Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,337 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, September 24, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - September 24, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г83ЕТИ ♦ и сентмбр тмм ил. + и* ш НИВАМИНИН ГЫЗЫЛ МИСРАЛАРЫ МУТдФЖИР    ШАИРННАНАДАН    ОЛМАСЫНЫНДУШУНН9Л9Р ¿арадычылыг инсаны абэднЦэта говуш-дуран ]оллардан бнрнднр. Деннлик ахта-рышлары тарихин |еяуну дэ]ишмэк гудрэти-нэ малик олан кэшфлэрла нэтичэлэнэ бн-лэр. Инсан гэлбнинц вэ характериник сир-ли, муэммалы ал амина нуфуз еден поетик ¿арадычылыг да уэуи асрлар 6ojy нечэ-нечэ часлнн вмруна ишыг с алан кэшфлэра кати-риб чыхарыр. Ела буна кара да бе]ук шайр-лари 6amapHjjaTHH кечди]и ва артыг зама-нын зулметни» бурунмуш Jonлара ишыг сачан мэш’аллара гадирбилэн насилларин ма'нэви ташяасинн сендурэн мудриклик ва ахлаг чешмаларин» банзэдирлар. ДуЬа улдузларына тарихин KeJ губбэсин- да абади олараг ишыг сачмаг тале] и нэсиб олуб. Гадим вэ чагдаш дэнизчилар Дан ул-дузуна бахыб истигамати муаЛэнлашднр-днклари ними, мухтэлиф деврлэрдэ Jama-mum мнл]онларла адам да ез Ьнсслэрини, HHjJaT ва марамларыны алмаз санэткарла-рын асарлари ила гутушдуруб ги]мэтлэн-дириб. Сэккиз аср бундан габаг Низами    . тарэфиндэн учалдылмыш ма’нэви вэ фал-    шэЬардэ    бе]ук    дургунлуг сафи Majawiap Ьэлэ да аз зн}асыны гору-    Ьекм    CYPYP- дэрд-элэм,    элян- Jy6 сахламышдыр вэ онун ¿арадычылыгы- нын сеЬирли дун]асына нуфуз етдикча Ьэ- JaTbm бизи душундуран суалларына hejpa- тамиз дарэчэда дагиг чаваблар тапырыг. дыра чыхыр... Кэнчо вила]эт-л^рин jamwcbi ва кезэли-дир». Coiiipa Хагани Низами-дэн сорушур:    «Сонин Вэтэ- ниндэ янсанлыг дэбдэдирми, сэдагэтин базар ги]мэти нечэ-дир? Били jo нема ш]мэт ве рирлэр? Маним JauiaAbiFbiM дон бир иш кэлмэjaн мэнсеб саЬнбларинин вурдуглары гол б japanapbi синоми гуру-дуб. (¿HKHp-xajaA урэ]ими губа рладьгб*. н ,т    На    вахт 1азылыб бу мэк- ИЗАМИН'И или да- пекти ила таныш олмушам. мен Низам^ам ва каинатын туб? 800 ил эввал, ]а бу кун? фе 3958-чи илда, Ба- Орада Низами чохчэЬэтли, султаны маним низамымын Окун лугугиндаки бу муасир-ныныч ¡ахынлыгын- ге]ри-мэЬдуд бир аспектдэ гаршысында гулдур. келэ-    Иардандыр бас? Бах бу- ’    —дур ^агигэпгин сеЬиркар ку- кемак етсни биза, гардаш ганы текмэкдэн чэкинднрсин бизлэри, чункн Низами сад* тэнэтнндэ. поези]а сэлтэнэ-тиндэ е]ни бир сема алтын-да ]аша]ан ннсанлар гардаш-дырлар». Бу исэ этан муЬарибаннн ан гудрэтли тэдгигатчыла-рындан бири, ]азычы Иван Стадникин оезлэридир: «Низами! Бу козел, аЬэнк-дар адда Азэрба]чан халгы-нын ма’нэви бoJyклYJY тэчэс-сум олунур. 850 ил еввел парламыш Низами улдузу тэкчэ Шэрг елкэлэрнни ишыгландырмагла ккфа]эт вмруиу адалэте, умумм сэ-адатэ вэ фираваллыга апаран ¿олларын ахтарышына hecp етмишдир. взунун Ьэчмчэ эн 6eJyK эсэри олан « Искэндэр-намэ» noe мае ын да нэ ага, на дэ нвкэр, нэ истисмар олу-нанлар, нэ дэ истисмарчыла-рын олмадыгы. синифснз вэ душман чилик Ьисслэриндэн узаг «сэадэт элкэоини» тес-вир едир. Бу елкоде адамлар хэстэликден Jox, гочалыб влурлар. Бу влкадэ hep mej инсанларын smoJo моЬэббэт вэ фэдакар мунасибат прин-сипинэ гсасланыр. Ьамин елканин сакинлэриндэн бири дакы Наркин адасында hap- экс етдирилир. Онлардан jaл- дир. XII эерде hap uiejHH, би гуллугда олдугум вахт ныз бир нечэсинин адыны чэк- hep кэсич елкэнин султаны- охумушам. О вахт Ьиссэмш-лэ Jaxiubi бир rajna го]ул-мушду: китабханада биза мут-зэг Азэрба^чан муэллиф-леринин эсэрларини охума-ГЫ ТЭКЛИф едир, CHjaCH иш мак истардим:    Низами    пое- зи]асында астрономии, чог-раф^а, чанлылар алэми, pHja3HjjaT. тибб. Низами вэ ислам. Низами ва христиан-лыг. Низами вэ антик мадэ- на. iuahbiHa. эмиринэ табе олдугу бир дечрда бело с«з-лэр дема]э чэсарэт едэч бир шэхеин jamaAbifbiHbr еши-дэндэ ЬсЗрэтлэнирсан. Дарк едирезн ни, бу сезлэри де- чу! ИЗ AM ИНН jeH-идэн охумага башладырым бу кун лорда элбеттэ ки. онун барэсинда башгала-ры чда да соЬбэт едирдим. ИJyлyн сонунда 6eJyK му- Н лэнмэмнш, узун асрлар бо)у узву олдугу 4aMHjJar Ьаггын-бутевлукдэ Jep узунэ зи]а да данышараг Aejitp: сачмышдыр. Ьэлэ дэ сенмэ- чилэр иса гуллуг стди]имиз    hhJJst.    Низами ва интибаЬ.    jaH hen дэ султанын, mahbiH    асиримнз Тайир СалаЬовла AHjap Ьаггында атрафлы ма’-    Низами    посз^асында niahwaT.    гулу, келэси дeJил, ез аглы-    бирликдэ Tajjapa илэ Москва- на, исте’дадына архаланан    ja учурдум. СеЬбэт аснасын- лумат верир1дилар. Наркиндан кеданда маним аскар т<>р0амда Низаминин ше’рлор мачмуэси но Мирза ИбраИимовун henajawiap китабы варды. Низами илэ икинчи тэма-сым Эфганыстанда олмуш-дур. Бакылы достларымдан хаЬиш етдим ки, Кабила Шэрг Ьаггында китаблар кеидарсинлэр. Тезликла Низами Кончэвинин ^Хэимса»-сини алдым. Lilaирин беш мзнзум романы топланмьш! «Хамса»ни 6ojyK диггатла охудум. Шпргин даИи ганаткар-ларындан олан Нинйми Кончав?? ила учунчу керушум инди, шаирин 1убиле]и эрэ-фгсинда баш иерир Сон уч ajaa, муасир дун]амызда баш вс ран фачнэли Иадисо-ларин таоссураты иЛгЗ Ни;и»-минин асарлэрини oxyjyp на охудугча да фикирлэширэм ки, бу поетик мирралар сак-киз эсрин кош монет и на ги-нэ кара-кара бу кунумузэ калнб чыхмышдыр. Bv мис-ралар аерлорин    rapa ил ы- гыны. неча-неча муЬарибэ- онун ним, неча-неча сарсынтылы jbip, доврун зулмотичи шимшэк «ими japwfi кечмиш. ез дов-рунун атринл, ширэсини езунде сахла]араг кэлиб чат-мышдыр бу кунумуза. Бела и эти naja калдим ки, бутун? буилар Низаминин ]аратды-гы ан ги)матли бэшари хэ^ литэдир. БЕЛЭ суаллар да MejAa-на чыхыр: «aja корэ òamapHjjoT ез гадим очдадларындан е!рэнмак, онларын BOCHjjST во наси-Ьотлорнно амэл етмак исто-мир'^ Haja керэ биз эерла-рин сынагындан чыхмьгш мудрикли|и. нечо Aejapjiap, гэлбимизлэ Jox. курэ]имиз-лэ Иисс едир, Ayjypyr? Ахы. бу, инсанык тоЬлукасизли]и-нин вэ омин-аманлыгынын ан е’тибарлы тэ’.минатыдыр. чунки бизим саЬнларимшз, кодар лэ бэдбэхтликлоримнз бутевлукда халгын тарихи илэ муга}исодэ мискинчэси- Низаминин ДYHjaкepYШY-нун кенишл^иня бела бир факт да тасдиг едир:    онун гюемаларьшда 510 инсан вэ ^р ады вар. Балка да бундан да чохдур, дагиг cajaн-лар даЬа jaxшы билар. Бунунла бела Aзapбaj-чанын вэ иттифагын хэритэ-синдэ Низаминин адына чох аз раст кэлирик. Бизим рес-публикамызда чами 12 дэфэ, Бунлар театрлар, китабхана-лар вэ парклардыр, ики ра-1ондур, кучалардир ва бир метро cтaнcиjacblдыp. Чидди эдэби]1атшунасла-рын фикрино кера Низаминин 1арадычылыгы чох зан-кин ду^а поетик мадэни!-]отини взунда экс етдирир. Азарба1чанын милли здэ-биНатына кэлдикдэ иса о, Низами ноези1асы узэриндэ JYKcэлмишдиp ва инди да чи-чаклэнмакдадир. Кухелбекер, Грибо1едов, Ьоте, Ье1не, Ье-кел, Кертсен, Тихонов, Симонов вэ ¿узлэрлэ дикэр лэ-,1агатли алим, ¿азычы г,а шайр ез 1арадычылы{ ында Ни-замидэн мисаллар кэтирир эсэрларини хатыр^а-«Xaмca»ja истинад едир. НСАН Низами ]ара-дычылыгынын аса сын да дурур, онун «Хэмсэж-инин эоасыны тэш-кил едир. «Хэмсэ»дэки маш-Ьур поемаларын гэЬраманла-ры йамиша Ьэракэтда, ин-кишафда верилир. Ва бу, Низаминин психоложи тэЬ-лилинин, мушаЬидэлэринин нэтичэсидир. Инсан галби, ону марагландыран мэсэлэ-лар, зэЬмат, тэбиэт шаири Ъвмишэ душундурэн мэсэ-лалэрдир мэгрур вэ зэЬмэткеш бир инсандыр, бизим муасири-миздир. Балка бизим бу анлашыл-маз, бу кешмзкешли кунло-римиздэ hajaTbiH opiaja ат- да Низаминин шаклинии ча-килмэси тарихчасини даныш-ды. Сэккиз jy3 дл оввал, инсан шэкти naKMajHH гада-ган олдугу бир вахтда Jama-мыш 6ejyK мутэфаккирин тэс- è Ж? Jh6 бу улдуз, инди дэ инсан нсте’дады вэ мэдэннПэтннин cdBHjjdCHHH кестэрэн шкаланы ишыгландырыр, елмэз гэЬрэманлар ¿аратмыш, ез девруну JY3 иллэрлэ габагла-мыш бир гэЬрэмаяын аглы-нын кучу, Ьисслэриннн зэи-khhahJh барэде душунчэлэрэ далмага вадар едир бизи. Шайр вэ мутэфэккир, философ вэ тарнхчи, pHjasHjjaT-чы вэ астроном олан Низами ез эсэрлэринде инсан кезелли-JHHH, онун Ьисслэриннн сон-суз дэрннл^инн вэ рэнка-рэнкли]инн, эн 6ejyK гэЬрэ-манлыг кестэрмэк бачарыгы-ны, бутун олмушлары вэ нэ гэдэр кн, инсан гэлби Jama-jup, олачаглары тэрэннум етмишдир. Мэннм догма Ук-pajHa днлнмэ тэрчумэ еднл миш «JlejHH вэ Мэчнун» по «Бнзнм арамызда, бнлеэк ки, экэр, Бнринэ бнр ншдэ 1етншиб зэрэр, Биз ез кнеэвшздэн ону одэряк, Вериб MaJacuHU тэ’мнн едэрнк. Биздэ бэрабэрднр, Ьамынын вары, Бэрабэр белэрик бутун мадлары. Биздэ артыг Aejiui, Ьеч кэсдэн Ьеч sec, Биздэ aMijaiia Ьеч кямсэ кулмэз*. Инди биээ, бизим елкэнин халгларына да лазым олан эн вачиб mej мэЬз будур, ин-санлар арасында бело муна-сибэтлэрдир. Низаминин «сэадэт елкэ-си» утош^адыр, лакнн бутун деврлэрдэ адамлар умумбэ- емасыны хатырламаг киОДэт- шэри мэЬэббэт ¡ьэ хошбэхт-дир кн, Ьа]гырыб де]эсэн:    лик. сэадэт дун]асы japaTMa- «Jep узундэ елэ бнр халг чэ- га чан атмышлар. Инди биз тин тапылар ки, езунун Po- дэ белэ бир ayujaja JeTmiiMo- и 'Л /Щiffii Vi Vе Ц\^. m meo вэ HynJeTTacu олмасын!» «1едди кезэл» поемасында Низами чэсур рус гызынын образыны JapaTMum, рус ДН-JapuHa, башга елкэлэрин Ja чан атырыг. У СУАЛ чохларыны марагландырыр. Низами Кончэвинин ана-дан олмасьшьш 800 илли}и Б халгларына дэрнн Ьермэтини Нечэ rejA олуиуб? Агыр 1941 Ж fi h\ XfT. ( S' * A, fMiíé дыгы мурэккоб суалларын чавабыны Ьалэ аз гала мин ил бундан габаг инсанлары бирли!э, гардаш л ыга, мил-ли]]атиндан асьшы олма]а-раг hap бир адама rajrbi ила ]анашмага чагыран Азар-6ajnaH халгынын бе]ук ог- Щ ' * % ‘¿У*; f Ж А риндэ верилан оглуна мура-чиати шаирин ез оглуна ва бутевлукда бе]умэкдэ олан наела тэлгин етмак истэди]и идеаллара hacp олунмушдур. Бу идеаллар чэми]]эт узэриндэ насилларин варисли-]инин позулмасы тэЬлукэ-синин, эчдадларымызын тэч- 4- Искандер вэ ]едди лог-ман. -4 Энушкрэван 4- ФэрЬад тншэсинин ]арат-дыгы Ширин образы. Ресмлвр ССРИ халг рэс-самы М. Абдулла]евинднр. * вирн образыны ]аратмаг сон дарэчэ чэтин ишдир. Низаминин образы 1941-чи илдэ, шаирин анадан ол-масынын 800 иллик ]убиле-]и эрсфесиидэ ]арадылыб. Мусабигэда Азэрба]чанын гочаман рэнккары Гэзанфар Халыгов галиб кэлиб. Онун ]аратдыгы образ Шаргин ру-Ьуну, нэчиблик. гурур вэ л.э-,]лгэт ними ]уксэк ке]фи]]эт-лэри экс етдирир. Рассам £ир Д™]аШныЛааРнчаг 4$ дэлнк ]арадычы эмак хнлас ^т6®®мЛи^рИ1шзаЗоЖ пмашн Бакыда ва Кэмчэдэ учалан абидэларинин муаллифи исэ нфадэ етмиш, инсан гардаш-лыгы ганунларынын мугэд- дэе олдугуну кестэрмншдир». Академик Д. Лихачов, мэш-hyp эфган шаири С. Ла1ег ва шаирин дикэр эчнзби пэ-рэстишкарлары да Низами ]арадычылыгына мэфтун ол-дугларыны билдирирлзр. Онлардан бэ’зилгринин деди>и сезлэри мисал кэтирмэк иста] ирам чи илин ceHTja6p—OKTja6p а]ларында Ьеч кэс Jy6nneJ тэдбирлэри кечирмэк Ьальш-да де]илди. Фашистлэр артыг Москванын кучэлэрииэ ДУР* бинлэ тамаша едирдилэр. Санкт-Петербургу муЬасирэ мэнкэнэсинэ салмыщдылар. Белэ бир вахтда hej рэтамил бир Ьадисэ баш верир: 1941-чи ил oKTjaópwH 19-да саат 14-дэ Ермитажын cojyr ДИ- Вира Рави СадЬаван (Ьин-    варлары арасында 6ejyn Ни- дистан): «Низами — Шэргин    заминки анадан олмасынын поетик класснкасынын бирин-    800 илли]ина hacp едилмиш чи нyMaj эндэсидир».    тэнтэнэли 1ыгьшчаг башла- Ленке Франсишку (Анго-    ныр Академик Орбелшшн ла): ♦О эн керкэмлн утопик    аловлу нитгк, Никола] Тихо- сосиалистлэрдэн нечэ эср га-    довун далгын сезлэри, шэЬэ- баг Ье]рэтли дэрэчэдэ Ьар-моннк сосиал нэзэрн]]э JapaT-мышдыр». Ьандиранарисои Лили]а (Мадагаскар): «Низами Ф®* рин чэми 14 километрли1ин-дэн кечан чэбЬэ хэттиндан бирбаш бура к ел миш шэрг-шунасларын, тэрчумэчиларии чыхышлары, шине л ли, anejh- Низаминин бутун эсарла- лу Низами Кэнчэвинин japa- дычылыгында чаваб ахта-раг? Шайр белэ heca6 едир ки, 1?уманизм макр ва Ьи]лани, еда билэр. Сезун ролу ]ал ныз бу зэЬмэтин, мьоын е лан етмэдэн аиар-дыглары MyhapH6oHHH рес-публиканы елдан салдыгы, миллатчилэрин — с(‘паратчы-ларын гаршысыны алмаг учун ajara галхмыш вэтанпарвар-лэри гырмагдан етру террор-чулара лиеензи]алар — ича- рубэсиндэ сынагдан чыхмыш    сэ .    .    ____ на    кичикдир, хырдадыр.    Вэ    мудрик эн’энэлэрин ]аланчы    кестэрмосиндэдир. Шайр де-    э^фр^мшювдур**' бу    кун    бадхаИ    гоишулары-    ниЬилизмлэ. бутев халглар    ]ир ки, сан заЬмэткеш ол-    Чанлы классик. даЬи сти- узэриндэ тэчрубэ апармаг    малы вэ елкэни абад етмали-    лист л Накибинэ зэнк ву- чэЬдлари илэ ввэз олунмасы    сэн. Низами ез душунчэлэ-    *    , низаминин }убиле]инэ тэЬлукасинин асылдыгы му-    рини чeзэлэjэpэк е]радир    к    ------- -------- асир деврумузда да сон дэ- ки, ибарэбазлыгдан ал чэ-рэчэ актуалдыр.    киб, или невбэдэ адамлары Халгымыз бабаларымы- ]едиртмок, ^индирмэк, он-мызын мэ’нави дун]асы илэ ларын ]аша]ыб ишламаси атагвларин гведан чох та за кагызлары верилди]и бир лэсик вэ душунулмадэн, кэ-вахтда халгын езунударк- силмвсинин алтыны чэкир. етмв, тарихи ]аддаш hyryry- Инди исэ шар инсанларын ну элнндэн алмага чэЬд кос- башы узэриндэ долашмагда-тэрилди]и бир вахтда Низами дыр. Дэрд-сэр учалыб дага инсанлара Ьэмишэкиндэн чох лазымдыр Шарпдэ в а Гврбдв. Ши-малда иа Чвнубда jamajaH муасир адамлар Низами TVHjacbwa чох асанлыгла да-хил олур ва орада езларини денур. Нечэ-нечэ нэслин bajara баЬасына тикилиб учал-дылмыш бутев соснум, гитэ-лэр, инсан ]увалары дагы-лыр. ha мы кинли олуб инди. Мугэддэс китабларда кин-кудурэт гэтлэ бэрабэр учун шэраит JapaTMar лазымдыр. Чалыш ез халгынын ишинэ japa, KejcHH эмэлиндан дун ja зэрхара. ИЗАМИ ез ]арадычы-лыгында, элбэтта, твбивтэ, Шврг пое-3HjacbiHbiH классик обраола-ры олан бага, кулэ, булбулэ, aja мурачивт едирди. Онун japaTflbirbi мэнзаралэр нэ- Н Ьазырлашдыгымызы билдир-дим. Ики кун со яра езу мала зэнк чалыб бу сезлэри диктэ елэди: «Анадан олмасынын оОи иллн]ннн бе]ук мэдэ1Ш дун-]анын ба]рам етди]и Низами Кэнчэвн ними бо]ук. ишыг-лы, парлаг вэ мyгajиcэeднл-мэз шаирин симасында дуЬа-сы ез тэчэссумуиу тапмыш халг хошбэхтдир. Рус халгынын Пушкиндэ, Азэрба]чан халгынын исэ Низамидэ бахти чох кэтнрно. Лакнн Онекини ] ара дан ша ир азарба] чанлыл арын се-винчинэ чеврилди]и тэки, одал дун]асынын эсасларыны газЛы адамлар — бу, с&рсыл-рэдд етмиш вэ ез дуЬасынын маз мэ’нэыШатын ба(|фамы кучу илэ бнр чох сосиал, си- ади елэ бкр ба]рам ки. сэЬв ]асн, фэлеэфи, етик мэсэлэ-    орада    Низамидэн лэрдэ доврунун февгунэ галх- caвajы азэрба]чанлы лвтирак мышдыр*.    етмирди. Шахтанын, бузла- Абер Эл РэЬман Эл ХатчП- рьш арасыида Азэрба]чаи по-]э (Иордави]а):    «Азэроа]ча-    е3и]асьшын гызьм куллэри нын мусиги сэнэтн — опера- етир Сачырды. Низами до-лары, дастанлары, шикэстэ- jyШЧYлэpлэ бир ]ердэ чзбЬэ-лэри, мугамлары Низами ир- <а кедир, онлары садагэтэ, си илэ гырылмаз теллэрлэ икИдли]э сэслэ]ирди. Элбэт-баглыдыр».    хэ, бу, Низами]э Ьермэтин Нечэ дэ дагиг де]илмиш цфадэси]ди. Сонра бэлли ол-сезЛЕ(рдир!    ду ки, Ьэмин фачнэли па]ыз Бибиди Ларби (Элчэзаир) кунлв^риндэ Низаминин ]уби-Низами ]арадычылыгындан    йеч ^рдэ, Бакыда да эн чох хошуна кэлэн бе]тлар-    едилмэ]иб.    Низаминин ден икисини се] л ад и:    ллк Jyбилejи бв]ук Гэлэбэннн Дун]а]а фатеЬ олмаз    шэфвглэри алтында 1947-чи зулмкарлыг, рэзалэт, кер> рлэр,    чунки    бу    дун]а тутулур. А]рыча бир адамын    инки кезэлдир, чэлбедичи-    jiejnH вэ Мэчнун нэгмэкары ело онларын    дун]асыдыр.    кинлн олмасы дэЬшэтли mej-    дир, haM дэ муасирдир. Эт-    да бнзнм — руси]алыларын дир, бэс онда бутев бир мил-    рафа 6ojnaHaHAa нэлэр ке-    севинчимнз олуб. Бе]ук ша- лэтин кини ojaHu6ca, онда    рурду бу квнчэли Aah»?    «рлэр *халглары достлашды- енержн Ьара кедир? Кин    Уфугдэ, мави сэманын ал-    рыр Душмэнчилик, эдавэт, дун]а узэринэ ахмагдадыр    тында 6aM6aja3 памбэ булуд-    бэдхаЬлыг каманын гызыл вэ елэ бил бу кин ахыны    лара дирэнэн Кэпэзин знр-    енрлэрннэ ]ад Ьисслэрдир. Загафгази]ада баш верэн вэси гаралырды. Шайр би- Низами тэкчэ поетик оо Низаминин кениш миг]ас-да ва бутун дэринлЖи илэ 0]рвнилмэси вэ дэрк едилмэ-си сон элли илдэ башлан-мышдыр. Низами планети-ннн манимсэнилмаси бу кун дэ давам едир. кэшфлэр олунур. Бе]ук Aзэpбajчaн шаири-нин ]арадычылыгыны алт-мьштдан чох мзиФур тадги-гатчы е]ранир. Низамишу-}?аслыгда Л. Е. Бертеле вэ илк харичи тэдгигатчы В. Бахер хусуси ]ер тутурлар. взунун елмн вэ ]арадьгчы-лыг Ьэ]атыны бе]ук Низами илд багла]ан. онун учалт дыгы севинч, мудриклик вэ вмин-аманлыг сара]ына дахил    рши. шм юишп,    I“    —    пикли1я    илэ, олмуш онларла башга тэдги-    рэдэнлври    дэ    агыллы олмага    керушунэ кедин, онун    са-    лзрн    нлэ, мудр . * инсан- гатчынын да адыны чакмэк    чагырыр.    Шаирин    фикриичэ    Иилнидэ отуруб Низамини    зэкасынын    ШМЭНчи- олар. Низаминин эсэрлэри-    Ьуманизм    илк    невбэдэ    инса-    oxyjyн, душунчэлэрэ далын.    лар    аРасьш^Гяти ГОвмагда ни охудугда тэрчумэчи-    на .    хидмвт етмак    демэкдир.    Мэн    аминам ки, бу ]ахьш    ли]и    вэ ннфрэти Лер узунун фатеЬи эдалэтдир, эдалэт! Зулмкарлыг дагыдар, бэрбад е]лэр елкэни, Эдалэт сэадэтлэ абад е]лэр елкэни. Лакин Низами Ьагда эн Ье]ратли сезлэри Леоновдан ешиггдим. Бу ]ахынларда Мос-квада е’зам.и]]этдэ оларкэн рус вдэби]]атынын патриар-хы _ 92 ]ашлы Леонид Максимович Леонова зэнк вур-Дум: — Низами Ьагда нэ де]э билэрсиз? Дэстэкдэ хырылтылы, зэ-иф сэс ешидилди: Мзн агыр хэстэ]эм илдэ, Москванын 800 иллик ]убиле]и илэ бир вахтда ке-чирилди. Михаил Светлов бу мунаоибэтлэ ]азырды: Инсанлар арасында гардашлыг теллэрнтэк бирлэшди бу тарихи кундэр: ДаЬн Низаминин вэ догма Москванын 800 нлля]ннэ ]ыгышды еллэр! Эдэби]]атымызын вэ елми-мизин фэхри олан ]азычы-лар вэ алимлэр шаирин ]у-биле]ини эввэлчэ Москвада ба]рам елэдилэр, со»ша интеллектуал десант Бакы]а вэ Кэнчэ]э кэлди, шэнликлэр лирди ки, зэлзэлэ нэтичэ-    раз де]ил, Ьэм дэ мэ нвви, синдэ даг учуб, вадидэки ча-    ЗХЛаги образдыр. О, кас*»5 ]ын габагыны кэсиб, асрин    дахмасыны сара]лардан, на доггузунчу ме’чузэси — Не]-    муслу ]охсуллугу сэрвзтд кел japaHbió, шаирин ]ашы-    устун тутмушДУР- О, шапла ды олан кел лэр кезэли    рЫн, султанларын тэрэф Kej-кел. Нэ гадэр да си.мво-    дэ jox, халгын тэрэфиндэ!- ликдир бу! Низами да, Kej-    ди. ИлаЬя руЬлу *ХосРоа ® _ кел да дун ja ja е] ни вахтда    Ширин» поемасында о, х едир.    кез ачыблар. Тэбиэт шаири    гын арасындан чыхмыш д Бе]ук шаирин    сэси шарэф-    ohaTa едан даглары вэ онун    ]онан ФэрЬады вэсф e. j сиз си]аси чарпышмалара ]ашыды олан келу бу куну- Кэлин нэчиолнк, пар-киришэнлэри,    ганлы    миллэт-    муза гэдэр кэтириб чыха-    ja мучассэмасш олан НЭгмэ- лэрарасы мунагишэлэр    те-    рыб. Вахт тапын, Kej-келун    ]э уз тУтаг^_.™„илэ. зэлзэлэлэрдэ, агсачлы Хаза рин ез саЬиллэриндэн чыхыб дашмасында уза чыхыр. Тэ-бнэт бутун бунлара езунэ-мэхсус тэрздэ чаваб вернр. Тэбиэт нэлэр баш верди]н-нн, езунун султаны олан инса нын нэлэр терэтмэк нстэ-дн]ини баша душмэ]э чэЬд 1атагдан галха билмирам. бурада давам етди. Амма Низами барзд» Д»ны-    у    НДИ 1убиле] тэнтэнз- шарам. Онун эсэрлэрннн бнр    Ц    Л0ри овгатымызын нечэ дэфэ охумушам, бутун    ||    Тэлх вахтына таса- узун эдэбн емруму онунла дуф д0|> бу милли мэ’-бнр ]ердэ ]ашамышам. О, бу- Нэви]]ат ба]рамына Ьэр бир тев бир дун1адыр. О, нндн дэ кэс ь0р бир аилэ, Ьэр бир фэали]]этдэ олан шанрднр. МЭКТ9б бе]ук Ьазырлыг ке-Мэндэн салам ]етнрнн Низа- рур ми]э. Вассалам».    Бакыда    вэ    Даглыг    Гарабаг- Низами илэ баглы мэктуб да нахчыванда вэ Губада, ВЭ де].имлэрин там метники Сабирабадда ва фу3уЛидв, Бакыдакы Низами муэе]инэ    башга    ш0Ьэр вэ кэндлэри- вермишэм.    ылыгы    миздэ    Низами Ьагда сеЬбэт- Низами Зарадычылыгы лд_ агсаггалларын в]уд-нэ- узэринда ишлемэ|а    сиЬэтлэри, арзу вэ таш ]андан б^ри бир не    а    рыглары илэ баша чатырды. мэ-    Онлардан бэ’зилэрини нэзэ- Игтисадн he/ar ГУШЧУЛУГ B3YH9 КЭЛИР Ьш бу мчибс»Ьзр Ш9К етмащир Apajum: Гушчулуг тез Ьаснлэ кэлэн саЬэднр. ЭЬа-днннн эт мэЬсуллары тэчЬнзатында онун нмкандары ту-кэнмээднр. Бунлар нэээрэ алынараг 80-чн нллэрдэ рес-публшеяда coHaje гушчулугунун инхншафына хусуси ус-тунлук вернлмншднр. Нечэ-нечэ нрн гушчулуг фабрики вэ тэсэрруфатлары ]арадылмышдыр. Тэкчэ етэн ил гушчулуг c9Haje бирли]нннн муэсснсэлэрнндэ 30 мнн тона гэдэр гуш эти вэ 349 мяд]он эдэд ]умурта нстеЬсал еднл-мишдяр. Лакнн неэлэннлдн]нцдэн аздыр, тэлэбаты Ьэлэ-ляк едэмир. Кечэн aj республика Президентн ]анында кечирнлмнш мушавирэдэ бу Ьагда этрафлы сеЬбэт кет-миш, саЬэнин проблемлэрнннн Ьэллннн сур’этлэндирмэк тэлэб еднлмншдир. лэрнн иши Ьаггында душу-нуреэн. Дагиг. образлы сео сеЬирбазы олан торчумачнлэр Низами поези]асынын ке-зэлли]ини AyHja халгларына на . хидмат етмак демэкдир.    Мэн аминам ки, бу ]ахьш Бутун инсанлар е]нидирлэр,    иллэрдэ олмаса да, учунчу чунки онлар ejHH тэрздэ се-    минилли]ин эввэлиндэ Ке]- вир, изтираб кечирир вэ се-    келун саЬиллэри Низами- винирлэр. Низаминин ма’нэви    Нин ]аратдыгы гэЬрэманла- кодексинин нечэ JyKcaK, не-    рын образлары илэ бэзади- чатдырмага чалышырлар.    Ла-    чэ али олдугуну душунэндэ    лэчэк. кин мэтндэ    эсл Низами    се-    Ье]рэтланирсэн. Она да hej-    Дуз нл сонра сорсан зуяун ва тэрчумачинин та- рэтланиреэн ки, бу кун дэ    бэс    о    Ьардадыр? xajjyjiyHAOH доган сезларин раст кэлди]имиз сатгынлыг,    Ьэр 6ejTH сэслэнэр: яэ гадэр олмасы мэсэлэси бе1гган, ]алтаглыг, рушвэт-    «Бурда,    бурдадыр!». кадр архасында галыр.    хорлуг ними Ьисслэр 800    Ушаглыг чагларында о. Низами Кончови Енсик-    ил бундан эввэл дэ елэ бе-    эн этнрли, эн саф Ьава]ла нэ- клопедн]асы    ]аратмаг    иде-    лэчэ, ела бу шэкилдэ мев-    фэе алырды. Чала]и-ввтан чуд олмушдур. Вэ Низами Нанчэви Ьэлэ 800 ил эввэл инсанлары бу мурдар сифэт лэрдэн узаг олмага, дуз-лу]э, harra, эдалэтэ хидмат ка да бу ге]длэр новбэти галэм учун эсас олачаг.    ринизэ Бо]ук мутэфэккир бутун рэм. чатдырмаг hctoJh- jacbi чохдандыр ки, респуб-ликада ирали сурулур. Азэр-ба]чан сивилизаси]асынын, мэда?ш]]атинин. адаби]]аты-нын, поези]асынын тэмэли олачаг бу комплекс тэдгига- етмэ]э чагырмышдыр тын ahaMUjjaTH чох бе]укдур Ел кезундэ Низами вэ бу нша башламаг вачиб-дир. Бир дэстэ Низамишунас бу HahaHK тэдгигата башла-мага ha.3bip олдугуну билдир мишдир. Ьамин тадгигатын прлс учалыбдыр дузлукдэн, ИлЬамына, гэлбннэ куч алыбдыр дузлукдэн. олуб ди]арбади]ар казмэ]иб. Ону аЬата едан бакирэ тэбиэт 1паира илЬам вериб, ]азыб-]аратмага руЬландырыб. Хаганииин ашагыдакы »мэк-тубуну оху]анда тэкчэ кэнчэ-лилер jox, hap бир охучу се-винир. Хагани Кгнчэ hanrbiH-да Низам и ja мурачиатлэ ja-зырды: «Эн хошбэхт планет, Бутун hajara дузлук, harr    эн бе]ук планет бурадыр. эдалэт мучэссэмэси олан    Хошбэхтлик, сэадэт бурада шайр часаратлэ jejwp ки.    jyjaH.TEHH6. vryp бурада чы- Го] Низаминин ]убиле]и rapa ]анварын вэ республнкамыза гаршы е’лан еднлмэ-миш муЬарнбаннн элдэн салдыгы халгымы-зын гудрэтли бнрлэшдирнчнеинэ чеврил- син. Онун ]убиле] суфрэси архасына бутун достларымыз ]ыгышсынлар. Ьэр бнр синнфдэ вэ мэктэбдэ Низами ]арадычылыгынын эн ]ахшы билнчнен му-сабнгэлэри кечирилсин. Бутун вэтэнпэрвэрлэр Кэнчэ]э кэлиб Низами ]убнле]иннн ]уксэк сэвн]]эдэ кеч-мэси учун Ьэр чур кемэк едэн Президент А. Мутэллнбовдан ибрэт кетурсунлэр, бу ншдэ эллэриндан хэланн эенркэмэеннлэр. . Бирка сэ’]лэ Азэрба]чан эдэби]]аты музе]н-нн тэ’мнр вэ бэрпа елэ]иб ону санбаллы тэдгнгат ше’бэси олан Низами мэркэзинэ чевирэк. Шанрин бутун эл]азмаларынын Бакы]а га]тарылмасына чалышаг. Бутун республика Низаминин нур сачан мэгоэрэсини эсасэн ез кучу илэ кокундэн бэрпа елэ]нб учалтмыш кэнчэлнлэрэ мнн-кэтдарлыг етмэлнднр. Мэгбэрэ, шубЬэсиз, бутевлукда ]убнле] програмынын бэзэ]н олачаг. Кэнчалилэр ме’чузэ ¿апыблар — Низа-мнннн гэбрн узэриндэ тчнд нар рэшелн гра нитдэн мэгбэрэ учалдыблар. Ьэр бнр кен чэли мэгбэрэннн тнннитненндэ *шлэма]н езунун борчу са]ыр. Орада сетербурглу ус-талар чалышыр, Чел]абннскдэн, Дненро-петровекдан кэлмиш сэнэткарлар кемэк елэ]нрлэр. Мэгбэрэ]э кнреэннз керэренннз кн, гарангуш ]ува ткняб орада. Дахшы ела матдир! Окт]абрда Москвада Низаминин абидэси учалдылачаг, Ннзамнннн нэрэстншкарлары, республикамызын достлары Бе]ук Театра топлашачаглар, тамашалар олачаг. Низами] а, онун ]арадычылыгына мэЬэббэт сивнлнзасн]аяын езу кнмн эбэднднр Чох мэс’ул бнр суал верен езумузэ: ба ша чатмагда олан бу мнннллн]нн он даЬи енннн си]аьысына кнмлэрнн ады дахнл олачаг? Ьеч кэсдо шубЬэ догурма]аны бу дур кн, о ся]аЬыда кэнчэлн Ннзамнннн мы ш^г «««£:    ПОЛ1АНИЧКО. «Вышка» гэзетяндэн. Jaxmbi ]адымыздадыр, hej вандарлыгда тэнэозул баш-ла]анда, гытлыг тэЬлукэси rapuibija чыханда республика Ьекумэгги гушчулугун ии-кишафы учун далбадал бир нечэ гэрар гэбул етди, чох-лу ваоаигг aJbipAbi. Тэкчэ Аб-нюронда Бакьшы узук гашы ними девра^э алан бир нечэ JeHH фабрик тикилди, pajoH-ларда да белэ тэсарруфатла-рын    cajbi    чохалдылдьг. Буна    haMU севинди. Ла кин илк аддымлар ис-тэнилзн нэтичэни вермэди. Сонра лар а]дынлашды ки, гушчулуга дайр гэрарлар Ьа-зырлаааркэн реал BasnJJar диггатла нэоэрэ ал ьш мам ыш, имканлар, епти]атлар дуз-куи елчулуб-бичилмамишднр. Демали, вахтында тез керу-лэн ишлэр заЬири тамтэраг, ад чькхармаг налшнэ имиш. 8 кар бела олмаса]ды, je*m фабриклэр ]арадыларк|эн ан вачиб шарт cajbinan ики му-Ьум мэсэлэ нэзэрдэн гачы-рыл мазды. Биринчиси, JeM база с ы илэ алагадардыр. Бали, о вахт гушчулугун инкишаф лрог-рамьшы тартиб едэнлэрин тэтойри узундэн Je.MHH ча-тышмазлыгы, ке]фи]]этсиэ оддугу инди Ьэр ан гаршы]а чыхыр, чидди чэтишшклэр терадир. Бэ’зилэри бунун тэг-сирини реопублшанын езун-дэ гуш ]еми нстеЬсал едэн заводларын, сехларин узари-на атмага чэЬд кветэрнрлэр. Бу сез-сеЬбэтдэ Myajja« Ьэ-гипат олса да, эслиндэ чэ-тишш]ин башлыча сэбаби канар ]ерларлэ багланмыш мугавилэ шэртларинин позул-масыдыр. Бш бу «масэлэни шэрЬ exMaJ« республика Та-хыл МэЬсуллэфы Наз*грли]и 1 намрали фирман комб»-натынын директору 3. Мус-тафа]евден хаЬиш етдик. О деди: — Ьапигэтэн гуш JeM« ис-теЬсалында негсаилар мев-чуддур. Лакин халгымызын эта, JyMypraJa óejy« еЬти]ачы олдугу бир вахтда ним нстэ-jap ки. бурахдыгы JeM KeJ-фи]]этсиз олсун, чаки арты-мы вермэсин^ коллектива узу-гаралыг кэтирсин? Тэессуф ки, биздан асылы олма]ан сабабларэ кера белэ Ьаллар-ла hep кун гаршылашырыг. Чунки. гуш JeMHHo гатылан кампоиентлари эсасэн башга реслублииалардан, »ила]эт-лэрдан алмаль^ыг. Лакин онлар Ьэмин JeM гарышыгыны вахтында кеидэрмирлар. Сдур кн, Ьазырладыгымыз ]смин таркюбинин истэнилан caeHjJaAo олмасыны та’мин еда бил мирик. JeMMHJiHjHH эсас баласы бах будур. Экэр белэ вачиб мэсэлэ вахтилэ фабриклэрин са]ы артьшыланда нэоэрэ альшса]ды, Ьэмин компонент-ларин чоху республиканын езундэ нстеЬсал едилсэ]ди, букунку каркинлик opraja чыхмазды. Ьазырда Тахыл МаЬсуллары Назирли]н вэ Гушчулуг Canaje Бирли]и Ьэмин истигамэтдэ муэ^эн ишлэр кэрурлэр. Анчаг гушчулугун бу куну, сабаЬы илэ баглы олан Ьэмин иши Jy6ai-маг олмаз. Хусусэн иидики мусгэгиллик шэраиггиндэ. Икинчи вачиб мэсэлэ да-мазлыг проблеминин Ьэллин-дэн ибарэтдир. Вахтилэ бу муЬум иш дэ арха плана ке-Ч'ирилмишди. Сон бешиллик-лэрдэ республикада ]арадыл-мыш 500 мин анач TOjyr ту-туму олан 4 дамазлыг тэсэр-руфатынын там кучу илэ ишлэмэси тэ’мин едилмэмиш-дкр. Экэр бу тэсэрруфатлар-да кэзлэнилон сэмэрэ алын-са]ды, нэинки ез тэсарруфа-тымызы, Ьабелэ башга республика вэ вил а]этл арии бир сььра гушчулуг муэссисэлэ-рини дэ деллук JyMypTa ялэ тэ’мин етмак оларды. Факт-лар белэдир. О вахт гушчулуг cwaJecHH» башчылыг едэн лэр езларини эои]]этэ салмаг истэмэ]иб кенардан jyAtypra кэтирмэ]и устун тут-мушлар. Онсуз да 6oJyK чэ-тинлиило гаршылашан гушчулуг бу «шда дэ зи]ана дудшушдур- Кенардан «Ьэр ил республика 20 №*л]сш манатлыгдан артыг 5 mmJoh дамазлыг чучэ вэ 20 мил]о-надэн JyMypra кэтиршшэем-нэ умидбэслшмишдир. Инди Ьэмин умид дэ AYJyho душ-мушдур. Канардан бнр кун-лук чучэнку кэтирнлмаси аз rama 3 ма?юта. ]умуртаиын бир эдади исэ 1,5 маната баша кадир. 1’ечэ де]эрлэр, га-занч làJaHbi jejBp. Инди Ьеч ону да нермш истэмир вэ до* ]ирлэр ми, дамазлыг JyMyprra-ны, чучэни )алныз конднеи«- онерэ, мэишэт оо1удучусуна. кабелэ вэ дикэр азтапьман Гушчулуг сэна]е бирли]и мэсэлэни белэ го]мушдур: республиканын езундэ куч-лу дамазлыг базасы ]арадыл-малы вэ фабриклэрдэ кениш ]енидэнгурма ишлэри апарыл-малыдыр. Лалныз бу. ]олла саЬэни тезликлэ эсл инкишаф ]олуна чыхармаг мумкундур. Артыг илк аддымлар атыл-мыш, бирликдэ 1ени дамазлыг тэсэрруфатлары ]арадылмыш-дыр. Бакы гушчулуг фаб-рикинин коллектив« белэ бир вачиб мэсэлэни н Ьэллинэ бе!ук Ьэвэс-лэ киришмишдир. Бурадакы анач то]углар сахланан зона-да ]енидэнгурма вэ абадлыг ишлэри эсасэн баша чатды рылмыш, 1уксэ« мэЬсулдар аваданлыг кепирилиб гураш-дырылмышдыр. Гыса муд-дэтде Ьэ]ата кечирилзн сэ-мэрэли тэдбирлэр нэтичэсян-дэ нэинки фабрикин езуну, бир сыра башга тэсэрруфатлары да дамазлыг гуш лар вэ ]умурта илэ тэ’мин етмэк мумкун олмушдур. Лахьгн ил-лэрадэк керидэ галан фабрик инди нумунэви муэссисэ]э чеврилмишдир. Илин эввэ-лнндэн бари бурада гушла- Sын са]ы 540 мин эвэзинэ 80 мина, ¿умурта истеЬсалы 19 мил] он эвэзинэ 26 мил ]она, гуш эти истеЬсалы 96 тон эвэзинэ 220 тона чатды-рылмышдыр. Фабрикин баш-чысы А. Мирзэ]ев де]ир ки, гушабаханларьш эмок Ьаггы аввэлки и-тлэрдзки 140—160 манатдан 4э0—500 маната чатмышдыр. Гушчулугу кериликдэн чыхармаг учун сон вахтлар ке-рулэн ишлэри Ьеч кэс инкар еда билмэз. Елэ кетурак Кн-лози фабрикинк. 1983-чу илдэ иншасьша башланан ]а-рымчыг га» л мыш анач то]уг-лар сахланан зонада тикинти гурашдырма ишлэри б©]ук сур’эт алыб. 7 гуш дамын-дан 5-и истифадэ]э верилиб. Ьэмин муэссисэ илин 8 а1ы узрэ эт. Зумурта истеЬсалы-ны вдэ]иб, кэлири бир дэфэ )арым артырыб. • Лакин гушчулугда ишлэ рин аЬэнкинэ мэнфи тэ’сир едэн, ез Ьэллини кезлэ]ан проблемлэр Ьэлэ чохдур. Бунлардан бири то-]угларын вахтында чаван фэ-раларлэ эвэо едилмасидир. Ьэмин мэгседлэ керулэн ишлэри икигат сур'этлэвдирмэк лазымдыр. Агсуда вэ дикэр ра]онларда олан белэ сехлэ-рин фэрэлэрлэ там тэ’мин олунмасына * чалышмаг лазымдыр. 0]рэндик ки, езуну дог-рултма]аи кечмиш малдарлыг комплекслэри Ьесабына ири-ли-хырдалы 19 гушчулуг тэ-сэрруфаты тэшкил едилмиш-дир. Шураабад, Курдэмир, Губадлы вэ дикэр этлик ис-тигамэтли репродуктор тэсэр-руфатларында артыг Ьиссэ-писсэ гуш гэбулуна башлан-мышдыр. Шубпэсиз ки, белэ хе]ирхап иш ез бэЬрэсини ве-рэчэкдир. Гушабаханлар наразылыгла-рыны билдирэрак дедилэр ки, Ьазырда истифадэдэ олан техноложи аваданлыгыи 40 фаизи кеЬнэлмишдир. Гуш бэсленэн биналарын гэфэе батаре]аларына олан тэлэбаты чэми 1,8 фаиз едэнилир. Инкубаси]а апаратлары ча-тышмыр. Экэр тэкчэ гэфэе-лэрэ еЬти]ач эдэвилеэ, Ьамин Ьесаба мэЬсулдарлыгы 2—3 дэфэ артырмаг мумкундур. Де]ила«э керэ бу мэсэлэнин Ьэлли ]олу тапылмышдыр. 26 Бакы комиссары адына механики тэ’мир, Бакы кондиси-онер, мэишэт со]удучулары вэ електрик штамплама за-водларында мугавилэ эсасын-да гэфэслэр Ьазырланмасьгна башланмышдыр. Бакы Ра-диогурашдырма ИстеЬсалат Бирли]индэ инкубаси]а апа-ратларынын бурахылышы планлашдырылмышдыр. Ис-вечдан ики дзет со]удучу хэт-ти алыныб ]ени Бакы вэ Си-]эзэн фабриклэриндэ гураш-дырылмышдыр ки, бунун да маЬсулун габлашдырылмыш вэ дондурулмуш шэкилдэ алычылара чатдырылмасьш-да бе]ук ролу вардыр. Умумиликдэ кетурдукдэ гушчулуг саЬэсиндэ двнуш }аранмагдадыр. Р ес публика-ньш совхоз вэ колхозларын-да етэн< илдэкинэ нисбэтэн мал. эти истеЬсалынын азал-масына бахма]араг, гушчулуг сэна]е бирли]и узрэ Ьэмин деврдэ эт вэ ]умуртанын чо-халмасы фикримизи тэсдиг едир. Умид вар ки, гушчулу-гуч ]ахын и ллэрдэ тез Ьасилэ кэлэн эсл саЬэ]э чадирмак, онун мэЬсулларыны 1,5    2 дэфэ артырмаг мумкун ола- йог Муса ЭЛШЕВ. «ХГ» НИИ Мухбири. ;