Baku Kommunist Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Kommunist

  • Publication Name: Baku Kommunist
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 31,112
  • Years Available: 1956 - 1991
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Kommunist, September 18, 1956

Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Kommunist (Newspaper) - September 18, 1956, Baku, Azerbaijan KüMмуяяет Il СЕНТЖР 19Вв^ ИЯ. М 317 (103801Чин Коммунист партия сын ЫН Vili гурултайы Чин Коммунист партиясы Мэркэзи Комитэсинин сияси heca.6ai!^ ЧКП МК катиби Лу Шао-тса Оюлдашын мэ*рузэси Лу Шао-тси йолдаш ез ма’рузэсинда де-ди ки, партиянын VII гурултайинд««^ ба-ря аечэн 11 ил зрзяядэ Чинин Ьаятын-да умудуня-тарихи аЬамиййата малик олан ики байук Ьадиса баш вермишдир. 1949-чу илдэ Чин Халг Республикасы ирадылмышдыр. Кечэн илин ивинчи яры-сында вэ бу илин бирннчи ярывында вэнд тэсарруфагында, вустар санаеиндэ, капиталист санаеиида вэ тичарэтдэ сосялист ислаЬаты кечирилмэси саЬэсиндэ там гэлэ-ба газанылмышдыр. Бу иви гэлаба нэти-часинда алванин дахили Ьэятында вэ бей-нэлхалг мунасибэтлэриидэ бир сыра асас-лы дайишивливлэр амалэ кэлмишдир. Лу Шао-тси йолдаш деди: Ьазырда партиянын вэзифаси едвани мумвун гэдар тез бир заманда байув сосялист дввлати-ва чевирмавдан ибарэтдир. Мэ’рузэчи халгын мэнафеинин мудафиэ-си учун партиянын мубаризэ тарихиндан данышараг гейд этди ви, республика яра-дылмасы Чиндэ буржуа-демовр^тив инги-лабы доврунун асас э’тибарилэ баша чат-дырылмасы вэ пролетар сосялист инги-лабы доврунун башланмасы, вапитализм-дэн сосялизмэ вечид доврунун башланмасы демавдир. Биринчи бешиллив планын ерина етирилмэси тачрубаси костэрир ви, елкэнин санаелашдирилмэсини баша чат-дырмаг учун уч бешиллив гадэр вэ я бир аз артыг вахт талаб олунур. Сосялист ис-лаЬатлары кечирилмэси вэзифаси асас э’тибарилэ ерина етирилмишдир, айры-айры районлар истисна эдилмэклэ, бу ва-зифа икинчи бешилливдэ тамамилэ ерина етирилэ билар. Лу Шао-тси йолдаш вэнд тасэрруфатын-да, вустар санаеиндэ, капиталист санае-индэ вэ тичарэтдэ сосялист ислаЬаты ве-чирилмаси саЬасиндэ алдэ эдилмиш му-ваффэгиййэтлэри тэсвир эдэрэв деди ви, бу сон дэрэчэ муравваб вэ чэтин олан вэ-зифэ Ьазырда асас э’тибарилэ ерина етирилмишдир; 0ЛКЭДЭ сосялизм ила вапита-лиэм арасындакы мубаризэдэ вим-вими масэласи Ьэлл эдилмишдир. Сонра Лу Шао-тси йолдаш деди ви, калан ил Чин бирннчи бешиллив планын ерина етиридмэсини баша чатдырачаг вэ 1958—62-чи иллар учун ивинчи бешиллив план Ьазырланачатдыр. О гейд этди ей, биринчи бешиллив план Ьаята вечи-рилэркэн Ьэтта душмэнларимизин инвар эдэ билмэйэчэйи чох бойув мувэффагий-йатлэр газанылмышдыр. Сэнаеин умуми мэЬсулунун бу илви планда нэзэрдэ, jy-тулмуш костеричидэри 1957-чи ил учун план узрэ вазардэ тутулмуш кастэричалэ-ршва чатмышдыр. Кэнд тэсэрруфаты саЬасиндэ да елка Ьам умуми маЬсул узра, Ьам да тахыл биткилэринин вэ техники биткилэрин асас невлэри узрэ биринчи бешиллив планы ерина етирэ билар. Бу ил нэглийят 4 мин километрдэи артыг ени дамир йэ-лу салынмасы планыны, биринчи бешилливдэ нэзэрда тутулмуш бу планы ерина етирэчэкдир. Бу ил он мин километр ма-кистрал шоссе йоду салынмасы планы балка да артыгламасилэ ерина етирилэ-чакдир. Дахили вэ харичи тичарат, мадэний-йэт, маариф вэ сэЬиййэ ишлэри да сур’-отлэ инвишаф этмишдир. Сонра Лу Шао-тси йолдаш фаЬлэ вэ гуллугчуларын Ьэятыны яхшылашдыр-маг учун корулэн илв тэдбирлэри характе-ризэ эдэн рагамлэр кэтирдн. Лу Шао-тси йолдаш ивинчи бешиллив планын вэзифэлэриндан данышараг деди ви, бу план Чинин халт тэсэрруфатынын чох бойув бир мигясда вэ сур’этлэ инвишаф этмэсини нэзэрда тутур. Икинчи бешиллив планын Ьаята кечирилмэси учунчу бешиллив эрзинда кечид доврунун башлы-ча вэзифэлэринин асас э’тибарилэ ерина етирилмэси учун лазым олан шэраити Ьа-зырлаячагдыр. Лу Шао-тси деди: Чин Халг Республи-касынын сэнаелэшдирилмасинин асасы агыр санаеи инвишаф этдирмэкдир, йэ’ни истеЬсал васиталэри истеЬсалыны инвишаф этдирмэкдир. Бунунла элагадар олараг Лу Шао-тси агыр сэнаеин инвишаф сур’этини азалт-маг истэйэн бэ’зи йолдашларын саЬв ба-хышларыны тэнгид этди. О деди: лавин элэ йолдашлар да вардыр ви, онлар агыр сэнаеин инвишаф этдирилмасинин эЬэ-миййэтини биртэрафли гейд эдир, йункул сэнаеин вэ халг тэсэрруфатынын башга са-Ьэлэринин инвишаф сур’этини азалтмаг истойирлар. Бу да сэЬв ногтейи-нэзэрдир. Сонра мэ’рузэчи костэрди: ивинчи бешиллив план барэсиндаки таклифлэр вэнд тэсэрруфаты истеЬсалынын вэ кэндлилэ-рин кэлирлэринин артырылмасы саЬэсиндэ чох бойув вазифолэр ирели сурур. Лу-Шао-тсп йолдаш канд тэсэрруфаты машьга-ларынын олмадыгы бир шэраитда вэнд тэ-сарруфатынын вооперативлэшдийння гейд этди. О, деди ви, бу сабэбэ вера ивинчи бешмлликдэ вэнд тэсэрруфаты мстеЬсалы-нын артырылмасыныв асас методу енэ да Бооперативлэр вэ хусусд вэндлилэр тэра-финдан суварма гургулары тивидмэси, торпага даЬа чох кубра верилмэси, мели-ораеия ишларинин корулиэси вэ сайр бу вими тздбирларнн Ьаята вечнрнлмэси йолу яла мэЬсулдарлыгы артырмагдан ибарат рдачагдыр. Тичарэтин янвяшафындан данышаркан Лу Шао^си костэрди ви, харичи вэ дахв-ли тичарэтдэ хейля мувэффэгяййат элдэ эдилмишдир; ивинчи бешиллик план Ьэм дахили, Ьэм дэ харичи тичарэтин Ьэчмини даЬа да артырмаг тэдбирлэрини нэзэрдэ тутур. Мэдэниййэт вэ маарифин инвишафын-дан бэЬс эдэрвэн Лу Шао-тси йолдаш кес-тэрди ви, вечэн бир нечэ ил эрзиндэ Чин Халг Республиклсында мадэинййат вэ маариф чох бойув тэрэггийэ чатмышдыр. 1949-чу илин рэгэмлэри илэ бу илин план узрэ нэзэрдэ тутулмуш рэгэмлэринин иу-гайисэси ашагыдакылары костэрир; али мэктэб тэлэбэдэринин сайы артараг 116 миндэн 380 мин нэфэрэ, орта мэктэб ша-кирдлэривин сайы артараг 1.268 миндэн 5.860 мин нэфэрэ чатачаг, ибтидаи мэв-тэб шакирдлэринин сайы артараг 24.390 мин эвэзинэ 57.700 мин нэфэрдэн дэ чох олачагдыр. Олвэ азад эднлдивдэн сонравы илв доврдэ йуз милйон нусхэдэн артыг витаб бурахылдыгы Ьалда, бу ил бурахы-лан витабларын умуми тиражы 1.600 милйон нусхэйэ чатмышдыр. Муаличэ очагларывда чарпайыларын сайы влкэ азад вдилдивдэн сонравы илв доврдэ 106 мин 8ДЭД олдугу Ьалда, бу ил 339 мин эдэдэ чатмышдыр. О деди ви, зиялылары вэ халг вутлэлэ-рини марксизм-ленинизм идеядары илэ, сосялизм идеялары илэ силаЬландырмаг, феодал вэ буржуа идеолокиясынын тэнгид олунмасыны тэшвид этмэв дазыыдыр; сон иллэрдэ бу саЬэдэ корулмуш бэйув ишдэр олвэдэ сосялист ислаЬатларынын гадиб вэлмэсиндэ чох муЬум рол ойнамышдыр. О, идеоложи чэбЬэдэ бундан сонра керулэчэв ишлэри кучлэндирмэйин вачиб олдуруну костэрди. Сонра мэ’рузэчи одвэнвн сияси Ьэяты-нын проблемдэри узэриндэ даянды. О деди ви, бу саЬэдэ Чинин бир чох ху-суси чэЬэтлэри варса да. Чин воммунист-дэри 03 ишларинэ Бойув Овтябр сосялист ингилабынын давамы вими бахырлар. Лу Шао-тси йолдаш олвэдэ гаршылыглы син-фи мунасибэтлэри тэЬдил этда. О деди ей, хусусэн фэЬдэ синфи илэ кэндлилэрин иттифагы Чиндэ халгын де-мовратик диктатурасынын вэ ваЬид халг демократЕБ чэбЬэсинин эсасыдыр. Кэндди-дэр едва эЬалисинин алтыда беш Ьиссэ-синдэн чохуну тэшкил эдирлэр, бува кора дэ онларда иггифаг багдамадан сосялизм ,^гурмаг Ьаггында давыщыг бела ода бидмаз. Чин Еоымунист партиясы узун сурэн ингилаби мубаризэ просесиндэ кэнд-лилэрлэ меЬкэм баглы олараг галмышдыр. Халг республивасы ярадылдыгдан сонра аграр ислаЬаты вечирэн, вэнд тасорруфа-тында гаршылыглы ярдым вэ воэператив-лэшмэ Ьэраватына башчыдыг эдэн, вэнддэ истеЬсалата, игтисадийята вэ мэдэниййэтэ раЬбарлик эДан, верки вэ тахыл сиясэтини, Ьабелэ гиймэтлар сиясатинн Ьазырлайыб Ьаята вечирэн Чин Коммунист партиясы бу элагэларин даЬа да моЬвэмлэндирилмэ-сина Ьаииша чидди аЬэмиййэт вермишдир. Лавин гейд этмэв лазымдыр ви, ишимиз дэ Ьэлэ вэндлилэрин Бонврет мэнафеинэ кифайэт гадэр чидди янашылмадыгыны костаран чохлу сэЬвлэр вардыр. Бандлилэр барэснндэ ерндилэн снясэт эйни дэрэчэдэ вустарлар, хырда алверчи-лэр, Ьабелэ бу яхынларда мухтэляф фор-малы кооператив тэшвилатларында бир-лэшмиш олан башга фэрди заЬмэтвешдэр барэснндэ дэ тэтбнг эдила билэр. Сонра Лу Шао-тси деди; милли буржуазия халгын демовратив днвтатурасы сис-теминдэ вэ ваЬид халг демократив чэбЬэ-сиядэ спесифив бир мовге тутур. Чин Халг Республивасы ярадылдыгдан сонра эмэлэ кэлмиш вонкрет шэраитда милли буржуазия фэЬлэ синфивин вэ Коммунист пар-тиясынын рэЬбэрлнйини бэйэнмиш, Ьабелэ сияси ислаЬатдар кечиридмэсинэ тэд-ричлэ разылашмышдыр. Сосялист ислаЬатларынын Ьэята кечирилмэси натичэсиндэ сон иллэрдэ милли буржуазиянын эксэриййэти ичсрисяндэ бо-йук дэйишиБликлэр энелэ кэлир. Лу Шао-тси деди: бизим вазифэмиз бундан сонра да милли буржуазиянын Ьэмин Ьиссэси илэ эмэБдашлыг мунасибатларн сах-тамаг ва бу мувасибэтлари яхшылашдырмагдыр. Бу исэ она 03 имванларыны ашвара чыхармаг вэ озуну енидэн тэрбийэ этмэв саЬасиндэ ирэ-лийа догру арасы вэсилмэдэн аддым ат-маг учун там имван верэчавднр. Эввэлда олдугу вями инди дэ бу эмэвдашлыг мубаризэ вэ сых бирлив шэраитиндэ кечир. Сосялист ислаЬатлары баша чатдырылын-чаядав синфи мубаризэ аввэлви вими гал-магда давам эдир. Сосялнст ислаЬатлары баша чатдырылдыгдан сонра узун бир довр эрзиндэ сосялизм илэ капитализмин мов-гелэри, бахышлары вэ метод.тары арасын-да Ьэлэ мубаризэ олачагдыр. Бу мубаризэдэ асас метод инандырма вэ тэрбийэ ме-тодудур. Ялныз сосялизмэ гаршы душмэн-чэсинэ снясэт еридэн вэ инандыры.та бил-шйэн айры-айры шэхслэр баресиядэ шэ-раитдэв асылы олараг ичбарн йол ила зэ-рури тэрбийэ тэдбирлэриви тэтбиг этмэв лазымдыр. Чин Коммунист партиясынын Чиндэви башга демократив партияларла гаршылыглы мувасибэтЕвдэн бэЬс эдэрвэн Ду Шао-тси йолдаш Коммунист партиясы мхэ бутуи демократив партиядар араенвда у«уи куддат яншвы яшамаг вэ гаршыхыг-ды сурэтдэ нэзарэт зткэв хэттини бундан сонра да еритмэйи вачШб олдугуну кес-тарди. Сонра Ду Шао-тск Йолдаш деди: Чинив суверен эразисиннн — Тайван адаеывыв Америка империализми тэрэфиндэн ганун-суз ишгады Ьэлэ дэ давам эдир, бу исэ елвэвин тэЬлувэсизляйи учун чох чидди горху терэднр. Тайван адасынын азад эдилмэси мэсэлэсн Чинив тамамилэ дахили ишидир. Биз сила11лы гуввэлэри ишэ сал-маг ниййэтиядэ олмаяраг, динч даиышыг-лар йолу илэ Тайваны ез вэтэнимизлэ енидэн бирдэшдирмэк истэйирив. Ялныз о вахт силаЬа эд атмаг одар ки, динч да-нышыглар имканы йох одсув вэ бу даны-шыглар боша чыгмыш олсун. Ьавсы бир усулун тэтбиг эдидэчэйнвдэн асылы одма-яраг биз эминив ви, Тайванын азад эдил-мэси вими Ьагг иш там гэлобэ чалачаг-дыр. Сонра Ду Шао-тси индивн бейнэлхалг вэзиййэтдэн данышды. Мэ’рузэчи деди: бу-тунлувдэ кетурсэв индиви бейнэлхалг вэ-зиййэт Чиндэ сосялизм гуручулугу учун эдверишдидир. Ьазырда Чин дэ дахил ол-магла 900 милйон, йэ’ни бутун бэшэрнй-йэтин тэгрибэн учдэ бири гэдэр еЬалиси олан вэ чографи чэЬэтдэн бутов бир район эмэлэ кэтирэя сосядЯзм едкэлэрШкХовет Иттифагы тэрэфиндэн башчылыг эдилэн бойув вэ мутэшэвкял бир аиле яратмыш-лар. Сосялизм елвэлэри арасында гардаш-дыг достлугу вэ гаршылыглы эмовдашлыг мувасибэтдэри даим янвншаф эдир вэ моЬ-вэмлэнир. Сонра о гейд этди ви. Совет Иттифагы Коммунист партиясынын XX гурултайы дуня эЬэмиййэтивэ мадив олан эн бойув сияси Ьадисэдир. Гурултай нэинви алтын-чы бешиллийин эзэмэтди планыны вэ сосялизм ишинин даЬа да инвишаф этдирил-мэси мэгсэдини кудэн там бир сыра эн муЬум сияси костэришлэр Ьазырламыш, партия дахиливдэ чидди ногсанлара сэбэб олан шэхсиййэтэ пэрэстиши пислэмиш, эй-нр заманда динч янашы яшамагын вэ бейнэлхалг эмэБдашлыгыв даЬа да инвишаф этдирилмэсв барэснндэ тэвлиф ирэли сур-муш, бейнэлхалг кэркинлийин зэифлэдил-1М8СИ Ипганэ бойув ярдым кестэрмишдир. Лу Шао-тси йолдаш созундэ давам эдэрэв деди; дуня халглары айдын корурлар ви. Совет Иттифагы, Чин Халг Республивасы вэ башга сосялизм елвэлэри динч янашы яшамаг угрунда, Шэрг илэ Гэрб арасында игтисади вэ мэдэни муиасибэт-лэри инвишаф этдирмэв УГрунда Фэал чыхыш эдирлэр, 03 силаЬлы гуввэлэринив азалдылмасы учун тэшэббус костэрмишлэр 03 Ьорби хэрчлэрини азалтмышлар. Бунун ЭЕсинэ олараг, Америка империализми енэ дэ сур’этлэ силаЬланма тэдбирлэри керур Шэрг илэ Гэрб арасында мувасибэтлэрин инвишаф этдирилмэсв элейЬивэ чыхыр динч янашы яшамагдан оддан горхав кимв горхур, онун 03 сэрЬэдлэрнвдэн мин вило-метрлэрлэ узагда олан силаЬлы гуввэлэри исэ Чинин эрадиси олан Тайван адасыны ганунсуз бир сурэтдэ ишгал эдир ве Япо ниянын, Чэнуби Еореянын, Филиппинин Гэрби Авропанын эразисивдэ езбашына лыг эдирлэр. Сувейш каналы ширкэтинин Миенр Ъо вумэти тэрэфиндэн мнлднлэшдирилмэсив-дэн сонра баш верэв Ьадисэлэрдэн давы-шарвэн Лу Шао-тси йолдаш деди ви, бутун дуня Мисрэ рэрбат бэслэйир. Бутун дуня нчтимаиййэти Сувейш ваналы мэсэ- лэсинин сулЬ йолу илэ Ьэля эдилмэсинэ тэрэфдардыр. Сонра Лу Шао-тси йолдаш гейд этди ю, бейнэлхалг мунасибэтлэрдэ Чин динч янашы яшамаг Ьаггындакы беш принсипэ эмэл этмэв арзусундадыр вэ Ьэмин прин-сиплэр эсасында бттун елкэлэрлэ хейир-хаЬ гоншулуг мунасибэтлэри яратмага ча-лышыр. Мэ’рузачи кестэрди: Чин АБШ ба-рэсиндэ дэ бу сиясати еритмэйэ Ьазырдыр. Лу Шао-тси йолдаш гейд этди: бутун ер узунун башга халглары вими Чин халгы-на да сулЬ лазымдыр. Чинин еритднйи сулЬ сиясэти харичи елвэлэрдэ кетдивчэ даЬа чохлу дост газаныр. Партия рэЬбэрлийи мэсэлэлэринэ аид олан болмэда Лу Шао-теи партиянын тэр-кибини харавтеризэ эдэн рэгэмлэр кэтир-ди вэ партия ишнвив эн иуЬуи вэзифэлэ-рини кестэрди. Лу Шао-тси йолдаш деди: Чиндэ пролетариат днвтатурасы олмадан сосялизм иши агыласыгмаз бир ишдир, пролетариат днвтатурасы исэ нролетариатыв сиясв партиясы олан Коммунист партиясыяын рэЬбэрлийи тэрэфиндэн Ь^а кечирилвр. Лу Шао-тси ез мэ’рузэсивиа ахырывда партия сыраларывы сых бярлэшдярмэйэ, елкэнин халг вутлэлери илэ, бутун едвэ-лэрив фэЬлэ синфи илэ вэ бутун дуня халглары илэ бирлийэ чагырды. О деди: бвзим бейув сосялизм ишимиз мутлэг талиб кэлэчэвдир. Дуняда элэ бир гуввэ йохдур ви, гэлэбэмизэ маве ола бидсин! Чин Коммунист партиясынын VIH гурултайында А, И, МИКОЯН йолдашын нитги 9з1в йохдапиар! И« вержв Совет Итпфиш Кокжушкт пертвясы Мэркм! Кемятэсввив тапшы* рыгы 1лэ еязэ, шавлы Чжв Еохвуввст п&ртсы УШ гурухтайыжын вувайэвдэ-лэрввэ, Ьёбелэ Чжнвв буту! воммунвет-дэрввэ Совет Нттвфага Кеххумвет пар-тиисы адындав сэхххх гардашлыг еада-мы етиржх вэ гуруятайянызын хшхкдэ хувэффэгяййэтлэр арзу эдвх. (КуруятувУ| сурямяи аягышяар). Бхз Ъамымыз бурада гардаш Чвв Кох-мунхст партхясывын ?Ш гурултайывда, сизвн бейув елвэнизив вэ буту в алты йуз милйонлуг Чин халгынын вэавййэтиии кевувдэн дэйжшдирмиш олав бейув Ьадн-сэдэрлэ долу бнр девр эрзгадэ сизвн партиянын Ьэят ва фэалиййэтвнэ евуи ву-рая бу гурултайда иштираи »тхайэ чох шадыг. Чив Бохмунист партяясывыя сэккв-зинчн гурултайы, Чвв ннгвлабывыв гэ-лэбэсиндэв еонракы бу бщтчи гурултай партиянын Ьэятында чох хуЬум бир мэр-Ьэлэ олмагла бэрабэр эсдиндэ Чввим хин иллер эрзиндэкн инкишаф тарнххнэ евуи вурур. Чин империализм боюидуругуну ез узэ-риндэи атиыш, там хустэгил вэ ваЬид бир девлэт вями инкишаф эднб иеЬаэмлэвжр. Чинин, сиздэ дейилдийн вими, «бир бош-габ гум» олдугу вэ империаляетлэрин бу бошгабдан гуму дэнэ-дэнэ чэкяб апардыг-лары вахтдар эбэдх олараг кечиб кетмиш-дир. Тэкчэ бу екунув мнснлсиз тарихн эЬэмиййэти вардыр. Башлыча ианлнй-йэт исэ ондав ибарэтдир ви, зэЬмэткеш-лэрив ичтнмаи азадлыгы Ъэята кечярвл-миш, халг Ьакимиййэтн ярадылмыш вэ сосялизм гурулмагдадыр. Чин Коммунист партиясынын бутуя сиясэти халгын эср-лэр бою бэсдэдийи арэудара уйгундур, бунд керэ дэ ени Чин девлэтиндэ Чин халгы ез Ьокумэтн этрафында вэ сизин бейув едкэниздэ сосялизмив гэлэбэси уг-рундавы гудрэтлн Ьэрэката башчылыг эдэн Коммунист партиясы этрафында ев-дилливдэ, бу гэдэр юшрунлугла бирдэш-мишднр. Иоддашлар! ГэЬрэмав Чив Коммунист партиясы Чиндэ ени ичтимаи гурулушуя гэлэбэси угрунда 35 ил эрзиндэ ииадлы мубаризэ апармышдыр. Чиндэ элэ бир та-рихи шэраит эмэлэ кэлмишдир кя, Чив Боммунистлэри ийирми илдэн артыг бир хтддэтдэ эдлэриндэ силаЬ олараг ез хал-гынын яхшы кэлэчэйн угрунда вурушма-лы о.тмушлар. Нэ террор вэ тэ’гиблэр, вэ муЬарибэ иллэрннин агыр гурбанлары вэ мэЬрумиййэтлэри, яэ ез йолларында гар-шыларыва чыхан мувэффэгиййэтсизлик-лэр, нэ дэ динч гуручулуг дэврунуя чэ-ТИНЛИБЛЭРИ ЧиВ‘ Еоммуяистлэринин ира-дэсини гыра билмэмишднр. Бязжм партиямыз, совет хигы вэ бутун едкэлэрив зэЬмэткешдэри Чин Коммунист партиясынын Ъэдсиз мэрдднйинэ вэ иэтянлийинэ Ьэмишэ йуксэк гиймэт вермишлэр вэ верэчэклэр. Биз, Чин ком-мунистдэринин ез халгыныя сэадэтн вэ тэрэггися наминэ верднклэря чохлу гур-банларыя гаршысывда башымызы эйи-рик. Йолдашлар! Бизим умуми бейув гэлэбэмиз — сося-лизмин гэлэбэси угрунда мубаризэ чох-дан башданмышдыр. Бу мубаризэнин ке-дишиндэ шанлы ингилаби эв’энэлэр яран-мыш, ингилабчы марксист партиядар тэ-шэквуд тапмыш вэ меЬкэмлэнмишдир. Ьэлэ етмиш беш ид бундав энвэд Маркс вэ Энкедс гейд этмишдилэр ки, «Русия Авропада ингилаб Ьэрэкатынын габагчыл дэстэсидир», онлар дэфэлэрлэ хусусидэ гейд этмишдилэр ки, чох йэгив ки, «тэ-кан» Русиядан кэлэчэвдир вэ «бу, умум-дуня тарихиндэ эн яхын денуш негтэси олачагдыр» Ленин езунун «Нэ этмэлн?» адды кер-вам ли внтабында язырды: тарнх вндн бизим гаршымыза элэ бнр яхын вэзифэ гой-мушдур ки, бу вэзифэ Ьэр Ьансы бир башга елкэнин пролетарнатынын гаршысывда дуран яхын вэзифэлэрнв Ьамысындав даЬа чох ингилаби бнр вэзифэдяр—Ьэмин вэзифэ ялиыз Авропа иртячаыныв дейи, Ьабелэ Асия иртичаынын да эя кучду даягывы дагытмагдав нбарэтдхр ки, бу да рус пролетариаты'ны бейнэлхалг нн-гилабчы продетаряатыв авангарды эдэр-ди. О заман, 54 ид бундан еввел, Ьэлэ о вахт марксист олан Баутски ленинчв «Исгкрая» кондэрдийн мэгалэдэ язмышды: «Ени эср элэ Ьадисэлэрлэ башлавыр ки, бу Ьадисэдэр ингилаб мэркэзиннн даЬа артыг ДЭЙИШИЛМЭБДЭ олдугу, йэ’ни онуи РуСияя кечмэкдэ олдугу фикрини догу-рур». Маркснстлэрнн бу фикиряэрх тамамилэ дуз чыхды. 1905-чи илдэ биринчи рус ингидабы Русиявыв бутун ичтимаи Ьэятыны чох дэриндэв Ьэрэкэтэ кэтирди вэ башга ел-БЭЛЭРДЭ, хусусэн Шэрг ОДБЭЛЭРННДЭ ИНГИ-даб Ьэрдкатыныи ннвишафына бейук тэ’-сир кестэрди. Дигхлаб Ьэрэкатынын Марксын елу-мундэн еонракы инкишафына екун.вура-раг 1913-чу ялдэ Ленин язырды: «...Асняда ин бейув дуня фыртыва-ларыныя ени мэнбэя хейдана чыхды. Рус ингилабынын ардынча Туркнйэ, Иран, Чин янгхлаблары баш верди. 1ндн биз хеЬз бу фыртыиалар вэ оша-рыя Аврооа уээрнндэки «экс те’еири» доврундэ яшайырыг» (18-чн чилд, сэЬ. 626). Рус коммунистлэри Ьэлэ о аахга нити-лабчы Чин халгынын мувэффэгнййэтлэри. ни гардашчасына рэгбэт Ьиссилэ излэйнр-дилэр, онун мубарязэсинин дуня эЬэхий-йэтини баша душурдулэр, оиуя ялк му-вэ(^фэгиййэтJэpини алгышлайырдылар вэ 1913-чв хляв явварыхда болшевик пар-тхяеыша Прага воифравсы «Чин янгх-лабы Ьатида» В. И. Ленхив яздыгы хусусх гэтвахэдэ бу Ьиссдэрв нфадэ этди. 1917-чи хлвн февралында икинчи рус ххгхлабы олду, бу ивтидаб хутяэгхййэтв арадав галдырды, буржуа дехократхк рее. публика гурулушу яратды вэ пролетар сееялист шгадабы угрухда мубархээ учун хейдаиы тэмизлэди. 1917-41 хлдэ талиб кэлэн Бейув Овтябр сосялист ннгнлабы, Марксын еезлэ-рилэ десэк, нисан чэмиййэтиянн «тарих-д»в эввэлви доврунэ» евуи вурду, бэшэ-рнййэтян ени, асд тарихнннв башлангы-чыиы гойду, вами коммунизм ядеялары-па ев1 гузват верди. Октябр ннгнлабы бутув елвэдэрнн мэз-дум халгдарына костэрди ки, фэЬлэ сив-фниин кэндлилэрдэ иггифаг баглайыб ухуидуня-тарихи гэлэбэлерэ ваил одмасы вэ ээЬмэткешлэр узэрвндэкм Ьэр чур схнфх эулмэ сон гоймаеы эмэдн сурэтдэ хухкундур. Овтябр ингвлабы сосялизм угрунда мубаризэдэ халг кутлэлэриия би-лик вэ тэчруба илэ, бачарыг вэ инамда силаЬландырды, нэинкн ез елкэмнзив халгларынын азад эдилмэсинэ кэтириб чы-харды, Ьабелэ башга елкэлэрив халглары-ны да Ьэрэкэтэ кэтириб ез азадлыгы угрунда мубаризайа галдырды. Бу деврдэ Чин ингвлабы да ени йук-еэлишдэ иди. Чин халгынын ингилаби хубарязэсинэ рэЪбэрлик этмэйи Чин фэЬ-лэ синфи ез еЬдэсивэ кетурду. 1921-чи ялдэ Чин Коммунист партиясы ярадыл-ды, бу партия халг вутдэлэринин янги-лаби Ьэракатына башыдыг этди вэ она ени характер верди. Мао Тсзэ-дув йолдаш Чиндэки инги-лабн Ьэрэкат учун Октябр ингилабынын гэлэбэсинян эЪэмиййэтини гиймэтдэяди-рэрэБ язмышдыр: «Овтябр ингилабынын яйлым топ атэшлэри марвсизм-денинизми кэтириб бнзэ чатдырды. Октябр ингилабы дунянын вэ Чинин тэрэггипэрвэр унсур-лэринэ, елкэнин мугэддэратыны муэййэн этмэк учуй вэ ез проблемлэрини нэзэрдэн кечирмэк учун пролетар дунябахышыны тэтбиг этмэждэ ярдым кестэрди. Русларыв йолу илэ кетмэли — «этичэ бела иди». Белэливлэ, кердуйувуз вими, 40 нлдэя аз бир вахт, Йэ’ни тарихэн гыса бир вахт кечсэ дэ, сосялизмив бейув бир гуввэ кими Совет Пттяфатывда бэргэрар олма-сы илэ янашы, бутов бир сосялизм дев-лэтлэри систем! дэ мейдана кэлиб моЬкэм лэнмишднр. Авропанын вэ Асиявыв бир чох елкэлэри, о чумлэдэв Ьэм ез эЬали-сивин сайына, Ьэм эсрлэрдэн бэри давам эдиб кэлэн 03 мэдэниййэтинэ, инди исэ Ьэм дэ ез ингилаби эн’энэлэринэ керэ бейук бир халг олав Чив халгы Октябр ингилабынын йолу илэ кедэрэк гэлэбэйэ чатмыш.тар. Бизим Ьамымызын муэлдимн олав Левин эбэс ерэ демэмишдир ки. Чин халгы «Ьэгигэтэн бейук халгдыр», «азадлыг вэ бэрабэрлийин ялныз Ьэсрэти-ни чэкмэв дейил, Ьабелэ Чина эсрлэрдэн бэри зулм эдэнлэрдэ мубаризэ апармагы да» бачарыр. (18-чи чилд, сэЬ. 163). Инди элми коммунизмин марксизм ленинизм нэзэриййэсв Совет Иттифагында бнр сыра Авропа елкэдэриндэ ва Чин кими бейук бир олвэдэ меЬкэм сурэтдэ Ьэята кечнрилмишдяр. Ьитдер Алманжясыныв вэ милитарист Япониясынын дармадагыв здилмэсиндэв сонра, ени тарихи шэраитда Чин Комму вист партиясы марксизм-ленинизм нэзэ-рнййэсивн рэЬбэр тутараг, антиимперизг лист вэ антифеодал ингилабын вэзифэлэ-рини капитализмин деврилмаси угрунда пролетарнатын сосялизм Ьэрэкаты илэ ба чарыгла эдагэлэндирэрэк. Чин халг ни гнлабыныя гадиб кэлмэсяни вэ пролета рнат диктатурасынын формаларындав би рп олуб Чиндэ сосялизмин гэлэбэси уг руяда мубаризэ апарав демократив халг диктатурасынын ярадылмасыны тэ’мин этди. Икинчи дуня муЬарибэсиндэн сонра сосялизм гуввэлэринин ГУДРЭТИНИН арт масы Чин ингилабынын гэлэбэси учун эл веришли бейнэлхалг шэраит яратды. Чин халг ингилабынын вэ сосялизм елкалэри НИН бирлэшмиш гудрэтли гуввэддри Чив ингилабынын гэлэбэсиндэн сонра Ьэмин ингилабл гаршы империалист мудахилэси имканыны арадан галдырды Чин шэраитиндэ марксизм-ленинизм идеяларынын диггэтэлайиг гэлэбэлэрини кермэв бизим учун, совет коммунист-дэри учуй хусусилэ хошдур. Чиндэ Ьэлэ халг ингилабы гэлэбэсиндэн сов ра биринчи И.1ЛЭРДЭ демократив исла Ьатдар баша чатдырылды; демократив ис лаЬатлар, эслиндэ буржуа ингилабынын вэзифэлэринэ аид идя. Лакин бизим девру муздэ Чин буржуаэиясы бу вэгифэлэри Ьэ ята кечирмэйэ артыг гадир олмады вэ Ьэмин тарихи вэзифэяи Чии фэЬлэ синфи 03 оЬдэсинэ кетуруб, ону кэндлиларлэ иттифагда К<)ммунист партиясынын рэЬ бэрдийи адтында еринэ етирдн. Лакин эн диггэтэлайиг чоЬэт ондая ибарэтдир ки, Чиндэ газанылмыш бейук демократив наилиййэтларэ эсасланараг Чин хгати езунун сынанмыш Когммунист партиясынын рэЬбэрлийи алтындв гыса муддэт эрзиндэ сосялизм чэмиййэтв гур мага башлады. Ингилаб нсте'дадлы вэ зэЬмзтеевэи Чин халгынын сон дэрэчэ бейув ярадычы гув вэлэрини ва анержисини Ьэрэкэтэ кэтир ди. ФэЬдэлэрин, кэндлилэрин, халг знялы дарынын, бутун Чин халгынын фэдакар лыгда вшлэмэсн, ЧКП Мэркэзи Комитаси НИН вэ ЧХР Ьекумэтинин дузкув рэЬбэр лик этмэсм натичэсиндэ игтмсади дагын тыя гыса муддэт эрзиндэ сон гоюлду вэ халг тэсэрруфатынын бэрпа гдилмэси ар тыг 1952-чи илдэ эсасэн баша чатдырыл ды. гыиын Ьэятында эн бейук ингилаби чев-«лиш олду, каддлиэрив мулкэдарлар тэ-)эфиндэн истисмар адидмаеввэ сон гойду, 00 милйон торпагсыз вэ аз торпаглы кэнддийэ торпаг верди. Марксизм-ленинизм элмини рэЬбэр ту-тан, Совет Иттифагынын тэчрубэсинэ ар-халаная вэ бутун сосялизм елкэлэрпнпн тэчрубэсини иэзэрэ алан Чин Коммунист партиясы елкэнин сосялизмэ кечдийи девр [чун баш хэтт ишлэйиб Ьазырлады. Баш хэттин мэркэзи негтэси елкэнин сэнае-лэшдирилмэсикдэн, Чинин гудрэтли сэ-наеи олан, со(»ялист довлэтинэ чеврилмэ-синдэн ибарэтдир. Чинин симасыны дэ-1ишдирмэйин бу моЬташэм програмы Чин халгыны ени икидликлэрэ руЬдандырмыш вэ ону Коммунист партиясы этрафында даЬадасых бирлэшдирмишдир. Мао Тсзэ-дун йолдашын гурултайы ачаркэн сейлэ-дийи кириш нитгиндэ, Мэркэзи Бомитэ-нин Лу Шао-тси йолдаш тэрэфиндэн эдилмиш сияси мэ’рузэсинда, халг тэсэрруфатынын инкишафына дайр икинчи бешиллив план барэсиндаки тэклифлэр Ьаг-гында Чжоу Эн-лай йолдашын мэ’рузэ-синдэ, партия Низамнамэсиндэки дэйи-шикликлэр Ьаггында Дэн Сяо-пин йолдашын мэ’рузэсинда нэзэриййэ вэ сиясэт, партиянын фэалиййэти, сосялизм гуручулугу тэчрубэси, Ьабелэ бейнэлхалг коммунизм вэ фэЬлэ Ьэрэкаты, милли азадлыг Ьэрэкаты вэ сулЬ угрунда мубаризэ мэса-лэлэри марксизм-ленинизм идеясы сэвий-йэсиндэ нрэли сурулмуш ва ишыгданды-рылмышдыр. Мэркэзи Комнтанин сияси мэ’рузэсин-дэ дейилдийи кими, Чиндэ «ким кими» мэсэлэсн сосялизмин хейринэ Ьэлл эдидмиш-дир; бу бизим Ьамымь^ы еевиндирир. Сизин гурултайьгаыз инандырычы сурэтдэ костэрир ки, Чиндэ сосялист ингилабы сосялизм гуручулугунун бутун Ьэллэдичи саЬэлэриндэ бейук мувэффэ-гиййэтлэр газанмышдыр. 1953—1957-чи иллэрдэ ЧХР халг тэсэрруфатынын инкишафына дайр биринчи бешиллив план мувэффэгиййэтлэ еринэ етирилир вэ эсасэн вахтындан эввэл баша чатдырыла билэр. Чин халгы 03 шанлы Коммунист партиясы башда олмагла индики вэзифэлэри еринэ етирэркэн, узага, ирэлийэ бахыр, 03 планларында ез ватэнинин инкишафы учун даЬа эзэмэтди перспективлэр муэййэн эдир. ФэЬлэ синфи, бутун совет халгы гааа-нылмыш галэбэлэр мунасибэтилэ Чинин гэЬрэман фэЬлэ синфини вэ бутун зэЬмэт-кеш халгыны урэкдэн тэбрик эдир, онла-ра ез елкэсини сосялистчэсинэ санаелэш-дирмэв ишиндэ ени бейув мувэффэгиййэт-лэр арзулайыр. (Мурултулу алгышлар). Марксизм-ленинизм нэзэриййэсини ар-дычыл сурэтдэ Ьэята кечирэн Чин Коммунист партиясы, онун Мэркэзи Еомитэ-си, керкэмди марксист-ленинчи олан Мао Тсзэ-дун йолдаш марксизм-ленинизм нэзэрийнэсинэ бейук Ьэдмййэ вермишлэр. Марксизм-ленинизм Чиндэ бэргэрар олараг бурада да гудрэтли, енилмэз гуввэйэ чев-рилмиш, ми.1Йонларла Чин зэЬмэткеши-нин гэлбинэ Ьаквм олмушдур. (Алгышлар). Белэликлэ Ьэят езу бизим ишимизэ душман оланларын, оппортунистлэрин бела бмр ифтирасыны гэти сурэтдэ пуча чыхарыб рэдд этмишдир ви, куя марксизм-ленинизм Русия учун ярарлы олса да дикэр елкэлэр учун ярарлы дейилдир, яхуд Авропа учун ярарлы олса да Асия учун ярарлы дейилдир. Русияда эсас гуввэлэр вэ ичтимаи тэ-сэрруфатын эсас формалары капитализм дувясыныв Ьэр Ьансы бир елкэсиндэки-нин эйни олдугундан, мэЬз буна керэ сосялизмэ йол ачмыш биринчи елка олан Совет Иттифагынын тэчрубэси умумдуня тарихи эЬэмиййэт кэсб этмишдир. Соз йохдур ки, Ьэр бир елкенин ез ху-сусиййэтлэри вардыр вэ Ьэр бйр олкэ сосялизмэ кечмэк ишинэ ез спзсифйк хусу-сиййэтлэрини дахил эдир. Лакин Ленинин кестэрдийи кими, «бу хусусиййэтлар ап-чаг эн башлыча олмаян чэЬатэ аид ола билэр». (30-чу чилд, сэЬ. 96). Марксизм эЬкам дейилдир, элэ бир чанлы нэзэриййэдвр ки, инсан тарихинин кедишивдэ бу нэзэриййэнин 1эфэрруатла-ры йохламадан кечир, о, фэЬлэ синфл-нин вэ онун партиясынын мубаризэ тэч-рубэси илэ тамамданыр, зэнкинлэшир вэ инкишаф эдир. Элми сосялизм нэзэриййэси мэЬз она керэ кучлудур ки, Ьэм бо^к елкэлорин, Ьэм дэ кичик елкэлэрин Ьэр бир марксист-ленинчи партиясы элми сосялизм нэзэриййэси-нн инкишаф этдирмэк узэриндэ ишлэйир, езунун бутун имканлары дахилиндэ ону Ьэм 03 тэчрубэси, Ьэм дэ бейнэлхалг коммунист Ьэрэкатынын тэчрубэси эсасында зэнкинлэшдирмэлидир. Совет Иттифагы Коммунист партиясы нэинки 03 тэчрубэсини ейрэтмэйи, Ьэм дэ гардаш партняларын тэчрубэсьидэн бутун файдалы чэЬэтлэри ойрэнмэйи езунун му-гэддэс борчу Ьесаб эдир. Бизим мэгсэдлэрнмизин умумилийи тэ-лэб эдир ки, коммунист вэ (ргЬлэ иартия-.тары бир-бмрнндэн ойрэнсинлэр, 1аршы-дыглы элагэнн вэ тэчрубэ мубадилэсини моЬкэмлэтсинлэр. Чин Коммунист партиясы ез узвлэринв марксизм-ленинизмэ сэдагэт руЬунда, прэ-летар бейнэлмилэлчилиГш руЬунда вэ бейнэлхалг ингилаб Ьэрэкатынын тэчрубэси-нэ Ьермэт руЬунда тэрбийэ этмэклэ бэра-бэр, ЭННИ заманда Чин халгынын гаршы-сында дурмуш олан ва инди дуран бутун мэсэлэлэрин Ьэ.тлинэ дэрин бир ярадычы-лыгла янашыр. она тэрэфдар олдугларывы бнлдирирдилэр. ' Аграр ислаЬаты чохмнлйонлу. Чин хал- (Аряы налам намрада} ;
RealCheck