Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,337 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, September 09, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - September 9, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ » CEHTJABP wí^ ил. ^ н, ш 2 Базар    игтисадиjjaiu жулаЪизшр, твклифлёр Либерал гратлар индики шэраитдэ взуну догрултмур ГиЗмэтлэрин либераллаш-дырылмасы базар игтисадиЗ* Затына кечидин муйум шэрт-лэриндэн биридир. Бу заман ги]мэт истейсалчынын езу тэрэфиндэн муэЗЗэнлэшдири-лир вэ онун сэви^эси базар-дакы конЗунктураны экс ет-дирир. Истейлак базарында бу вэ ¿а дикэр мэйсула тэ-лэблэ тэклиф арасында му-вазинэт позуланда ги}мэтлэ-рин дэJишнклик меЗли кучлэ-нир. Лэ’ни либерал гиЗмэтлэр йеч дэ даим артан ги]мэтлэр деЗил. Буну инкишаф етмиш девлэтлэрин тэчрубэси дэ су-бут едир. Либерал гиЗмэтлэр базар игтиcaдиJjaтынын бир механизм ними там формалашды-гы шэраитдэ езуну догрулда билэр. Экс йалда онун сти-мулЛашдырычы фyнкcиJaны jepинэ Зетирмэси мумкун деЗил. Кечмиш Иттифаг дев-лэтлэринии, о чумлэдэн рес-публикамызын игтисади тэчрубэси буна мисал ола билэр. Ислайатлар нэ истейсал, нэ дэ тэдавул сферасында елэ бир кеклу дэЗишиклик Japaтмaды. Эксинэ, вэзи^эт бир гэдэр дэ кэскинлэшди. РусиЗа йекумэти мувафйг гэ-рар гэбул едэн кими санки зэнчирвари реаксиЗа баш вер-ди, бутун республикалар бу аддымы атмага мэчбур ол-ду. Kифajэт гадэр йазырлыг ишлэринин керулмэси чидди сосиал-игтисади чэтинликлэр догурду. Либерал гиЗмэтлэрин тэт-биги йеч дэ истейсалчыла-рын там сэрбэстлиЗини экс етдирмир. Ола билэр ки, истейсал чы гиЗмэти сэрбэст MYэJJэн етсин, лакин башга игтисади васитэлэрлэ онун MYCтэгиллиjи мэйдудлашды-рылсын. Тэсэрруфат суб-Зектлэринин эсл мустэгилли-]и эсасэн сэрбэст фэаллиЗЗэ-тэ шэраит ¿арадан базар инфраструктуру нун, либерал игтисади система уЗгун му-насибэтлэрин формалашма-сындан асылыдыр. Базар механизми езундэ уч эсас елементи бирлэшди-рир:    истейсал вэ истейлак азадлыгы, либерал гиЗмэтлэр. Онлардан йэр йансы бири олмазса там базар анлаЗы- шындан сейбэт кедэ билмэз. Ьазырки шэраитдэ либерал гиЗмэтлэр тэчрид едилмиш йалда ишлэдиЗиндэн игтиса-диjjaтa мусбэт тэ’сири мумкун деЗил. Алычыларын ¿ал-ныз бир вэ За бир нечэ ин-йисарчы мевгеЗэ малик ис-тейсалчыдан асылылыгы, он-ларын мухтэлиф чешидли мал алмаг имканынын мэй-дудлугу шэраитиндэ вэ ис-тейсалчыларын езлэринин там мулкиЗЗэт сайиби олма-дыгы бир йалда либерал гиЗ-мэтлэр игтисадиЗЗатдакы дис-пропорсиЗалары нэинки ара-дан галдырыр, йэтта он л ары дэринлэшдирир. Инкишаф етмиш девлэт-лэрдэ базар механизми вэ онун тэнзимлэнмэси истейсал вэ тэдавул арасындакы бир-баша вэ ]а экс-элагэ мунаси-бэтлэринэ эсасланыр. Биздэ белэ элагэ мевчуд олмады-гына керэ гиЗмэтлэр нэ тэ-лэб вэ тэклиф арасындакы нисбэти, нэ дэ истейсал струк-турундакы реал вэзиЗЗэти экс етдирир. Эмтээ-пул мунасибэтлэринин кениш инкишаф етмэдиЗи игтисадиЗЗатда белэ бир угурсузлуг тэбии-дир. Узун иллэрдэн бэри тэт-биг едилэн планлы гиЗмэтлэр игтисадиЗЗатда Залныз учот вэ белку функсиЗасыны Зери-нэ Зетирирди. Белэ гиЗмэтгоЗ-ма нэинки истейсалы стимул-лашдырмыр, эксинэ, игтиса-диЗЗаты тэбии инкишаф Зо-лундан чыхарырды. Тэкчэ кечмиш ССРИ Девлэт Г»3* мэт Комитэси мэйсуллар вэ хидмэтлэр учуй 200 мин пО-мэт вэ тариф тэсдиг едир-ди. ГиЗмэтлэрин 85—90 фа-изи бу органын элиндэн ке-чирди. Ону да нэзэрэ алаг ки, АБШ-да девлэт тэрэфиндэн муэЗЗэн едилэн гиЗмэтлэ-рин умуми гиЗмэтгоЗма сис-теминдэ хусуси чэкиси 5—10 фаиз тэшкил едир. ГиЗмэтгоЗманын бу чур маркэзлэшдирилмиш систе-ми шэраитиндэ республика-мыз дайа чох итирмишдир. Москва нефтэ, газа, памбы-га дунЗа базарына нисбэтэн гат-гат ашагы гиЗмэт гоЗур-ду. ГиЗмэт васитэсилэ истис-мар механизми о гэдэр мэйа-рэтлэ гурулмушду ки, йэм ихрач, йэм дэ идхал эмэлиЗ-Затында удузурдуг. Эрзаг мэйсулларынын гиЗ-мэтлэринин вэ хидмэтлэри-нин тарифлэрини сун’и шэ-килдэ ашагы йэддэ сахламаг учуй девлэт будчэсиндэн фа-силэснз дотасиЗалар * аЗры-лырды. Эт, суд мэ мулатла-рына чэкилэн хэрчлэр онла-рын пэракэндэ сатыш гиЗмэт-лэриндэн ики-уч дэфэ чох олурду. Девлэт зиЗанла -ишлэЗэн муэссисэлэрин мэйсулунун гиЗмэтинэ элавэлэр едир, бу Золла ону рентабелли муэс-сисэлэр сырасына чыхарырды. Кэлирлэ ишлэЗэн вэ иши сэмэрэли тэшкил едэн муэс-сисэлэр исэ газандыгына са-йиб ола билмирди. Бэрабэр-чилик вэ элэбахымлыг пси-холокиЗасы истейсалын ар-тырылмасына марагы бусбу-тун азалтмышды. Бэс инди вэзиЗЗэт нечэдир? Экэр эввэллэр истейсалчы девлэт будчэсинэ кез дикир-дисэ, инди алычынын чибинэ кирир. Одур ки, базар игти-сади/Затынын фэалиЗЗэтини тэ’мин едэчэк ганунлар топ-лусу йазырланмалы, кэнд тэ-сэрруфаты вэ сэнаЗедэ ез-лэшдирмэ йэЗата кечирилмэ-ли, инйисарчы меЗллэрин мэй-дудлашдырылмасы вэ рэгабэт мунасибэтлэринин инкишаф етдирилмэси учуй мукэммэл механизм Зарадылмалыдыр. Шубйэсиз, бунун учуй хеЗ-ли вахт лазым кэлэчэк. Индики йалда сейбэт Залныз либерал игтисади системин йэ-рэкэтэ кэлмэси вэ онун тэд-ричэн ишлэмэси учуй илкин аддымлар атылмасындан ке-дир. Экэр бу просес кечикди-рилэрсэ, умуми гытлыг шэраитиндэ байалыг дайа кэс-кин характер алачаг вэ бу, истейсалын азалмасы илэ му-шаЗиэт едилэчэк. Эйалинин йэЗат сэвиЗЗэсинин дурмадан ашагы душмэси сосиал парт-лаЗыш тэйлукэсини кучлэн-дирэчэк, милли валЗутамыз дэЗэрдэн душэчэк, малиЗЗэ системиндэ сабитлиЗи тэ’мин етмэк мумкун олмаЗачаг. Азэр ЭМИРАСЛАНОВ, Азэрба]чаи Девлэт Игтн- сад Институтунун V курс тэлэбэси.Экс-сада ТэЬриф eTMsjd ким HXTHjap вериб? «Халг гэзети»нин 5 сеитЗабр саЗында АзэрбаЗчан Республикасы Али Советинин сэдри Иса Гэмбэровун мэтбуат конфрансынын хуласэси дэрч едилмишди. Материал, дайа догрусу онун республика рэйбэрлиЗинин имтн-Зазларына аид йиссэси Али Совет рэйбэрлиЗинин кэскин реаксиЗасына сэбэб олмушдур. Ьэрчэнд «Халг гэзети» бу факты геЗд едэн Зеканэ мэтбуат органы деЗилднр. АзэрбаЗчан Республикасы Али Совети мэтбуат хидмэтиннн мэктубуну вэ бу мэктубла баглы редаксн]анын бэ’зи му-лайнзэлэрини ашагыда дэрч едирнк. «Халг гэзети» 1992-чи ил 5 сеитЗабр тарихли нвмрэ-синдэ АзэрбаЗчан Республикасы Али Советинин сэдри Иса Гэмбэровун сентЗаор аЗынын 3-дэ кечирди^и мэтбуат конфрансы йаггында «Хусуси магазалар бэрпа едилибмиш» башлыглы бир Зазы илэ чыхыШ етмишдир. Лазы мэтбуат конфрансыны биртэрэфли ишыгландырмыш, фактлары тэйриф етмишдир. Мэгалэ муэллифинин вэ гэ-зет редаксизасы рэйбэрлиЗинин нэзэринэ чатдырырыг ки, эн’энэви шэкилдэ кечи-рилэн бу конфранслар бир гаЗда олараг видеоЗазыЗа алы-ныр вэ Али Советин архи-виндэ сахланылыр. Фактлара кечэк. Эввэла тээччуб догуран одур ки, конфрансда чох муйум проб-лемлэримиздэн — Гарабаг дэрдимиздэн, республикамы-зын игтисади чэтинликлэрин-дэн, мустэгиллик Золуна гэ-дэм гоЗмуш АзэрбаЗчанын мухтэлиф харичи елкэлэрлэ мунасибэтлэриндэн сез кет-диЗи йалда, нэ учунсэ муэл-лиф бутун бу мэсэлэлэри ар-ха плана чэкмиш, уЗдурул-муш сенсасиЗа ардынча гача-раг З^зысына «Хусуси магазалар бэрпа едилибмиш» башлыгыны вермишдир. Де-Зилэн йэгигэтэ уЗгун олсаЗды, бэлкэ дэ буну журналиста багышлардыг. Амма деЗилэн йэгигэт 1ох, Заландыр, тэй-рифдир. Мэгалэдэ охуЗуруг: «ПартократиЗанын малик ол-дугу имтиЗазларын Зени рэй-бэрлик тэрэфиндэн ниЗэ ин-диЗэдэк сахланмасы барэдэ суала И. Гэмбэров «биз баг евлэриндэн, автомашынлар-дан, хусуси магазалардан башга йеч нэ сахламамышыг» чавабыны вермишдир». Ви-деоЗазыда мухбирин, дайа дэгиг десэк йаггында сейбэт кедэн мэгалэ муэллифинин суалы белэдир: «Кечмиш пар-тиЗа номенклатурасынын им-ти]азлары вар иди, буну йа-мы билир бурда, индики рэй-бэрлэримиз онларын йансын-дан истифадэ елэЗир?». Бу суала Али Советин сэдри белэ чаваб вермишдир: «О ки галды имтиЗазлара, имти-Зазлар кифаЗэт гэдэр иди кей-нэ рэйбэрликдэ. Биздэ дэ бунларын бэ’зилэри галыб. Мэсэлэн, машынлардан истифадэ едирик. Девлэт багла-рындан истифадэ едирик. Дуздур, багдан истифадэнин гиЗмэти галдырылыб... Президент Апаратында хусуси магазалар куЗа лэгв едилмишди, амма бу jaxbiH-лара гэдэр, биз кэлэнэ гэдэр истифадэ олунурду. Ону да орада гадаган елэдилэр. Ьэр йалда бу саат эввэлки имти-Зазлар демэк олар ки, Зох- ДУ&идеоЗазыдан кетурдуЗу-муз бу суал-чаваб мэгалэдэ ачыг-аЗдын тэйриф едилиб. Бунун шэрйэ ейтиЗачы Jox-дур. Гэрибэ бурасыдыр ки, мухбир ез суалыны да дэгиг Задында сахламаЗыб. EjHH фикри Милли Мэч-лисин «ротасиЗасы» мэсэлэ-синэ дэ шамил етмэк олар. Kyja И. Гэмбэров мэтбуат конфрансында демкшдир ки, «...кечид девру учун нэзэр-дэ тутулмуш Милли Мэчлис-дэ poTacHjaja ейтиЗач кер-мур». Бу чумлэни дэ охуЗан* да фикирлэширсэн ки, нэ Захшы видеоЗазы вар. Joxca мэгалэ муэллифини инандыр-маг Зэгин ки, чэтин оларды. Эслиндэ исэ Али Советин сэдри конфрансда белэ бир фикир сеЗлэмэЗиб. Биз «Халг гэзети»ндэ дэрч едилмиш бу мэгалэЗэ хусуси мэ’на вермэкдэн чох узагыг. Садэчэ бу кун журналист се-зунун нэ демэк олдугуну вур-гулаЗыр вэ умид едирик.ки, йэмкарларымыз тэкчэ мэтбуат конфрансла рында деЗил, умумиЗЗэтлэ, йэр сайэдэ диг-гэтли вэ дэгиг олачаглар. Бир шеЗи унутмаг олмаз: фактлары, деЗилэнлэри тэйриф eTMdJd ихтиЗарымыз jox-ДУР- АзэрбаЗчан Республикасы Али Советинин мэтбуат мэркэзи. РЕДАКСШАДАН:    Бэри    башдан    бил. дирэк ки, АзэрбаЗчан Республикасы Али Советинин сэдри И. Гэмбэровун сентЗаб. рын 3-дэ кечирилмнш мэтбуат конфрансы йаггында дэрч олунмуш Зазыда йэгнгэтэн бнр тэйрифэ Зол верилмншднр. Догрудан да, муэл лиф койнэ коммунист рэйбэрлиЗи. нин малик олдугу уч эсас нмтнЗаздан (баг евлэри, гид мэт машындары, хусуси магаза. дар) тэзэ рэйбэрляк тэрэфиндэн нкнсиннн Jox (баг евлэрн, хидмэт машынлары), учунун (устэкэл хусусн магазалар) сахландыгыны ге)д етмишдир. Ьэмчнннн бнлдиририк ки, йеч бнр chJbch мэгсэд кудмэЗэн бу тэйриф мэгалэнин бу. туя руйуна шамил едилэ билмэз. Буна керэ дэ «Зазы мэтбуат конфрансынын биртэрэфли ншыгландырмышдыр» фикри илэ разылашмаг чэтинднр Чунки мэгалэ фор. ма е’тнбарнлэ «мэтбуат конфрансындан душунчэлэр» Зох, суал.чавабын гыса хула, сэсиднр вэ хусусн магазалара аид мэгамы чыхмагла муэл лиф йеч бнр суалын чавабы нлэ баглы ез тэйлнлини вэ За иулайизэсн. нн вермэмишднр. «.. Тээччуб догуран одур ки, конфранс. да чох муйум проблемдэрнмнздэн — Га. рабаг дэрдимиздэн, ресрубликамызын иг. тисадн чэтинликлэриндэн, мустэгиллик Зо. луна гэдэм гоЗмуш АзэрбаЗчанын мухтэ. лиф харичи елкэлэрлэ мунасибэтлэриндэн сез кетднЗи йалда, нэ учунсэ муэллиф бу. тун бу мэсэлэлэри арха плана чэкмиш...» иулайизэсн илэ дэ разылашмаг олмур. Чунки Зазыда йеч бнр муйум магам арха ила. на чэкнлмэиишднр. «Гарабаг дэрдимиздэн» дэ (Лачын дэйлизн, Али а. Ата керупгу, йэрби эсирлэр...), республикамызын нгти. сади чэтянлнклэриндэн дэ (Нахчыван бло. кадасы, милли валЗута вэ с.), мустэгил. лик Золуна гэдэм гоЗмуш АзэрбаЗчанымы. зын» элагэлэриндэн дэ («Иран вэ ТуркнЗэ нлэ муиасибэтдэр, МДБ.]э гошулуб.го. шулмамаг мэгалэси) сейбэт кетмншднр. Икинчи ирада кэдяичэ, бир нечэ вэ. зифэни ичра едэн мэчлнс узв лэриндэн, бу барэдэ констпуснЗаЗа элавэ едилмэси. ннн мумкунлуЗундэн сейбэт кедэркэн И. Гэмбэров ИИДМЯ Милли МэчЛИСИН чэмя 5 аЗ, кечид девру учун емру галдыгы фик. рнни сеЗлэмяшдир. Буну |эгнн ки, истинад едилэн видео Зазыдан да кермэк олар. ЕПИИИИЗИН УФУГПЗРИ Онлар нечэ керунур? А. Надиров. М. Мэрданов. Ф. Мэммэдов. Е. Мэ'свмоВ. Н. Гэрмбаи. Бутун заманларда йэр йансы халгын, миллэткн беЗуклуЗУ °нун елми нлэ, елмн кадрларынын сэвнЗЗэси илэ елчулур, гнЗм&т. лэнднрнлир. Бэс бизим елмнмиз рэ сэвиЗЗэ. дэднр? Бу барэдэ мухтэлиф фикирлэр coj. лэнилир. Ьэмчнннн бир йэгигэт ' вар ки, елмин Зуксэк курсулэрнндэн сэсимиз аз. аз кэлир. НиЗэ? Елмин, елмн кадрларын сэвяЗЗэсини Зуксэлтмэк, учун бу сайэдэ йансы ислайат. лар апарылмалыдыр? РедаисиЗанын «ДэЗнрми Отожгу этра. фында сейбэтин иштиракчылары, пробле. мни йэллн Золлары, елмнмизии дунэни вэ бу куну, иерсиективлэри барэдэ ез мула. йизэлэринн сеЗлэЗирлэр. Сейбэтдэ Азэр. баЗчан Елмлэр АкадемиЗасынын акаде. мнк.катибн Асэф НАДИРОВ, республика халг тэйснлн назнрннин муаврни Мискр МЭРДАНОВ, республика ИгтпсаднЗЗат вэ План Комитэсинин елмн.техники, сиЗасэт узрэ топлу ше’бэсннин рэнси Фанг МЭММЭ. ДОВ, БДУ-нун проректору Елдар МЭ СИ. MOB, Йнзаии адына ЭдэбиЗЗат Институту, нун эмэкдашы Ислам ГЭРИБЛИ нштирак едирлэр^ А. Надиров: — АзэрбаЗчан Елмлор Академи}асы 1945. чи илдо гэ'сис олунуб. Узе. 3»р ЬачыбэЗов, Иосиф Jec. ман, Мирэсэдулла Мирга. сымов, Лусиф МэммэдалиЗев, Сэмэд Вургун, Мирзэ Ибра. йимов. Шамил ЭзизбэЗов, Элэшрэф Элизадэ, Ье)дэр hycejHOB, Элскбэр Дадашов, Мирэли ГашгаЗ, Мустафа Топчубашов вэ МикаЗыл Ьу. cejHOB АкадемнОанын илк акаде миюиэри сечилиблер. УзеЗир бэЗ, Лес ман вэ Азэр. баЗчана йэло 1919-чу илдэ РусиЗадая дэ’вэт олунан Макавелски,    Державин, TpoccKejM, Губкин кими мэш-йур алимлэр дэ академиЗа-да чаьтышьгрдылар. Елмимиз йэмин даЗаглар узэриндэ Зуксэлиб, инкишаф едиб. Экэр бутунлукдэ АзэрбаЗчан алимлэрннин ел. ми потенсиалы лазыми сэ. виЗЗодэ деЗилсэ, бунун да oÓJeKTHB сзбэблэри вар. Эввэлэн, нэзэрэ алмаг ла. зымдыр ки, 1937 — 1938-чи иллэрдэ алимлэримиздэн чоху penpeccHja3a ма’руз галыб. Бундан башга, 50-чи иллэрин о сонунадэк алим-лэрин эксэриЗЗэти харичэ кетмэк имкаштрындан май. рум иди, онлар хусуси нэза-раггдэ сахланылырды. Бу сэбэбдэн дэ узун муддэт башга влкэлэрдэки елми je. ни л и кл эр дан вэ прооеслэр-дэн хэбэрсиз галмышыг. Осжралар харичэ кетмэк учун Москванын ичааэси лааым иди. Дикэр тэрэфдэн дэ валЗутаньш Зохлугу сэддэ чеврилирди, Бутун бунлара бахмаЗа. раг 60 — 70-чи иллэрдэ ССРИ ЕА-нын мухтэлиф институтларында республи. камыз учун хе|ли Зуксэк сэвиЗЗэли мутэхэссис йазыр. ланьрб. Артыг ССРИ jox. дур. АзэрбаЗчан елминин инкишафы вэ кэлэчэЗи би_ лаваситэ езумуздэн асылы. дыр. Тэбин ки, йэЗатын вэ тэ'минатын гатлат байа. лашмасы елмин инкишафы. на да энкэл терэддчэк, ел. ми кадрларын да 3>стишди. рилмэсини чэтин лэшднрэ. чэк. Инди бир аспирант йа_ зырланмасы тэхмннэн 100 мин маната баша кэлэчэк. Харичэ кетмэк, орадан эдэ. биЗЗат алмаг учун дэ валЗута кэрэкдир. Ьазырда академиЗанын елми идарэлэриндэ диссер. тасиЗа мудафиэси узрэ 22 ихтисаслшпдырылмыш шура фэалиЗэт кесгэрир. Бу шу_ раларда Залньгз 44 ихтисас узрэ елмн иш мудафиэ етмэк мумкундур. 63 ихтисас узрэ исэ диссертасиЗалары Руси Ja, УкраЗна, Курчустан вэ дикэр республнкаларын ихтисас л а ш д ы ры лм ыш шура. ларына тэгдим етмэк мэч. 6ypHjJoTH Зараныр. Бу, йэр шеЗден эввэл беЗук малиЗЗэ чэтинликлэри Зарадыр. Биз кечмиш Иттифаг респуб. ликаларынын апарычы ел. ми идарэлэрн илэ гаршы-лыглы Зарадычылыг элагэ. лэриннн кенишлэнмэсинэ вэ мейкэмлэнднршрмэсинэ тэ. рэфдарьгг. Бу элагэлэри та. мамилэ гырмаг сонра ара дан галдырылмасы мушкул олан нэтичэлэрэ кэтириб чыхара билэр. АкадемиЗанын рэЗасэт йеЗ*. эти муасир сэвиЗЗэли елми кадрларын йазырланмасы учун Золлар ахтарыр. Мэсэлэн. дикэр назирлик вэ цда. рэлэрдэн фэргли олараг сон вахтлар Елмлэр Ака. демиЗасында    диосе pracnja мевзусу ас пи ранту paja гэ. булла eJ«H вахтда тэсдиг едилир. Бу, аспиранта вахт итнрмэдэн тэдгигата башла. маг имканы верир. Ксхллек. тивдэ сорту кечирилмб, бир сыра мараглы тэклифлэр ирэли сурулуб. АкадемиЗанын pajacdT йеЗ’эти йэмин тэклифлорэ эсасланараг KeJ-фнЗЗэтли елкш кадрлар je-тишдирилмэси учун тэдбир. лэр муэЗЗэнлэшдириб. Лери кэлмишкэн, бир мэ. сэлэ]э дэ тохунмаг hctoJh. рэм:    бэ'зэн белэ бнр фикир соЗлшилир ки, республика елминин сэвнЗЗэсн ашагы. дыр. УмумнЗЗэтло кот у реек бу, белэ деЗил. АзэрбаЗчан AYHj*a елминэ бир сыра тэй. фэлэр вериб.    Ист игла лиЛ- j этими з бэргэрар едилдик. дэи оонра харичи елкэ алим. лэрн илэ элагэлэримиз xej-ли кенишлэниб. Инди биз думании 30.a гэдэр элкэ-си илэ эмандантыг едир, биркэ тэдгигагглар апары. рыг. Керунур, бу, да< тэсадуфи деЗил ки. сон иллэрдэ бир чох харичи елкэлэрдэн АзэрбаЗчан Елмлэр Ака. демнЗасьшын аспирантура вэ докторантураеында оху-маг истэЗ««лэрин cajú гат-гат артыб. Елмимизин йансы сэвиЗЗэдэ олдугуну белэ бир факт да кесгэрир ки, харичэ дэ’вэт олунан алкм. леримизин бутун хэрчлэри. ни дэ’вэт едэн елкэ ез узэ-ринэ кетурур. Лакин архаЗьшчылыга йеч бир эсас Зохдур. Елми кадр йазьгрлыгы фасилэснз про. сесдир. Тээссуфланирэм ки, биздэ елмэ лазыми гаЗгы кестэрил-мир. Елми тэдги-гатларьш .апарылмасы ки. фаЗэт гэдэр малиЗЗэлэшди. рилмир. Алимлэрнмизин куоэраныяын, сосиал му да. фиэсинин тэ’мин едилмэси эсасэн унудулуб. М. Мэрданов: — КеЗфиЗ-Зэтлн елми кадрларын йа. зырланмасы узунмуддэтли просес апмагла Занашы ар-дьгчыл диггэт тэлэб едэн бир мэсэлэдир. Лэ’ни бу сайэдэ ислайат лар мэктэбэ. гэдэр т^дрис муэссисэлэ-риндан башлаЗараг докторант ура Ja гэдэр чидди нэза-рэтлэ да вам етдирилмэли. дир. Лахшыдыр ки инди элимнздэ тэйсил йаггында ганун лаЗийэси вар. Бир о галыр ки, рэсми гэбул едилдикдэн сонра ганундакы муддэалара эмэл олунма. сьгна йамылыгла чалы шаг. Артыг бу сайэдэ илк аддымлар атылыр. Президеи. тин фэрманы илэ республика гэбул комиссиЗасы Ja. радылыб. Бу илдэн респуб. ликанын бутун али вэ орта ихтисас мэктэблэринэ тэлэ-бо гэбулу тестлэшдирмэ Золу илэ ал а рыла ча г. h амин мэгсэд л э республикадан уч нэфэр (онларын арасында мэн дэ вардым). TypwiJaJe е’зам едилмишди Турки Jo-нин бутун али мэктэблэринэ гэбул просесинэ Зуксэк оЗрэтим сечими вэ Зерлэшди-рилмэси мэркэзи деЗилэн гурум рэйбэрлик едир. Тест усулу илэ гэбул иш мэрйэ. лэдэ кечирилир:    умуми    сы- наг вэ сечдиЗи    ихтисас ла баглы сынаг. Биздэ вахт аз олдугундан сынагы бир дэфэ кечирмэк гэрара алын-мышдыо. Кэлэн илдэн шуб. йэсиз бу просес ики мэрйэлэ. дэ а-парылачаг вэ инди гар-шыЗа чыхан суалларын чоху ©з йэлдини тапачаг. Бутун бу тэдбирлэрэ она керэ эл атылыр ки, Зеканэ ме’Зар сезун йэгиги мэ’на. сында билик олсун. Тестлэ имтайан заманы кэнардан кемэЗэ садэчэ имкан олмаЗачаг. Луксэк ихтисаслы елми. педагожи кадрларын йазырланмасы аспирантура шэбэ-кэсинин кенищлзндирилмэси илэ дэ сых баглыдыр. Эввэллэр    Зени    сайэлэр узрэ мутэхэссислер эсасэн:    кеч миш ССРИ лин габагчыл али мэкхэблрриндэ во елми-техники институтларында мэгсэдли аспирантура Золу илэ йазырланырды. Бу исэ республикамыза йэмишэ мэр. кэадэн асылы вэзиЗотэ са. лырды. РеспубликаЗа аз ейтиЗач олан, Захуд йеч ейтиЗач дуЗулма>ан ихтисаслар узрэ Зер аЗрылырды. Нэти. чэдэ бу, бир сайэдэ кадр артьгглыгына, дикэр сайэдэ мутэхэссис чатышмазлыгы. на сэбэб олуб. Нечэ деЗэрлэр, зиЗанын Зарысъждан гаЗытмэг да хеЗирдэндир. Лени елми поте нсиалын    Зарадылмасы учун халг тэйсили назир-лиЗи Бакы Девлэт Универ-ситетинин нэздиндэ исте’-дадлы кэнчлорин узэ чыха-рылмасы вэ инкишафы узрэ елми-практик мэркэо ]аи радыб. Инн эн белэ алимлэр ез кэлэчэк аспирантла-рыны бу мэркэздэки исте'-дадлар арасында ахтарачаг, онларла эввалчэдэн тэшки-лати иш апарачаглар. Бундан элавэ, назирлик узрэ хусуси информасиЗа бамкы Зарадылачаг, бурада ¿ухары курсларда тэйсил алан исте’-дадлы тэлэбэлэр, али мэк-тэблэри фэрглэнмэ вэ адды тэгаудлэ битирэнлэр, аспирантурами дахил олмаг учун елми шураларын тэгдима-ты верилэн кзнчлэр йаггында мэ’лумат топланачаг. Вахтилэ аспирантураЗа гэбул илдэ ики дэфэ — Зазда вэ паЗызда кечирилнади. Лерлорин эксэриЗЗэти Зазда тутулдугундан институту йэмин ил битирэн, элиндэ аспирантураЗа гэбул учун елми шураньш гэрары схлан кэнчлэрин эксэриЗЗэти кэнар-да галырды. Инди исэ на-зирлиЗин гэрарына эсасэн ¿щррвнтураЗа (гэбул ил*дэ бир дэфэ — па)ызда кечирилир. Елмин вэ елми кадрларын сэвиЗЗэсини Зуксэлпмэн учун мадди марагы артьгр. маг. бир сыра имтиЗазлар тэтбиг етмэк вачибдир. Лах. шы олар ки, республика-нын бутун али мэктэблэ-риндэ вэ елми тэдгкгат инс. титутла рында аспирантлар онларын профиллэри нэзэрэ алынмагла вайид програм узрэ йазырлансынлар. Аспирантура ез мэ'зунларына диплом л а Занашы тэдгигат-чы ихтисасы да версии. Бундан элавэ, Зуксэк ихтисаслы кадрлара, эн зэрури тэдгигат вэ    експериментал базаЛа    малик али мэктэб- лэпдэ,    елми    муэссясэлэр- дэ“ истейсалатдан аЗрыл-магла уч иллик доктранту-ра тэшкил етмэЗнн дэ вахты чатмышдыр. Ииститутларымызын чо-хунда тэдгигат ишлэ(ж а пар-маг учун мадди-техники база Зох дэрэчэсиндэднр. Мадди база олмадагн нэ елмин, нэ дэ елми мадрларьш инки-шафындан даяышмаг. кэлэ-чэЗо умид бослэмэк Зерсиз-дир. Ф. Мэммэдов:    — Елми кадрларын    кеЗфиЗЗэти    ел мин малиЗЗэлэшдирилмэси вэ <жун идарэ олуимасы    илэ билаваситэ    баглыдыр.    Бу да йэр шеЗдэн эвПЭл, игтиса-диЗЗатын    сабит лэшмэеини тэлэб едир. Игтисади csòm. лнк Заратмвгын ан муйум шэрти исэ мэйсуддарлыгык артырылмасы. мутпрогш тех. коложи проссслэрим вэ тех. ннханын истсйсадатв сур’-этлэ тэтбиги. мевчуд елми гютенсналда« максимум мс. тифадэ олуимасыдцр. Биздэ бунларын йеч бири ли. эыми сэвиЗЗодэ де)ил. Чунки елми-техники потенсмалым халг тэс эрру феты илэ игтисади вэ тэшкилвп» эла. гэси зэифдчр, «Елм — HQ-тейсал — истей лак»    дев. рц)3эс«г jox дэречэсиндадир Ьэмин мэсэлэлэри йэлл ет. moJhh Зеканэ Золу перс, пектив в» Захын девр учун елми чэйэтдэн эсасланды-рылмыш, кунун тэлэбаты-ны вэ йэгнгэтлэрини нэзэрэ алан девлэт сиЗасэтинин олмасыдыр. Фундамента л вэ аЗры-аЗры проблем майиЗЗэт-ли тэдгигатла/рын мудафиэ едилмэси, верки, кредит вэ амортизасиЗа сиЗасэти васитэсилэ- иниовасион фэалиЗ-Janr учун игтисади шэраит Зарадылмасы, елми.техянки тэрэггинин идарэ едилмэси-нин програм-мэгсэдли методу нун тэтбиги олдугча вачибдир. Бу мэсэлэдэ биз нэинки инкишаф етмиш капиталист елкэлориндан-, йэтта инки. шаф етмэкдэ олан елкэлэрдэн кери галырыг. 1965-чй илэ гэдэр рес публика мьгз-да елм» ¿лёгэлэндирмэ комитэси фэалиЗЗэт кестэриб. Ьэмин комитэ елмин бутун сайэлэрини нэзарэтдэ сах. лаЗыб, ону тэнзимлэЗиб. Лакин елми м|уэсисэлэримизин тэхмннэн учдэ бири итти-фагын т-абелиЗинэ кечэндэн сонра йэмин комитэ дэ лэгв едилиб. Бунунла да елм» сайэдэки ишлэр умуми нэоарэтдэн чьгхыб. Инди республикамыз мустэгил-дир, кттифагын ихтиЗарын-да олан муэссисэлэри дэ езлэшдирмишик демэк вайид елми-техники сиЗасэти йэЗата кечирэ бил эн хусуси девлэт комитэси дэ, Japa. дылмышдыр. Бу орган ел. ми.техники тэроггинин бутан зэнчири узрэ фэалиЗ-¿эти элагэлэидирмэк фуик. сиЗаларыны йэЗата кечирмэ-лидир. Ьазырда елмин инкиша. фына аЗрылан вэсаит нэ кечид деврунун, нэ дэ базар мунасибэтлэринин тэлэб лоринэ чаваб верир. Илк невбэдэ малиЗЗэлэшдирмэ елми идарэ узрэ деЗил, дев-лэт сифариши гаЗдасында Назирлэр Кабинети тэрэфиндэн MyaJJoH едилэн програм эсасьш да йэЗата кечи-рилмэлндир. Елм вэ техни-ка-нын инкишаф ьгны сэ. мэрэли стимуллашдырмаг вэ элавэ вэсаит элдэ етмэк учун будчэдэнкэнар фоид-лар да кара кэлэ билэр. Е. Мэ’снмов: — Луке эк ихтисаслы кадр йаоырлы-гында иштирак едэн компонент лэрДэн бири дэ елмн рэйбэр вэ диссертант му-насибэтидир. Елми рэйбэр тэгдимат ишинин бутун мэр-йэлэлэрнндэ онун истига- МЭГЛЭНДИфИЧИСИ ВЭ MY9jj0H мэ'нада тэдгигатын арбитри ролуну оЗнамалыдыр. Бу вэзифэни сэмэрэли Зеринэ Зетирмэк учун он дан бирин. чи невбэдэ елми оэлайиЗ-Зэт тэлэб олунур. АспирантураЗа дахил олан адамьгн она to’Jhh едилэчэк елми рэйбэрлэ эввэлчадэн муса-йибэси кечирилмэлидир, Лакин бу принсип тез-тез по-зулур. «Нэ учун фкланкэс филан мевзунун елми рэй. бэри тэ’Знн едилиб?» суалы адэтэн чавабсыз галыр EJ-ни ал и мин рэйбэрлиЗи илэ ишлэнэн мевзулар бэ'зэн онун билик оэвиЗЗэсинэ yj-гун кэлмэдиЗиндэн диссертант чэтин вэзиЗЗэтэ ДУ-шур. Фэрасэтли диссертант лар исэ эл аадан йэмин ихтисас сайэсиндэ чальнпан сэлайиЗЗэтли мэслэйэтчнлэр ахтарыр. Кэрэк мувафйг тэшкиклатлар рэйбэрэ аспирант Jox, аспиранта рэйбэр. Jox, тэдгигат мевзу. сума сэлайиЗЗэтли елми рей. бэр ахтврыб тапсынлагр. Бэ’зэн исэ эксинэ. Диссертантом мудафиэ етдиЗи ишдэн хэбэри олмурь. Сте-реотмплэодэн Jaxa гурггар-магыи бир элачы вар: карой бутун мудафио просе, си шкфайи апарылсын вэ «\дафиэ ичласынын сте. ног рамы ишэ элавэ олунсун. Он да диссертант да, рэйбэр дэ. оппонент дэ мэс’улиЗ-Зэт йисс едэрлэр. Елми рэйбэр вэ диссертант мунасибэтлэриндэн да-нышаркэн бир мэсэлэни дэ геЗд етмэмэк олмаз. Нэ учун рэйбэрлэ диссертант ejHH чур душунмэлиднр. лэр? Вэ нэ учун елми рэй-бэрин    мусбэт    рэ’Зи олма- дан диссертантын иши лу-двфиэЗэ бурахыла билмэз? Нэ учун оппонентлэрдэн биринин мэнфи pa’jH кифа. Зэтдир к и, иш кери гектары лсын? Экэр бутун рэ’З-лэрин мусбэт олмасы ээ-пуридиреэ онда морасим ни. jo мудафиэ адланыр? Бу вэзиЗЗэт эз невбэсиндэ мэнфи pe’Ja дезумсузлук вал-руйиЗЗэси Зарадьгр. Мэнфи pa’J Ja3aH, «чэтин» су. ал верэнлэр бэдхай адам-лар кими музакирэ o6Je«TH-нэ чеврилирлэр. Тэсадуфи деЗил к», диссертасиЗа M'j. дафиэлэри дайа чох тзнтэнэ мэчлисинэ бэнзэЗир.    ¿ Дайа вачиб бир мэсэлэ, Биздэ елми рэйбэрлиЗэ иэ-зарэт демэк олар ки, Joxflyp Тэлэбкарлыгын алмамасы, елми рэйбэрин аспирант узэриндэ нэзарэтинэ дэ ез тэ’сирини кестэрир. Аспирант она аЗрылан вахт эр-зиндэ ишини баша чатдыр. мыр, Лахшы оларды ки, тэ'-Зин едилмиш вахт гуртар-дыгдан сонра 5 ил муддэ-тиндэ мудафиэ етмэЗзн аспирант ла^мян    елми рэйбэр- лэри йэмин йугугдан мэй-рум едилсин вэ бу, елми кшчнлэрин невбэти аттес. тасиЗасында мутлэг нэзэрэ алынсын. Бир соолэ, рэйбэр-дис. сергант мунасибэтлэринин бутун истигамэтлэри узрэ эсаслы мэзмун вэ форма дэЗишикликлэри едилмэли-дир. И. Гэрнблн: — АзэрбаЗчан елминин нарайатлыг догуран букунку вэзиЗЗэти вэ кадрларын сэвиЗЗэси инкишаф етмиш элкэлэрин стандарт л а рын дан кери галыр-са, мэнчэ сэбэбини илк невбэдэ елмэ вэ алимэ муна-сибэтдэ ахтармаг лазымдыр. Иллэр узуну елми ишчи, академиЗа эмэкдашы орта-баб фэйлэнии эмок йаггын-даи да аз мааш алмъпп-дыр. Даим мадди сыхынты кечирэн алим мэ’нэн эл-кунлэшмиш, сосиал rajFU-лар онун ишлэмэЗэ. ¿азыб-Заратмага сэрф олуначаг вахтыны элиндэн алмыш-дыр. Иш о ¿ерэ чатмышдыр ки, бир чох исте’дадлы алимлэр (хусусэн кэнчлэр) академиЗа дан узаглашмыш, доланышыг хатирииэ орта ихтисас,- пешэ мэктэблэ-пинэ, йэтта иооперативлэрэ ишлэмэЗэ кетмишлэр. 50-дан чох елмлэр док_ тооу вэ елмлэр намизэди йэлэ дэ Затагханада ¿аша. jbip. ЭксэриЗЗэти дэ тэва-зекар, вичданлы алимлэр-дир. Шэраитимизлэ баглы мухтэлиф тэшкилатлара, АзэрбаЗчан йекумэтиннн баш-чыларына дэфэлэрлэ мура-чиэт етмишик. Чох гапы. лары де)эндэн сонра, нэйа-jar, сез вериблэр ^и. бизи — Затагханада галаи елмн ка дол ары кооператив м эн-зил невбэсинэ кетурэчэклэр. Инди исэ икиотаглы кооператив мэнзилин ги>мэти 360 мин манат дыр. Алнмдэ бир белэ пул нэ кззир? Кэлин унутмаЗаг ки, бей. ран лары и эн горхулусу мэ’-HOBHjjaT бейраныдыр Алимэ .хор бахан миллэтин кэлэчэЗи ола билмэз. СеЬбэтн Зазды: Агатулу НИФТЭЛШЕВ. ;