Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - September 12, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ-*- « СЕНТМ6Р iwi-w ил м* т t MWSAJ1AR РЕСПУБЛИКАСЫНДАН НХРАЧЫ МЭЬДУДЛАШДЫРЫЛАН СТРАТЕЖИ бММИШТЛН МАЛЛАРЫН СИААЬЫСЫНЫН ТвСДИГК НАГГЫНДА aspsAJiAB птттса тщтт актин «Азэрба]чан Республикасынын ихрачат потенсналындан сэмэрэли истифадэ едил-мэси Ьаггында» АзэрОДчан Республикасы президентинин 1992-чи ил 13 август тарихли 136 немрэли фэрманына мувафиг олараг Азэрба]чан Республикасындан ихрачы мэЬ- дудлашдырылан стратежи эЬами^отли мал ларын cHjahbicbi тэсдиг едилсин (элавэ олу-нур). Азэрба]чам Республикасынын президента Эбулфэз ЕЛЧИБЭД. Бакы шэЬэря, 10 ceHTja6p 1992-чи ил. Азэрба]чан Республикасы президентинин 1992-чи ил 10 ceHTja6p тарихли сэрэнчамына элаве АЗЭРБА1ЧАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАН ИХРАЧЫ М9НДУДЛАШДЫРЫЛАН . стратежи эьамииатли МАЛЛАРЫН симнысы 2. 2 о МэЬсулун ады Харичи игтисади фэaлкJJэтин эмтвэ номенклатуру уз-рэ мэЬсулларын коду 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Нефт вэ нефт мэЬсуллары; тэбии газ конденсаты; динар хам нефт мэЬсуллары; нефт газлары вэ газа-охшар карбоЬидрокенлэр; jar вэ нефтдэн jyKcaK тем-пературда а1рылан башга мэЬсуллар; нефт вазелини (петролатум); парафин; микрокристал нефт муму; парафин газы; озокерит; динар минерал мумлар вэ синтез, 1ахуд башга просеслэр нэтичэсиндэ элдэ едил-миш бу ними рэнкли вэ ja рэнксиз мэЬсуллар; нефт коксу; битум Електрик енержиси Луксэк тэз1игли полиетилен Полипропилен Полистирол Хлорпарафия Сулфанол Хлор вэ хлор туршусу £ Каустик сода Калиум сулфаты Фенол Синтетик каучук, латекелэр Етиленгликол Лаклар вэ ким1эви бо1алар Иашэ спирти Лод Филизлар вэ дэмир. элван вэ ги]мэтли металларын консентратлары Гара металлар вэ rapa металлардан Ьазырланан мэ -мулатлар Элван метал JajMacbi. тэкрар е мал элван металлары вэ онлардан Ьазырланан мэ’мулат, элван металларын гырынтылары вэ туллантылары Алуминиум вэ ондан Ьазырланан мэ’мулат < Ги1мэтли металлар. даш-гаш вэ зэркэрлик мэ мулаты Одунчагдан Ьазырланан мэ’мулат, тахта-шалбан, агач. Одунчагдан вэ Ja башга лифли битки материалларын-дан Ьазырланан кагыз кутлэси, кагыз вэ картон гырынтылары вэ кагыз туллантылары Даш, эЬэнк. семент, суваг мэ’мулаты, дашдан, се-ментдэн. асбестдэн, сл1удадан вэ бу кими материал-лардан Ьазырланан мэ'мулат Керамика вэ тикинти материаллары Шуша вэ ондан Ьазырланан мэ’мулат Барама. хам ипэк туллантылары Лун вэ 1унун туллантылары Памбыг вэ памбыгын туллантылары Кен-дэри хаммалы При вэ хырда бу1нузлу мал-гара, ев гушу, чине атлар 31. Эрзаг магллары. Ьабелэ онларын истеЬсалы учун хам-мал вэ 1арымфабрикатлар (тунд шэраблардан, кон-¿аклардан. ликор-араг мэ’мулатларындан, томат пас-тасындан. зе1тундан башга) 32. Тутун вэ тутун мэ’мулаты 33. Эл илэ тохунмуш халчалар вэ халча мэ’мулаты 34. Эчзачылыг мэЬсуллары 35. План зэЬэрн, 6eja зэЬэри, эгрэб зэЬэри 36. Инчэсэнэт эсэрлэрн, коллекси]а эпОаларывэ энтиг маллар 27.09 .; 27.09.00.100 27.09 .00.900. 27,10 .00—27.10.00,000. 27.11 .—27.11.29.000, 27.07 .—27.07.99.990, 27.12 .—27.12.90.900. 27.13 ; 27.13.20.000, 27.16 00.000. 39.01 39.02 39.03 29.03 40.00. 29.04 10.000. 28.01. 10.000. 29.06. 10.000. 28.15. 10.000. 31.04. 30.000. 29.07. 11.000. 40.02. ; 40.02.11.000 29.12. 12.000. 32.04. ; 32.05.; 32.08. 22.07. 28.01. 20.000. 26.01. -26.16. 72.01. —72.29.90.000. 73.01. —73.26.90.000. 74.04. —74.14. 76.01. -76.14. 71.01. -71.18.90.000. 44.04. ; 44.06.—44.10. 44.15. —44.18.; 44.20. 47.01. —47.07.90.000. 68.01. —68.15.99.900. 69.01* -69.14.90.900. 70.01. —70.20.00.900. 50.01. —50.07.90.900. 51.01. —51.73.00.000. 52.01. —52.03. 41.01. —41.11.00.000. 01.02. 01.04.; 01.05.; 01.01. 11.000. 02.01. -02.10.90.900. 03.01. -03.07.99.900. 04.01. -04,10.00.000. 07.01. -07.14.90.900. 11.01. -11.09.00.900. 16.01. -16.05.90.000. 17.01.- -17.04.90.000. 19.01.- -19.05.90.900. 24.01.- -24.03.99.900. 57.01.- -57.03.00.900. 30.01.- -30.06.90.900. 05.10. 97.01.- -97.06.00.000. Охучу илэ сеЬбэтЭмэк Ьаггы нечэ едэнилир? Бу 1ахынларда шэЬэримнзнн эмэк коллективлэрин-дэи бирн илэ квруш замены президент Эбулфэз Елчибэ1 республикадаи мал ахыиынын гаршысыны алмаг учун мэЬсулларын ги|мэтлэрннни артырылмасы илэ 1анашы, эмэк Ьагларынын да кетдикчэ галдырылачагыны св]лэ-ди. Бнлмэк истэрдим, умумиДэтлз, бнздэ башга влкэ-лэрлэ муга1исэдэ эмэк Ьаггы нечэ вдэннлнр вэ эмэк Ьаггы Ьансы сэвнЛэдэднр? Э. МЭММЭДОВ, Кэнчэ шэЬэрн. — Эмэк Ьаггы сэвиЛэсинэ яки негте1и-нэзэрдэн ]анаш-маг олар: эмэк Ьаггынын мэч-иу милли мэЬсулда вэ не* геЬсал олунмуш милли кэ-пирдэки хусуси чэкисинэ ке-рэ. Бир дэ эмэк Ьаггынын мутлэг Ьэчминэ вэ миг]асы* *а керэ. Ьазырда бнринчи (анашма бахымындан дун1а-кын инкишаф етмиш девлэт-пэри арасында эн апарычы иевге АБШ-а, Исвечэ. Фин-панди^а вэ ¿апони1а]а мэх-гусдур. Онларда мэчму милки мэЬсулда эмэк Ьаггынын хусуси чэкисн мувафиг олараг 62, 60. 59 вэ 58 фаиз-хир. Дагылдыгы вахтларда ССРИ-дэ бу кестэричн 36 рлшз, Азэрба]чанда нсэ таг-рнбэн 23 фанз иди. ИстеЬ-;ал олунмуш милли кэлирдэ эмэк Ьаггынын хусуси чэкисинэ керэ Азэрба]чан кечмиш Иттифаг республика лары арасында ахырынчы 1ери тутур-цу — 35.4 фанз. Галды ки, эмэк Ьаггынын иутлэг Ьэчминэ. бурада бир-1Э фактла кифа!этлэнмэк ис-гэрдим: бу кун И свеч сэна]е-сяндэ эн ва эмэк Ьаггы алан {эЬмэткеш бир саатлыг ншн нутабнлнядэ 70 крон вэ 1а-куд 12,6 Америка доллары газаишр. Бу нсэ республика* иызын сэна]е муэссисэлэрин-дэ чалышанларын орта а/лыг эмэк Ьаггындан тэгрнбэн 2—2,3 дэфэ чохдур. Ьэм дэ нэзэрэ алмаг лазымдыр ки, Исвеч эмэк Ьаггынын мутлэг сэвиДэсинэ керэ дун)а дев-лэтлэри арасында бнринчи де1ил. Бутун бунлар республика-мызда эмэк Ьаггынын инди-ки сэвиДэси барэдэ MYэJjэн тэсэввур ]арадыр. Лакин унутма]аг ки, габагчыл капиталист елкэлэриндэ эмэк Ьаггынын артым сэвиДэси бир га]да олараг истеЬсалыв сэ-мэрэли]и илэ муша1иэт олу-нур. Мэсэлен, тэгрнбн Ьесаб-ламалара керэ бу кун рес-пуолнкамызыя сэна]е муэс-снсэлэрнндэ чалышанлар Ав-ропадакы Ьэмкарларына ннс-бэтэн 5 дэфэ аз мэЬсул не-теЬсал едирлэр (мэЬсулларын кeJфиjj9Tини вэ рэгабэт га-билиПэтини Ьэлэ демирик), кэнд тэсэрруфатында нсэ бу фэрг тэгрнбэн 7—9 дэфэ-днр. Бнздэ ги]мэтлэрин артма-сы илэ ]анашы эмэк Ьагларынын ¿уксэлдилмэси олса-олса дахили базары горумаг учун бир васитэдир. Экэр эмэк Ьаггынын артымы. эмэк мэЬсулдарлыгынын. истеЬса-лын сэмэрэли]инин ¿уксэлмэ-си мал боллугу илэ муша1и-эт олунмурса, бу, ннфл]аси* ¿аны бир гэдэр дэ кучлэнди-рэ билэр. Софит ЬУСЕЛЮВ, «Халг гэзетн»нин шэрЬчи- сн.    / НАДИР ЧЭРРАЬИЫЭ ЭМЭЛИЛАТЫ Азэрба]чан Республикасы Дахнли Ишлэр Цазирли)я-; нин шэхеи ЬеЗ’этин сосиал-Ьугуг муаЬафизэси вэ мэт-буатла иш ндарэси ВДевдэ-ки «МикрочэрраЬиПэ» кичик муэссисэсинин унванына 145 мин манат вэсаит чечирмиш-дир. Шуша ШэЬэр Дахили Ишлэр Ше’бэсинин догма торпагларымызы мудафиэ едэркэн агыр ]аралннмыш ле]тенанты И1ун1аси Баба1е-вэ сумук тохумаларынын ке-чурулмэси узрэ чэрраЬи11э эмэлиПаты бу гэдэр мэблэ-гэ баша кэлмишдйр. Ки1евдэн Азэринформун мухбиринэ билдирмншлэр ки, надир микронэрраЬи)]э эмэл^1аты угурла баша чат-дырылмышдыр. п ИДДИЛЛЭТЛИ вэ урэк парчала]ан бу суал гаршысында до-нуб галмышам. Бутун гэл-бимлэ Ьисс едирэм ки, хал-гыи бе1ук бнр Ьнссэси eJни-лэ мэним кими нараЬатлыг ичнндэдир. Достлар, таныш-лар бир-бирилэ керушэндэ Ьал-эЬвал тутмаздан эввэл «бу ишлэрин ахыры нечэ олачаг. бнз Ьара кедирик?» дejэ hэjэчaн вэ тэшвишлэ хэ-бэр алырдар. Бу кизли. кина-jэли атмачаларын мэ'насыны баша душман о гэдэр дэ чэ-тш* де!ил. Дуздур. бела ат-мача муэллифлэри арасында «бэлкэ дэ га]тардылар» хэ )алы илэ )аша1анлар да вар. Бунунла белэ, олдугча агры-лы «бнз Ьара кедирик?» су-алындан гачмаг лазым де!ил. Ьэгигэтин кезунэ дик бахма-гы бачармальОыг. Ьэгигэтин илк вэ чох му-гэддэе чэЬэтн будур ки, бе-]ук Ьэсрэтлэ кезлэди)имиз, Ьэдсиз умидлэр бэслэди)имиз демократи)а улдузу. нэпа]эт, бизим дэ башымыз устундэ ишыг сачмага башла!ыб. Демократии гуввэлэр пакими)-]эт башына кэлиб. Бунун бир сыра парлаг нэтичэлэри кез габагындадыр. Даглыг Гара-баг торпагында далбадал гэ-лэбэ ба)раглары далгаланыр, муЬарибэ1э тезликлэ сон го-)улачагына бе1ук )эгинлик Ьасил олур. Азэрба1чан суверен девлэт кимн дун1а миг-1асында таныныр. Республи-када адамларын аса)иши нор-мал ахарына душмэк узрэ-дир. ТэЬснл системиндэ чид-ди вэ мутэрэгги ислаЬатлар эрэфэсиндэ]ик. ДаЬа эввэлки угурларымы-зы да хатырласаг демэли1ик ки. демократии гуввэлэрин, хусусилэ Аоэрба)чан Халг ЧэбЬэсинин фэал^]этиндэ нэ-силлэрэ нумунэ ола билэмэк эн бе)ук тарихи хидмэт бу гуввэлэрин тоталитар режима гаршы гэти)1этли мубаризэси-дир. Онсуз да учурума догру кетмэкдэ олан ре-жимин сугутуну онлар сур’этлэндиркрдилэр. ДаЬа сонра, республикамызда Ьа-кимиjJэт беЬраны илэ баглы агыр кунлэрдэ суканы элэ алдылар. Бутун бунлардан башга сон иллэрдэ наил олдугумуз бэ’зи хырда-пара азадлыгла-ра — мэтбуат вэ сез азад-лыгына. ана дили вэ )ени элифба саЬэсиндэки угурла-рымыза, мустэгил девлэт ат-рибутларымыза да бахыб фэхр етмэ1э Ьаггымыз вар. Ьэмин угурларын чоху Торбанов 1енидэнгурмасы илэ, Руси)адакы демократик Ьэ-рэкатын тэ’сири илэ баглы олса да тарихин бир сэЬифэ-си кими ги)мэтлидир. Инди муасир Ьэ]атымыза да мэЬз бу бахымдан — де-мократи1анын вээнДэти вэ сон гэлэбэси бахымындан нэ-зэр салмалы. бо)нумуза ду-шэн демократка }укунун агырлыгыны бутун варлыгы-мызла дэрк етмэли]ик. Муасир ЬакимиПэт структурла-ры илэ 1едди мил)онлуг хал-гын арасында тэзэчэ форма-лашмагда олан мунасибэтлэ-рин Ьэгигн мэнзэрэсини Ьэгигэтин козу илэ тэЬлил етмэ-)п бачармАлы!ыг. Бу мурэккэб вэ сон дэрэ-чэ тэзадлы проблема муна-сибэт дэ 1эгин ки, мурэккэб вэ тэзадлы олмалыдыр. Мэн анчаг ез тэзадлы мунасибэ-тимн билдирмэк н^)этиндэ-jэм. Ьэр ше1дэн эввэл демэли-1эм ки, индичэ сыраладыгым ирили-хырдалы угурлардан сонра бизим демократи1амыз елэ бил гэлэбэ севинчинин ра]иЬэсинэ у1араг мэст олуб, демократи1а е1фори1асы баш-ланыб. Лерсиз вэ тэлэм-тэ-лэсик вэзифэ еЬтираслары баш алыб кедир. Чох ачына-чаглы Ьалдыр ки, кеЬнэ режима гаршы мубаризэ кун-лэриндэ «биз ЬакимиПэт ис-тэмирик» де)эн ме1дан гэЬ-рэманларынын эксэриЛэти инди вэзифэ курсулэри уг-рунда ачыг-ашкар вэ зоракы мубаризэ1э гошулублар. Онлар да езлэриндэн эввэлки коммунистлэр кими. эмэли фэалиЦэтэ стол давасындан башла]ыблар. Чох сэвнПэсиз бэЬанэлэр ешндилир; «Халг ЧэбЬэсинин узвлери мубаризэ апарыблар. он л ара вэзифэ вернлмэлидир». Jox. вэзифэ белкусунэ бу cajar Ьагг га-зандырмаг. умумнЦэглэ, бу барэдэ данышмаг садэчэ олараг сэвнЛэсизликдир. халг азадлыг Ьэрэкатынын тэсэв-вурлэрдэкн 6eJyK идеаллары-на хэ)анэтдир. МэЬз етэрн вэ чылыз вэзифэ еЬтирасларынын сон-сузлугу узундэн халгын та-ле)и илэ баглы умдэ вэзифэ лэр — кеннш нгтясадя нсла-ьатлар якннчн плана кечир. олар? Рушвэт бязям учун Jo-лухучу хэстэлнк кимн бир ше)днр. Вэзифэ хурсулэри-ян дэ]ншмэкдэ ону jox елэ-мэк алмаз. Рушвэтин кеку-ну кэсмэк учун ону догу ран шэраитм. девлэт структуру ну. нстеЬсал мунаенбэтлэрини дэ1ишмэк лазымдыр. Этан иллэрдэ дэ яамуслу, тэмиэ адамлар вар иди, рушвэтсиз кечинэ билирдклэр. Инди дэ белэлэрк вар. Рушвэтин ке-куну кэсмэ)нн икиичя 1олу внчдан 1олудур, Амма бу. хэ-)алн )олдур, биз 100—200 нл кечэндэн сонра бэлкэ белэ хошбэхтли)э говуша бил- )олла ез коммунист аталары-на гаршы гоJ маг оилары эс-ляндэ бир-бяринэ душман елэмэк демэкдир. Белэ муна-сибэтлэр AYHjaxepMym. абыр-лы. Ьэ]алы ннсанларын гэл-бицдэ саг алмаз Japajiap ачыр. Бу нсэ чох дэЬшэтли, урэк-лэрм парчала!ан мэ’йэви тэх-риоатдыр. Бир дэ сязэ елэ кэлмярми ки. jaшлы нэслэ арха чевирмэк умум^этлэ халгын кечмишинэ, гэдим мэ’нэви сэрвэтлэринэ бика-нэлик кими бир ше1дир. Сон вахтлар мэтбуатымыз. ефиримиз, екранымыз, мэч-лислэримиз, ¿ыгынчаглары- М»нит фикримчш' БИЗ ЬАРА КЕД ИРИК? Кэра] ФЭЗЛИ Девлэт гурулушунун мурэккэб структурлары барэдэ ду* шунэнлэр елэ бил Joз^дyp. Сэ-на)енин. кэнд тэсэрруфаты-нын инкишаф 1оллары барэдэ 1ени тэклифлэрэ. нэзэри консепси1алара. муасир елм« tикнpлэpэ раст кэлмирик. унлара даЬа чох еЬти1ачы-мыз олдугу Ьалда. адамлары бир-биринэ гаршы го]магла мэшгулуг. Нэсиллэр гаршы-дурмасы башланыб. Или нев-бэдэ демократик гуввэлэрин кеЬнэ коммунистлэрэ гаршы тотал мубаризэсини нэзэрдэ тутурам. Бу. республиканын бутун кэнд вэ шэЬэрлэрини. ндарэ вэ муэссисэлэрини, ко-митэ вэ назирликлэрини эЬа-тэ едэн кенишмиг1аслы муба-ризэдир. 0зу дэ кулунч му-баризэдир. Президент фэр-манларындан оашла]ыб лап ашагы структурлара гэдэр санки Ьамынын башлыча вэ-зифэси кадрлары дэ1ишмэк олуб. Президент фэрманла-рында ешидирик:    филанкас башга ишэ кечдн1н учун иш-дэн азад еднлнр. Ьансы ишэ? Нэ учун? Сэбэби нэдир? Писан Ьугуглары барэдэ уча-дан данышмагы севэн. рес-публикада Ьугуги девлэт 1а-ратмаг арзусунда олан адамлар бу суаллара нэдэнсэ ча ваб вермирлэр. Ьэмин суал-ларын Ьамыдан кизли бир-чэ чавабы вар; филанкэс пар-тократдыр! Муасир дун)анын инсан Ьугугларына Ьермэт консеп-си)асы фонунда белэ мунаси-бэт агласыгмаз амансызлыг-дыр. Онларын арасында сон дэрэчэ намуслу, елинэ-обасы-на сэдагэтлэ хидмэт едэн. бе1ук Ьэ)ат тэчрубэси олан адамлар да аз де)ил. Онларын бир чоху мэЬз халгына даЬа 1ахшы хидмэт етмэк намина коммунист олмага чан атыб. Догруданмы бутун на-зирлэр. онларын бутун му-авинлэри )арамаз адамлар-дыр? Догруданмы бутун пар-ти]а ишчилэрн вичдансыз-ды. рушэтхордур? Бу ки хал-га гара 1ахмаг. памыны лэкэ-лэмэкдир. Догруданмы онла-ры эвэз едэн бутун «чэбЬэ-чилэр» мугэддэе, лэкэсиздир-лэр? Белэ белку, белэ тэс-нифат ]охдур, ола бнлмэз. «Башга ишэ кечмэк» бэ-Ьанэси илэ ишдэн чыхарылан-ларын Ьамысына кизли бир дамга да вурулур: рушвэтхор. Бунун мэнтиги сонлугу aJ-дындыр:    «биз    рушвэтхорлу- гун кекуну кэсэчэ1ик». Бу сезлэри ешидэндэ Ьэм jaныб текулурэм, Ьэм дэ кулмэ1им тутур. Нэ гэдэр садэлевЬ ола-сан кн, белэ муЬакнмэлэрэ инанасан. Вахтилэ рушвэт бутун республиканы, бутун елкэни бурумушду. Бу. факт-дыр. Бас инди нечэ? Вахтилэ ра1ком катиблэринин кер-ду1у иши инди бэ1лэр керур. Бутун Ьэ]ат вэ эмэк механиз-ми е)нидир. Белэ шэраитдэ рушвэтэ нечэ сон го1маг дик. Бир инчэ мэсэлэ дэ вар; рушвэтхору нечэ танымаг. муэЦэн етмэк олар? Бу Ьеч кэсин алнына ]азылмыр. Руш-вэтхорун эн агыр 493aja — куллэлэнмэ1э мэпкум едил-AHJh иллэрдэ дэ «бачаран-лар» рушвэт алырдылар. Эслиндэ тэмизлэри дэ та-нымаг чэтин мэсэлэдир. Ады-нын ]анында «чэбЬэчи» ети-кетинин олмасы Ьэлэ лэjaгэт, учалыг, сафлыг демэк де1ил. Агыр кунлэрдэ ме1дана кэ-лэн 1оллар памынын — ог-рунун да. догрунун да — узунэ ачыг иди. Бир дэ ахы биз Ьара тэлэсирик? Вэзифэ белкулэри нэ учун илк плана кечиб? Бир кунун, беш ку-нун ичиндэ адамлары танымаг мумкун олса1ды чохдан дун]аны чэннэтэ дендэрэр-дик. Унутма1аг ки, бу cajar мубаризэ усулу. бутун кеЬнэ-ли1и алт-уст елэмэк елэ ком- Жмстлэрнн усулу иди. 7—18-чи вэ 1937—38-чи иллэрдэ марксист коммунистлэр белэ едирдилэр. Оилары cejd-ceja езумуз дэ е]ни чур Ьэрэкэт едэчэ1иксэ ва] бизим Ьалымыза. Илк вахтлар «партократи-Ja* эле]Ьннэ чеврилэи «мубаризэ» (бу сезу дыриагда Ja3caM дуз олар) кет-кедэ кеЬнэ нэслэ. бутун ¿ашлы адамлара гаршы чеврилир. Коммунист олма]ан ]ашлы адамлары да тэдричэн haJaT сэЬнэсиндэн сыхышдырыб чыхармага башл&1ырлар. Бу даЬа дэЬшэтли нагисликдир. Белэ сыхышдырманын да ма-1асында вэзифэ еЬтирасла-рыидан догам зоракылыг ду-рур. Халг ЧэбЬэсинин узву олан бутун чаванлары ¿ахшы вэзифэ илэ тэ'мин етмэк ла-зымдыр. Бэс керэсэн бу «jax-шы вэзифэ» езу елэ рушвэт де]илми? Бэ’зи ра]онларымызда вэ-зифэпэрэст чэбЬэчилэр ачыг-ашкар Ьучума кечирлэр. Мэ-сэлэн. Огуз paJoH Халг Чэб-Ьэси Мэчлисинин сэдрн Эвэз Мэммэдов paJoH Советинин сэдри Халидэ Мэ’снмованы Ьэдэлэ]иб ки, исте’фа вер. joxca ишлэди]ин 6HHaJa ав-томатла Ьучум едэчэ]ик. Бу сезлэри гадына де1ирлэр, езу дэ чаван. савадлы. бачарыг-лы гадына. Нэ учун? Она керэ ки, Халидэ ханым вахтилэ napTHjanbi олуб вэ о сис-темдэ ишлэ]иб. Бу cajar Ьучумлар бизим мэ’нэви пучлугумузун кузку-судур. Вэ биоэ эсас верир Ьамыдан тэлэб едэк ки. коммунист-демократ, ]ашлы-ча-ван гаршыдурмасынын кеку-, ну кэсмэк лазымдыр. Бирдэ-фэлик билмэли1ик ки. белэ анормал си]асэтин даЬа дэЬшэтли нэтичэлэри олачаг. Ьеч кэс кэнчли]ин эле1Ьинэ кетмир. Кэнчлик бия им кэ-лэчэк тале]имнздир, ]ахшы кэнчлик иеэ )ахшы TanejK-миздир. Амма кэнчлн1и сун'и мыз. Ьэтта ча]ханаларымыз да си]асэтлэ. cHjacH мубаЬи-сэлэрлэ. CHjacH о]унларла до-луб. Офсэт ептираслары езунун эн уча негтэсинэ ]ук-сэлиб. Бэлкэ елэ буна керэ-дир ки. ачлыг да, сусузлуг да ]адымыздан чыхыб. ДаЬа чох охунан нэшрлэрэ фикир верим. Бутун ]азылар си)асэт-лэ баглыдыр. Лазан да си]а-сэтчи, оху)ан да... Де]ирэм Никола] Тихонов саг олса]ды бизим барэмиздэ езкэ бир афоризм дэ ишлэ-дэрдиг. «Азэрба1чан халгы си-]асэтчк халг дыр». Ьалбуки Ьэр Ьансы бир халгын учдан-тутма шайр халг, сн]асэтчи халг олмасы нагисликдир. Халг мудрик олмалыдыр. Бутев бир халгын си]аси о]унлара чэлб етмэк ону муасир елми интеллектдэн мэЬ-рум етмэк, онун мэ’нэви, эх-лаги, мэдэня дун]асыяы ка-садлашдырмаг демэкдир. Калин е’тираф едэк ки, эслиндэ биз Ьеч ¿ахшы си]асэтчи дэ де]илик. CHjacH фикрин эн кениш вэ мурэккэб ме]даны Даглыг Гарабагдыр, елэ де]илми? Амма биз бу беш илдэ Ьэлэ дэ AyHja халгларына там су-бут едэ билмэмишик ки. Га-рабаг Азэрба]чан торпагы-дыр. Бу садэ. кун кими aj-дын Ьэгигэтэ ермэни си]асэт-чилэри нечэ дон ке]дириблэр-сэ, дун1аны нечэ овсунла]ыб-ларса поле дэ Ьэгигэт кэлэ-финин учу тапылмыр. Си]а-сэтчилик бах буна де]эрэм. Москванын информаси]а ва-ситэлэри демэк олар ки, Ьэр кун ермэни сн]асэтчилэринин дили илэ данышыр. Ьэмишэ CHjacH устунлук ермэнилэр тэрэфиндэ олуб. EJhh сезлэри AYHja мэтоуаты вэ радио-су барэдэ дэ демэк олар. Си-]аси хадимлэр, си]аси фикир бнзэ бах бу мэгамда. бу нег-тэдэ лазымдыр. Амма биэим си]асэтчнлэримиз ермэни Ьэмкарлары илэ рингэ чых-магдан чох ез араларында чэ-KHuiMdJa устунлук верирлэр. Сон вахтлар cHjacaT еЬтирасларынын нечэ ашыб-дашдыгыны Ьамы керур. Мэтбуат сэЬифэлэриндэ сэнэт ха-димлэринин, алимлэрин, зи-¿алыларын да ]еринн cHjacaT-чилэр зэбт етмэ]э башла]ыб-лар. Телевизи]а халгын дэрд-сэринин кузкусундэи даЬа чох си]асэтчилэрин шеЬрэт олимпинэ чеврилмэк узрэ-дир. Элиндэ »XTHjap олан бэ]лэрнн Ьамысы «Ьэфтэ сэк-киз. мэн доггуз» телевизи]а]а гачыр. Элбэттэ. бутун бу просеслэр киминсэ тэрэфяндэн би-лэ-билэ ндарэ олунмур. Бунлар мэгсэд де]ил, вэзифэ. шэхеи амбиси]а еЬтирасларынын кортэбии нэтичэендир. Белэ арзуедилмэз нэтичэ-лэрдэн бири дэ эн ]уксэк Ье-кумэт даирэлэриндэн тутмуш азачыг ихти]ар саЬнби олан бэ]лэрэ гэдэр Ьамынын 3Hja-лылара ге1рн-зи]алы мунаси- бэтиднр. Эи]алылар Ьеч бир эсас олмадаи нчтимаи фикир ме]данындан узаглашды-рылыб. ]ахуд езлэри yqar-лашыблар. Бир нечэ вэзифэ* ли зя]алы истнсна олмагла халгымызын 6ejyx зи]алылар ордусу. хусусилэ ¿ашдылар феал Ьэ]ат мевге]индэн кэ-нарда галыблар. Амма даны* шанда, J у кс эк трибунадан чыхыш едэндэ «зи]алы хал* гын душунэн бе]ни, де]унэн урэ]иднр* де]ирик, «зи]алы халгын шэрэфидир» де]ирик. Бэс халгы шэрэфеиз, бе]ин-сиз, урэксиз rojMar нэ демэкдир? Бах бу ади Ьэгигэтн дэрк етмэди]имиз учун башымыз бэлалар чэкир. Елмэ. идрака, тэчруб9]э архаланмырыг. Зуксэк елми Ьэгигэтэ, агла, зэка]а архаланан cajacu прог-рамларымыз, игтисади нс-лаЬатларымыз ¿охдур. Бирчэ ¿ухусуз кечэнин бэЬрэсн олан бу агрылы Ja-зы нечэ-нечэ га]гылы, нара-Ьат кунлэримин урэк де]ун-тусудур. Бу ¿азы бир дэ она керэ бирнэфэсэ гэлэмэ алы-ныб ки, онун Ьэр сезуну, Ьэр чумлэенни денэ*декэ jama* мышам, кинимдэн, гэзебим-дэн. мэЬэббэтимдэн ¿огурму-шам. Амма ¿енэ у гуру на ку-маным аздыр. Одур ки, сон чумлэсинэ негтэ го]андан сонра езумлэ суал-чаваб са-атлары башланыр: «HhJb Ja-зырсан, кимин учун гарала-¿ырсан бу аг вэрэглэрн? ним дир сэни ешидэн? Бунун зэррэ гэдэр дэ фа] да с ы ола-чагмы? Ьеч оху]ачаглармы сэнин ]аэдыгларыны?» 0зум дэ чаваб верирэм: «Ким нсэ ]азмалы иди, пушк мэнэ ду-шуб. Белэ давам едэ Сил-мэз^. Вэ аз сонра бу суал-чаваб-ларын, шубЬэ вэ тэрэддудлэ-рин устундэн кечиб даЬа эээ-. мэтли вэ гэдим бнр суалын гаршысында ajar cax-iajwpaM: , нэ етмэля?    * Чох гэрибэдир. Усрлэрдэн эерлэрэ, нэсиллэрдэн иэсил-лэрэ кечиб кэлэн бу суал Ьеч вахт ез «тэравэтини» итир-мир. Ьэ]ат елэ бил бу су-ала чаваб ахтарышдарындан нбарэтдир. Бизим учун, бу куну муз учун нсэ бу суал хусусилэ зэруридир. Ьамыдан эввэл биз — бутун Азэрба]-чан бу суалын сорагына душ* мэлидир. Лакин бу суала чаваб тап-маг чэтиндир, Ьамы учун чэ-тиндир. Бир эдэби]]ат ьэвэс-кары кими мэним учун хусусилэ чэтиндир. Мэн «нэ ет-мэли?» суалына чаваб вер* мэк эвэзинэ «нэ етмэмзлм/» суалына чаваб верэрдим. Ьи-зэ лазым oлмajaн, оизэ ла-]иг олма]ан, лэ]агэтимизй, мэнли]имизи лэкэлэ]эн эмэл* лэрин устундэн гэлэм чэк-мэ]н тевси]э едэрднм. Де]эр-дим ки, кэлин бу дун]а]а онун мудриклик зирвэлэриндэн бахмагы е]рэнэк. Нэ гэдэр ки, Ь?]ата бу зирвэлер* дэн чох-чох ашагыдакы вэзифэ, мэнсэб, шеЬрэт курсулэрнндэн бо]ланача-гыг, бир о гэдэр Ьэ]ат-дан кери галачагыг. Догма халгымызын нэсиллэрини, тэбэгэлэрини бир-биринэ гаршы го]ачагыг, милли бир/Ж]э наил ола билмэ]эчэ]ик. ha* кими]]эт суканы архасында отуранлар елкэни езлэри не* тэди]и кими, баша душдуклэ* ри кими Jox, аглын, зэканын ганунлары илэ ндарэ етмэли-дирлэр. Биз бу кер-кетур дун-]асыиын ла]-ла] гапыларын-дан кечдикчэ дэрдлэримизэ чарэ ахтармалы]ыг. Елликлэ, Ьамылыгла. Бир адамын — диктатор С та л инин, бирнн-чн катиб Хрушшовун, баш катиб Брежневин, реферма-тор Горбачовун тэкбашына имзаладыглары эмр вэ фэр-манларында «нэ етмэли»нин чавабы тапылмады. Бу мутлэг Ьэгигэтн бирдэфэлик гэ-бул етмэли]ик:    демократи]а халг Ьаьими]]эти демэкдиреэ, кэлин эср^тэрдэн бэри кеЬнэл-мэ]эн бу мудрик кэлама эмэл едэк; халг дуЬасынын Ьаки* ми]]этинэ наил олаг. Лакин бу фикри бэситлэшднрмэк дэ лазым де]нл. Халг езу Ьеч вахт Ьекмдар, Ьаким, девлэт башчысы олан де]ил, о, езу-нэ ла.]иг девлэт башчылары ]етишдирэ билэр. Чучэни najbi3Aa сатачагыг, галса • •• (Эввэлн 1-чн сэЬнфэдэ) кечирилэн кениш коллеки]а ичласында нэзэрдэ тутулмуш-дур ки, мэЬсулун 65—70 фа-изи сент]абрда, галаны ок-т]абрын 20-дэк ]ыгылыб тэЬ-вил верилсин. Узум плантаси]аларында иеэ ]ыгымын кэркин чагы-дыр. Ьэр ил бу кунлэр аз гала су ги]мэтинэ сатылан узумун инди кнлограмы 20 —25 рублдан ашагы душ-мур. Мэпсул болдур. Кэнд Тэсэрруфаты вэ Эрзаг На-зирли]инин шэнбэ-базар кун-лэри тэшкнл етди]и ]армар-калары истисна етеэк, узумун ги]мэти азалмагданса ар-тыр. Ьэтта назирли]ин узум-чулук идарэсиндэ бнзэ деди-лэр ки, ги]мэтин ашагы ду-шэчэ]ини кезлэмэ]ин. Ни]э? Мэ’лум олду ки. е’мал му-эссисэлэри илэ колхоз вэ совхозлар арасындакы узун ил лик чэкишмэлэр, нэЬа]эт, алычыларын зи]анына Ьэлл олунуб. Инди мэЬсул тэсэр-руфатлардан даЬа баЬа ги]-мэтэ алыныр. Ьэтта онун да-шынма хэрчн дэ едэнир. ус-тэлик за во дун узумдэн элдэ едэчэ]н кэлирин 50 фаизи истеЬсалчылара верилэчэк. Белэ олан Ьалда Ьеч кэс 33»}-]эт чэкиб, ]ешик ахтарыб, ]а-начаг сэрф едиб, мэЬсул че-шидлэ]иб. саатларла ]ол кэлиб шэЬэр базарында хэрчн борчуну 0дэмэ]эн мал сат- мага мараг кестэрмир. Элэ кечэн нэ варса ]ахынлыгдакы е’мал муэссисэлэриндэ «yjy-дулур». Бакынын кучэ вэ ме]данларында, базарларын-да сатылан «Кардинал» сорт-лу мэЬсулу иеэ фэрасэтли ишбазлар ез хэрчлэри Ьеса-бына кедиб ]ериндэн — колхоз вэ совхозлардан учуз ги]-мэтэ алыб кэтирирлэр. «Кар-динал»ын Азэроа]чанда муш-тэриси (невлэри а]ырд едэ билмэ]эн шэЬэр эЬалисини чыхмаг шэртилэ) чох аздыр. Вахтилэ шималлы гардашла-рымызын истэ]инэ керэ са-Ьэлэри кенишлэндирилэн бу узум инди нэ кэнара кен-дэрилир, нэ дэ биздэ пэвэслэ алыныр. Ьэр ил МДБ рес-публикаларына 200 мин тон мэЬсул кендэрилирдиеэ, бу мевсумдэ 10 мин тон Ьэддин-дэ да]анмышыг. Мугавнлэ багланса да пулу едэнилмэ-ди]и учун кэнара Ьэлэ бир грам узум кендэрилмэ]иб. Башга бир сэбэб тичарэт тэшкнлатлары илэ баглыдыр. Эввэллэр Ьэм, истеЬсалчы, Ьэм дэ сатычы бир тэшкила-та табе иди. Инди Кэнд Тэсэрруфаты вэ Эрзаг Назир-ли]и мэЬсулу кэтириб Тичарэт Назирли]инэ тэЬвил верир. Тичарэтчилэр Ьэр кило-грам узумэ 6—7 рубл raj-мэт го]уб даЬа бапа сатыр-лар.- Ьалбуки бкр килограм узум тэсэрруфатлара 8, патта 10 рубла баша кэлир. Тэсэрруфатлардам мэЬсул за во дл ара ахыр, тичарэт ез хе]рини кудур, ги]мэти ал-верчилэр тэ’]ин едир, башга республикалардан ишбазлар не’мэтлэримизэ дарашыр. ис-тэдиклэри гэдэр, истэнилэн ги]мэтэ ]ыгыб-]ыгышдырыб апарырлар. Кимдир кунаЬ-кар? Маашыны ]ол хэрчинэ. черэ]э кучлэ чатдыран чама-ат, бу чамаат Ьесабына газ вуруб-газан долдуран назир-лик вэ тэсэрруфатларын их-ти]ар саЬиблэри, зэЬмэтннян эвэзини уман кэндли. Joxca чиби бош эЬалини базара го-ван, ги]мэт о]унбазлыгы илэ мэшгул олуб, эслиндэ Ьеч бир реал, эмэли тэдбир кор-мэ]эн, халгы дилэнчн вэзи]-JdTHHAaH чыхармага га дир ол-ма]ан девлэт? Кечэн мевсумдэ 936 мин тон узум ]ыгылыб. Бу ил 1 мил]он тон мэЬсул тэЬвкл ве-рилмэси планлашдырылыб. Сент]абрын б!пэинчи онкунлу-Jy баша чатыб, чэми 20 мин тон. етэн илдэкиндэн тэхми-нэн ики дэфэ аз узум ]ыгы-лыб... Тахылчылар ]ыр-]ыгьпп едирлэр. СеЬбэт ачдыгымыз Ьэр бир тэсэрруфат саЬэсин-дэн фэргли олараг, бурда вэ-3HJJ3T елэ бир чндди нараЬатлыг .догурмур. Элбэттэ. нэзэрэ* ал саг ки, бутун кес-тэричилэр ]алныз етэн илдэ-килэрле муга>исэ олунур, се-иинмй1инэ ле1меа. Ахы етэя ил тахылчыларымыз 1 мнл-Joh 500 мин тон эвэзинэ 1 mhviJoh 330 мин тон (90 мин тонуну Даглыг Гарабаг вер-moJh6) мэЬсул истеЬсал ет-мишди ки, бунун езу республиканын тэлэбатынын чох чуз’и ЬиСсэсидир. Сент]абрын 8-нэ олан мэ’лумата керэ, зэ-милэрдэн 1 мил]он 294 мин тон тахыл бичилиб. Бу да етэн клин мувафиг деврундэ-киндэн 71 мин тон чохдур. Ьэм дэ сеЬбэт бутевлукдэ дэнли биткнлэрдэн (гаргыда-лы. чэлтик вэ с.) Jox, ]ал-ныз бут да вэ арпадан кедир. Девлэтэ тахыл сатышы да етэн илдэкиндэн 7 мни тон чохдур. Чэми 291 мин 334 тон мэЬсул сатылыб. План иеэ 321 мин тондур. Бир даЬа нэзэринизэ чатдырырыг ки. бу. ceHTjaópbiH 8-нэ олан мэ’луматдыр. JarHH ки. са-тыш планы артыг JepKwa Je-тирилиб. Бир фэргли чэЬэ-ти дэ rejA едэк ки, па1ызда тахыл экини саЬэлэри 110,4 мин Ьектар артырылачаг. Бу, артыг кэлэн илин ceh-бэтидир вэ мэсэлэ]э бир аз ишкузарчасына Janamcar е’ти-раф етмэли оларыг ки, нэ салэ артымы эн агыллы чыхыш ¿олудур, нэ дэ 1етишэ-ни JbiFMar, Ьэм дэ итирэ-итя-рэ. батыра-батыра Зыгмаг фэрасэтдир. Республика эЬа-лисинин тахыл мэЬсуллары-на. Ье]вандарлыгмя техники тахылчылыга тэлэбатыны Ja-хыи иллэрдэ муэЦэн гэдэр едэмэк учун елэ индндэн — эл-ajar coJyMaMbiui ишэ ки-ригшмэли, Ьэр Ьектарыя мэЬ-сулдарлыгыны артырмаг учун агротехники тэдбирлэрдэи, кубрэлэрдэн. еэуну догрулт* муш AyHja тэчрубэсиндэн. техники васитэлэрдэн, адамларын гуввэ вэ бачарыгыи-дан сэмэрэли, эсл тэсэрру-фатчы кимн ястифадэни ej- рэнмэли]ик. Бунунла биз онсуз да аз олан мунбит тор-пагларымызда невбэли экин-чили]и кенишлэндирэр, динар кэнд тэсэрруфаты мэЬ-сулларына тэлэбатымызы едэ1эр, thJмэтли торпагымы-зы дирилдэр вэ иэЬа]»т, мус-тэгиллн]имизин эн башлыча атрибуту cajbí-тан игтисади гудрэтимизэ, игтисади мустэ-гилли]э бу сарыдая тэ’мннат верерик. СОЗАРДЫ; Гэриба дэ олса Jluw гытдыр, техника аэлыг едяр, еЬтя]ат Ьнссэлэр чатмыр, кими дарддэи, няня хефдэя, ига« дэ елэ чэкдя]я ээЬмэтян ла]нгянча гя]иэтлэндярилжэди]ияя керду]у учун ншлэмяр. Кэнд bajan бошалыб. Кэндхн аз да олса, баЬа да олса талон узу кермур. Ермэяя тачазузу, дахнли чакяшмалар, за* зяфэ, мзфя]а, эгяда давалары чамззты ншдэя-кучдэн го* ]уб. Bajar дан Ьэр ше] Ьеч кямян идя. иядн Ьэр кэс Ьэр niejH гамарламага чалышыр. Бунларын Ьамысыны бнля* рнх. Амма баша душмадя]нмнз бирчэ mej нар; HhJb езумуза, торпагымыза, таде]нмнза бу гэдэр амаисыз вэ coJyrraHAHjMr? Ня]э баша душмурук ки, бу имя бат-са нэ яазнр гуртара бялэчэк, нэ иолхозчу, на дэ фермер. Вахтилэ иэяд тэсэрруфатыяыя бела Ьэлледячя саЬэ* лариндэ вэ доврлэряндэ бутун республика а На лися, нв* зярлнклэр, ¿ердя ядарэетмз оргвядвры бнр рвуч адамын ряфвЬы учун еэфэрбэр еднлнрдн. Иядн да нэ олар, езумуз учун бярлэшэя, ■■ к врак. Аслан АСЛАНОВ. Чавяд ХАСПОЛАД, «Ханг гэзетн»янн мутбнрлэря. ;