Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, September 04, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - September 4, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ + * СЕНТ1АБР тея-чм ил. ♦ ш 17» IfV Г о e* V» а V MYACHP РУЬЛУ девлэт хадими Гадынларын ва елми ичтимафтин митинглэри п м »• i«l (Эввэлы 1*чи сэЬифэдэ) рушлэрэ бахмаг чох агыр иди. Бела бир тэсоввур oJa* нырды ки. бу. данышыгсыз тэслнм олмаг мэрасимидир. Тэкчэ бир фврглэ ни, М8г луб рэЬбарин взу иштирак етмирди. Мутэллибовун Халг Чаб hocHHa. мухалифэтда олан дикор нчтимаи-си^аси hapo-катлара во лapтиjaлapa му насиботипэ калдикдэ исэ. бу мунасибот бирмэ'налы-дыр. о. мухалифатин олма-сына ва KoHCTMTycHja чэр-чивэсиндэ фэали}]эт кестэр-мэсине тарафдардыр. Чунки cHjacH плурализм демокра-тизмин кестаричиси ними, ичтимаи тэреггини сур’эт-лэндирэн амил ними зама-нын телобидир ва сиьили-заси]алы думала Ьамы тарэфиндан гэбул олунуб. Мутэллибов мухалифатин олмасына она керэ тараф дардыр ки. * дун]а тачрубэ-синин костарди]и ними, hap Ъансы бир napTHjaHWH дик* татурасЫ ва ииЬнсарчы аэ-3HJJSTH инсан азадлыгына, AeMOKpaTHjaJa зиддир. Мутеллибов, xa6iiH ки. му-халифетчи гунвэлэрлэ диа-' логун да тврафдарыдыр. Ла-кин диалог да вар. диалог да... О, бзрабарЬугуглу, си-вил HaacHj алы вэ конструктив диалогун, габагчадан Ьеч бир ге]д-шэрт и роли сурулмаЗэн, диктат вэ ул-тиматумсуз диалогун та-рэфдарыдыр. А. Мутэллибова мирас гал-мыш ан коскин во мурэккэб проблем Даглыг Гарабаг проблемидир. Азэрба]чан раЬборли]инин бу мэсало барэсиндэ мустагил прин-сипиал MeareJu jox иди. IV рабагда Волскинин pah6ap-ли]и ила Xусуси Идараетмэ Комитесиннн ]арадылмасы-на разылыг вермэси Азэр-6aj4aH poh6ap;mjHHHH эн кобуд ciiJacH саИвлариндэн бири иди. РэИбарлик Ерма-нистаньш Даглыг Гарабага кениш вэ ачыг си]аси, игти-сади експанси]асынын гар-шысыны ала билмадн. Даг-лыг Гарабаг эслиндэ Азэр-ба]чанын табели] нндан вэ назаратиндон чыхды. Хусуси Идараетма Комитэси Даг-лыг Гарабагын Азэрба)чан Республикасынын }урисдик-, с^асындан чыхмасы ва взу-нун си]асн. игтисади вэ динар структурлары ила Ермэ-нистана бнрлошмсси учун элиндэн кэлэни асиркамади. Бизим учун сон дэрочо тэЬлукэли олан бу реал про-сес ССРИ Али Советинин . 1989-чу ил 28 HOJa6p та-рхли «Даглыг Гарабаг Мухтар Вила]отинда вэзи]]эти нормаллашдырмаг тодбир-лари Ьаггында» гэрары ила да]андырылды. ССРИ Али Совети гора рынын гэти]]атлэ haJaTa кечирилмэси ила Азэрба]ча-нын ]ени лидери А. Н. Му-тэллибов машгул олмага башлады вэ HahaJaT, В. Пол]аничконун садрли]и ила Даглыг Гарабаг узро Рес публика ташкилат комитэси Степанакертдэ фэалиНэтэ башлады. Бу девр эрзиндэ Даглыг Гарабагда аз иш керулмэмишдир. Даглыг Гарабаг пробле-минин асаслы сурэтдэ Ьэл-ли авазинэ инди ку]а Ьа]-KYJ кампани]асы кечирил-ди]и вэ бу кампаниЗанын А. Мутвллибовун си]аси ре]тингини сун’и шэкилдэ галдырмаг мэгседи дашыды-гыны нддиа едэнлэрин фик ри ила разылаша билме-ром. М&нча ДГМВ-дэ ке чирилан тадбирлери «Иа]-куЗ», Ча]канд эмэлиПаты-ны «сат)ш эмэли]]ат* адлан-дырмаг си]аси корлугдур. Референдумдан сонра Му-таллибовун ре]тингинин ашагы душду]уну иддиа етмэк исэ арзуну Ьэгигэт ними тагдим етмак демокдир. Мутэллибовун ре]тингини, онун президент сечилмэси вэ ]а Иттифаг мугавилэсн-ни имзаламаг мэсэлэлэри-ни Ча]кэнд емэли]]атлары ила багламаг об]ективлик Ьиссини итирмакдэн башга бир ше] де]ил. Мутэллибов Азорба]ча-нын суверенли]инин реал мезмунла    рэнкин лэшмэси учун ардычыл мубарнза апарыр. Азэрба]чаи Респуб-лнкасы символларынын хал-га га]тарылмасы, ма]ын 28-нин милли ба]рам е'лан едилм&си, президентин им заладыгы сон фэрманлар, парламентин Азарба]чанын девлат истиглали]]этини бэр-па етмак Ьаггында ба]анна меси буна субутдур. Бир масалэдан да даныш-маг и ста] и ром. 1990 — 1991 -чи иллер бизим тарихими-зэ харичдаки йомватенла-римизло олагелэрнн тэ.мэ-линин ]арадылмасы морИа-ласи ними дахил олачаг. Харичдэ ]аша]ан бир чох азэрба]чанлы медени]]эт хадими    вэ бизнесмен сон вахтлар Азэрба]чана код-миш.    Ватанннин букунку угурлары, проблемлэри ила ганыш олмушдур. Авропа-нын вэ Американын бир сыра влкэлэриндэ Азэрба]чан ичмаларынын мэдэни]]эт Моркэзлэрн ВЭ ЧОМ1Н]0ТЛЭРИ ]араныр вэ бу Ьэрэкат кет-кедэ    кенншленир. Рюмин чэми]]от ве мэркезлорин иш-тнракы ила мухтэлиф елка л орда Аз арба] чан мадэ-ни]]оти кунлэрн кечирилнр. Бутун бунлар харичдаки Ьэмвэтэнлэримизле элагэло-римизин меЬкэмлонмэсинэ, елачз да Азарба]чанын ха-ричдэ таблигинэ бе]ук ке-мак кестэрир. Азэрба]чан президент ил к дэфэ олараг харичдаки йамвэтэнлэрими-зэ мурачиэт етмишдир ки, бу да онларла элагэлэрими-зин даИа да кенишлэнмэси-нэ ва меЬкэмлэнмасинэ такан веречакдир. Гоншу Иран девлэти илэ бирбаша элагэларин инки-шаф етдирилмэси саЬэсин-дэ атылан аддымлар. 20 мил-]ондан чох азэрба]чанлынын ]ашадыгы бу гоншу елка илэ * игтисади-мэдэни. елми элагэлор ]арадылмасы бе-Jyn    умуммилли ahaMMjj3T кэсб едир. Гоншу гелкэда тэбии фэ- ; лакот — дэИшатли зэлзэлэ заманы президент фэрманы иле    A3ep6aj чанда девлэт севи]]есиндэ матем с ах л а нылмасыны, Шимали Азэр-ба]чан халгынын Ирана кемэк кестэрмэк учун нэлэр етди]ини ]ада салмаг кифа-]этдир. Азерба]чан Республика-сы илэ Иран Ислам Республикасынын Шорги АзэрбаГ чан.    Гврби Азэрба]чан вэ Килан э]алэтлэри арасында сорЬед]аны тичарэт Иагда протокол имзаланмышдыр. Ьомин э]алэтлорин Бакыда илк серкиси кечирилмишдир. Азэрба]чан мэдэни]]эт вэ эдоби]]ат хадимлэринин Тэб-риздо UlahpHjap поези]асы кунлориндэ, Низами Кэнчэ-винин анадаи олмасынын 850 илли]ине Иэср олунмуш тэдбнрлердэ иштиракы, Азорба]чан Елмлэр Акаде-ми]асы вэ республикамызын бир сыра дикэр али мвк-теблери иле Ирандакы али тэдрис очэглары арасында ]аранмыш ишкузар элагэ-лср, Иранын адаби]]ат вэ M8A8HHjJaT хадимлэри ну-ма]8нда he]’8THHHH BaKbija кэлиши бу саЬэдэ илк угур-лу аддымлардыр. Готи]]этлэ демэк лазым-дыр ки, бутун бунларын ha-}ата кечирилмэсиндэ Азар-ба]чан президентинин бе]ук ролу олмушдур. Мэн эми-нам ки, онун Ирана бу ]а-хынлардакы сафари, Иран президент ила апардыгы да-нышыглар Азарба]чанла Иран Ислам Реслубликасы арасында гаршылыглы сурэтдэ фа]далы олан муна-сибатлэрин кенишланмэси учун ]ени уфуглэр ачачаг. Мутэллибов ез халгынын мэнафе]ина хидмэт едир, онун га]гылары илэ jarna-jbip. Халгын рифаЬы намина езундэн сввэл башлан-мыш xejHpxah ишлари ар-дычыллыгла давам етднрмэ-]э ca'J кестэрир. Абшерон-да баг евлэри тинннтисинин, республикамызьш бутун ра-]онларында фордн мэнаил тнкинтнсиннн даЬа да ке-нншлонмосн учун ]арадыл-мыш шэраит, Новруз ба]ра-мынын Азэрба1чанын рас-ми девлэт ÖaJpaMbi е’лан едилмэси вэ бу мунасибэт-ло презндентин халга му-рачизти дедиклзримизэ субутдур. ‘ Азэрба]чан президенти игтисади]]ат проблемлэринэ дэриндэн балэд олан му-тэхоссис, санбаллы, тэва-зекар, диалектик тэфэккур тэрзинэ малик олан демократ руИлу си]аси хадим-дир, екстремал шэраитдэ ез тэмкинини сахламагы бачарыр. Aja3 Ни]ази оглу Мутэллибов Азэрба]чанын прези-дентли]инэ ла}игли намизэд-дир. т. кечэрли. Сон иллэрдэ Азэрба]чая гадынларынын узэринэ агыр сынаглар душмушдур. «Тара Ланвар» кунлэриндэ. Азарба]чан учун сагалма-Jan Japa кими галмыш Га-габаг м^агишэси кедишин-дэ ез эаизлэрини итирмиш аналарын, бачыларын, гыз-ларын дарди-кэдери Ьад- сиздир. Лол вермэк олмаз ки, jaxbiH кечмишин сэЬв-лэри бу кун дэ тэкрар ол-сун, республикада агыр не-тичэлэр вера билэн гаршы-дурма кет-кеда артсын. Республика -па)тахты гадын ну-ма]эндэлэринин сент]абрын 3-дэ Фавварэлер ме]данын-да кечирилмиш митингинин иштиракчылары    бу барэде данышырдылар. Ону ]ун-кул Сэна)е Назирли]и муэс-сисэлэринин тэшэббус групу. Бакы Гадынлар Шурасы вэ Бакы ШеЬэр Советинин депутат гадынлар блоку тэш-кил етмишднлэр. МуЬарибе вэ эмэк вете-ранлары, сэна]е муэссисэ-лэри эмок коллективлэри-нин нума]о«дэлэри, халг тэКсили вэ сэЬи]]е ишчилэ-ри, дин хадимлэри бир-би-ринин ардынча микрофона ]ахынлашырдылар. Натиглэр де]ирдилэр ки, дерд илэ Jaxын муддэтдэ динчлик-раЬатлыг билмэ]эи халгы-мызын кэлэчэ]и бу кун ]е-ритди]имиз си]асэтдэн асы-лыдыр. Бу кун исэ респуб-ликанын эн эввэл милли 1юмр9*1л1ф еЬт^ачы вар-дыр. Милли Ьэмре']лик исэ чоми]]этдэ парчаланма]а, гаршыдурманын ]ени деврэ-синэ ]ол вермэмэи, сиОаси, игтисади вэ мэ’нэвн беЬ-рандан чыхмаг учун лазым-дыр. Митингдэкилэр де]ир-днлэр: Бакынын, елечэ дэ бутун Азэрба]чанын гадыи-лары шэЬэрдэ вэ республикада вэзи]]этин сабитлэш-дирнлмэсини. A3Qp6aj4aH Республикасы президенте умумхалг сечкилэринин кв; чирилмэсини истэ]ирлер. Митннгин иштиракчылары А. Н. Мутвллибовун нами-эадл^инэ тэрэфдар чыхыб сечичилэри сен^абрын 8-дэ кечирилэчэк сечкилэрдэ фэал иштирак етмэ]э ча-гырдылар. Ьэмин кун Азорба]чан Республикасы Елмлэр Ака-деми]асынын эсас бинасы гаршысында елми ичтимаи]-JaT нума]эндэлэршшн митинги олмушдур. Онун иштиракчылары    A39p6aj4aH президенти    сечкилэринин да]андырылмасыны, респуб-ликанын индики парламен-тинин бурахылмасыны, республика халг депутатлары-нын сечкнлэри Ьаггында Je-ни ганун гэбул олунмасыны вэ чохпарти]алылыг эсасын-да ]ени сечкилэр кечирил-мэсини тэлэб етмишлэр. (Азэринформ).ИЛК ЛАУРЕАТЛАР Квркемли Азарба]ча1! али ми .1. Меммэдэл^ев адына медалын вэ мукафатын илк лауреатларынын адлары мс -лум олмушдур. Медал вэ му-кафат рес!^блика «Билик» чамиЛати идара Ье]’атинин гэрары илэ тэ’сис едидмиш-дир. Ашагыдакылар лауреат адландырылмышлар:    М. Эзизба]ов адына Азарба]чан Сэна]е Университетинин ректору, республика Елмлэр Академи]асынын академики Т. М. 9ли]ев, Азэрба]чан Де®лот Педагожи Универси-тетннин ректору, республика Елмлэр    Академн ] асынын мухбир узву С. Р. Асланов, М. А. Миргасымов адьша республика клиник хес-теханасынын баш Иаки-ми, тибб елмлэри нами-зэди М. С. Гасымов, Азэр-ба]чан Елмлэр Академи]асы тарих музефшин директору, республика Елмлэр Акаде-ми]асынын академики П. Э. Эзизбэ]ова, Азэрба]чан Елмлэр Академ^асы Фалсэфэ ва Ь\туг Институтунун ше’бэ мудири, республика Елмлэр Академи]асынын академики Ф. Г. Кечэрли, Азэрбг^чан Елмлэр Академ«]асы Кеоло-ки)а Институтунун елми мэс-лэЬэтчиси, республика Елмлэр Академ^асынын академики Ш. Ф. МеИдЫев, республика Елмлэр Академи]а-сы Фэлсэфэ ю Ьугуг Институтунун ше’бэ мудири, фол-сэфэ елмлэри намизоди М. Ч. Маммэдов. 3. Мэммэдели]ев адына мукафатлар Азэрба]чан та-рихинин тэдгигиндэ вэ тэб-лигиндэ мувэффэги]]отлэринэ керэ Америка вэ франсыз алимлэри Т. Свитачовоки]э ва И. Меликоффа да верил-мишдир. к : ..... ..ГМИЮНп;    ФМП»-М    »    *я»<    »14    -*■>! 0У    .A? ..    ».    м.,:    « /fufofb** AfU    /С «БУРУЛГ АН»ДАН... h Э J A T A 34/13 немрэлн нслаЬ эмэк koaohhJасынын мэЬбусу Исрафнл Алла1|вердн]ев Азэрба]чан Республикасы президентинин 1991-чн илэ эфв олунмуш дур. ил 28 август тарихли фэрманы Иш отагымын гапысын-дакы Ьэбсхана ке]имли, чалимсиз а дамы hejpama сузурэм. Одур, взуду ки. вар: Исрафил АллаЬверд^ев. Сыныхыб, кезлори чухура душуб. ÉojHy.\ia сарылыр. Икимизи дэ гоИэр богур. Лазгабагы ислаИ-эмек ко-лони]асында керушмушдук. TeJpH-HXTHjapH тэгвимэ вэ саата бахырам: 3 ceHtjaöp, 11.30. 170 кун — 170 кечэ. «Бу-рулган» сорлввЬэли чы-хышымыздан бир белэ вахт кечир. Ьэбсханада исэ вах-тын Ьесабы кунлэ де)ил, саатла, догиго]ле апарылыр. — Мэни ]ашадан гэзе-тнниздэки мэгалэ олуб. Бир до умид... Инанырдым ки, сасинизо С8С верен тапылачаг. Президентимиз мэни тэзэ-дон haJaTa га]тарды... Елэ hej дил-агыз едир: — Сиз, сизин газет олма-са]ды... Не гэдэр емрум вар, унутмарам бу 1ахшылыгы... МЭ ЛУМАТ Y4YH: И. Ал-лаЬверд^ев «Тэрэгги* гэзе-тинин мухбири ишлэ]нб. <JloTepeJa еЬвалатына» (чина] эт ишннин тэфэрруаты и Коммунист» гэзетиянн 1991-чн ил 14 март немрэ-синдэкн «Бурулган» сэр-левНэли мэгалэдэ верил-мншдир) керэ pajoH халг мэЛкэмэси она сэккшз ил ислаН-эмэк чээасы кэсмнш-дир. Дуз бнр ил 1атыб. Рас-ктшт алнмнннн ХИДМ9ТЛ9РИ ГОД ЕДИЛМИШДИР' Елми билнклврин тебли* ринэ, м&арнфчнлик вэ Ъу-манитар фэали>]отнндэ му* вэффэтн ] ] этл эринэ керэ Азэр-ба}чан алими, фале ефэ елмлэри доктору, М. Э. Рэсул* зада адына Азэрба)чан Девлэт Ушшерсююгикнн кафедра мудири профессор Ф. Ф. Гасымзадэ Умумиттифаг «Билик» Чэм1^этн идарэ Не] -этинии гэрары илэ академик С. И. Вавилов адьша медал-ла тэлтиф едилмишдир. (Азэринформ).КОЛЛЕКТИВ 03YH3 АРХАЛАНАРСА.. Вдмвтдэрин баЬалашмасы чиддн сослал кэркннлнк 1арадыб. аеканэ * Редакси]ада квруш. публика президентинин фэрманы илэ чвзасынын галан муддэтинн — 7 нлини чэк-мэкдэи азад еднлнб. Сен-т]абрыя 2-дэ ахшамусту Ьэбсдэи бурахылыб. Дунэн сэЬэр исэ Ьэбсхаиа палта-рыяы белэ со]унмадан бир-баш редакси]а|а кэлиб. Бу да «Бурулган»ын хош епилогу. Бир мэЬкэмэ иши вэ ин-саи тале]и илэ баглы гэзет чыхышына белкэ дэ бурада-ча негтэ го]маг оларды. Лэ'-ни ]аздыг, эфв етдилэр, бу- I рахдылар. Лакин 170 кундэ билаваситэ Ьэмин тарихчэ илэ баглы елэ керушлэр олуб, елэ мэктублар алмышыг ки, стундэн сукутла кечмэ]э аггымыз Joxayp. Ьэмкарымызын азадлыга бурахылмасы зэннимнзчэ, Ьамы учун — чаза верэнлэр, чэзаландырьыанлар, елэ журналистлэр учун дэ ибрэ-тамиз тарихчэдир. Бу барэдэ Ьала даныша-чагыг. Гэзетимизи излэ]ин. Елман ГЭДИРОВ. Геканэ чыхыш Jorfy hap коллективии ез дахилн имкакларына архаланмасы-дыр. Саатлыдакы Сарычалар памбыгтэмизлэмэ заводунун коллективи ишэ илк нввбв-дэ меИкэм интизам Japa-дылмасындан башла]ыб. Кем да бу, садэчэ ишэ вахтын-да кэлиб кетмэк кими баша душулмур. Рэгэмлэрин ил-лэр 6oJy шиширдилмэси девлэт интизамыиын кобуд сурэтдэ позулмасына кэтириб чыхармышды. Адамла^ын эли бошда, муэссисэ борч ичэрисиндэ галмышды. 0тзи илин мэЬсул гебулу мовсумундэ Ьалаллыга дор-ру атылан илк аддымлар чэ-ми в а]лыг истейсал просе-си нда борч дан чыхмага им-кан вермишд'ир. Устэлик бир милJoн манат халис кэ-. лир кетурулуб. Бу Ьесаба ишчилэрин эмэк Ьаггы 20 фаиз артырылыб. Ьэр фэЬ-noj9 60 манат эвэзинэ 90 манат компенсаси^а вери-лир. ЭЛИ BAJPAlMbI Jar-nnj комбинатында да соси-ал проблемлернн йэлли учун эн эввэл реал мадди зэмин ]арадылыр. Муэссисэ илин биринчи кварталыны 3 мил-Joh 275 мин манат кэлир-лэ баша вуруб. Бутун ишчилэрин орта а)лыг эмэк har-гы 40 фанз артырылыб. Компенсаси]алар вахтлы-вахтында вдэнилир. Чох-ушаглы аналара вэ азтэ'ми-натлы аилэлэрэ 60 — 70 манат мэблэгиндэ элавэ JapAbiM верилиб. Комбинатын васаити he-сабына Кур ча]ынын ахар-бахарлы ]ериндэ истираИэт еви тикилир. Коллективин узв-лери калан илдан бурада ис-тираЬэт еда билэчэклер.М. С. ГОРБАЧОВУН МУСАЬИБЭСИ tic s (Эввэлн 1-чи сэЬнфэдэ) синлар. Демократлар, ги]а;м-чылары мэглуби]]атэ угра-данлар эллэриндон кэлэни етмзлидирлзр ки, адамларда белэ фикир JapaHMacbw ки, инди «кэнарда дуранлары», hap Ьансы «ифритэлари» ах-тарыб тапмага. мэс’ули]]эт дашь^ан шэхелэрин даирасн* ни кенишландирмэ]э башла-]ачаглар. Jox. ги]амын таш-килатчылары вэ кунаЬкарла-ры чаза алмалыдырлар. Мон бутун прокурорлара, Иттифаг во республика дахилн ишлар назирликлэринэ, ДТК-]а кестариш вермишам ки, бу фикрм ез каналлары ила* вэ ачыг шэкилдэ бутун чал-гымыза чатдырсынлар. Pah-бэрлари илэ бу кун коруш-ду]ум республикаларын да мевге]и беладир. Суал: Халг депутатлары- * нын гаршыдакы гурулта]ын-да верача]иниз бэ]анат ]эгин ки, hajaTbiHW3Aa ан башлыча си]аси ÓaJaHaT олачагдыр? Чаваб: Зэнннмчэ, вози]]эт еладир ки, баш вермиш ha-дисадэн haMbiMbi3 нэтичэ чы-хармалы]ыг. Бу нэтнчэлэр бизим учун на гэдэр чэтнн олса да, сэрт тэЬлнл апар-малы]ыг вэ тэдбирлэримиз гэти]]атлн олмалыдыр. Инди адамлар hen дэ музакирэ кезлэмирлэр — вазиЛэт а]-дындыр, сэбэблор MyaJJaH олунмушдур, инди елэ тэд-бирлар, фэалн]]эт лазымдыр ки, бутун чэмиЛэтимизи нор-мал мэчра]а га]тара билсин. Проблемлэримиз исэ башдан ашыр. Адамлар бу гэрарла-ры кезлэ]«ирлэр вэ эн эввэл онлара бел бaFлajыpлap. Она кора да бу кун май кунун ^ир«нчи japbicbi эрзиндэ 11 республиканын рэЬбэрлэри илэ биркэ ишламишэм. Он-лар ез мевгелэрини ифада етмэк учун елка президенти ' ила бирликдэ топлашмыш-дылар. Виз презвдентнн ма‘-рузэенни де]ил, керулмэли олан тэдбирлэр барэсиндэ * республикаларын коллектив фикрини вэ мевгелэрини тэг-дим едэчэ]<ик. Зэкнимчэ, адамлар бу суала биздэн чаваб алмалыдырлар: Иттифа- гын мугаддэраты нечэдир вэ Ьэмин проблемин музакирэ-синдэ мэнимлэ бирликдэ иштирак етмиш республикаларын MeerejH нэдэн ибарэг-дир? Иттифагымыз сахлан-малыдыр, лакин ела засмин, ела нринсиплэр эсасында гу-рулмалыдыр ки, онлар лап бу сон кунлэрдэ ме]дана чых-мыш jeHH реаллыглары нэзэ-рэ алмага вэ ha]aTa кечир-Meja имкан версии. Адамлар умид едирлар ки, гурулта] бу мевге]н мудафиэ едэчэк-дир. Виз 15 республика арасында дэрЬал игтисади сазиш багланмасына, hap чур зэру-ри шараит ]арадылмасына тзрэфдарыг ки, бутун сэдлэр арадан галдырылсын, элдэ етди]имиз нэтичэлардэн вэ ги]амчылар мэглуби.]]этэ уг-радылдььгдан сонра ]аран-мыш JeHH имканлардан ва-Ьид игтисади макан чэрчи-вэсинда фэал эмэкдашлыгы кенишлэндирмэк вэ Гэрб ор-таглары илэ эмэкдашлыгын инкишаф етдирилмэси ]олун-дан бутун мэнеэлэри кетур-мак учун иетифадэ олунсун. Бу, бутун республикаларын чох дэгиг, кеш!ш мевге]идир. Онларын Ьамысы белэ сазиш-дэ иштирак eTMaja Ьазырдыр. Н aha]от, сеЬбэт ондан ке-дир ки. керунур, кечид дев-рундэ — JeHH мугавиланин ]арадьшмасы, игтисади сази-шин, игтисади иттифагын Ьазырланмасы, JeHH консти-TycHjaHbin гэбул едилмэси просесиндэ биз бутун елкэ-нин е’тимадыны газанмалы олан ha«HMHjjoT органлары-на сечкилэр кечирмэли]ик. Бу исэ о демэкдир ки, гурул-Taja бу барэдэ конкрет тэдбирлэр вepмэлиjик. Ьэмин таилифлар Ьазырланыр, тез-ликлэ гати тартиб олуначаг вэ сабаЬ гypyлтaja тагдим едилачэкдир. Ьазырда hbimhJ-]эгги нараЪат едэн бутун ма-сэлэлэр, проблемлэрин бутун комплекси барэсиндэ дэ белэ олачагдыр. 4aMHjjaT умид едир ки, гypyлтaJ бу проб-лемлари гыса муддэтдэ Ьэлл едачэкдир. Умидварыг ки, гypyлтaJ Mac^HjJaT, ишкузарлыг, принсипиаллыг кестэрэчак вэ бу принсипиал мэсэлэлэ-ри 2—5 кун эрзиндэ Ьэлл едечэкдир. Олкэ ону нараЬат едэн суаллара чаваб а лм а лыдыр. Суал: Михаил Сер^евич, 1эгин ки, Иттифагын сахла-нылмасы Ьазырда Сизин учун деврун ан кэркин проблемидир. Мэн Сизи дузму баша душ у рам? Чаваб: Заннимчэ, бу, ча-мнЗ]этимиз учун cэчиJJaви-дир. Ьансы рэ^лэр Japa«ды-гыны керурам, аминам ки, телевиз^ада, радиола сиз дэ буну Ьисс едирсиниз. Бутун бунлар адамлары чох тэшви-ша салыр. Стив^, сиза демэ-Л1^ш! ки, ду^а биpлиj«нин, бутун халгларын, о чум л ад зн Америка халгынын Иттифагын мугэддэраты барэсиндэ нараЬатлыгы да бизэ кэлиб чатыр. Она керэ да умуми эйвал-руЬи]]эни белэ ифада етмэк олар: бэли, ]ени Иттифаг олачагдыр. СеЬбэт суверен девлэтлор Иттифагынын республикалара даЬа чох азадлыг верэи ф<)рмулундан кедир. Е]нн заманда бу Иттифаг бутун cyбJeктлэpи арасында ону тэшкил едэн халгларын мэнaфeJи намина эмэкдашлыгы тэ’мин едэчак-дир. Элбэттэ, Иттифагын да-хилиндо республикаларын оиунла элагэлэринин мухтэ-лнф невлэри мевчуд ала би-лар — балкэ де Ьэм конфе-дера^а, Ьэм да ассосиаси-Ja элагэлари ]араначагдьф, башга сезлэ десэк, алагэлэ-рин мухтэлиф формалары ола билар. Суал: )э’ни ки, адамларын кeтдиJи чыгырла Joл салачаг, сонра исэ она асфалт дешэ-)ача]ик? Чаваб: Бэли. YмyмиjJэтлэ, чох муЬум мэрЬэлэ башла-ныр. Чох муЬум. Суал: Сиз дединиз ки, чев-рилишдэн сонра чох ;^иш-мисиниз вэ инди башга гэ-рарлар габул eтмэJa Ьазыр-сыныз. Прибалтиканьг кетур-сэк, бу барэдэ гypyлтaJa нэ дeJэчэкcиниз? Ьэмин респуб-ликалар дэрЬал иcтиглaлиJ-Jэт элдэ етмэк имканына малик олачаглармы? Чаваб: 9ввэлэн, «нди]эдэк дед^им сезу дeJэчэjэм: Бу, Ьэр республиканын ез }олу-ну мустэгил сечмэсинэ им-кан Japa дыр. Иттифаг муга-вилэсини багламаг истэ]эн-лэр MyaJJaH олунмалыдыр, Иттифаг мугавилэси илэ ас-cooHacHja элагэлэрн сахламаг иcтaJaнл0p вэ*мустэгил Joл-ла кедэчэк республик ала р мэ’лум олачагдыр. Ьэрчэнд игтисади эмакдашлыга калдикдэ, керурам ки, бурада 15 республика арасында бе]ук Ьэмрэ^лик вардыр. Бутун бу имканлар вахты чатмыш бутун масэлэлэри- Ьэр бир республикада Ьэр б-ир халгын фикрини нэзэрэ алмагла Ьэлл erwaja jo л ачыр. Прибалтика республикалары проблеми да мустагил проблем ними гу-рулта]ын кундэли]инэ да-хилдир. Суал: Михаил Серке]евич, экэр десэм ки, гаршыдакы гypyлтaJДa Сизин исте’фа-ныз Ьаггында мэсэлэ галха билар, пе]гамбэрлик етмиш олмарам. Билмэк истэрдим ки, бу вэзи]]отдэ чаваб тэд-бириниз неча олачагдыр? Ге]д етмак «ста]ирэм: халг депутатларынын гypyлтaJы президенти азад еда билэр, лакин халг депутатларынын гурулта] ы JeHH президент сечмак Ь\тугуна малик де-]илдир. Бах, май белэ вэзи}-]этдэн даньииырам. Буна керэ дэ инди Сизин исте’фа вермэ}иниз о демак оларды ки, елкэ узун муддат, ]э’ни JeHH президентин умумхалг сечкилэринэдэк али вэзифэли шэхссиз галарды. Одур ки, суалымы такрар едирзм: гу-pyлтaJдa Сизин исте 'paja чыхмагыныз мэсэлэси галхеа буна нечз JaHamapAbiHbi3? Чаваб: Мэн белэ де}эрдим: Инди исте’фа вермэ}эчэ]эм. Ьэтта башга чаЬетлари бир кэнара rojear да, бу, эхлага зидд оларды. Инди, бу чох чэтин мэрЬэладэ, 1985-чи ил-дэ башладыгымыз бу хэттин гaлыб-гaлмaJaiчaгьшы бун-дан сонра MyaJJaH едэчэк гэ-рарларын гэбул едилмали олдугу бир заманда мэн бир инсан кими, бир вэтэндаш кими езумэ рэва кермэрэм ки, hapajaca чыхыб к едим. Буна керэ дэ H<rre4J>aJa чых-MaJanaraM. fypyniaja кэл- дикдэ, roj бу мэсэлэн» о музакирэ етсин. rypyHTaJa де-M9je сез тапарам, гypyлтaJa ^eMeJa сезум вар. 0з тэлаб-лэрими дэ ирэли сура билэ-рэм. Мэи мэc,yлиJJэт дашыды-гымы демишэм — мэн ондан JaxaMbi кэнара чэкмирэм, ез тэЬлилими етмиш, баш вермиш Ьадисэлэрин сэбэблэ-ри барэсиндэ фикрими cej-лэмишам. Лакин бунунла бирликдэ fleje билэрэм: гн]ам мэFлyби¡JJэтэ уграмышдыр, Ьэм дахили саЬэдэ, Ьэм дэ харичи. Дари« ислаЬатлар кечирилмасэ]ди, елкэ дахи-линдэ, бeJнэлxaлг мунасибэт-лэрдэ Aejnumiuiw^ap баш BepMacajAH, бу олмаоды. Бунлар исэ, заннимчэ, MyaJJaH дэрэчэдэ имэним иштиракым-ла олуб. Суал: Белэ фикир вар ки, Горбачов ги]амьш мугэссири-дир вэ онун мэЬв едилмэси-нин иштиракчысыдыр. Му-гэссирдир она керэ ки, онун эт^афында олмуш адамлар rnja.M терэтмишлэр, лакин бунунла бир;шкдэ ¿олунда Горбачовун 1985-чи илдэн мубаризэ апардыгы демок-pamja onMacajAH, ги]амы Ja-тырмаг Ьеч вахт мумкун ол-мазды. Чаваб:    Зэниимчэ, Ьэмин кунлэр башымыза кэлмиш Ьадисэлэр чидди тэЬлил едил-мэ]е лajигдиp. Анчаг мэн президентин MeerejH барэсиндэ Ьэр чур гондармаЛары рэдд едирэм. Президентин MeerejH эсл принсишгал мев-ге иди вэ бу, п^амчыларын бутун ниМэтлэри«« долаш-дырды, Ьэр тэрэфдэн ca’Jfla-римизи бирлашдириб онла-ры -м эгл y6nj J эта угратмаг учун имканлар ачды. Суал:    Суалы    чох    кэскин шэкилдэ го]маг истамирэм, амма Ьэр Ьалда; Прибалтика республикалары, тутаг «и, Литва кими, иcтиглaл»JJэт тэлэблэрини давам етдиреэ-лэр, нэ олар? Онлары исэ. билди|имиз кими. Авропа ел-кэлэри. базар ертэси исэ. керунур, Бирлэшмнш Штатл^р да танымага Ьазырлапшрлар. Сиз буна нечэ бахырсыныз? Чаваб: Мэн буна белэ бахырам. Бутун бунлар Итти- фагымыэын ислаЬаты чэрчи-вэсиндэ вэзи]]этин инкшиа-фы Ьаггында тэсэввурлэримэ £]гу«дур, чунки белэ усул эр бнр халга, Ьэр бир рес-публика]а ез конституси]а Ьугугундан — ез мугэддэра-тыны тэ’>ин етмак Ьугугундан иетифадэ етмэк имканы верир. Буна керэ дэ экэр Ьэмин республикаларын халг-ларынын гэги ирадэси вэ ни]-Jэти белэ олса, бунунла, мэн-чэ, разылашмалы]ыг. Суал: Михаил Сер^евнч. уму мэн елэ анлар олур ки, зама« элкэнин лидери ни, рэЬ-бэрини эввэлкилэрдэн фэрг-лэнэн башга свела даяышма-га вадар едир. ДeмэлиJэм кн. Форос изол]аторундан га]ыт-дыгдан бэри Сиз бир сыра чох гэти аддымлар атмысы-ныз. Ги]ам кунлэриндэ гэ-ти]]этлэ Ьэрэкэт етмиш ли-дерлэр кими, Сиз дэ езуну-зу гэти]]этли кестэрмисиниз: мая Jeлтcини, Собчакы, Александр Лаковлеви нэзэрдэ туту рам. Лакин, догрусу. Сизин этрафыныздакы адамлар арасында елэсини кврмурэм ки, бизи тэЬлукэ барэсиндэ биринчи хэбэрдар етсии... тэЬлукэ Ьаггында учадан да-нышсын. Мэн Едуард Ше-аарднадэени нэзэрдэ туту-рам. Онун тале]и мэни чох нараЬат едир. Чаваб: Едуард Амвросиевич о заман да, инди дэ 1985-чи илдэ башладыгымыз хэттин xeJpииэ чох aJдын, дэгиг, принсилиал мевге тутур. Бу бахымдан да бирликдэ кepДYjYMYз ишлэри ]уксэк ги]мэтлэндирирам. Арамыз-да олмуш вэ инди дэ олан мунасибэтлэр гадыр, мэн бу мунасибвтлэря олдугча )ук-сэк ги]мэтлэндирирэм. Куман едирэм ки, си]аси гуввэлэрин кениш миг]асда ]енидэн труп-лашмасындан. кадрларын 1ердэ]ишмэси«дэн сонра бнз бу адамыи. бу квркамли си-]асэтчинин потенсиалындан мутлвг иетифадэ eтмэлиJик. Майе дэ елэ кэлир ки. бу. ]ахын кэлэчэ]ин яшидир. Суал:    Снрр    де]илсэ,    де- мээсиниз нэ ¿олла? Чаваб: О тэчрубэ ки онда вар. Ьэм дахили, Ьэм дэ харичи с^асэт тэчрубэсини AejnpaM, она мэсэлэн, JeHH структурл&р чэрчивэоиндэ харичи cnjacar вэ харичи игтисади идарэлэринэ Ьамилик eTMaja имкан верир. Суал:    Ханы.м    Горбачова- нын с&ЬЬэти Ьамымызы нараЬат едир. Бу биринчи суал. Икинчи суал: Чэнаб Лелт-синлэ бир сыра иллер эрзин-дэ мунасибэтлэриниз чох кэркин олуб. Чеврилишдэн сонра мунасибэтлэр бир гэдэр ОДишибшэ инди харичи алэ-мэ вэ совет адамларына елэ кэлир ки. сиз haKHMiiJjam белшурсунуз, JaxyA да Ьэр Ьалда гэрарлары бирликдэ гэбул едирсиниз. Борис Ни-кола!евич илэ мунасибэтлэриниз нечэдир? Чаваб: Раиса Максимовна Ьапгындакы суала чаваб ве-рэркэн сиза дэ, бизэ тзеал-ли вермиш вэ мэним, аилэ-мин, Раиса Максимовнаныи кечнрди]имиз Ь&ллара шэрик чыхмыш адамлара да тэшэк-кур етмэк HCTaJnpaM. Раиса Максимовна езуну мэрданэ апарырды, аилэнин бутун узвлэри мэним гэрарыма шарик чыхыб демишдилзр ки, нэ олур олсун, ахырадэк та-ле]нми бвлYШM0jэ Ьазырдыр-лар. Биз баша душурдук ки, сеЬбэт нэдэн кедир. бурада Ьэр iuej ajAWHAbip. Мэн дэ бунунла фэхр едирэм. Би-Би-Си хебэр веранда ки, гэсдчилэр групу Горбачовун нэ B90HJJOTA9 олдугу барэдэ совет халгынв вэ H4THMa«J-Jara xyja мэ'лумат вермэк мэгсэдилэ кэлир, Ьамымыз буку елэ гаршыладыг ки. нэ исэ мэкрли вэ дэЬшэтли бир iuej душунулмушдур. Бах. елэ бу анда чох агыр зэр-бэ дэЗди вэ бу, мэ’лум нэти-чэлэр верди. Мэн бу барэдэ Ьеч данышмаг да истэмирам, аичаг нэ 1ахшы ки. бнз бир-биримнзин JaHbiHAa идик — бу. о B93HjJaTA» бизи, демэк олар, хил ас етди. Биз бирликдэ и дик вэ инди Ьэр mej бэрпа олунур. Вахт лазым-дыр. Лакин Раиса Максимовна инди данышыр. мэнчэ, о Ьэтта телефонла гыса муса-Ьабэ дэ вериб. Одур ки. Ьэр ше| ^дасыядадыр. Икинчи суал. Мэн fleJaH-дэ ки, баш вермиш Ьадисэ- дэн сонра биз чох шeJи )е-нидэн дэрк eтмэJшJикt мэн бурада дeJэк ки, мухтэлиф мeJлли вэ Ч9pэJaнлы демократлар арасында мунасибэт-лэрин дэ Jeнидэн дэрк олунмасыны нэзэрдэ туту рам. Мэнчэ, г^амчыларын риска кетмэсинин сэбэблэриндан бири о иди ки, биз гя}амын мумкунлуЗ-уну белэ истисна еда билэн тэдбирлэри ахыра дэк Ьазырламамышыг. Гej ри-мутэшэккиллик дэ варды бэ’зи ]ерлэрдэ исэ Ьэтта де мократик гуввэлэрин гаршы дурмасы да. Бу, бутун демократлар учун дэрсдир. Бу мэним учун дэ дэрсдир вэ зэнним-чэ, Борис HикoлaJeвич учун дэ. Биз бутун бунлары ке-тур-^ елэдик. Ьэрчэнд, де-мэлиJэм ки, биз Ьэлэ гьиида вэ jaзын эввэл и нда, Ново-Oгapjoвo просеси инкишаф eтмэJэ бaшлaJaндa нэтичэ чы-хармышдыг. Ьэлэ о заман биз чидди душунуб-дашын-мышдыг вэ бу бизи Jeни Иттифаг мугавнлэсини) имз&ла-мага, вахты чатмыш мэсэлэ-лэрин Ьэллиндэ эмакдашлыг eтмэJэ Jaxwнлaшдыpыpды. Ьэмин адамлары да елэ бу горхутду, онлар кердулэр ки. кечикирлэр. и иди» кимлэр-сэ арамыза нифаг салмаг. Горбачовла Лелтсини саваш-дырмаг, онлары Зенэ дэ бир-бириидэн аЗырмага чэЬд етмэк фикрипдэдирлэреэ — белэ чаЬдлэр исэ кестэрилэ-чэк, — зэниимчэ, ачы тэч-рубэ бизэ еЗрэдиб ки, белэ ше^лэрэ чэлб олунмаЗаг. Бунлар истиснадыр. Дикэр пре-зидентлэр илэ олдугу кими, -биз дэ эмакдашлыг едирик, елкэнин мугэддэраты учун сон дзрэчэ мэс’ул олан белэ бир вахтда узэримяза душ-муш чох б®3ук мэс‘ули13эт чэрчивэсиндэ. Мэн аминам ки, белэ дэ олачаг. I. Лаковлев: Михаил Сер* кеЗевич, мусаЬибэ учун вахт тапдыгькныза керэ Сиза мин-нэтдарыг. СабаЬ агыр кун-дур, одур ки, бизэ бир гэдэр динчэлмэЗэ мачал тапмагы-нызы арзуламаг галыр. М. С. Горбачев: Вахт Зох-дур, республ и кала рла ишлэ-мэЗэ кецирэм. (СИТАЬ ;
RealCheck