Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,337 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.19+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, September 07, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.19+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - September 7, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г03ЕГГИ ^ CÍHTJA8Í wi-чм ил. ^ т 17« ЕПИЛОГ О, чохдал ид» ки, влу^м Tarbifia душмушду, шаэрэ ча(Ж1мада«, 9забла    вер1ф* д». Бир вахтлар тэкч» бир <^axьшIыJлa бутун JeP узуну лэрзв]о салан бу ноЬанк го-ча Ьамы тарэфиндек ла’нэт-ЛЭВМ4Ш1. хжто Калда шам ними сенурду. haJaT учун за-рури олаи ямканлары Ьалэ i элиидэи чыхма]ан, ]ашамасы-на. фэалн]]эт квстермасинэ. мубар1юэ апармасына маие олан 11Э варса Ьамысыны радд ет-*»1зОа йадэ гуюэси ча-тан кучлу napTHja организ-ми та»ле]и11 амаясыз ээрбэла-ри а«1тьшда чаи чакир, мэЬв олурду. Вэ Ьарэ чальииырды ки. биринчи дашы она тез атсьш. Вахтила взунун xaja-иэт стди]к (ва xaja«ar етмак-дан Ьалэ да эл 4aKMaipjH) достлары артыг она камак Э.ДИ узада билмирдилэр. Вяр вахтлар сахаватлэ vfl!**nrar вэ rajFbi квстарди]и догмалары езунэ таза ага ахтармага га-чан вйй^сыз нвкарлар тэки сон анда ону атыб кетдшщр. Бэс HHja о, бутуи бу тоНмат-ларэ, ла’натлэрэ, ла]нг опма-дыгы Ьагсыалыга двзурду? Она кврами ки. Ьэмиша кучу инамында олуб? 0з баш-чысьша олан инамында. Она раЬбэрлик еден вэ лазымн анда ввладынын дадына ча-тан ата таки ону хилас ет-Majo борчлу олан башчысына инамында. Она — о башчы-ja иди сон у!№иди. Лакин умид бэсладиЗи, бутун бу ил лар арзинда ону учурумун канарьт ила апаран, мэнэил башында бу азаблы ]олун аг-рыпачысындан гуртулачагы* ны зэ'д едан вэ Ьамынын МасиЬа кими инандыгы бу башчы чох таассуф ки, Муса олмады. О, да!Ьа чох Сусанин нт. взу да душман лэш-карини jox, эз гошунларыны — 15 мяд]онлуг коммунист-лэр ордусуну кечилмао меша-jo капфиб чыхармыш Иван Сусанин. Ва Ьэ.мин сон анда — ]алныз мутлаг башчы-сынь№ иичат вера 6J4/ia4ajH анда Баш катнб сэрЬесаб вэ дэгиг зэрба ендирди. Бундан бир азча габаг Баш катиб бутун flyHjaja 6ajaH етмишди ки, ко.ммувистлэрин бутовлук-дэ Ьамысыны хаинликда наЬландырмаг фачиалн саЬв олар, бир неча раЬбарин ку-наЬыны бутев naprKjaHbiH ус-туна jbixMar яузкуи де№. Бунун оаЬари, Ьамы раЬат нэфэс алмаг иста]андэ иса о, Ьаглылары вэ сучлулары ила бирликда бутун парти]адан уз дендэрди. Бу Ьэракатдэ оз мэслэкдашларына мэрЬамэт-дэн caeajH на истесан ахтар-маг олар. Тарихдэ бела ше], буна охшар Ьадисэ олубму? Лени НИН партизаны болше-никлара вэ мешиевиклэрэ аЗырмасымы?.. Сталин килЗо-тиними?.. Вахты ило Далласда ачыл-мыш аташлар 1991-чи илин августунда телевкзиЗа екран-ларында баш вермиш oHjacw фачиэ ила мугаЗисэда'Нискин комеди'За ними кврунур. Оз вазифэсини квнуллу олараг тэрк ет.миш Баш катнбин пар-тиЗанын талеЗини Ьалл етмек учун 1НЭ сиЗаси, нэ Ьугуги, на дэ ма’нави. Ьатгьюын олма-дыгындан даньнимаг олар. Овчунун тазьшары аЗынын устунэ гысгыртмасыны ха-тырладан бу гарарын консти-тусиЗаЗа эидд олмасындан ки-леЗлэнмак мумкундур. шеЗдан даньипмаг олар... Та-рих ва тарихчнле.р Ьэр шеЗи 03 Зеринэ гоЗачаглар. алты илдэн бари давам едан ^ сиЗаси тамашанын бутун Ьиссэ ва саЬнэлармни таЬлмл еда-чэк, муаллифларин дэ, гаЬрэ-манларын ва персонажларын да ролу ну гиЗмэтлэндирэчэк-лар, суфлЗорлар да. пэрда ар-хасында кизлэвиб актЗорла-ры руЬландыранлар да ЗзД* дан чыхмаЗачаг. Лэгин ону да деЗачаклар ки, партиЗанын талеЗи бела олмамалыЗды. Инди. еЬтирасларын 1юла со-Зумадыгы ,вэ амансызчасына маЬв едилэн маглубларын hapajbi галибларин шан haj-kyJy нчар1К1ИНДэ итл1б-батды-гы бир вахтда мэн демак ж-таЗнрам ки, бу финал Ьар Ьалда ганунауЗгундур. Оз ичиндэ раЬбэрин диктатура-сына табе олмаг кими кене-тик меЗл Зетирмиш бир пар-THja. алть1 илдэн бэрн Ьеч бир реформасиЗаЗа асасланмаЗан сэрсам Зенилошмэ идеЗасы ила башьшы гатмага имкан вермиш партиЗа, Ьеч бир чы-хь1шы олмаЗан далана сы-хышдырылдыгыны керэн ва буна мугавимэт квстэрмаЗ« бачар.маЗан лартиЗа, узвлэри-НИН Ьамысынын ураЗиндан кечмасина, орда-бурда KWieJ-ланмаларкна бахмаЗараг гув-ва, TY’PyP лоЗячг'эгрини топ-ла’зыб 03 лидеринэ    де- мэЗи бачармаЗан naproja. ®Y-тун бу алты ил эрзинда мути шакнлда «онун алтернативи Зохдур» демакла машгул олаНч бу алтернативсиз лидерлиЗин сиЗаси чырлашма олдугуну душунмэЗэн 6itp napTHja озу-нун бутун ЬаЗаты, бутун та-рихи :илэ бела Лир агибэтэ ХаЗигдир. Нэ гадар ачы ол^ да. белэдир. Вэ агибэтин фа-чиэси бундадыр к», бутун бунлар даЬя мутэфаккирла-рин вэ сиЗасэт хадимларияин хидмат етдиклари идеалла-рын бвЗуклуЗуну. мубаризэ апаран. Ьэлак олан, едалэт. хеЗирхаЬлыг идеЗаларьша сэ-лягэтлэ хвдмэт едэн милЗон->рла конмунисткн сэш*м«3' ,гини вэ iwia>0T, €>ни за-коммунист вэ «азир. 1>атизм«ши инкар етмир. ЬэЗатьш тэзады бундадыр ки, он нллэрдэн бари бир удум азад Ьава, февгэлмэр-кэзчилиЗякн, февголтабечилнк вэ февгэлунитрлыгьш caj-сыз-Ьесабсыз кэндирлари ила мэнкэнаЗэ салынмыш башэри «во ичтнмаи мунасибэтлэрин демократиклашмэси арзусун-да олан вэ чамиЗ]эт*ш демок-рапгЗаЗа сары такамулу учун аз нш кврмэмлп 3\’з мннлэр лэ коммунист бмрчэ анда сагларьш, ретроградларьж, сеф1ллэрин ордукаЬьша атылмышды. Ахы неча олду бу? 1976-чы ^илдэ. Сахаров элеЗЬииэ кампаииЗа баш алыб кеданда бу саггкрларин м\ал лифи дискуссиЗаларьш бнрин-дэ билдирмишди ки, Сахаро ву« тэблиг етднкларинин ас линдэ бир чоху демократиЗа. сосиал тарэгги «лэ баглы умумбашэри тасаввурлэрэ эвдд деЗил. О вахт мэ’лум бир 3®Р^ чагырыб чбашыма агьш гоЗдулар». устумэ бар-маг силкэлаЗиб чдинч отур-мата да’ват > елздндэр. Бир гадар сонра, 80-чи «ллэрик эввалинда му31азира охуду-гум вахт бела бир фикир соЗ-лв^дим ки, ССРИ-инн ЬэЗата кеч4фдиЗи сур’этлэ оилаЬ-ланма нэЬанк Зыртычы кими елканин бутун еЬтяЗатлары-ны басыб ЗеЗан ЬэрбиоанаЗе комплексидан Заранмасына сэбэб олмушдур ®э тэкчэ ит-тисади ифласа Зо**    Д® сиЗ^*<^ ифласа кэтириб чыха-рачагдыр. Суал верилди ки, бас неЗлэмок лазьшдыр, Ьардадыр чыхыш Золу? Чаваб вердим: —Сосиалист тафэккуру вэ реал сосиализм <2»3з1сэти nei>-манент ингилаб фэрзиЗ!а^-дэн имтина етмэли, Ьэрои оанаЗе комллексини сэкуб со-оиал едалат чамиЗЗэти гуру-чулугу на башламальщыр. vJ«eHo дэ чагырыб чбашы-ма агьш гоЗдудар», устумэ бармааг оилкалэЗиб чдинч отурмага дэ'вэт» етдилар. Борбачов Зенидэнгурмасы башлананда да мэн бела íic-саб едирдим ки, лазыми |ер-дзн башламаЗь1блар. Ленэ ча-гырдылар... Ленидэнгурмада вэ онун мэддаЬларьвдьш Ьэ-ракэглэринда Ьэр шеЗдэн эв-вэл, нэсзэрдэ туту лая ДэЗи-шикликлэрин <И|Нгилабил«3« ш^Ьа догурур. даЬа догру-су, саЗыг олмага чагырыр-ды. Такам\1лчулэра, рефор-масиЗа тэрафдарларына гу-лаг асмаг истэЗэн ЗРХ иди. Ахыр ки, 1ИСтаклэрино наил олдулар: ингилаб, экс-чеври-лиш вэ буна чаваб олараг ЬакимиЗЗэти штифагдая алыо аJ рыча бир ресгц^бликаЗа ве-рэн. Коммунист ПартиЗасы-ны лжв етмэкла онун 3®Р**" ни нэЬэнк сиЗаси вакуума чевирэн. дунэики де.мократ-ларьш 03 ошюнентлариндан синфи гисаса банзэр инти-гам алмасы учун шараш За-радан тазэ бир ингилаб. Галиблэрий! МИЛЛИ егоиз-минин бу еЗш-ишрзтиндэн ( Ерманистаньш иддиалары), доносчулугдан, оиЗаси хаос-даи демократии девлэг меЗ* дана кала билмэо. Леиидан-гурманьш Заратдыгы струк-турларын — халг депутат-лары гурултаЗынын, Али Ск)ветин вэ саиравнн дагыл-масы тэЬлукэся, игтидарсьв-лыгы Зени фовгэл’ада вазиЗ-Зэтин ;3аранмасыны, гуввэтли алии меЗдана чыхмасьшы Залныз сур’эглэндирэ билар. Орадая диктатураЗа иса чэ^ ми бмр неча аддьшдыр. Манз бела калир ни, Азар-баЗчан МИЛЛИ разылыг сяЗа-сэтияии ишлэвиб Ьазырлан-масына инди даЬа Захындыр. Онун, садэчэ олараг. башга чьисыш Золу Зохдур. СиЗаси структурун — де-формаоиЗаЗа уграмыш, бир чох сэЬв вэ кунаЬларла 3Y*^‘ ланмшп. лакин Ьэлэ Да ча-миЗЗэтин бутун негтэлэринэ нуфуз еда билэн мутэшэк-кил бир гуэванин меЗдандан агрысыз-ачысыз кедачэЗини д\’Ш^'нмэк садалввЬ.лукдур. Сон 30—40 илдэ Ком.му* нист ПартиЗасы идеоложи структурдан чох haHHMWjjar структуру иди. О, Ьэр шеЗи аЬатэ едэн идарэетмэ систе-ми иди. ИнтеграонЗа функ-сиЗаларыны да Зеринэ Зети-рирди, чунки пис-Захшы Азэ]^3чанын бирлиЗини тэ’-мин едирди. 89—90-чы ил-лар тэчрубэсинин костэрдиЗи ними, мэркэздангачма З^р-личилик гуввэлэри чох куч-лудурлэр ¡ва онлары инкар етмэк олмаз. Нахчыванда баш верая сон Ьадисэлэр. h. ЭлиЗевин сиЗаси меЗдаяа колбу ендишан» тэсдиг маси едир.' Бутун баш вераилэри да-зэрэ алыб хэлэфлэримизэ бела бир тевсиЗа еда билэ* рик; «Иноанлар. ияпилаблардан горхун! Ингилабчылардан кезлаЗин езунузу! Ьэм да так-чэ она кора Зох ки, дагытмаг вэ ган текмэклэ тэрэггаЗв вэ демократЗаЗа дорру кетмэк чэтиядир. Садэчэ олараг унутмаЗын ки, XX Зузилли-Зин сон пиллолэрнндэЗик. Гаи.чы ингилаблар довру втуб кечмишдир. Чеврилиш-лэрии эаманьш сосиал гачы-шыны сур’этлэнд1Ч)эчаЗини душунмэклэ биз ооЬв еди-рик. Алдадырыг взумузу. Саатьш эгрэблэршж са-ат габага чэкмэклэ эзумуз Ьеч дэ габага кетмирмк». Белэликлэ, бизи нэ козла- ЧУНКИ ОЛДУН МУДАФИЭ НАЗИРН —  ---- —мусаЬнб»------- • f« ! Республика врезндеиткикн фармамы мл» сеКТЗабрык 5 да Азэрб«Ь*в Ресаублнкасынмн М^гдафн» Назмрлв^в Зарадылмышдыр. Кенерал леЗтеяант ВалсЬ Вэршадлы мудафнэ назири тэ'Знн олунмушдур. Мухбнрими i мазмр лэ керушуб бяр чечэ суала чаваб вермаснии ханиш ет мишднр. Н-эрбн 4fyr^»s»cci«caapMN Наиырлыгы ■*;♦! :1л-’сн неча Ьэлл OAjtfCf 'i млнда -------- ------------ ..— -----, •-.Ьибкар, артист, бир ^лэ. .^р ^ ^ «еЗламэлиЗик? Ьу 1 нсан фаалиЗЗэтииии ^YTYJ* Ьагда кэлэн дэфэ... саЬэлэряндэ оешэкар олмагы. езуну коммушкгг адланды-    Расам    AFAJEB. ранларын бир чохунун демок- тарах елмлара вамазадя. './■. .    Т.    '    ^ . ч "Л ' .v.-«’'' ГЧ f : ' ^ >4 4 5ЙГ ^ , - V .'i , >• ,lá ■■f beiAarôHMH п.|ыэы бврлы-бэрэкатли мпнр. «Мил» уэумчулук со.хоэунуи багларынд» ¡етишмиш маЬсулу вахтыида jwKMar инди эмэкчилэрим асас га]гысыдыр. Ичара коллектиаинин башчысы Эбмп hycajKoe ва уэумчу Mahnapa Нуса|иоаа. ^    ^    Фото    Ч.    Мбадоауидур. Брифинг Х1СЗКСИЛЗЭТЧИЛ»Р БИРЛОШИРЛЭР Дунэн аЭм^к сараЗыан-да АзэрбаЗчан нгтнсаднЗ-Затынын геЗри-девлэт бол-мэснянн муэссисэ, тэш-кнлат вэ бирликлэрнння нумаЗэндэлэрнннн бра-фиагя ' олмушду]р. Bjpifir фингн а АзэрбаЗчан Халг Биржасыа сэЬмдар чэмнЗ-Зэтнннн сэдри И. АШУР-БЭДЛИ апарырды. О жур-налистлэрэ ашагыдакы мэ’-луматы вермишдир: — Бу кун елка базар му-насибэтлэринэ кечид эрэфэ-синдэдир. КеЬнэ инзибати амирлик идарэ усулунун ja-ратмьш! олдугу элагэлэр да-гылмышдыр. Ьазырда су верен девлатларин тэшэкку-лэ башладыгы бир вахтда «оас масэлэ умуми игтиса-ди мэканын сахланылмасы-дыр. Бу шэрт хусуси мул-киЗЗэтин -инкишафы учун башлычадыр. Буна кора дэ республика игтисадиЗ]аты-нын геЗри-девлэт болмэси-нин нумаЗэндэлэри суверен республикалар вэ девлатлар арасында игтисади сази-шин багланылмасына тэ-рэфдар чыхырлар. Бунун учун илк аддым атылмьцп, АзэрбаЗчан игтисадиЗЗаты-нын геЗри-девлэт болмэси-нин муэссисэ, ташкилат вэ бирликлэри элагэландирмэ шурасы ]аратмышлар. Бу шуранын озу иса суверен республикаларын Москвада ceHTja6pbiH 1-дэ Заратдыгла-ры элагэландирмэ шура-сына дахнл ол.мушдур. ♦Бу-нунла элагэдар бизэ э.мэли |ардым кестэрилмэси учун республика презндентниэ вэ Назирлэр Кабинетинэ му-рачиэт гэбул едилмишдир*. ДаЬа сонра И. Aшypбэjли республикада игтнcaдиjja тын ге]ри-д0влэт болмэсннэ мунасибэти дэЗишмэЗин ва-чиблиЗнни геЗд етмишдир. Журналистлэрн мараглан-дыран бир сыра суаллара чаваб верил.мишдир. I    ЛзарбзЗчанд» 70 ил- |дэм артыг бир давр арзнн-I дэ мудафнэ назирн олмаЗыб i Тэкчэ снзин учун jox, бутун \ АзэрбаЗчан учун Зенн олан 1 вэзифэдэ взунузу неча Ьисс едирсиииз? -- Догрудур. Ha»n¡* гач pyóo.M Зохдур. .'1акин 43 ил ;шк Ьэрбчи точрубэм нар. Мэн A.i.Mannjaaa Ьэрои гул луг.1а оларкои м\.\'т;>тиф гошуп    вэ ЬисСоларн- нии    japa^ibi;iMacbiiu.i ja\bui;un ишти{»ак стмишзм Одур ки. Áy Mexa.oijva бэ лодэм ШубЬэснл. jetui вэ-аифо)э Ьазыр    .'la кии 03 ха.1гымыи ог.^у ни ми иидики кэркия вэзи|Зот дэ бу ишдуи и чти на етмэ]и аглы.ма бела кэтнрхшрдим. 111эраит .мэчбур едир ьн. АзэрбаЗчан    .мудафиэ гуввэлэрпии Заратсын. Бу. замаиыи пэ .халгьи} толоби дир. Ар\алаидЬ|ГЬ1М ла ел:> ха 1ГДЫР. — Бнр назир »^к.мк нэдэн башлаЗачагсыныз? Илк адды мыныз нэ о.лачаг? Табиидир ки. jt-ии î?a-зирлиЗин I г[)укгур м п:алэ-лэри бирилчи Ьэлл o;ivHMa-j лыдыр. Билинли, бачарыглы ’ кадрлар топламэлы!ыг. Клэ бу najbia чагырышыпда гув взлорнми.ии! муэЗЗэн Ьиг сэсиии тэшкил ет.мэк фи к рнндэЗнк. .1ерн кплмишкэм. бир мэ сэлопи до геЗд етмэк истар-дн.м. Опиоиент.К'рим деЗэ-чэклэр ки, 2 ил габлг Милли Орлунуи onejJnia чыхан Бэр1иадлы бу куи .мудафи.-# иашри о.:ур МмвгеЗимч аЗдыилашдырмгг m rajnp;»M: м.эи б% нуи да »наэлк-и фзк римэ к фэ псшмии деЗилэ.м. ,Лакии оила вэ.зиЗЗят бу гэдэр кэскии деЗи.ии ССРИ Си-•чаЬлы Гунвэ.’:ор»)л»!И ресг.уб ликамызы тэрк ет.мэк тэРлу-кас и jo\ иди, опЛир би И) му дафиэ гдирди. Ииди даЬз чох эмни олурам ки, ' ааман гошуиу.муз олсаЗды. заинар Ьадисэлэриидэ даЬа артыг итки верэрдпк Чунки мэр-КЭ.ШН бизэ асл мунасибэти aj-дындыр, Бизэ низами гошуи Заратмаг, силаЬланмаг им-каны вермаЗэчэкднлэр. Огур-луг силаЬла дастэ.дэр За-, рат.маг иса бэднам гоншу- Ьэр'З’ K^Xii : •ЗарЫМЫЗЫИ С«емарИсИ Зшрэкэт erviaja.Mvi.i де.мак ол.арды к|. буиуи да .>ивэФ фз( иЗЗатииэ ниаиуырам. - ССРИ ва днкэр cyeeptH реснубликаларым мувафы наэирлнкларм клэ мунасн-бэтлэрн Ьансы прннсмп аса-сында гурачагсыныз? Ьэрбн тэчКнзат .мэсэлэсннк неча hэлл^ едэчэксиннз? - Рес'1уб;«нка Мудлфиэ }1с<,'ирли3инин CCVìl -Mv лафнэ Иазир.шзиида ayv.i ;эндэси олачаг Гесгуб-чикч-мы-макы озуну.мудафиэ гуз иэлэри ejHM зач10::,:а. ССЧ’И СилаЬлы Гуннг)лэрини!< оо-тиЗаг Ьнссэси ч.ыч^г Peo публика ча« ырыд!чы.:ары иыи .Myajjrei фзи.и« эввэлки кими jeno дэ мухтэлиф рес пуО.зика.зарда Ьэрбн хчд м*эт кечэчоклэр Лнчаг tía нолкиидэи фэргли олараг ТИКИИТИ, TOMHpj'.- 1оиларында деЗит. Ььм л » ашпаз. 'lepDK.'iorpaja; к ми Ь'Х ЭОЛ Д<у!\п: 6.1М И'ТЛГ* :io;víu ге.чникасыиа jujo.ioa i.V '.«умкуи •ЗЭ' ЬиссэлэрлÎ осл эскэр гул луг ид'!ЧЭКЛЭ[ КЗ ни íiviaiua, чаи эразисиндэ Иттнфзг гошунлары гАлзчаг. Лакз \ битим нрэ.ти сурд>3>’^'гл MV jjjoH шэртлорэ рмэл етмзк лэ. Галды оилаЬ мосэлэсинэ, Ьорби доЗуш re.vHUKucbUîb; CCPÏÎ .Мудафиэ Иазир.И! ]И!.'дэи атачагьи. Виз я'^Ьа рибзЗэ. Ьучу.ма де.1ил. м>,-дафиэЗэ Ьазыр.1аь’1ырыг Г. кора дэ тппэдон-дь.риз*,-.л>к г н.та .Ь л а I \ v.n г ы мыза е Ь.т : ' • з ч Зо.хдур. Ордумуз. ояуи < Трук туру Ьаггыидл hox.ìv фн.лр соЗ.чэЗирлэр Тоблид!(р. 1-а-МЫМЫЗ ИСТОЗирИК J и. ИР И.' Э СИ ха.тгымы.за ко.мэк сдэь. Кутун НШ.ЮРЬМИР.К Kt Я Ш и-I ги.маи11отлэ .Mvïi’i'.ia гура чагыт Г<чи\1 ун иэ вахт т; м комплекглэшачэЗи <ica (; га дар да аса и ü j талэсно1.лич севои мэ«:элэ деЗил 11Эрч8чд иидики шэрактдэ Ьэр дэги гэнин 03 Ьеч.му »ар. Бутуи халг KO.vaja Ьазырдыр. Ам ■ма ела мэсэлэлэр вар ки. вахт телэб еднр.    Гошу ну н ЗерлэшэчэЗи биналар, тэ’лим-тэдрис корпуслары гнкил-•мэлнднр. ‘■'i 5 ’ i ( Щ -1 . I 1’МЗТДЭ D.l.tf? ‘ ’ , • , IIT.IJ- p(f • . , » кр»»н- д.'Л'к A ■ *'\'3 Л!,» Ч шаг .тарь ;• • ' « и 'i м Ьэр бг ^ 4- • • .г . ^ . хум.н' (ilUH!.; i *,4 ) t »' «шки.ч 1 W А Ч ■ гублч- КЗ*? т ». у : * * » Г'*> ..0 гэЬ- tH.Í M^r ¡ : Î!'' I )\h< >. рат.маг »((vTOJH^ и«- .1-\ .l»l( ьн ады- \ «¡я Ч'^ 1 » # .3 0 Су »lup; fl ’ ■ К' l'ri - 1И ' .3 Ьэр- би т !n « ' ' 4« ‘-I ■ рмэ-ти- jn», 1Ъ м »•.rvT f. Ч' ■ 'убл41ка 1 .\1^1Лфн 1 < ' ) 43:. НИИ сэ- ) р >.14., мSil' ! i't '--4- Л.., it р. 1 рр. йлмка ччзыц алй Илрбн ка федрал>*г    леЗэрлэр,    | илр идч1’Гр .» -ta гзд. и тута j бнлэрми' I •    ;    i '. ).    :    деЗим ки    ]яч’    О,    л\’ ■>.    м 'я1 1.;здр Ьаяь.р.я яя    я,'    ,iST(    .u>    ТЭ-_ тпб 1-Ч »• и >    -    ил"    U**;    >’Ир.    1 -гбч Nh» ( ЭЛ <»р 1-« Азэр-1 ба:’’*нц ff.“ ovf IH (» НШ-1 * ^ '    I i    I ! it; •    .    .    ■'1ИЛ-    I : îp- ,    ;    ■ ^'УСИ' ! ...’    .n    Î    »'    : -bi    Л';.иидо ‘ P; ■ ÍO слугу- by ■    • V. 1 с ДИЛИ I t|ij. J.-.p. ; !i !    '.ь; !Я бу I МуИР''ОТИ \á}';»KT у Лс^ШЫЗа- ' чзг На-крзч i'V < IP Зара-,{Ь1ла«>з' • ’’'ь 1,; i¡ ira 1 иш-ляпг ’ j • ! V '' '• -iM проб Лрмги '    Я Л'Я .луЛ ола- ча .Мил.т» Ь фбн К€]НТ.НМНЗ ОЛЗЧРЯ мт- я-т Ч »44 . т ^ Í л Pt: \ :’Ч и . 4 »44.    ' i íM i 1. г •    • Я' •' Mi;p Ь :    :г г. Д»'}ЛЧ» лэ... у> ли б ti'î ;    '    »ар    4^ т. и. ч Д.' •; (лиг-ьчу hArn.t4,Tü 4 яр ие If).’ .и- ;РДЬЯ.;': Я.)    » , олсун. .t'»b вэ-4-ti3 вер ¡vi ГЛУИ-ici мэсэ-MH.'I-г»г»ри вэ V ■ àajoT ;л ри *илэин( нШЭ. еида;) {'ы. и м Г’ ' дилч í‘^hl    .    л    Т’ИДИр.    ¡ :а< (.глу.м i ■    »■    г :ир Bip. IPit) (.I/IW «''.iPip под j n«* 4»« Bi.»ìHTrip »Я! ;.i .“^I'lCKBa Ьср'би .Чэирэсииич г.-»рарка-Ььпма    nji.iajiip Б« »лк эг- лум Гус..аи Fv',> ну», тарих ф'акултэсиндэ «'xyjyr. 'чуи чу курс гэлэОэси:' Сабир ИСМ А ПпЛОВ. 4.ХГ»-н#.1' "fwCKT4 РИЛМИШ ш АЗЭРБАЛЧАНЫН ЧЗНУБУ «УМУМИТТИФАГ БОСТАНЫ» КИМИ ГАЛАЧЛГМ1*Я? JajbiH сону тэрэвэз Зыгы-мыныы ЭН гызгын чагыдыр. Ди кэл магазаларын пиштах-талары аз гала бомбошдур, базарларда меЗвэ вэ тэрэвэ-зин гиЗмэти, нечэ деЗэрлэр, чеЗран белинэ галхыб. Сэбэб чохдур. Бу кун биз он лардан бири — Зуз минлэр-лэ адамы тэрэвэзлэ тэ’мин едэ билэн эн бэрэкэтли тор-пагларын мэЬв едилмэсинин сэбэби Ьаггында сеЬбэт ача-чагыг. Арабир архнвлэрэ нэзэр салмаг фаЗдалыдыр:    бизи даим нараЬат едэн «кимик, КИМ олмушуг, Ьара кедирик вэ мэнзнл башына чата би-лэчэЗикми?» суалларына чаваб тапа билирик бура-да. Кечмишэ нэзэр саланда АзэрбаЗчан ЫН чэнубунда, Лэнкэран зонасында «У.мум-иттифаг бостаны» Заранма-сынын вэ фэалиЗЗэт кестэр-мэсинин тарихчэси аЗдын-лашыр. ВэзиЗЗэти инди, рес-публиканын бу зонасынын Зенэ дэ бэрэкэтли бостан кими ЗашаЗа билиб-билмэЗэчэ-Зи барэдэ мубаЬисэлэрин Зенидэн гызышдыгы бир вахтда аЗдынлашдырмаг ва-чибдир. СоЬбэтин нэдэн кетдиЗи-ни даЬа Захшы тэсэввур ет мэк учун статистикаЗа му-рачиэт едэк: 1961 — 1965-чи иллэрдэ АзэрбаЗчанда тэрэвэз тэдарукунун умуми иллик Ьэчми (ичтимаи белмэдэ) 105 мин тона Зи-хын иди. Лэнкэран, Масал-лы вэ ' Астара раЗонлары-нын да^ил олдугу Лэнкэран зонасынын паЗына 26,5 мин тон мэЬсул душурду ки, бунун да 12,2 мин тонуну Лэн кэранын 03 тэсэрруфатлары тэдарук едирдилэр. Бу рэ-гэмлэри Задда сахламагына дэЗэр. Иллэр кечдикчэ рэ-гэмлэр дэ дэЗишди, боЗуду. он минлэрлэ адамын фэрэ-Ьинэ вэ кэдэринэ чеврилди. Бу ил Лэнкэран раЗону тэкчэ Иттифаг фондуна 76 мин тон тэрэвэз кендэрмэлидир. Масаллы тэрэвэзчилэринин паЗы бундан бир гэдэр аз — 62 мин тон олмалыдыр. Ке-рундуЗу кими, бу ил тэкчэ ики раЗонун тэдарук едэчэЗи тэрэвэз 30 ил эввэл бутов-лукдэ республиканын вер-диЗи мэЬсулдан хеЗли чох дур. Бу 3®рлэри кормэЗэнлэр учун деЗирэм ки, Лэнкэран субтропик зонасы созун эсл мэ’насында    беЬиштдир. Шэргдэ Хэзэр дэнизи уза-ныб кедир. шималда бу jep-лэри сэрт кулэклэрдэн вэ шахтадан горуЗан Талыш даглары учалыр, илин бутун вахтларында температур сы-фырдан ашагы душмур. Бир дэ горугларында гызыл газ-лар узур Лэнкэран торпа-гынын, плaнтacиЗaлapbIHJs^ феЗхоа, лимон, портагал Зе-тишир. 1964-чу илдэ елкэ-нин директив органларыньш гэрары илэ бу диЗар Мос-кваны, Ленинграды вэ ССРИ-нии днкэр сэнаЗе шэ-Ьэрлэрини фараш тэрэвэзлэ тэчЬиз етмэк учун Умум-иттифаг бостанына чеврил-.мишдир. О вахтлар бу барэ дэ радио вэ телевизиЗа чан-фэшанлыгла, дил богаза гоЗмадан ЬаЗ-куЗ салыр, мэркэзи мэтбуат тез-тез ¡г-зылар верирдн. Бу зонанын Умумиттифаг бостанына чеврилмэси вэзифэсинин ЬэЗата кечирилмэси учун республика органлары вэ Зерли органлар да ишэ киришди-лэр. Нэтичэдэ Лэнкэран зонасы чох гыса бир вахтда «Умумиттифаг бостаны» олду, Артыг 60-чы иллэрин икиичи    бурада илдэ 140 — 150 мин тон бостан мэЬсулу Зетишдирнлирди. Бу, 1964-чу илдэкиндэн 6 дэфэ чох иди. Лзнкэрандан. Масаллыдан.    Астарадан «олкэнин эн учгар Зерлэри-нэ» арды-арасы кэсилмэ-дэн фараш кэлэм, турп ва башга тэрэвэз Зуклэнмищ гатарлар дузулд]^.. Муба-Ьисэ етмирик, гэбул олун-муш гэрарлар догру иди. АзэрбаЗчанын бу гэдим ди-Зары 03 симасыны аз бир вахтда эмэлли-башлы дэЗишди. Тарлалардан, зэмилэр-дэн чэлтиЗин, тахылын аЗа-гы чэкилди, Зем биткилэри экинлэри гат-гат азалды. Адамлар эввэлкиндэк даЬа чох пул гаЛнмага башлады-лар. Дуздур, онлар Ьеч ез-лэри дэ Ьисс етмэдэн аЗы-лыб кордулэр ки, ЬЭЗэт-ба-чада мал-гара козэ дэЗмир, эл чатан торпагларын Ьа-мысы бостана чеврилиб. Ьэтта субтропик зонанын иглиминин башлыча атри-бутларындан олан батаглыг-лар да гурудулуб. Бунун нэтичэсиндэ бир чох гиЗмэт-ли балыг новлэри куру ток-мэк y**Y'h озлэринэ Зор тап-маЗыб буралардан узаглаш-ды, дунЗанын мухт'элиф вл-кэлэриндэн бураЗа учуб кэ-лэн гушларын саЗы азалды. Ди кэл, адамлар шикаЗэт-лэнмирдилэр, чунки чох шеЗ вэ'д етмишдилэр онлара. Бир неча илин эрзиндэ тэрэвэз экинлэринин саЬэси 10 мин Ьектара гэдэр арт- ды. Тэрэвэз тэсэрруфатлара Захшы кэлир кэтнрнрди. Еркэн, иллаЬ да ки, фараш тэрэвэз чох гиЗмэтли саЗы лыр. Бурада кэлэми апрел аЗында. помидору исэ иЗул-да Зыгырлар. Каш бир аз тез даЗанаЗды-лар! Елмин ганунларына мэ-Ьэл гоЗмадан торпагы бутун ил эрзиндэ истисмар едир, динчэлмэЗэ аман вермирдн-лэр. Бэли, республиканын чэ-нубу башдан-баша тэрэвэзчи-лик зонасына чеврилди. Бурада Зуксэк ихтисаслы, Ьэр Ьек-тардаи 1000 —- 1200 сен-тнер мсЬсул кетурэн тэрэ^ вэзчилэр ишлэЗирдилэр. Минлэрлэ тэрэвэзчи Ьокумэт мукас^итларына лаЗиг ко-рулмушду. Ьэгигэтэн ла-Зигдирлэр бу мукафатлара. Лакин... Тээссуф ки. Ьэмише олдугу кими, Зенэ дэ сабаЬымы-зы, о чумлэдэн вердиЗимнз вэ’длэри Заддан чыхармы-шыг. Нэ.зэрдэ тутуланларын чоху елэ кагыа устундэчэ гал.мышдыр. РаЗонлар та-леЗин умидинэ бурахылмыш-дыр. Тэрэвэзчилик совхоз ларынын мадди техники ба-засынын моЬкэмлэндирил-мэсн учун Иттифаг Ьокумэти тэрэфиндэн зслиндэ    Ьеч бир иш корулмэмишдир. Бир сыра тэсэрруфатларда 30 ил бундан габаг олдугу ки-Mrt, инди дэ шитил экинин-дэн тутмуш мэЬсул Зыгьшы-надэк бутун ишлэр эллэ ко-рулур. Ьэтта кубрэни до торпага эллэ верирлэр, бэ’зи плантасиЗаларда лэклэри башдан-баша кубрэ мэЬлулу илэ суварырлар. ФэЬлэ гув-вэси болдур, Ьэр иши кер мэЗэ чатыр. Диггэт Зетирилмэли бир факт. Алимлэр Ьесабламыш-лар ки, мэЬсулдарлыгы 300 сентнер олан помидор са-Ьэсинин Ьэр Ьентарынын бечэрилмэсинэ 922, кэлэм окилмиш саЬэнин Ьэр Ьек-тарынын бечэрилмэсинэ исэ 560 адам саат вахт сарф олу-нур. Jepли тэрэвэзчилэр бу Ьесабламалары кииаЗэ илэ гаршылаЗырлар вэ деЗирлэр ки, эслиндэ бундан гат-гат чох вахт сэрф елэЗирлэр мэЬсул бечэрмэЗэ. Башга чур ола да билмэз. Чунки техноложи хэритэлэр бос-танларда бир сыра машын-лардан истифадэ олунмасы-ны нэзэрдэ тутур. Ьэги-гэтдэ исэ бостанда тэк бир-чэ «механизм» ишлэЗир — сырави зэЬмэт адамы. -Эн ади тракторлар, минерал куб-рэлэр, биткилэри муЬафизэ васитэлэри чатышмыр. Та рэвозин jo;i;t салынмась» учун нэ вахтда»1 Оари на д о.яун-муш мантагалар ha.ia дэ Зарады.’»ма)ы6. тараиоа аи-барлар».» чатыш.мыр i мал муэссисэлэрн иса НуЬ ajja-мындан галмьии ссхлэрлнр Ьэр нл мин тоиларла .маЬ-сул чуруЗуб моЬв «>лур. Мэн тэкчэ торэвэзчилэр-ла jox. Масаллы во Ло1»кэ-ран pajoii Совотлориния роЬбэрлори илэ. <JToHкоран» аграр комбннаттанын баш директору lllahüaa Ловло-товла. Масаллыдакы «КоЬ но Алвады» совхозу ну н директору Олн Элишовла, Ба-кыда исэ республи»{а коид тосорруфаты во орзаг мэЬсул лары назири .Музами:» Абдул-лаЗевло, «Азэриттифаг»ьш идарэ ЬеЗ'отииин сэдри То-фиг МеЬдиЗевлэ дэ коруш-дум. Инди АзарбаЗмаядан олкэ-нии 1500 унванына — Саха.» нндон тутмуи! Вал тик республикаларынадок вита мнили мэЬсул кендэрилнр. Иттифаг миг!аг».шда тэдэ-рук олунаи тор-звэз1»м 7 фа и зн АзэрбаЗчанын »»ajbina душур Лзэ1>баЗчанла исэ онун 31 фаизини Лэнкэран тэсэрруфатлар».» тэдарук едирлор. МугаЗисэ учун аша гыдакы рэгэмлэрэ нэзэр салаг:    ¥.мумиттиф«зг    фон- дунда    Озбэкистанын    najbi 15, УкраЗнаиын najbi 7.9. Ростов вилаЗотннии najbi 0 7. Краснодар лиЗарышаи najbi 0,4 фаи;)дир. Лакин тэрзвэз.ю тэрэвэз арасында 6ojyh фэрг вар.    Азэ1>6аЗчаида    je тишдирилон ерьпи в.ч фараш тэрэвэз бутун анбар-лар бошаланда ма.маатыи суфрэсииэ кэлнб чыхыр. Лэ’ни гышда бутун ehTUjat-лар тукэнэндэн сонра, Зазын эввэлиндэ АзсрбаЗчан тэрэ-вэзи гатар-гатар шимал шэ-Ьврлэринэ к0ндэрилир. Бу на корэ тэсадуфи деЗнл-дир ки, мэЬсул jbirbiMbi башлананда Лэнкэран елкэнин мухтэлнф Зерлэриндэн ко лэн вэ Ьеч олмаса бир нечэ тон артыг (|)араш тэрэвэз олдэ етмэЗэ чан атан дэллал-ларын Ьучумуна мэ’руз галыр. Тэбиидир ки. «Умумитти-фаг бостаны» Ьэмишэ инзибати амирлик системинин мэнкэиэсиндэЗди. кэнд^нЗэ душунмэк лазым кэл.мирди. о, анчаг эмрлэри Зеринэ je-тирмэлиЗди. Бир пара Зерли рэислэрин сэриштэсизлиЗи ни вэ Ьэр чур директнвлэри дэ бураЗа элавэ етсэк. Ьэр шеЗ аЗдын олар: тэрэвэзчи- лэри»» ia.»Hi>».j бир Ьугусу 1альц»,^ы даЬа Чох >»с*Ь-(VJi Зетннпирнб ,»о.»а сьлма». Сонраоы Ьеч кн.ми мараглэн-д13рмырды. торпаг исэ мэЬв олурду. Тэрэвэзчилэр инди кэдэрлэ с’тираф едирлор ки. «бир аздак бизим тор-паглары.мызда Ьеч нэ бит .моЗэчэк...» НстеЬсалчц сен» дорэчз асылы вэзиЗЗэтдэ галыр: Зетишднрди)и моЬсу-лун саЬиби деЗил, дк кэл тэшкилатчыларын кунаЬы узундэн мэЬсулун нткисн учуй сон нэтичэдэ »алныз о. — тэрэвэзчи -МЭС yji»(j.»OT naiiibijbip Елэ тэкчэ тара мосэлэси-нн котурок. Ьазырда бу эн агыр пр<^блемдир. Тэкчэ Лэнкэран згншсына н.чдэ 20 .MH.iJOH jeiUHK лазы.мдыр. Лакни и»»ди тара артыг .маркэз-лэшдирнл.миш ШОКИЛДЭ б0-лушдурулмур. Башга бир муЬу.м мэсэлй: мэЬсул 4оллар НазкрлнЗннэ мэхсус о.»ан вагоилара Зук.ч?-ннр вэ уч суткадан 15 (.утка ja док ]олда о.тур. Мэ’.ту-М олдугу ки.ми. 4оллар Назир-ли1н тэкчэ вагон’»арым пло.мбу ^чун Moc’y.'íHjjOT ла-шыЗыр, алычы нсэ умумиЗ-Затлз Ьеч нэ учун.-Ллдыгы мэЬсулун кеЗфиЗЗэтини ксэ озунэ сэрф елэЗэн шэкилдо гиЗмэтлэндирнр Бу т?чр\ бэнин нэтичэсиндэ тэрэвэз чилэр мухтэлиф Зеплэр:> кендэрднклэрн мэЬсулун 20 — 25 фанзи учу»? Ьеч нэ алмырлар. Бу гэдэр Mohcv.» учун чэкдик.яэрн эзаб ози]-Згт пуч олур. Лзэрба1чан Яттнфаг фо».-Луна тэрэвэз Mr^icy.iy нон дорил.моси»1э с*)Н го]маг фьк-риндо дeJHЛ, Республнка-ныи раЬбэр органларынын сэ'Злэри аз олмаЗыб. онлар олмасаЗды даЬа кэдэрли мэнзэрэ Заранарды. Лакин днкэр республикадардакы шэриклэрин чаваб тэдбнр-лэри кормэк ниЗЗэтиидэ ол-дуглары нэзэрэ чарпмыр. Мэсэлан. .АзэрбаЗчан Уь pajHaJa тэрэвэз коидэрир. эвазиндэ исэ олдугча аз гэнд алыр. Бутун куну jan-дырычы кунэи»ин алтында озаб-эзиЗЗот чзкэн. Ьэр чур миллэтчилик Ьисслэринда»» узаг Ълан кэндчиЗэ нечэ баша саласан ки. мин-бир эзабла ЗетишдирдиЗи мэЬсул лары вагон-вагон, гатар гатар Зола салдыгы Руси-Задан. УкраЗнадан. Велору сиЗадан ниЗэ бу гэдэр аз эт. jar. шэкэр кендэрилир АаорбаЗчана? О нечэ баша душсун ки, мэшгул олдугу бу агыр HUI учуй гапин гу- иль р? , v;.K JOX V.t’A' i'г 33»!ЛЗР».*Я Э'»Ч да ушагыть’!' Азэрбазч 1 !да»1 ЛЭрИТМГС4 ,мэ !)лз би.’эглн. ИН1 »'.'«Зла ынль руш Ортн >р я .■••ячч»?ин ы С'РИ лэ I    jaiL'ii- . .» ’.ÍH.JOH .:гкез кон »с:-- .iaha п» (• ■».'.лэлик Г. Имдз тэсэрруфатлар оз.яэои бир-башэ барт(‘р    лэлэрн 6anaja бнлирлгр “'.pvhj.mhh автомпби 1 »»эглчЗЗгты »»лэ, рефр»»жсрзтэр ваю» лзры илэ бзп’.'Л’зр Бартер эмэ.неЗ-Затлзгын » I тэрэвэ( о?лэрэ азчол я ojH . э1-*р, олкэ-HHJ1    paj«)iî Зл’е» на то- рэрп.; »’с viejBO к«)чдэриб, э0одн".л? иннгзат .материал л:^рь;, »«с'Г(*Ь.!?к маллэры, je-jHHTH '.!oh(\ л.тьр»! ала били рлэг Базарь еугтэги.» сурот-дэ дах»«.1 олмаг. i у»» и га даган’1а};> догь1тмьг вахты чатмышдыр Тэ( эоруфатла-рын, и.»4 незбэдо cf jbi кун-лэн-к\н.) ьотчя ^^чapэ.^apлa-рыи а чл (3?ггнЗэл.»р тэркн-•зиндэ бнрляшэрок ».энд тэ-СЭрР|фяЗЬ Ч- >'ММ»Л-ЭМТЭЭ ^нр»в<длЗр ■ Ч,..1 оялоринин бР«.-нер • ):'t )р.1арыоы ja-paT’vtHfa, ’'*.эпсу »ун е малы, сатын»ы TpvHMKi илз. тара вэ баинм мзт«.’риалларла мубадилэсн НЛО мэшгул ола билэн нттифпглар тэшкил eTMOjo кучлэри чатнр. .îcpH колм»!шкэн, бир не-чл КП.!МЛ ДЭ Хэзэр Ьаггын-Д11 Хэ » «Г1»ч с улары 03 саЬил-л^риядпн мыхмыи», хеЗли 4Ч1»н гаЬ?с»ял?. jo.T.i.Tpbi, ho-!ГТЛЭрИ бс'ГМ)|’1Н, eof' фэрди (-М би(! «/с V ичтиг at» бн.на вэ ТМ1:Ч.Г< CV , ЛТЫМДа ГН1МЫШ- лыр Тэкч.. Л4»нгр^и — Ас-тарь зок;м (зн.га 26 километр саЬэлз горузучу бэнд лэр тикмз»» учун 220 милЗон .манят пул кэрэкдир. Бура-ца примитив бартер эмэлиЗ-Затлары комэь едэ билмэз. Пул газенмаг лазымдыр. Днкэр тэрэф/.эн, 30 илдэн бэри He’Mnr.Yof НИИ бутун олкэ.э r.ai пуш елэЗэн «Умумнт-‘’1?фаг блгтоиы» инди, бйла чэ.-эндэ гаршылаш-дь»гы пробчемлэрл^» *зкбэтэк галыб Нэшрэ алмьг .»азым дыр ки, »енилэшмэкдэ олан Иттифа!ыи заЬил игтисади мэнанындккы бир чох ре-киоилар Ьэмип бостанын бундам со»»ра да мовчуд п.т ма с »и н д а    .м а ра г л ы д ырла р. Ввсиф СЭМ9ДОВ. «ИзвестмЗ«»иын АзэрбаЗ-чам Ресаублнкасы узрэ жусуси мухбмря БАНЫ - МДСЛ.МЛ!.! ;