Baku Kommunist Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Kommunist

  • Publication Name: Baku Kommunist
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 31,112
  • Years Available: 1956 - 1991
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Kommunist, September 20, 1956

Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Kommunist (Newspaper) - September 20, 1956, Baku, Azerbaijan КОММУН но т90 СЕНТЯБР 1956-чы ИЛ. № 919 (102521Щ Коммунизм угрунда мэрд мубаризлэр (26 БАКЫ КОМИССАРЫНЫИ ХАИНЧЭСИНЭ КУЛЛЭЛЭНМдСИ KYHYHYH 38 ИЛЛИИИ МУНАСИБЭТИЛЭ) ШШг s, • жшк Чин Коммунист партиясынын VIII гурултайында М. Ззизбайов. 38 ил бундан габаг Закаспи гумлтрын-да инкилис импсриалистлзринин вэ он-ларын эсер-меншевик акентлзринпн ган-лы эли ила 26 Бакы комиссары—коммунизм угрунда мард мубаризлэр гэЬрэ-манчасына Ьэлак олдулар. Коммунист партиясы коммунизм ишв угрунда мард мубаризлэр наели тарбииэ эдиб етишдирмишдир ви, 26 Бакы комис-сарынын ады бу мубаризлэрин сырасында бейув ифтихарла чакилир. 26 Бакы комиссарынын Ьаят вэ фэа-лиййэта Совет Ьакимиййэтинин гэлэбэси угрунда Бакы пролетариатынын ва Азэр-байчан заЬматкешларинин гэЬраманчасы-на мубаризэси тарихи илэ гырылмаз су-рэтдэ баглыдыр. Октябр сосялист ингилабынын гэлэбэ-силэ бэшар тарихиндэ илв дэфэ олараг мэзлум кутлалар азадлыга чыхмага баш-ладылар ва Русиянын бутун халгларынын Ьэятында ени девр ачылды. Октябр сосялист ингилабы мплли ра-йонларын зэЬмэткеш кутлэлэрини Совет Ьакимиййэти угрунда гати вурушмалара галдырды. Шзнлы Бакы пролетариаты Загафгазияда сосялист ингилабынын бай-рагдары олду. Бакы пролетариаты Азэр-байчан зэЬмэткешлэринин Совет Ьакимий-йатини гурмаг угрунда мубаризэсинэ башчылыг этди. Совет Ьакимиййэти угрунда Бакы пролетариатынын вэ Азэрбайчан зэЬмэткеш кутлэларинин мубаризэсинэ Бакынын болшевив партия тэш-килаты рэЬбэрлив эдирди. Бу тэшкилатын башында сынанмыш вэ мэрд коммунистлэр—ленинчилэр Н. Нариманов, С. Шаумян, А. Чапаридзе, М. Эзпз-бэйов, II. Фиолетов, А. Микоян, Г. Карга-нов вэ башгалары дурурдулар. Бакыда вэ бутун Загафгазияда сосялист ингилабынын гэлэбэси угрунда му-баризэ ичтимаи вэ милли зпддиййэтлэрин чидди шэкил алмыш олдугу чэтин бир шэраитдэ кедпрди. Бакы пролетариаты пролетар бейнэлмилэлчилийи идеяларына садиг галараг, бутун мпллэтлэрдэн олан зэЬмэткешлэрин бпрлийи вэ Ьэмрэ’йлнйи угрунда мубаризэ аиарырды, Загафгазияда сосялист ингилабынын авангарды ролуну ойнайырды. Бу мубаризэнин башында чох-миллэтли Бакы пролетариатынын бейнэл-милэ.тчи бирлийини озундэ тэчэссум эт-дирэн Бакы комиссарлары дурурдулар. Ьэлэ 1917-чи ил октябрын 15-дэ Бакы Советинин кениш ичласы С. Шаумя-нын тэклифилэ Фэ11лэ вэ Салдат Депутат-ларынын Мувэггэти Бакы Советини сеч-ди вэ 11акимиййэтин бу Советин элинэ кечмэсини гэрара алды. 1917-чи ил октябрын 31-дэ ФэЬлэ вэ Салдат Депутатларынын Бакы Советп мэ’дэн-завод, орду вэ донанма комитэлэ-ринин нумайэндэлэри илэ бир ердэ бутун Ьакимпйиэтин Советлэрин элинэ кечмэ-си Ьаггында гэтнамэ гэбул этди, ноябрын 2-дэ иеэ ФэЬлэ вэ Салдат Депутатлары Бакы Советинин кениш конфрансы ФэЬ-лэ вэ Салдат Депутатлары Советинин Ич-раиййэ Комитэсини Бакыда али Ьакимий-йэт органы ними э’лан этди. 1917-чи ил ноябрын 4-дэ Бакы Советинин Пчраиййэ Комитэси бутун фэЬлэ-лэрэ вэ шэЬэрин бутун эЬалисинэ мура-чиэт этди. Мурачиэтдэ дейилирди: «Яша-сын ингилабчы пролетариат вэ Петербур-гун гарнизону! Яшасын Ленинин башчылыг этдийи ени ингилаб Ьекумэти! Яшасын Советлэрин Ьакимиййэти!» Загафгазиянын эксингилабчы гуввэлэ-ри елкэдэ ингилаб фыртынасынын шид-дэтлэндийиндэн горхуя душэрэв Бакыда Совет Ьакимиййэтинин мвЬкэмлэнмэсинэ мане олмага чалышырдылар. Харичи им-периалистлэрэ архаланан Загафгазия экс-11 нгилабчылары ингилаб Ьэрэкатыны бог-магы вэ Бакы пролетарпатыны дармада-гын этмэйи гаршыларына бир вэзифэ олараг гоймушдулар. Бу мэгсэдлэ дэ онлар биринчи невбэдэ пролетариат Бакысына— Загафгазияда Совет Ьакимиййэтинин га-ласына Ьучум этмэв учун эвеингилаб-чы силаЬлы дэстэлэр яратмага башлады-лар. Болшевиклэрин рэЬбэрлпйи илэ Баш пролетариаты эксингилаба гаршы вуру-ша чидди Ьазырлашды. Бакы болшевик-лари ингилаб гуввэлэрини бир ерэ топ ламаг вэ моЬкэмлэндирмэк учун бейук тэшкилат иши вэ сияси иш апардылар Бакы партия тэшкилаты Советлэрин си-даЬлы гуввэлэрини яратды. Бакы Загаф С. Шаумян. газияда илк Совет Ордусу Ьиссэлэринин бешийи олду. В. П. Ленин Бакыда яранмыш вэзий-йэти дэриндэн излэйирди, Бакы болше-виклэри илэ элагэ сахлайыб, онларын фэалиййэтинэ истигамэт верирди. Совет Ьокумэти башда В. П. Ленин олмагла Бакы пролетариатына Ьэртэрэфли кемэк эдирди. 1917-чи ил декабрын 16 (29)-да В. П. Ленинин сэдрлийи илэ Халг Комиссарлары Совети Гафгазда вэзиййэт Ьаггында мэ’луматы динлэйиб, Бакы Советинэ Ка-лединлэ мубаризэ учун 500 мин манат пул вермэйи гэрара алды. В. И. Ленин Ьэмин кун довлэт хэзинэси идарэсинэ яз-мышды: «Тэ’чили олараг Дахили Ишлэр Комиссарлыгынын сметасына ярым мил-йон (500.000) манат пул бурахын». Партия вэ Совет Ьокумэти Загафгазияда сосялист ингилабынын гэлэбэси угрунда умуми мубаризэдэ пролетар Бакысына муЬум ер верэрэк, Бакы Советинин сэдри С. Г. Шаумяны Гафгаз ишлэри уз-рэ фовгэл’адэ комиссар тэ’йин этдилэр. В. И. Ленин Бакы болшевиклэрпнин чошгун фэалиййэтинэ йуксэк гиймэт верэрэк, 1918-чи ил февралын 14-дэ С. Ша-умянын адына кендэрдийи телеграмда яз-мышды: «Сизин меЬкэм вэ гэти сиясэти-низэ Ьейраныг».. Ингилаб гуввэлэри илэ эксингилаб гув-вэлэри арасында биринчи шиддэтли ву-рушма 1918-чи илин мартында Бакыда олду. Уч кун эрзиндэ, 1918-чи ил мартын 30, 31-дэ вэ апрелин 1-дэ шэЬэрин кучэлэриндэ вурушмалар кетди. Бу аман-сыз мубаризэдэ чохмиллэтли Бакы пролетариаты болшевиклэрин рэЬбэрлийи илэ гэлэбэ газанды. Харичи империалистлэр тэрэфиндэн ширниклэндприлэн мусаватчылар март вурушмаларында дармадагын эдилдикдэн сонра меншевиклэрин вэ дашнакларын ке-мэйилэ Бакы узэринэ Ьучум тэшкил этдилэр. 1918-чи илин апрелиндэ эксинги-лабчы гуввэлэр Ьачыгабул, Шамахы вэ Губа тэрэфдэн Бакы узэринэ Ьучума кеч-дилэр. Бакы фэЬлэлэри болшевиклэрин рэЬ-бэрлийилэ эксингилабын бирлэшмпш гув-вэлэринэ зэрбэ эндириб, онлары Бакы ра-йонундан говуб чыхардылар. Бакы про-летариаты зэЬмэткеш кэндлилэрлэ итти-фага кириб Азэрбайчанын гэзаларыны азад этмэйэ башлады. 1918-чи ил апрелин 25-дэ Бакы Советинин ичласында Бакы Халг Комиссарлары Совети тэшкил олунду. Бакы Халг Комиссарлары Совети Загафгазияда Совет Ьакимиййэтинин илк Ьекумэт органы иди. С. Шаумян—Бакы Халг Комиссарлары Советинин сэдри, А. Чапаридзе—дахили иш-лэр комиссары, М. Эзизбэйов—губерния комиссары, И. Фиолетов—халг тэсэрруфа-ты шурасы сэдри, Г. Карганов—Ьэрби-дэниз ишлэри комиссары, Н. Нэриманов —шэЬэр тэсэрруфаты комиссары, М. Вэ-зпров—горпаг    комиссары, Я. Зевпн эмэк комиссары сечилдилэр. Бакы Халг Комиссарлары Совети вз эмэли фэалиййэтпндэ кениш зэЬмэткеш кутлэлэрин комэйинэ архаланыр, онла-рын мэнафеини пфадэ эдпр вэ горуюрду Бакы Халг Комиссарлары Совети езунун биринчи бэянатында айдын вэ дуруст гейд этмишди ки, Совет Ьакимиййэти кутлэлэрин фэаллыгы вэ кемзйн сайэсин-дэ кучлудур. Бакы Халг Комиссарлары Совети билдирмишди: «Анчаг бутун Бакы пролетариатынын эн фэал вэ мутэшэккил кемэйи сайэсиндэ лазыми тэдбирлэри Ьэята кечирмэк мум-кундур. Совет сиясэтинин мувэффэгиййэ-тинэ вэ тэнтэнэсинэ еканэ зэманэт—Ьакимиййэти вэ езунуидарэни элинэ алмыш кутлэлэрин ярадычылыг ишидир. Халг Комиссарлары Советиндэн, бизим Ьэр биримиздэн энержи илэ вэ йорулмадан ишлэмэйи тэлэб эдин, бизим Ьэр аддымы-мызы тэнгид эдин, ез йуксэк вэзифэсинэ лайиг вэ ярарлы олмаянлары пислэйин, вэзифэсиндэн чыхарын». Бакы Халг Комиссарлары Совети ез вар-лыгы деврундэ партиянын вэ Совет Ье-кумэтинин кестэришлэринэ эмэл эдэрэк бир сыра муЬум сосялист тэдбирлэри кер-ду: нефт сэнаеини, банклары вэ Хэзэр донанмасывы миллилэшдирди, бэй вэ хан торпагларыны мусадирэ эдиб, зэЬмэткеш А. Чапаридзе. мэишэтини яхшылашдырмаг узрэ ишлэр керду. Сосялист тэдбирлэрин Ьэята кечирил-мэсиндэ Коммунист партиясы вэ Совет Ьекумэти Бакы Халг Комиссарлары Советинэ бейук кемэк кестэрдилэр. 1918-чи ил майын 22-дэ В. И. Ленинин рэЬбэр-лийилэ Халг Комиссарлары Советинин и%-ласы Бакы учун 100 милйон манат вэ-саит айырмагы вэ 10 мин пуд тахыл кендэрмэйи гэрара алды. Бакы фэЬлэлэри нефтин елкэ учун нэ гэдэр эЬэмиййэтли олдугуну, онун нэинки Совет Русиясынын халг тэсэрруфаты учун, Ьабелэ мудафиэ эЬтиячлары учун дэ зэрури олдугуну дэрк эдэрэк, кэнч Совет Рус республикасыны нефтлэ арасы кэсилмэдэн тэчЬиз этмэкдэн етру фэда-карчасына мубаризэ апардылар. Чидди чэтинликлэрэ бахмаяраг Бакы фэЬлэлэри 1918-чи илдэ аз муддэт ичэрисиндэ Совет Русиясына 80 милйон пуд нефт кендэр-дилэр. Бакы Халг Комиссарлары Совети зэЬмэткеш кэндлилэри Совет Ьакимиййэти эг-рафында сых бирлэшдирмэк учун губер-ниянын кэндлэриндэ бейук иш апарды. Коммунистлэрин рэЬбэрлийи илэ Бакы гу-берниясында 30-а яхын кэндли Совети тэшкил олунду. 1918-чи ил майын 26-да Н. Нэримановун сэдрлийи алтын и кечирилэн Бакы губерниясы кэндли депутатлары Советинин I гурултайы Бакы фэЬлэлэри илэ зэЬмэткеш кэндлилэрин иттифагынын меЬкэмлэндийини, кэндзп-лэрин Совет Ьакимиййэти этрафында сых бирлэшдийини парлаг сурэтдэ нумайиш этдирди. Гурултай Н. Нэримановун, А. Ча-парпдзенин вэ С. Шаумянын имзасы илэ В. П. Ленина тэбрик телеграмы кендэриб, зэЬмэткеш кэндлилэрин Совет Ьакимий-йэтини ахырадэк горумага Ьазыр олауг-ларыны билдирди. 1918-чи илин апрел—июн айларында, эксингилабчы гуввэлэрдэн азад олунмуш районларда—Губада, Шамахыда, Салян-да, Лэнкэранда Совет Ьакимиййэти гэлэбэ чалды. Эйни заманда Бакы пролетариатынын кемэйилэ Дагыстанын бир сыра шэЬэрлэрандэ Совет Ьакимиййэти гу-рулду. Империалист гулдурлар Загафгазияда сосялист ингилабыны богмага вэ Ьэр шейдэн эввэл, Бакыда Совет Ьакимиййэ-тини йыхмага, буранын сэрвэтлэрини элэ кечирмэйэ вэ Совет Русиясына кедэн йол-да муЬум стратежи мэнтэгэни тутмага чалышырдылар. Загафгазия халгларынын эн алчаг хаинлэри олан меншевиклэр, мусаватчылар вэ дашнаклар ез чиркин Ьэрэкэтлэри, сиясэтлэри илэ империалистлэрэ кемэк эдирдилэр, онларын пис ниййэтлэринпн Ьэята кечмэсинэ чалышырдылар. Коммунист партиясы Азэрбайчанын вэ бутун Загафгазиянын фэЬлэ вэ кэндли лэринин империалист гэсбкарлара гаршы мубаризэсинин нлЬамчысы, тэшкилатчы-сы вэ рэЬбэри иди. Коммунист партиясы вэ Совет Ьекумэти Азэрбайчанын зэЬмэт-кешлэринэ Ьэртэрэфли кемэк кестэрирди-лэр. «Правда» гэзетинин 1918-чи ил 28 июн тарихли немрэсиндэ язылмышды ки фаЬлэ вэ кэндли Русиясы ингилаб гэЬ-рэманларынын — бакылыларын мубари-зэсини гывгын мэЬэббэтлэ излэйир, бу мубаризэдэ эн яхшы арзуларыны билди рир вэ онларын гэлэбэсини асанлашдыр-маг учун элиндэн кэлэни эдэчэкдир. «Ба кылы йолдашлар, мэрд олун! Совет Русиясы сизинлэдир». 1918-чи илин июн айында В. И. Ленин Умумрусия силаЬ коллекиясынын чэдвэ-ли узрэ Бакыя тэ’чили олараг зиреЬли машынлар кендэрмэк Ьаггында Петроград Совети сэдринэ сэрэнчам вермишди 1918-чи ил июлун 13-дэ Шимали Гафгаз Ьэрби даирэси тэчЬизат буросу рэЬ-бэринин Бакы Халг Комиссарлары Сове тинин Ьэрби-дэниз ше’бэси сэрэнчамыяа тэ’чили олараг вермэк учун Хэзэр дэни-зинэ вэ Кур чайына бир нечэ коми кендэрмэк Ьаггында дэниз коллекиясына яз-дыгы мэктубун узэриндэ В. И. Ленин гейд этмишди: «Чох хаЬиш эдирэм Хэзэр дэнизинэ бутун ярарлы яевлэрдэн олан Ьэрбн-дэннз кэмилэринин кендэрилмэсини И. Фиолетов. торпагларыны мусадиуэ ¿дни, оошююсп, ,этлэндирмэ,. 1чун бутун тэдбирлэри кэндлилэрэ вермэк Ьаггында декрет чы- харды, 8 саатлыг иш куну муэииэн этди, совет идарэлэри, фэЬлэ вэ кэндли ушаг-лары учун мэктэблэр яратды, фэЬлэлэрин вэ фэЬлэ гадынларын эмэк шэраитинж вэ Коммунист партиясынын вэ Совет beit ум этинин Ьэртэрэфли кемэйи сайэсинда совет - гошунлары силаЬлы - мудахилэчи лэрэ гаршы гэЬрэманчасына вурушурду-лар. Бакы болшевиклэринин вэ фэЬлэлэри-нин гэЬрэманчасына мубаризэсинэ бахмаяраг, эксингилабын вэ мудахилэчилэрин ус-тун гуввэлэринин тэзйиги алтында, менше-внклэрин, эсерлэрин, дашнакларын вэ Азэрбайчан миллэтчилэринин тэхрибат-чылыг фаалиййати натичасиндэ 1918-чи ил июлун ахырларында Азарбайчанда Совет Ьакимиййати мувэггэти олараг дев-рилди. Меншевиклэр, эсерлар, дашнаклар Ьакимиййэти элэ кечириб «Сентрокаспи диктатурасы» адланан эксингилабчы Ьекумэт яратдылар. Бу акентлэрин ке-мэйилэ 1918-чи ил августун 4-дэ инкилис мудахилачилэри Бакыны ишгал этдилэр. Лакин чох кечмэдэн, сентябрын 14-дэ инкилислэр Бакыны тэрк этдилэр. Туркийэнин гулдур дэстэлэри вэ онларын мусаватчы акентлэри Бакыя сохулдулар. Инкилис чэлладлар Бакыдан чыханда меншевиклэрин, эсерлэрин вэ дашнакларын кемэйилэ Бакы Халг Комиссарлары Советинин шанлы комиссарларыны Ьэбс эдиб, 1918-чи ил сентябрын 20-дэ кечэ Красноводскдан 207 верст арзлы, Агчагум вэ Перевал стансиялары арасында онлары вэЬшичэсинэ куллэлэдилэр. Империалист гэсбкарлар Азэрбайчан халгыны амансызчасына гарэт вэ ис-тисмар эдирдилэр. Онлар Азарбайчанда муртэче мустэмлэкэ режими яратмышды-лар, фэЬлэ вэ кэндлилэрэ гаршы ганлы террор сиясэти еридирдилэр, ингилаб Ьэрэкатыны гэддарчасына богурдулар. Харичи мудахилэчилэрин вэ онларын элалтылары олан мусаватчыларын чэза тэдбирлэри ичтимаи вэ милли азадлыг угрунда, Совет Ьакимиййэти угрунда мубаризэдэ Азэрбайчан зэЬмэткешлэринин ирадэсини гыра билмэди. Коммунист партиясынын рэЬбэрлийи илэ, бейук рус халгынын гардашлыг кемэйилэ Бакы пролетариаты вэ Азэрбайчанын зэЬмэткеш кэндлилэри 1920-чи ил апрелин 28-дэ буржуа-мулкэдар мусават Ьекумэтини девириб, Совет Ьакимийнэти гурдулар. Совет Азэрбайчанынын узэриндэ Ьэмишэлик олараг, Совет Ьакимиййэ-тинпн мэглубэдилмэз байрагы учалды. Азэрбайчанда Совет Ьакимиййэти Бейув Октябр сосялист ингилабынын етиш-дирмэсидир. Совет Ьакимиййэти Азэрбайчан халгыны зулмдэн хилас этди, Азэрбайчан халгы ез талеинин, сэрвэтлэринин эсл саЬиби олду, бутун гуввэсини Азэрбайчанда сосялизм гуручулугуна сэрФ этмэв имканы элдэ этди. 26 Бакы комиссарынын угрунда мубаризэ апардыглары иш гэлэбэ илэ еэти-чэлэнди. Совет Ьакимиййэти иллэриндэ бейук рус халгынын вэ Совет елкэсинин башга халгларынын кемэйилэ, Ленин милли сиясэтинин Ьэята вечирилмэси сайэсиндэ Азэрбайчан чичэклэнэн сосялист респуб-ликасына чеврилмишдир. ☆ 26 Бакы комиссары Русия фэЬлэ син-финин габагчыл дэстэлэриндэн олан Бакы пролетариатынын чохиллик ингилаби мубаризэ тэчрубэсини, гэЬрэманлыгыны вэ энержисини езундэ тэчэссум этдир-мишдир. 26 Бакы комиссары сарсылмаз халглар достлугунун, Бакы пролетариатынын вэ Загафгазиянын бутун зэЬмэт-вешлэринин бейнэлмилэлчи бирлийинин тэзаЬуру иди. 26 Бакы комиссарынын гардашлыг мэзары халглар достлугуна эбэди абидэдир. 26 Бакы комиссары ез Ьэятларыны зэЬмэткеш кутлэлэрин мэнафеи угрунда, сосялизм угрунда, коммунизмин гэлэбэси угрунда мубаризэйэ Ьэср этдилэр. Онлар Ьэлак оларкэн бу сезлэри демишдилэр: «Биз коммунизм угрунда елурук. Яшасын коммунизм!».    ' Коммунист партиясынын вэ Совет Ье-кумэтиния рэЬбэрлийилэ совет халгы ] коммунизмин тэнтэнэсинэ догру инамлз ирэдилэйир. Коммунизм гуран гэЪрэманларын бейув гэлэбэлэриндэ, Азэрбайчан халгыиып вэ елкэмизин башга халгларынын хатп-рэсиндэ коммунизм угрунда шанлы мубаризлэрин—26 Бакы комиссарынын пар-лаг образы эбэди олараг яшая’чагдыр. Ц. ГУЛИЕВ ( Тарих алмлэри наммээди. ПЕКИН, 18 сгнтябр <СПТА). Букун Чин Коммунист партиясыныт VIII гурултайы-нын ишлэдийи дердунчу кундур. Букун-ку ичласда биринчи олараг, вумайэндэ Лин Тэ (Хэбэй эялэтинин партия тэшкилаты) чыхыш этди. О, кэнд тэсэрруфаты-нын кооперативлэшмэси мэсэлэлэриндэн данышды. Сонра гурултайдакыларын курултулу алгышлары алтында Франса Коммунист партиясы нумайэндэ Ьей’этинин рэЬбэри Жав Дукло трибуная галхды. О, франсыз коммунистлэринин Чин коммунистлэринэ аловлу саламыны етирди. О деди: Фран-санын фэЬлэ синфи вэ бутун халгы Чин халгына рэгбэт бэслэйир. Нндийэдэк Чин алэ дипломатик мунасибэтлэр яратмамыш олан Франса Ьекуиэтинин мевгеи халгын фикрнни экс этдирмир. Гэрб девлэтлэринин Чин Халг Респуб-ликасына э’тина этмэмэк, тарихин тэкэ-рини кери дендэрмэк чэЬдлэрини кестэр-дикдэн сонга Дукло бутун салондакыла-рын курултулу алгышлары алтында деди ки, бутун бу чэЬдлэр пуча чыхачагдыр О, ез нитгини франсыз халгы илэ Чин халгынын достлугу шэрэфинэ шуарлар демэклэ гуртарды. Гурултайы Италия Коммунист партиясы адындан Мауро Скоччимарро саламла-ды, нумайэндэлэр ону самими гаршы-ладылар. О деди: Чин ингилабы сулЬ ишини ирэлилэтмиш, тэрэгги угрунда чарпышан мубаризлэрэ ени гуввэ вер-мишдир. Скоччимарро кестэрди ки, Чин Коммунист партиясынын VIII гурултзйы сося лизмин тэнтэнэсинэ инамы меЬкэмлэнди-рир. Чехословакия Коммунист партиясы нумайэндэ Ьей’этинин рэЬбэри Ватслав Ко петски чыхыш этди. О деди: Чин инги лабынын галиб кэлмэси Асия халгларынын ез азадлыгы вэ истиглалиййэти угрунда мубаризэсинэ ени тэкан вермиш-дир. Бу гэлэбэ марксизм-ленинизмин тан тэнэсидир. Чехословакия халгы Чин хал гынын мувэффэгиййэтлэринэ урэкдэн се-винир, бу мувэффэгиййэтлэри сулЬун, де-мократиянын вэ тэрэггинин гэлэбэси учун рэЬн Ьесаб эдир. Чехословакия—Чин достлугу сарсылмаздыр. Сокра сез Чин Коммунист партиясы Мэркэзи Комитэси Сияси буросунун узву Пын Де-хуай йолдаша верилди. О, ез чы-хышыида узун вэ чэтин йол кечиб чох бейук бир гуввэ олан вэ гэлэбэ газанан Чин Халг азадлыг ордусунун гурулушун дан данышды. Пын Де-хуайын кестэрди йи кими, Чин Халг азадлыг ордусу она керэ галиб кэлмишдир ки, о, Чин Коммунист партиясынын дузкун рэЬбэрлийи алтында олмушдур, она керэ галиб кэлмишдир ки, кениш халг кутлэлэри она ярдым кестэрмиш вэ тэрэфдар олмушлар, она керэ галиб кэлмишдир ки, о, халг орду судур. Сонра Пын Де-хуай деди ки, сосялизм гуручулугу вэ сосялист ислаЬатлары деврундэ Чин Халг азадлыг ордусу гаршы сында дуран вэзифэлэр вэтэнин сосялизм гуручулугуну горумагдан, Чинин суверен лийини, эрази бутевлуйуну вэ тэЬлукэ сизлийини горумагдан, Тайван адасыны азад этмэйэ Ьэмишэ Ьазыр олмагдан, да хили гайдалары меЬкэмлэндирмэкдэн иба рэтдир. Пын Де-хуай деди: биз кечмишдэ Ьеч бир заман башга е. пэлэрэ гаршы Ьэр Ьансы бир тэчавузкарлыг фикринэ душмэ мишик, инди дэ бу фнкирдэ дейилик. Ьэ гиги вэзиййэтин тэлэблэри эсас кетуру лэрэк, отуз бир дивизиянмн вэ сэккиз айры-айры полкун шэхеи Ьей’эти ордудан бурахылараг халг тэсэрруфатына кендэ рилмишдир ки, бунлар ордунун халг тэ сэрруфатына кендэрилмиш кадр ишчилэ ри илэ бирликдэ 5 милйон нэфэрдир. ha зырда ени чагырышчылар да дахил олмаг ла Чин Халг азадлыг ордусунун сайы онун елкэ азад эдилдикдэн сонракы мак симум сайына ниейэтен 2,7 милйон но фэрдэн чох азалдылмышдыр. Ьэрби хэрчлэр 1951-чи илдэ елкэнин умуми хэрчлэринин 48 фаизини тэшкил этдийи Ьалда, 1956-чы илдэ азалараг 19,98 фаи зинэ энмишдир. Пын Де-хуай деди: биз силаЬларын умумэн азалдылмасы Ьаг гында Совет Иттифагынын тэклифинэ та мамилэ шэрикик. Бу мэсэлэ барэсиндэ са зиш элдэ эдилэреэ, биз ордумузун сайыны даЬа да азалтмага разыйыг. Пын Де-хуай деди: сосялизм гуручулу руну Ьэята кечирмэк учун Чин халгына узун сурэн сулЬ лазымдыр. Она Ьэмчи нин империалистлэрин ола билэчэк Ьучу муиа чаваб вермэк вэ сосялизм гур>чу-* лугуну мудафиэ этмэк учун муасир ингилаби орду лазымдыр. Натяг кестэрди: муасир ингилаби орду тэкчэ муасир элм вэ техника илэ дейил, эйни заманда марксизм-ленинизм илэ вэ муасир Ьэрб элми илэ силаЬланмалыдыр. (Зовет Ордусу гурулушунун габагчыл тэч-рубэсинин вйрэнилмэси муасир ордунун гурулушунда бейук рол ойнайыр. Ахырда 1ын Де-хуай деди: бяз Ьэмишэ бейук Совет Ордусу илэ, бутун гардаш елкэлэрин ордулары илэ, бутун дунянын сулЬсевэр халглары илэ бир ердэ олачагыг вэ бутун дуняда сулЬу горумаг учун мубаризэ апарачагыг. Нумайэндэлэр Албания эмак партиясы нумайэндэ Ьей’этинин рэЬбэри Энвэр Хо-чаны сэмимиййатлэ гаршыладылар. О, гу-рултая албан халгынын вэ Албания эмэк партиясынын саламыны етирди. Натиг деди: Совет Иттифагы Коммунист партиясынын тэчрубэсини рэЬбэр тутан Чин коммунистлэри Чини гудратли сосялизм девлэтинэ чевирирлэр. Чин бейук девлат олмушдур. Онун иштиракы олмадан Ьеч бир муЬум беинэлхалг мэсэлэ Ьалл эдилэ билмэз. Халг Чининин БМТ-дэ нумайэн-дэлийинин олмасына вэ Тайван адасы ба-рэсиндэки Ьугугуна э’тираз этмэк ахмаг-лыгдыр. Онвэр Хоча сезуну сулЬ, демократия вэ сосялизм чэбЬэсинин шэрэфинэ шуарларла гуртарды. Монголустан халг-ингилаб партиясы нумайэндо Ьей’этинин бэшчысы Д. Дамбая сез верилди. Дамба деди: Чин Коммунист партиясы сосялизмэ догру инамла кедир, чэтинликлэри чэсарэтлэ арадан галдырыр, халга сэдагэтлэ хидмэт этмэк нумунэси кестэрир. Гурултайын нумайэндэлэринэ монгол халгынын сосялизм чэмиййэти гурмаг угрунда апардыгы мубаризэдэн данышаркэн Д. Дамба деди ки, халг Чини илэ, бутун сосялизм чэбЬэси елкэлэри илэ достлуг вэ эмэкдашлыг этмэк монгол халгынын хош-бэхтлийинин рэЬнидир. Дамба гурултайын рэясэт Ьей’этинэ Монголустан халг-ингилаб партиясынын Мэркэзи Комитэси тэрэфиндэн Гырмызьг байраг верди. Болгар коммунистлэри адындан Антон Югов гурултая салам етирди. О деди: биз сизин ирэлийэ догру Ьэрэкэтинизи диг-гэтлэ излэйирик. Варлыгында сулЬ, демократия вэ сосялизмин ени даягы олан Чин Халг Республикасыны болгар халгы алгышламышдыр. Сиз марксизм-ленинизми рэЬбэр тутараг, гы^а бир муддэт эрзиндэ бейук мувэффэгиййэтлэрэ наи.т олмушеу-нуз вэ езунузун муэййэн этдийиниз йо.т илэ инамла ирэлилэйирсиниз. Ьэлэ чэ-тинликлэр олачагдыр. лакин шанлы ингилабчы кадрлар тэрбийэ этмиш олан партия бу чэтинликлэри арядан гялдырмаг учун гуввэ тапачагдыр. Совет Пттифагы илэ, сосялизм чэбЬосииин башга елкллйри илэ достлуг вэ эмэкдашлыг этмэк бунун учгн тэ’минатдыр. Мачарыстан зэЬмэтксшлэр партиясы нумайэндэ Ьей’этинин башчысы Я. Кадар ез чыхышында, ез елкэлэринин шэраи-тиндэ марксизм-ленинизми ярадычылыгла тэтбиг этмэк ишиндэ Чин коммунистлэринин' мувэффэгиййэтлэринэ йуксэк гии-мэт верди. О гейт этди кн. сосялизм гуран Чин бунунла да Узаг ПТэргдэ вэ бутун дуняда сулЬу моЬкэмлэндирир. Кадар Чин Коммунист партиясынын УТИ гурултаиыня Мачарыстан зэЬмэткеш-лэр партиясы Мэркэзи Комитэсинин тэб-рикини охудугдан сонра, чинли Гюлдага-лара Гырмызы байраг верди. Нумайэндэлэр аяга галхдылар вэ курултулу алгыш сэслэри учалды. Фасилэдэн сонра ичласда биринчи олараг Бо П-бо Гюлдапт чыхыш эдиб деди: — Ьэят кестэрир ки, елкэнин еося-листчэсинэ еэнаелэшдирилмэси учун партия тэрэфиндэн Ьалырланмытп хэтт дузкун хэтдир, Ьэм дэ бу ХЭТТИН гэтиййэтлэ Ьэята кечирилмэси Гюлу илэ тэгрибан 15 ил эрзиндэ Чинин еосялистчэсинэ сэнае-лэшдирилмэсини эсас э’тибарилэ баша чатдырмаг вэ Чини бейук сосялизм девлэтинэ чевирмэк олар. Бо П-бо елкэнин игтисади инкишафы вэ халгын кузэранынын яхшылашдырыл-масы саЬэсиндэ Чинин мувэффэгиййэтлэ-рини кестэрэн рэгэмлэр кэтирди. Пчлас Тмумчин демократ гадынлар фе-дерасиясынын Ухан ше'бэсинэ башчылыт эдэн Сяо Хрй-нанын чыхышы илэ гуртарды. СлбаЬ гурултай ез игаини давам этдп-рэчэкдир. щ.----- Азэрбайчан ССР Али Советинин Рэясэт Ьей’этиндэ Азэрбайчан ССР Али Советинин Рэясэт Ьей’эти 1956-чы ил 19 сентябр тарихли Фэрманы илэ Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил ус-тасы вэ Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил муэдлими фэхри адларыны муэййэн этмишдир. Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил устасы вэ Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил муэллими фэхри адлары профессио- нал-техники тэЬсил саЬэсиндэ юеркэмли хидмэтлэринэ керэ эЬтият эмэк гуввэлэри мэктэблэринин истеЬсалат тэ’лими уста-ларына вэ муэллимлэринэ верилир. Эйни заманда Рэясэт 'Ьей’эти Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил устасы вэ Азэрбайчан ССР Эмэкдар профессионал-техники тэЬсил муэллими фэхри адлары Ьаггында эсаснамэни тэсдиг этмишдир. (Азэр.ТА). Колхоз кэнди абадлашдырылыр Еурдзмир районундакы Сабир адына колхозун нгтисахнйяты кетдикчэ мвЬвэм-лэнир. Сон заманларда бурада ичтимаи биналарын вэ мэдэни-мэишэт очаглары-нын сайы хейли артмышдыр. Бэнддэ орта мэктэб, китабхана, клуб, ашхана, памбыг вэ барама гэбул эдэн мэнтэгэ, хэстэхана, рабитэ ше’бэси вэ сайр вардыр—Еолхозчударьш- ени ^ тнк- дирдиклэря эвлэр, экилмипг мейвз вэ базе к агачлары кэндэ хусуси кезэллив вернр. Сон ики ил эрзиндэ колхоздакы мэктэбин этрафында салынан багда 500-дэн чох мейвэ вэ бэзэк агачы экилхиш-дир. Колхозда радио говшагы гурулмуш, кэнд башдан-баша радиолашдырылмыш-дыр. Кечэн нл колхозда электрик матору иш^ салыдмышдыр. ;
RealCheck