХОЗЛАРЫНДА КУНДЭ 100 КИЛОГРАМДАН АРТЫГ ПАМБЫГ ИЫРАНЛАР АЙХАНЫМ ЭЛЭКБЭРОВА—«28 Апрел» колхозунун узву—135 килограм. ЧИМНАЗ КЭРИМОВА—к28 Апрел» колхозунун уаау—135 шогрзм. КНАРИК СТЕПАНЯН—Микоян адына колхоаун у*»У—*35 килограм. ГАРАТЕЛ ЬУСЕИНОВА—Фрунзе адына колхозун узву—135 килограм. СЭМАИЭ ЭЛИЕВА—Фрунзе адына колхозун узву—130 кидограм. СЕЙРАН ЬЭСЭНОВА—Фрунзе адына колхозун узву—130 килограм. ГАРАТЕЛ МУСАЕВА—«28 Апрел» колхозунун, узву—130 килограм. НИКАР ВЭЛИЕВА-«28 Апрел» колхозунун узву-130 килограм. ШТКУФО МЭММЭДОВА—Сталин адына колхозун узву—129 килограм. СИМУЗЭР ЭЛИЕВА—Нивами адына колхозун узву—125 килограм. АРЧА ЬТСЕИ НОВА—Низами адына колхозун узау—120 килограм. СУРЭЙЯ ТУТАЕВА—«Коммунист» колхозунун узву—120 килограм. МАЯ ЬАЧЫЕВА-Низами адына колхозун узву-120 РУГИИИЭ РТСТЭМОВА—«Коммунист» колхозунун узву—115 килограм. МЭХМЭР ИСАЕВА—«Коммунист» колхозунун    **5    »силогр^. ИЗЗЭТ МЭММЭДОВА-Сталин адына колхозун УЗву-ИО «»-«^рам. ЬЭНИФЭ НАМАЗОВА—«28 Апрел» колхозунун Y3fY-*10 килограм. ганЛАБ ЭЛИЕВА—Сталин адына колхозун узву—107 килограм. ФИРЭНкИЗ МЭММЭДОВА—«Коммунист» колхозунун узву—105 килограм. Памбыг йыгымыны яхшы тэщкил этмэли Мир Бэшир районунун водхозларынын Ьамысында памбыг йыгымыяа башдан-мышдыр. Илв кунлэр кестэрлр ви, бир сыра волхозларда памбыг йыгымына яхшы Ьазырлыг корулмамжшдир. Биров адына колхозун* 600 Ьевтар эвин еаЬэсинЕН демэв олар ви, Ьэр ериндэ гоза-лар кутлэви сурэтдэ ачылмышдыр. Лакян колхозун башчылары памбыгын вахтында вэ иткисиз йыгыдмасы учун тэдбвр кор-мурлар. Муса Аббасов йолдашын бригадасыща он<эв интизамы занфдир. Памбыг йыгы-мында шптирав этмэлн олан 5 нафвр ви-шидэн Ьеч бири тарлая чыхмыр. Бнз бри-гаданын тарласьгаы квээрвэн 15 нэфэр га-дын памбыг йыгырды. Ондарын чохунун харалы вэ бэ’зилэринин дэ дешлуйу йох иди. Т'эрэмэ олмадыгындан колхозчулар йыгдыглары памбыгы торпагын услуно сэрирдилэр. «Парис Еооемунасы» колхозу да иря венд тэсэрруфаты артеллернндэн б1фиднр. Болхозун памбыгчылары бу ил евдикларн 780 Ьевтар саЬэден девлэта 1.790 тон памбыг таЬвил вермалидирлар. Болхозун памбыг тарлаларында бол меЬ-сул етишдирилмнш вэ Ьэр ерда памбыг ачылмышдыр. Болхозун башчылары меЬ-сул йыгымынын илв вунундэ газаныл-мыш мувэффэгяййетла архайынлашмыш-лар. Болхозда енав интизамы зэифдир. Памбыг йыгымында шптирав этмэли олан 315 нафэрнн чоху тарлая чыхмыр. Сен- тябрын 5-да Р. Хачатурян йолдашын бри-тадасыкда 30 нефэрдэн 16 нэфери, А. Бабаян йолдашын бригадасында 52 вэфэр-дан 22 нэфари, А. Аракелян йолдашын бригадасында 34 нефэрдан 17 нэфари йы-гымда шптирав этмдашпщир. Бунун вати-мэсядир вя, Ьамин вун колхозда нэзарде тутулдугундан 15 тон аз маЬсул йыгыл-мышдыр. Болхозда шЬсулун новлар узрэ йыгылмасына фикир верилмир. Тевча бу факты кестармев вифайетдир 'кл, Гарадаглы паве быг гэбулу мантагаоина вопдерилэн 41 тон мэЬсулун Ьамысы ивинчи нов кими габул эдилмишдир. «Еоммунист» волхозунда бу ил 260 Ьек-тар саЬадэ памбыг окилмишдир. Еэрим Ко-эолов во Исмайыл МеЬдиев йолдашларын бригадаларында етитдщшлмиш бол маЬсул яхшы горунуб сахланылмыр. Ьэр иви брж-гадада памбыг биткилари мал-гарая едиз-даридир. Горугчу Эогираслан Элиев йолда-ША айда 30 эмаввун верллир. Болхозун 1 минив аты да она таЬкнм эдилмишдир. Бу; на бакмаяраг о, памбыгы мал-гарадан яхшы муЬафиээ этмир. Мир Башир МТС-нин хидмэт этдийи Илич адына, Сталин адына, Низами адына волхозларда, «Бавы фаЬлеси» кowтxoзyндa да мэЬсул йыгымына муташавкил Ьазыр-лыгда башданиамышдыр. Бу волхозларын башчылары йыгымын илв кунундан чидди ногсанлара йол верирлар. И. АЕАМИРОВ.Колхоз кери галыр Агсу районундакы Энкелс адына водхоз вечэн ид девлетэ 122 тон памбыг борчду гадмышдыр. Колхозун узвдэри бу гд тар-лаларда еэ'йлэ чадышараг йтвсэв мэЬсуя етишднршип ва таны артыгламаена ерн-нэ етирмэвлэ бэрабэр, вечэн иддэн гадав борчу да едэмэйэ сез вермишлэр. Лавин колхозун башчылары памбыг йыгымына эввэдчэдэн яхшы Ьазырдыг кертлмэсннн тэшвид этмэмишлэр. Бурада мэЬсуд йыгы мына вифайэт гэдэр волхозчу чэдб олуннамышдыр. Эмэв габядиййэтли вол хозчударын анчаг 68 фавзн мэЬсул йыгымында иштирав вдвр. Памбыгчылар деш дув вэ харадда тэ'мин олунмамышлар. Ки файэт гэдэр тэрэчэ тохунмамышдыр. Бу рада асфадт мейданчанын Ьазырлавмасына башланмамыщ вэ памбыггурудая бнналар гайдая еалынмамышдыр. Болхозун памбыг тарлаларында гозадар вутлэви сурэтдэ ачдыгына бахмаяраг, мэЬсуд ЙЫГЫМЫ кечвкдярядвр. Бригада вэ мангаларын чоху кундэлнв вэ бешкунлук ЙЫГЫМ нормасыны ерннэ етирмнр. Айры-айры бригадалар мэЬсул йыгымында ол-дугча керидэ галырдар. 3 немрэди бригадада Ьэр кун тапшыры-гын чами 70 фаизи гэдэр мэЬсул йыгы-дыр. Выгым замаяы иткийэ йол верилир, памбыгын невлэри гарышдырыдыр. Бригада сентябрын нвинчн 10 вунлуйундэ нэзэрдэ тутулдугундан 24 тон аз памбыг тэЬвил вермишдир. Мэнтэгэйэ кендэрялэн мэЬсулун 20 фаизн ашагы кейфиййэтли памбыг вими гэбул эднлмншдир. X. АГАЕВ. ♦ -к'    '    '    Wv-» Агдам районундакы «Правда» колхозун да Гэмзэ Элиева йолдашын мангасы памбыг йыгымында ирэлида кедир. Шэкялдэ (солдан): Г. Элиева вэ онун манга узвлэ-риндэн Ася ИбраЬимова, Маруся Элиева, Гаракез Элиева йолдашлар. Фото Ь. Сэлимовундур. БАКЫ БОЛШЕВИКЛ0РИНИН ИЛК ЬЭРБИ ГЭЗЕТИ 1905-чи илдэ Москвада декабр ожлаЬды усянынын мэглуб олмасынын бнр сэбзби дэ бу идя ки, орду вэ донанманын инги-лаб тэрэфинэ кечмэси учун аз иш ворул-мушду. В. И. Ленин буну нэзэрэ алараг, 1906-чы илин феврал айында язмышды: «1^ошун ичэрионндэ вши кучлэндирмэв лазымдыр, эйни заманда, Ьэрэкатын му-вэффэгиййэтли олмасы учун гощун ичэ-рисиндэ тэкчэ Ьэйэчавын кафи олмайыб, Ьовумэтэ гаршы эн гэги .Ьучум эмэлийя-ты мэгсэдидэ, гошунун муташавкил, ин-гилаби-демовратив. унсурлэри илэ билава-сита САЗиш багламагын зэрури олдугуну нэзэрэ алмаг лазымдыр» (Осэрдэри, 10-чу чнлд, сэЬ. 147). Партиянын, В. И. Левинин кестэришлэ-рияэ эсасланараг РСДФП Бакы тэшвилаты 1906-чы 1ЛДЭ Ьэрби Ьиссэлердэ инпилаби нпш кучлэндирмэйэ башлады. РСДФП Бавы тэшкилатынын М. Бврочввн, А. Новиков, В. Радус-Зенкович, И. Боков вэ баш-га коркэмли болшевиклэрдэн ибарэт Ьэрби групу салдат вэ матросларла мвЬвэм элат га сахлайырды, марвеизм-ленивизм идея-.тарыны онларын арасында яйырды. Гошундар арасында апарылан ингила-би тэблигат ишиндэ вэрэгэл^, внтибаЬна-мэлэр, мурачиэгнамэлэр муЬум ер тутур-ду. 1906-чы илдэ Бавы болшевивлэри «Полдаш салдатлар, матрослар ва вазав-лар!», «Салдатдара!», «Вэтэндаш салдатлар!», «Гиямчылар!», «Саддатын саяда-та мэвтубу»Т «Салдатын яддашы» адлы вэ башга адда бейув тирахла вэрэгэлэр бурахмышдылар. Бу вэрэгэлэр'^ салдатлар вэ матрослар арасында кениш яйылырды. Та кин бу вифайэт дейлдди. Гошундар (*РЯЦОВОЙ» ГЭЗЕТИНИН БИРИНЧИ НеМРЭСИНИН ЧАПДАН ЧЫХМАСЫ-НЫН 50 ИЛЛИЯИ МУНАСИБЭТИЛЭ) арасында иягилаби тэблигат ишиии даЬа да кенишлэндирмэв учун хусуси Ьэрби газет бурахмаг лазым иди. 1906-чы ил пайызын эввэллэриндэ РСДФП Бавы тэшкилаты «Рядовой» адлы кизли газет бурахмага башлады. Бу газет Ьэрби хидматдэ одавдар арасында яйылырды. «Рядовой» газета Кимвазия вучэсин-дэви (индиви Л. Толстой вучэси) 73 немрэ-ли эвдэ ерлэшэн визли мэтбээдэ 4.000— 5.000 нусхэ тнраяиа чап олунурду. РСДФП Бавы Ьэрби тэшкилатынын органы олан «Рядовой» гэзети салдатлар вэ матрослар арасында мунтэзэм сурэтдэ таб-лнгат вши апарырды. Гэзетин сэЬифэлэриндэ бнринчи рус ин-гилабынын вэзифэлэри тэблиг эдилирдя, Руоияда мутлэгий^эт гурулушуну девир-мэ&ин дабудлуйу шэрЬ олунурду, олкэ-ннн сияси Ьэятынын .актуал мэсэлэлэрв изаЬ эдилирди. Гэзетин биринчи номрэсинин «Дума го-вулмушдур...» с^рловЬалн баш магалэсин-дэ чаризмин халга зидд Ьэрэкетлэри ифша эдижр^вэ гошунлар мутлэгиййэтэ гаршы мубаризэ апармага чагырылырды. Мэгалэ-дэ салдат.тара мурачиэтлэ язылмышды: «Салдатлар нэ вахта вими сусачаглар? Онларын кезлэри тезми ачыдачаг вэ ов-4ар нэ вахт халгы фэдаварчасына муда-фиэ эдэчэвлэр? Салдат гардашлар, халга гошулуя! Зэнчирли эллерияизи тез халга узадын, халг дзад о^угда сязи дэ азад эдэр!». Газет, чаризмин халгы ингилаби Ьэрэ-катдан узаглашдырмаг учун уйдурдугу мухтэлиф афсанэлэри вэскин сурэтдэ ифша эдэрэв фэЬлэлэрлэ БЭНДЛИЛЭРИН сннфи мэнафеинин бир олдугу ядеясыны салдатлар вэ матрослар арасында тэблиг эдирди, онлары бирка мубаризэ апармага чагырыр-ды. «Рядовой» гэзетанин З-чу немрэсиндэ дейилирди: «Чар Ьовумэтини мэглубэдил-мэз сайырлар. Куя бу белэдир!.. О анчаг салдатлар вэ матрослар фэЬлэлэрлэ, вэнд-лилэрлэ—сэадэт, Ьэят, азадлыг угрунда бутун мубаризлэрдэ бирлэшэнэ вими давам вэтирэ билэчэкдир. Элэ ви, онлар бир ердэ вэ бир вахтда аяга галхдылар, чарын тахт-тачы ериндэн ойнаячаг вэ Ьеч бир гуввэ онун йыхылмасынын гаршысывы ала билмэйэчэБДир. Иолдаш салдатлар, буну ядымызда сахламалыйыг! Анчаг уму-ми гуввэ илэ, бутун халгьш гуввэси илэ бнз озумузу вэ бутун халгы азадлыга чы-хара билэрик». Бакы болшевивлэринин гаршысында дуран муЬум вэзифэлэрдэн бири дэ фэЬлэ вэ кэнд.ттэрин ингилаби чыхышларыны ятырмаг Ьаггында воманданлыгын эмрини салдат вэ матрос.тарын еринэ етирмэмэлэ-ринэ наил олмаг иди. Гэзет фаЬлэлэрин чаризм, вапиталистлар элейЬияэ нэ учун мубаризэ апардыгларыны изаЬ эдэрэв язырды: «ФэЬдэ агыр Ьэят кечирир. Пш куну чох узундур, эмэйин агырлыгына адамын кучу чатмыр, усталар фэЬлэлэри сейурлэр, овларда вобуд рэфтар эдирлэр, эмэв Ьаггы диланчи пайына охшайыр. Фабрикада фэЬлэнив куну бела вечир... Чохдандыр ви, фэЬлэлэр эЬтияч, дэрд вэ йохсуллуг ичэрисиндэ богудур вэ тэЬгир Азэрбайчан ССР колхоз вэ совхозларында памбыг тэдарукунун кедиши Ьаггында СЕНТЯБРЫН 21-нэ ОЛАН МЭ’ЛУМАТ (Плана кара фаизлэ) Районлар , к к S о» S X ® с! П 2    3 с X 2 Евлах 24,13 0,51 Агсу 22,18 1,29 Чэбрайыл 21,46 — Бэрда 21,40 0,81 Гасым Исмайылов 21,13 1,02 Имишли 21,10 1,30 Гарякин 20,38 0,25 Жданов 19,39 1.47 Курдамир 19,15 1,07 Нахчыван 18,34 2,16 Мир Бэшир» 16,92 1,05 Зэрдаб 16,79 0,96 Саатлы 15,12 1.13 Сабирабад 14,92 1,59 Нефтчала 14,43 1,23 Пушкин 13,80 0,44 Сэфэрэлиев 13,75 0,80 дли Байрамлы 13,12 1^2 Халдан 12,91 0,67 Шамхор 12,55 0,72 Норашен 12,50 1.74 Салян 11,43 0,49 Агдам 11,04 0,61 Агчабэди 10,34 0,32 Мардакерт 9,45 0,46 Кейчай 8,81 0,57 Учар 8,66 0,59 Агдаш 8,14 0,29 Астраханбазар 7,33 — Зэнкилан 5,29 0,84 Агстафа 5,15 0,18 Тавус 3,55 0,49 Газах 3,14 0,10 Губадлы 2.15 — Колхозлар узрэ 14,32 0.76 СОВХОЗЛАР 3 немрэли совхоз 13.46 1.57 1 немрэли совхоз 11,82 1,50 5 немрэли совхоз 9,17 0,72 4 немрэли совхоз 8,45 0.86 2 немрэли совхоз 7,73 Совхозлар узрэ 10.76 1.14 Республика узрэ 14.22 0,78 Совет вэтэндашларыиын АФР-дэн вэтэнэ тайтар|р1лмасы Ьаггында ССРИ-нин Алмания Федератив Республикасындакы сэфирлийинин н о т а с ы БОНН, 22 сентябр (СИТА). Хэбэр ве-рилнр ки, ССРП-нин Алмания Федератив >вспубдикасындакы Мувэггэти ишлэр взвили С. М. Кудрявтсев сентябрын 20-дэ АФР Харичи мшдэр назирлийинэ кетмиш вэ Алманмя Федератив Респубдикаеында олан совет вэтэндашларыиын Совет Итти-фатына гайтарылмасы мэсэлэси Ьапывда нота вермишдир. Верилмиш нотада дейилир: «Совет Сосялвст Респубдикалары Итти-фагы Сэфирлийя Алмания Федератив Рес-публякасы Харичи ишлэр назирлийинэ 08 Ьермэтини бнлдирир, икинчи дуня му-ЬарвбэсЕ замены Ьитлер гошундары тэ-рэфиндэн говулуб Алманияя апарылан вэ ССРИ Гырмызы Хач вэ Гырмызы Айпара чэмиййэтлэри Иттифагы Ичраиййэ во-митэсинин мэ’луматына керэ, Ьэлэ дэ Федератив Республика эразисиндэ олан ерлэрн дэйишдирнлмнш 3.013 нэфэр совет вэтэндашынын биринчи си^ысыны Харичи ишлэр назирлийинэ тэгдим этмэ-йи езуяэ шэрэф сайыр. Сэфирднв, сияЬыда кестэрилэн_ совет вэтэндашларыиын Совет Иттифагындл яшаян гоЬуиларына мэ’лумат вермэв вэ сонра ерлэри дэйишдирилмиш бу ватон-дашлары вэтэяэ гайтармаг мэгсэдидэ, онларын Федератив Республивада олмада- рыны тэсдиг этмайи вэ ерлэрини дуруст-лэшднрмэйи хаЬвш эдир. Сэфирлик, эддэ олан мэ’лумата Kopi, Гэрби Алмания эразисиндэ олан ерлэрн дэйишдирилмиш со'вет вэтэндашдарыяын элавэ си^ыларыны кэлэчэкдэ Назирлн-йа вермэйи нэзэрдэ тутур. Сэфирлик уиид эдир ки, Харичи иш-дэр яазирдийи АФР Ьовумэт нумайэяде Ьей’этинин 1955-чи илин сентябрычда Москва данышытлары заманы вердийн вэ’длэр руЬунда Ьэрэвэт эдэрэв, юха-рыда адлары чэвилон совет вэтэндащдэ-рынын АФР-дэн вэтэнэ гайтарылмасына 63 тэрэфиндэн максимум ярдым костэрэ-ч^, Ьабелэ АФР эразисиндэ олан бутун совет вэтэндашдарыпын ерини муэййэи ЗТМЭБ учун мувафиг тэдбирлэр корэчэв вэ бу барэдэ ССРИ Сэфирлийинэ мэ’лумат верэчэвдир». АФР Харичи ишлэр назирлийинин ше’-бэ мудири вэзнфасини ифа эдэн ч-б Мар-чталер нотаны гэбул эдаркэн С. М. Будр-явтсевэ билднрмишдир ки, назирлив вет вэтэндашларынын ССРИ Сэфирлийи тэрэфиндэн верилмиш сияЬысыны йох-ламаг вэ лазыми тэдбирлэр кврмэв учун Федератив Респубдиванын сэдаЬиййэтди органларына кондэрэчэвдир.кино „ЬдГИГдТ ИОЛУ“ с Керасимов совет кинематографиясы-нын керкэмли сэнэткарларындан биридир. О. Ьэм талантлы режиссор, Ьэм дэ кинодраматург кими взунэ дуня шеЬрэти газан-мышдыр. С. Керасимовун чэкдийи «Едди чэсур», «Комсомолск», «Муэллим». «Маскарад» вэ башга филмлэр совет кинематог-рафиясынын кезэл сэнэт нумунэлэри савы-лыр. Бу кунлэрдэ экранларымызда нумайиш этдирилмэйэ башламыш «Ьэгигэт иолу» филминдэ С. Керасимов анчаг муэллиф кими чыхыш эдир. Бизэ белэ кэлирди ки, узун сурэн фасилэдэн сонра коркэмли сэ-нэткар кино саЬэсиндэ ени кэшфлэр эдэчэк вэ ени, дэрин мушаЬидэлэрлэ зэнкин олан кезэл бир эсэрлэ бизи севиндирэчэкдир. Лакин тээссуф ки, «Ьэгигэт йолу» филминдэ биз муэллифин нэ ени мушаЬидэлэ-ринэ, нэ дэ ени кэшфлэринэ тэсадуф эдэ билиэдик. Москва заводларындан бириндэ Ьесабдар олан Елена Дмитриевна Соболева она тап-шырылмыш Ьесабатда шу(Й1эли рэгэмлэрэ тэсадуф эдир вэ Ьесабата гол чэкмэйэчэ-йиня билдирир. О. не баш бухалтерлэ, нэ эаводун директору олан кобуд, ачыдил Шмелйовла тоггушмагдан чэкинмир. Завод ишчилэринин бэ’зилэри Соболеванын, бэ’-зилэри дэ Шмелйовун тэрэфини сахлайыр-лар. Конфликтин кет-кедэ дэринлэшмэси учун кезэл вэзиййэт яраныр. Соболеванын ЭРИ муЬарибэдэ Ьэлак олмушдур, онун ики ушагы вар. Ушаглар ^артыг мэктэблидир-лэр. Заводун технол(иу Павловун аила вэзиййэтн агырдыр. О, вз Ьэят йсшдашы илэ умуми бир дил тара билмир. Павлов илэ Соболева бир-бирлэрини севирлэр. Завод директору ез аилэсини. оглуну атыб башга бир гадынла яшайыр... Филмин баш лангычы конфликтин даЬа да кэркинлэшэ чэйини вэ’д эдир. Ьэгигэтэн заводда ади бир вэзифэ да шыян, завод директорунун танымадыгы садэ бир гадынын талеиндэн, онун оз вэтэндаш-лыг борчуну дузкун баша 'душмэсиндэн, сон дэрэчэ намуслу вэ принсипиал олма сындан бэЬс эдэн ссенари (экэр Соболева нын аилэ вэзиййэти. шэхси Ьэятында баш верэн мурэккэб Ьадисэлэр дэ нэзэрэ алы-нарса) кезэл бир филм ола билэрди. Лакин нэдэнсэ, филмин муэллифлэри бу эсас мэсэлэни келкэдэ бурахыб чэтин иол-дан денурлэр. Соболеваны халг Ьакими се чирлэр. О, заводдан кедир. Шмелйову вэ-зифэсиндэн ашагы салырлар. Павловла Со-бсмква севишмэкдэ давам эдирлэр. Соболева, Павловун эвли олдугу Ьалда онунла керушмзсинин яхшы нэтичэ вермэйэчэйини душунур: «Ахы мэн езум мэЬкэмэдэ баш-галарына нэсиЬэт эдиб, башларына гоюрам»—дейиб, Павловдгн'айгылыр. Бир кун гатарла Москвая гайыдаркэн ^лобада вагонда Шмелйова раст калир. Шмелйов Ьэятындан наразыдыр. Гатар онун ишлэди-йи заводун янындан кечир. Шмелйов завода бахыб кэдэрлэ:    «Мэним заводум... Йох. бизим заводумуз»—дейир. Демэли, Шмелйов дузэлир, сэЬвлэрини баша душур. Варзалда ону орлу гаршылайыр. Ата-бала керушурлэр. Соболеваны гаршылаянлар арасында исэ биз Павлову керурук. Тама-шачы Ьисс эдир ки. керушэ кэлэн адамлар кими элиндэ кул-чичэк тутмуш Павлов ез эввэлки арвадындан айрылмышдыр. Вассалам. Филмдэ аз-чох тэ’сирли олан бир-ики эпизод истисна эдилэрсэ, тамашачынын ха-тириндэ ялныз юхарыдакы схем галыр. Бизчэ бу ондан ирэли кэлир ки, Ьэм ссена-ринин муэллифи, Ьэм дэ гурулушчу режиссор (Я. Фрид) характерлэр яратмаг йолу илэ йох, характерик боялар, вэзийиэтлэр ахтармаг йолу илэ кетмишлэр. Эрини муЬарибэдэ итирэн Соболева вэ Ьэят йолда-шыилэ йола кедэ билмэйэн Павловун бир-бирини севмэси Ьэятда тэсадуф эдилэн фактлардандырмы? Элбэттэ. Кобуд завод мректору Шмелйовун пис ишлэмэси вэ аилэсини атыб башга бир гадынла яхынлашма-сы Ьэгигэтэ бэнзэйэн фактлардандырмы? Элбэттэ. Бэс бу адамлар Ьансы мурэккэб йолларла ез сэЬвлэрини баша душр, дузэлир. яхуд башларыны итириб даЬа да багышланмаз сэЬвлэр эдирлэр?! Биз нэ кими чэтин. психоложи мубаризэлэрин шаЬи-ди олуруг? Тээссуф ки, филм бизим бу суаллары-мыза чаваб верэ билмир. Тамаша-•чыда элэ бир тэ’сир ояныр ки, муэллиф-лэр чэтин бир мэсэлэнин Ьэллииэ башламыш, Ьэлл эдэ билмэмиш вэ тэсадуфи ча-вабларла чанларыны гуртармышлар. Бу ча-ваблар бизи нэ инандырыр, нэ дэ Ьэйэчан-ландырыр. Биз кино салонуну чох лагейд тэрк эдирик. Чунки чанлы инсанлар эвэзи-нэ Ьэрэкэт эдэн шэкиллэр, дэрин мулаЬи-зэлэр Йурудэн адамлар эвэзинэ умумиййэт-лэ данышан, бу вэ я башга вэзиййэтлэрэ душэн, типиклэшдирилмэмиш схгмлэр керурук. • Филмин ссенариси нэ гэдэр умуми языл-мышдырса да, филм езу дэ бир о гэдэр умуми чэкилмишдир. Режиссор Я. Фрид оо-разлары конкретлэшдирмэк йолу илэ кетмэ-миш, эксинэ, пассив, союг урэкли бир пе-шэкар кими ишлэмишдир. Буна керэ дэ филмдэ режиссор фикри, режиссорун ез ус-лубу, ядда галан бир детал йохдур. Буна керэ дэ дуня шоЬрэтини газанмыш талантлы кино артистлэримиз Т. Макарова, и. Жаков. А. Борисов, К. Скоробогатов вэ башгалары бу филмдэ чох сенук чыхмыш вэ муэллифлэрлэ бирликдэ мувэффэгиййэт-сизлийэ уррамышлар. Ь. СЕИИДБЭЯЛИ. олунурлар. Анчаг вахт кэдэр, сэбр касасы дашар. Онда фэЬлэдэр, онлары эзэнлэрэ гаршы мубаризэйэ галхарлар». «Рядовой» гэзети салдат вэ вазаклары зэЬиэтвешлэрэ гаршы силаЬ ишлэтмэмэ-йэ чагырараг хатырдадырды ви, салдат- ♦ ill  --- ичя**- /»Л *.<í- /-i >;n. '‘Wt- ««'■•л < '>4.'-»« гу»у>л:<у ••«kú'ху-'.-Ъх««»»-;- •■■ ■ ' ■ ■>•■■■ '■ n*» тшм,    »w«*    Ч **í    .    i í- Ti>4 <•)<№(*    <1í’ •i.' t- -fyíx«« ж'.ж**.' '- i/.y-WA-- *A> >;*»>».•♦; •.    i*:., ММулмА. H    . i*.- ; tf yy -M y.'A ^ ж .->г/ • Ч ■ ktv    X«»    li- у.'.*к    *i'*    *?■    ч -у у». « х-й-аочх ■■■:■ > *>Ха4Х. «'л. */.< .v ».    ,    /> л»х    А i .X W У ■*    -.у-    ■    • У*. й(у<А , <, л .у. А>. . чУ-AÍ <4<»-.-А к;.>: AAif'-' А-.    у.- -Аг— -----    .    -    ■ А«»    1*«^''«    *    '■'■•V ■►»’' «•» «Д.Л -Wf #<>*,*♦••!• « «• * А»»»*» «л«.-» А* Wjili. л А ха*?Р»:4.    '»у«'»«-»' > .« щтгр »:»•>*    * »ч.--*** А Y А»»"** ууШща ул твлл . ■ mi» <Л¥ГУ    «i*.» <«ы» »ñ. nino » А МХЧк» >•<«*..**♦ X 4«'->к<*хч МЛ»>. -А» <MV »у мц*х*« i*:x «.••••. x<-v*VA»« '^•‘Hííx'a *. . .■> :>r» Ч* »» *    »    ФУГ    ^ • i i. Ф Ь-Ф* »■»*>■<' -.лс/'.'.у* 1 X .'XAvi Ф--УУ,    -ФФ    .    :    аа>    «у;'.-    «    -.ж . •»»;• А    w.y-w.    ♦    ».W ;; у4;х    »-    >у.ч-л у .ЧЧ-У л -.-пЛс:^ 4,;-х    У'.«-А >ч.<У> .•А-« .!х<*.»-'> y'v ». .* > ХА Чу.-*.. > ;• «чх». • ; а:л-а* у<    ....    . íy<» у У•    .У'Чх.:-.    ■    >    ; .»АА ■ ‘Ч' лар вэ вазавлар тэрхис одунандан сонра эвэ гайыдыб фэЬлэляв эдэчэвлэр, кэндлв олачаглар, онларын да Ьэяты агыр кеча-чэкдир. Гэзет фэЬдэлэрин адындан язырды ки, бизэ куллэ атмагла умуми душ-мэнлэримиза ввмэв этмиш олурсунуз». Салдатлар арасында ерли эЬалийэ гаршы душмэнчилик тохуму сэпэн муртэче забитлэрин гаракуруЬчу тэшвмгатынын эвоинэ олараг, «Рядовой» гэзети продс-тар бейнэлмилэдчилийи идеяларыны тэб-лир эдирди. Гэзет баша салырды ки, зэЬ-мэтвешлар—русдар, азэрбайчанлылар, эр-мэнилэр салдатларын достдарыдыр, чар Ьо-вумэтя онларын Ьамысывын душмэнидир. Партия програмынын даимн ордунун лэгв эдилмэси вэ бунун силаЬланмыш халгла эвэз олунмлсы Ьаггындакы бэнди-нин тэблигднэ гэзет кениш ер верирди. Мэсэлэн, гэзет 4-чу вэ 5-чи немрэлэриндэ «Нэ учун ФэЬлэлэр дейирлэр: «Рэдд ол-сун даими орду!» башлыгы алтында дэрч олунмуш редавсия мэгалэсиндэ язырды ви, «халг даими орду эвэзинэ умумхалг силаНлы двствси яратмагы тэлэб эдир... Онда яхщы кун, ени, ишыглы Ьэят угрунда мубаризэ апармаг асан олар». 5-чи нвмрэЕШН «Орду вэ сиясэт» сэрлбвЬэли мэгалэсиндэ ингилаби идеяларын гошундар арасында яйылмасына йол вермэмэк мэгсэди кудэн «ордунун бнтэрэфлийи» вими муртэче нэзэриййэ ифша эдилирди. Гэзет салдат, казав вэ матрослары мев-чуд гурулуша гаршы элбир мубари.зэ учун бирлэшмэйа чагырараг, киз.1и Ьэрби тэшкилатлары нечэ яратмаг    Ьаггында конкрет мэслэЬэтлэр верирди. «Рядовоюн» 5-чи немрэсиндэ дэрч э^илмиш «Нечэ бир-лэшмэв лазымдыр?» мэгалэсиндэ изаЬ олунурду ви, Ьэр ротанын шуурду сал-датлары дэрнэк Ьалында бирлэшмэли вэ бир нумайэндэ сечмэлидирлэр. Дерд ротанын нумайэндэлэри баталйон комитэсини тэшкил этмэлидир. 03 новбэсиндэ, бу во-митэ алай комитэсинэ нумайэндэ сечир. Алайларын нумайэндэлэри гариизонун али органыны—Баш Ьэрби комитони тэшкил эд^лэр ви, «салдатлар, казаклар вэ матрослч» бу комитайэ Ьермэт этмэли вэ онун созунэ гулаг асмалыдырлар, анчаг она инанмалыдырлар». Белэликлэ гэзет гарнизонда бутун салдат кутласини ез архасынча апара билэчэв кениш демократа к гэшкилат яратмаг угрунда мубаризэ апарырды. Гэзет салдатларын Ьаятыны ишыглан-дырмага да бейук фивир верирди. Бурада чар забитлэринин салдатлары нечэ дбй-дуклэриндэн вэ тэЬгир этдиклэрандэн, забитлэрин вэ Ьэрби нэ*м>1)дарын халг эмлакыны нечэ дагытдыгларындан язы-лырды, салдатларын ингилаби чыхышлары Ьаггында, Ьиссэлэрдэки даносчулар вэ фырылдагчылар Ьаггында хэбэрлэр вери-дирди. Рота вэ баталйонларда гэзетин чохлу мухбири вар иди. Ьэр кун редаксияя сал-датлардан, казаклардан вэ матрослардан чохлу мэктуб кэлирди, бунларын эксэ-риййэти гэзетдэ дэрч олунурду. Гэзетин мэгалэлэри садэ, салдат вутлэ-лэринин баша дупцуйу дилдэ язылырды. Бундан элавэ, гэзет сэЬифэлэриндэ бир нечэ ингилаби шеир дэрч олунмушду ви, бу шеирлэрнн бнр Ьиссэсинл салдатлар езлэри язмышлар. 1906-чы ид октябрын 27-э вечэн ве-чэдэ «Рядовой» гэзетинин чап олундугу визли мэтбээ полисин элинэ кечди. Буна керэ дэ 1907-чи илин май айынадэк, йэ’-ни 1-чи Паралел кучэсиндэ (видики Искра вучэси) ени мэтбээ тэшвил олунана вими гэзет чыхмады. 1907-чи илин май айындан июл айы-на вими, йэ’ни полис мэтбээвин ерини ейрэнэн вахтадэ^; гэзетин даЬа 6 ном-рэси чыхмыш дыр. Ьорби гэзет Бакы гарнизону ну н салдат вэ казавлары, Хэзэр донанмасынын матрослары, Ьабелэ .^зорбайчанын зэЬмэткеш-дэри арасында кениш яйылырды. Бундан элавэ, ахтарыш заманы гэзетин номрэлэри Дэрбэнддд, Темирхан Шурада (индики Буйнакск), Загафгазиянын вэ Шимали Гафгазын башга шаЬэрлэриидэ дэ тапыл-мышды. «Рядовой» гэзети салдат, казав вэ мат-росларын внталаби тэрбийэсиндэ, онларын сияси шуурунун й^'ксэлдилмэсиндэ бейук род ойнамышдыр. Бакы болшевивлэри биринчи рус ингилабы иллэриндэ топламыш олдуглары Ьэрби иш тэчрубэсиндэн сон-ралар, Азэрбайчаида Совет Ьакимиййэти-нин галэбэси угрунда мубаризэдэ истифадэ этдилэр. 3. ПАПУША. ;
RealCheck