Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,665,687 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, October 31, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - October 31, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ Кунун свзу II ОКТМБР 1992-<м ИЛ -f- Не 105 4 0MHJJ8T АГИЛЛЭРЭ ТАПШЫРЫЛЫР K8H4JI8PC8 КЭЛЭЧЭЛШИЗДИР У ШАГ фантази}асынын элчатмаз, yHJe™03 уфуглэриндэ Ьэлэ дэ бир керпэ HCTajHM долаш-магдадыр:    «Кечэ JaTbi6 сэ- Ьэр дуранда керэ^им ки, Jena киши олмушам». Узаг ушаглыг асиманында пала да бир мэ’сум дилэ^м ше’лэ-лэнмэкдэдир:    «Кечэ JaTbio сэЬэр дуранда KepajflHM ки, дун]а чэннэт олуб». Ьансы биримиз бела чази-бэдар хэ]ал дун^асыньш га-пыларыны де]мэмишик?! Ам-ма Ьеч кэсин узунэ ачылма-jbtó о гапылар. Чунки haJaT бела радикал Ьекмлэри рэдд едир. Тэбиэтин аЬэнкдар ин-кишаф ганунлары бизим ис-тэ]имиздэн асылы дejил, на мэ’сум у шаг фантази}асы, нэ да даЬилэрин мудрик эмэл-лэри бу об]ективл^э тэ’сир еда билмир. Ьэ1атын эбэди кэрдиши о дарэчэда сирли-сеЬрлидир ки, бу феномен инсан аглынын Ьудудларына сыгышмыр. • Лакин даЬа таэччублусу будур ки, биз iena бу ajflbiH Ьэгигэтлэри гэбул еда бил-мирик. «Тэбиэт тэслим ол, hajai тослим ол!» «фэлсэфэ-си» ила }ашадыгымыз иллэ-рин ибрат дэрслэриндэн нэ-тичэ чыхармырыг. Лена дэ тэбиэтин об]ектив керчакли-jH эле}Ьинэ кедэркэн AYHja-нын чэннэт гапыларыны flej-мак. бир кечэнин ичиндэ ону бе11иштэ дендэрмак HCTajH-рик. Амма гапылар узумузэ ачылмыр ки, ачылмыр. Бела ачылмаз гапылардан бири ЬакнмиЛэтдэ олаи демократии гуввэлэри1| рес-публнканы чаванлашдырмаг HCTajHHAaH доган кадр cHja-сэтнднр. Илк бахышда олдуг-ча парлаг вэ чазибэли тэ’сир кучунэ малик олан «чаван-лашдырма» cHjacaTHHHH эсл MahHjjaTHHAaH данышмага бо-JyK ehTHja4 Ьисс еднрэм. Ьеч бир мугоддимэсиз де]им ки, бу чур кадр cnjacaTH чэм*Ч-]этин мурэккаб вэ o6JeirrHB ннкншаф ганунларына зиддир, бизи «ачылмаз гаиыларын» , оогл пнлапын MY- 1эн, сосиалнзми бутунлуклэ кафаты вар — онлары“„а„    едэн    чэбЬэчнлэр    Ьэ- баризэсинйн нэтичэси олан инкар едэн w«-— и вэзи-;бари зэнин давамы учун лазым дыр. Амма унудурсунуз ки, чаванлар Jykcok девлэт струк-турдарында, мурэккаб истеп-салат ногтэлэриндэ нэинки cujaси тэлэблэрэ, hen кунун игтисади тэлэблэринэ да ча-ваб вера билмирлэр. Бу он-ларын имканлары харичин-дэдир. ДаЬа ооразлдо десэк, онлар нэ агылла, нэ дэ фэЬм-лэ «чэннэт гапыларынын» сэмтини MyaJJaH еда билмэз-лар. Бунун учун агылдан. интуис^адан элавэ, сынаг-лардан чыхмыш бир омур, эмали вэрдишлэр, тэчрубэ да лазымдыр. Бела бир факты да Jaflbi-мыза салаг ки, дун1анын hen бир елкэсиндэ Кэнчлэр биздэ олдугу кими, девлэт вэ haKHMHjjaT органларында биринчи курсулда зэбт ет-мэ1иблэр, HTTHcaAHjjaT вэ тэ-сэрруфат гатарларында су-кан архасында де]иллэр, бир нечэ фитри исте’дады истис-на етмэклэ haJaT, инкишаф механизми бутунлуклэ агил-ларэ Ьэвалэ олунуб. 0туб ке-чан асрлэрдэ дэ бела иди, инди да белэдир. РЕСПУБЛИК АНЫН чаванлашдырылма с ы HAejacbiHbiH бела вус’-эт алмасынын бир сэбаби да игтидарда оланларын бутун идарэ структурларыны кеЬнэ кадрлардая тэмизлэмэк eh-тираслары нлэ баглыдыр. Бу мэсэлэдэ дэ партократи-Ja вэ рушвэт бэЬанэлэриндэн башга Ьеч бир мизан-тэрэзи, мэнтиг, адалат )охдур. Лакин бу ела мурэккаб, ела зидди]-Ja^iH, ела агрылы проблем-дир ки, бир газет мэгалэсин-дэ онун JanHbi3 етэри мэнзэ-рэсини вермэк мумкун дejил. Мэн AejapAHM ки, бу там бир игтисадиПат г.роблемидир, мадди вэ мэ’нэви варлыгы-мызла. бу • кунумузлэ, саба-Ьымызла баглы мурэккаб Вэ- мин бнличнлэри эвэз едэр-кэн, ]ени тэсэрруфат снсте- мустэгил A33p6aj4aH! Мл¥абзым- ?е^ал°мунасибэ^эр^э Тр*Ь-бэрлнк едирлэр? астанасына кэтириб чыхаран "^■^^^емадир^^Уараба3? мунистлэрин муда! си1асатдир. Она керэ ки, Т0Н проолемид р. н галхмагым тээччублу кэнчлик ннкишафын камил- проблемидир. Республика ми^асында минлэрлэ. балка да JY3 мин-лэрлэ адамы «сан парт^ачы олмусан» де]э кезумчыхдьЧа салмагын мэ'нави агрылары бир jana, игтисади иткилэри хусусилэ агырдыр. Ахы он-ларын чоху мэЬз napTHja сы-раларында олдугу учун хал-гына сэдагэтла хидмат едиб, бу ]олда чох 6eJyK эгнэк тэч-рубаси газаныб. Бу адамлар пэр ше}дэн аввэл, иш адам-ларыдыр, бизим HTTHcaflHjjaT сутунларымыздыр, HCTehca-лат кбмавдирлэридир. Онла-рын арасында «коммунист амэ]инин» Иагиги фанатиклэ-ри ,вар ки, бу «коммунист пэрдэсини» JbipTbi6 кэнара атсаг кезумуз онундэ >эсл эмэк баИадырлары чанланар. О баЬадырлардан бу кун дэ истифадэ етмэк олар вэ ис-тифадэ етмэк лазымдыр. МЭН истэрдим ки, рес- Бу да догрудур ки. ком-публика миг]асында мунистлэрин бир гисми хал- гын вар-довлэтини соруб ха-ричи банклара кечурэн, сан-дыгларда кизладэн инсаф лик знрвэсиндэн Ьэлэ чох узагдыр. Онун оз спесифик фикир, душунчэ, Ъэрэкэт дун-]асы вар. Бурада jaлныз кэнч-ли]э хас олан. онун психоло-к^асына, ахлагына, дахили во заЬири тэлэбатына чаваб верэн силсилэ кeJфиjjэтлэp мввчуддур ки, бунлары Ьеч бир васитэ нлэ дэ]ишмэк, «коммунистчасинэ» — зор-ла инкишаф етдирмэк олмаз. Ьэмин кeJфиJJaтлэpин исэ на олдугуну Ьамымыз билирик: мэЬаббат. елмэ Ьэвас, идма-на хусуси мejл, горхмазлыг вэ с. Ловгалыг, тэкаббур, чошгунлуг, сэбирсизлик кими ке!фи]]этлэри дэ нэзэрэ ал-мальОыг. Бутун бунлары, эл-бэттэ, ЬамьЦа е]ни дарэчэда ^сас олан мутлаг Ьагигат кими гэбул етмэк садэлевЬлук оларды. Нисбилик вэ тэса-дуфлэр Иэмишэ мевчуддур. ЭН истэрдим ки, республика ми^асында кедэн «чаванлашма» просесинэ Ьэм елми-фэлсэфи бахымдан. Ьэм дэ эмали, иш- кузар муставидэн нэзэр са- сызлар, jыpтычылapдыp. Ком- лаг. Онда кврэрик ки, биз Ьамыдан фэргли олараг вэ умуми инкишаф ганунларына зидд кедэрэк, кэнч наели онун 03 «чаванлыг мэЬ-Вэриндэн» зорла аЗырыб «ка-миллик сэлтэнэтинэ» галдыр-маг истэ]ирик. Мэгсэд исэ о гэдэр дэ кизли де^л: Халг МэбИэси узвлэринин бутун истэк вэ арзуларыны тэ’мин етмэк! Бизи инандырмаг ис-тэjиpлap ки. 0лкэни анчаг чабИачилэр идарэ етмэлидир-лэр, чунки «бизи Ьакими]]э-тэ онлар кэтириблэр». Мэн телевизи]а екранла-рында Халг ЧэбЬэси лидера лэринин дилиндэн Ьэтта белэ бэ]анатлар да ешитмишэм: «Белэ Иесаб едирик ки. бу кун Aзэpбajчaны анчаг биз идарэ едэ билэрик». Бу исэ олдугча суб^ктив, биртэрэф-ли бэ]анатдыр. Ьеч бир ел- эсасы мунистлэрин Ьеч дэ Ьамысы камил, лэJaгэтли адам flejwi. Онларын арасында тэсэрру-фаты ¿умругла, c0JYШЛэ идарэ едан чаЬиллэр, рушрэтхор-лар, мэЬдуд адамлар да чох-дур. Белэлэрини танымага Нэ вар ки? ЧаЬиллик онларын сифэтинэ ja3bwbi6. Амма 6ejyK коммунистлэр орду-суну бу батаглыга сурумэк-дэ анчаг халгын кизли-аш-кар нифрэтинэ сэбэб оларыг. : Бу ]ердэ ман шэхеэн та-ныдыгым вэ дахили инсан-лыг M9fl9HHjJaTHHa, эгидэсинэ бэлэд олдугум бир нечэ napTHja ишчисинин вэ тэсэрруфат рэЬбэрииин адыны чэк-мэк истajирам: Эловсэт Ба-хышов. 3Hja Лусифзадэ, Эб-дулэли Мурсэлов, Садыг MypTy3ajeB., AcHjjaT Лусифо-ва, Эли CYлejмaнoв, Hикoлaj Никитин... Ону да билирэм ки. бу гэбилдэн олан фэда Мэнтиг Ьаны? Торпаг ислаЬаты, хусуси MyAKHjJaT, езлэшдирмэ кими глобал тэсэрруфат мэсэлэлэ-ринин Ьэллиндэ haJaTWH аЬэнкдар ритминдэн кэнар чыхмырыг, амма чаван чэб-Ьэчилэри вэзифэ курсулэри илэ мукафатландырматда кос-мик сур’этэ KenMaJa тэлэси-рик. Бу ки Ьеч бир елми эса-сы, Ьэ]ати кучу олма1ан си-JacBTflHp. Бундан башымыз 6ejyK бэлалар чэкэ билэр. Муасир мэдэни инсанын зэн-кин фикир Дугасы фонунда «сэн коммунистсэн, мэн чэб-haHHjaM» кими бэсит мула-Ьизэлэр бизэ нэ верэчэк? Торпагларында душмэн aja-гынын мурдар изи олан рес-публикамыз учун бу, элавэ кэркинлик вэ гаршыдурма мэнбэ1индэн башга бир uiej де]ил. Кэлин буна ]ол eepMaJaK. Нэ гэдэр ки кеч де|ил, нэ гэдэр ки тэсэрруфат hajaTH-мыз Ьэлэ дагылма]ыб, c^ib-лэримизи дYзaлтмэJэ чалы-шаг, «4epajH черэкч^э ве-рэк, бирини дэ устэлик». «Зэр гэдрини зэркэр билэр» — де]иблэр. Эли Кэримин чох образлы бир мисрасы вар: «raJbiT, саЬмана сал бу каина ты». jyKcaK рутбэли 6oj-лэрин ]ериндэ олса]дым узу-му агил «коммунист парто-кратлара» тутуб Ьэмин мис-paja белэ бир «дузэлиш» ве-рэрдим: «Га1ыт, саЬмана сал... истеЪсалаты». noe3Hja тахтындан ениб тэсэрруфат курсусунэ душ-сэк дэ eJ6 етмэз. ИстеЬсала-ты саЬмана салмаг елэ ка-инаты саЬмана салмага бэра-бэр Ьунэрдир. СОН иллэрдэки бутун jaзылapымдa коммунист режимини гамчы-ладыгым Ьалда бу кун ком-фиэсинэ дэ ке- рунэ билэр. Бэлкэ KèpHj9 га-JbiTMarbi тэблиг едирэм? Эс-ла белэ де]ил. мэн коммунист режиминин 9HeJhHH9 ]азмышам вэ ]азачагам да. Амма тэк-тэк коммуниетлэ-рин кунаЬларыны бу режим-лэ, онун муртэче, тоталитар Тэбиэти илэ ejHmi9iimHpM9-Jhh элejhинэjэм. Дэфэлэрлэ ]азмышам: инсан эхлагы, инсан M9’HaBHjjaTbi эерлэр бо-Jy давам едэн мубаризэ MeJ-данында формалашыб, онун hэJaтилиjи заман-заман сы-Нагдан чыхыб. Коммунист ду^акерушу исэ Ьеч бир эср дэ JaiuaJa билмэ]иб. Демэли, коммунист идeoлoкиjacы Ьеч вэчЬлэ бэшэpйjJэтин мэ’нэви сэрвэтлэрини YCTэлэJэ бил-мэз. Башга тэрэфдэн, коммунист оланларын Ьамысы да позгун Ma’HOBHjja^H ола бил-мэз/Эн дузу будур ки, инсан коммунист олдугуна керэ jox, нанэчиб олдугуна керэ чэзаланмалыдыр. ' Сезумун ахырында JeH9 узуму бэ]лэрэ тутуб демэк истэ]ирэм ки, Ьеч олмаса бир дэфэ дэ Ja3bi4bi hapajbma, зиjaлы сезунэ, кеЬнэ паргго-KpaTHja мэслэЬэтлэрйнэ гу-лаг асын. Онларын Ьэ^р се-зуну анчаг е’тираз кими, на-разылыг кими, ycjaH кими гэбул eTM9jHH. Лахуд Ьэ^ан, AeMaroKHja Ьесаб‘ едэркэн гу-лагардына eypMajbiH. Тэк бир дэфэ езкэ муставидэн, сизин гэбул едэ билмэд^иниз нвг-Тэдэн бахын бу AHjapa — Ьамымызын Вэтэни олан A3ap6aj4aHa! «Гызыл najH3» дед^имиз бу башыбэлалы фэслин буКунку rapa мэнзэ-рэсинэ бахын, озлуЗунуздэ бунун сэбэбини изаЬ eTMaja чалышын. ГАНУНСУЗ СИЛАЬ САХЛАМАГ ОЛМАЗ Миикэчевир ШэЬэр Пол1К Ше’бэсинэ Енеркетиклэр гэ- сэбэсинде намэ’лум автомат силаЬдан Ьава]а атэш ачмасы барэдэ мз лумат Д хил олмущду. Дарпал эмэ ли11ат групу гэсэоэ)э ¡ола дуаду вэ Ьадисэни терэдэн Илгар Исма1ылов jaxaлaныб ,ш0’бэJэ кэтирилди. Ахтарыш заманы онун евиндэн оир гумбара, автомат силаЬ учун 29 патрон да тапылды. илгар Ис^^ылов Ьэбс олун-мушдур. Ишэ шэЬэр халг мэЬкэмэсиндэ бахылачагдыр. г Бу, Минкэчевирдэ гаиун-'суз сахланылан силаЬларын ¡мусадирэ едилмэси илэ эла-гэдар ]еканэ Ь ад исэ дeJил-дир. ШэЬэр Девлэт Автомо-бИЛ MYфЭTTIШIЛИjИHИH эмэк-дашлары Шамахы ра1онунун Кунэшли кэнд сакини Эли-мaJыл Чавадовун автоматы ныны сахла]ыб Joxлajapк0H Макаров типли тапанча вэ онун учун 8 патрон тапмыш лар, нэhajэт, Г 81-38 АЗ немрэли машынын суручусу Надир Абдулла]евин устундэ Макаров типли тапанча вэ 6 патрон тутулмушдур. Сон вахтлар Минкэчеви-рин кириш ^лларында пост лар го]ул,мушдур. ШэЬэрэ силаЬ кэтирилмасинин гар-шысыны алмаг мэгсэдилэ ав томашынлар вэ дикэр нэгли] Jaт васитэлэри чидди ]охла ныр. Ири сэна]е муэСсисэлэ ринин муЬафизэси дэ кучлэн дцрилмишдир. Азэрннформ. манкамэнин сан в Етмак нугугу юхдур «JAfblШ БУТУН ИЗЛ9РИ 1У1УБ МэЬкэмэ очеркини диггэт-лэ охудум. Ил )арым эввэл Лэнкэранда муэммалы шэ-раитдэ гэтлэ )етирилэн мух-бириниз Рзшид Рустамовун Ьагиги гатиллэринин узэ чы-харылмасы тэлэбини тама-милэ тэбии cajHpaM. Ьадисэ илэ таныш оларкэн rejpH-HXTHjapH мэшЬур бир Ьугугшунасын сезлэрини ха-тырладым: «Нэ гэдэр ки бэ-mapHjjaT ез тэкамулунун зир-вэсини фэтЬ етмэмишдир. Ьансы 43MHjj0T олур-олсун орада 4HHaj9T баш вермэси лабуддур. Лакин чина^ти тэЬгиг едэн вэ Ьекм чыхаран адалэт органларынын 1ол вер-ди}и сэЬв торэдилэн 4HHaJaT-дэн гат-гат агырдыр». Фикримчэ. бу сезлэр бутун деврлэр учун актуалдыр. Гырх иллик Ьугугшунас-лыг тэчрубэмдэ бэ’зи хырда тэфэрруат истисна едилэреэ, демэк олар, аналожи Ьадисэ илэ мэн дэ гаршылашмышам АП АРЫР...» ОЧЕРКИН9 ДАНГ ЬУГУГШНАС Р9'1И Ьугугшунас, нэ дэ крнмина- 1 Бу мисалы чэкмэкдэ мэг-сэдим одур ки, журналист Р. Рустамовун гэтли илэ баглы ишдэ дэ охшар шубЬэлэр мевчудад^ Очерк муэллиф-лэринин бу фикри илэ там резьбам ки, Ьэгигэтин узэ Бир нечэ ил эввэл мэЬкэ- чыхарылмасы учун муттэЬим Г _________1____    MA    ГЯ    Till мэ гэтлдэ иттиЬам олунан Мирсуле]ман адлы бир нэ-фэри эн агыр 493aja — кул-лaлэнмэjэ мэЬкум етмишди. О тэхминэн бир ил елум ка-мерасында галмышды. Ьа-диеэнин JenaHa шаЬиди мэр-Ьумун арвады иди вэ муттэ-Ьими эринэ атэш ачаркэн KopflyjYHY иддиа едирди. Иш-лэ JaxHHAaH танышлыгдан сонра -мэндэ белэ инам ja-ранды ки, чинаJэти гэтлдэ иттиЬам олунан шэхе терэт-MajHó. 0ЛЭНИН бэдэниндэн наган куллэси, Ьадисэ jepHH-дэн исэ *ТТ» енлапынын ки-лизи тапылмыщды. Дикэр лэрин е’тирафлары да, илк бахышда инавдырычы керу-нэн икинчи дэрэчэли факт лар да M^ajaT де)нл. Кэрэк мэЬкэмэ бу вэ Ja дикэр факты тэкзиб вэ Ja тэсдиг едэ билсин. Бу .мэ’нада Ьугугшу-насларын ишини зэркэр сэ-нэтинэ бэнзэтмэк олар. Ьэр хырда детал, Ьэр бир субут дэфэлэрлэ мизан-тэрэзи Ja го-Jyлмaлы, 1алныз бундан сонра Ьекм чыхарылмалыдыр. «Латыш бутун излэри Jy-Jy6 апарыр...» очеркиндэн ajAHH олур ки. илкин «стин-тагларда верилэн ифадэлэр-дэн башга муттэЬимлэрин Р. субутлары да топладыгдан Рустамовун гатили оддугла ni СОРИ Али рыны суоу* сонра кечмиш ССРИ Али МэЬкэмэсинэ шика Jot вердим. ШубЬэлэрим дуз чыхды, Ьагг ез JepHHH тутду. рыны субут едэн дикэр ту-тарлы дэлил Joxflyp. Мэгсэ-дим Ьеч дэ A3ap6aj4aH Рес-публикасы Али МэЬкэмэси- нин Ьенмуну шэрЬ етмэк де-Jил. Буна пугугум }охдур. Индики Ьалда мэнэ ¿алныз Ьэлак олан журналистнн Ьэм-карларынын муЬакимэлэринэ ез мунасибэтими билднрмэк тэклиф олунуб. ЧишОэт ишиндэ ики тэрэф вар: зэрэр-чэкэн вэ чани. ШубЬэсиз, зэрэрчэкэн тэрэф мэЬкэмэ-нин Ьекмундэн наразы галар-са, Али МэЬкэмэ]э нэзарэт гaJдacындa шикaJэт верэ билэр. Рэшид Рустамовун иш }олдашларыны зэрэрчэкэн тэрэфин эдалэт ахтаран тэ-рэфдарлары Ьесаб • етмэк олар. Буна керэ дэ оилары Ьеч кэс ез фикирлэрини, вер-cиJaлapыны билдирмэк Ьугу-гундан мэЬрум едэ билмэз. Хусусэн дэ сеЬбэт сон дэрэ^э мурэккаб вэ долашыг про-сесдэн кедиреэ. Муэллифлэрнн езлэринин дэ е’тнраф етдиклэрн кими, J азы да криминалистика сэ-нэти бахымындан бэ'зи дилетант мулаЬизэлэрэ дэ joл верилэ билэр. Догрудан да журналистлэр нэ пешэкар nyri лйстдир. Онлар садэчэ олараг гэлэм достларынын эсл гатиллэринин тапылмасыны HcTejnpnap. Очеркдэ ]азы-лаилар догрудурса, истинта-гын вэ мэЬкэмэнин сэЬвлэ-ринэ ]алныз тээссуф етмэк олар/ МэрЬума атылан кул-лэлэрин ортада олмамасы. шаЬндлэрин ифадэлэриндэки 3HflAHjJaTnap вэ дикэр факт- * лар шубЬэ учун эсас верир. И шин езу илэ этраф лы таныш олмасам да (бунун учун Ьэфтэлэрлэ, бэлкэ дэ ajлapлa вахт лазымдыр), Ьэр Ьалда муэллифлэри гэлбэн баша душурэм вэ онларла haMpa’JaM: бутун Ьалларда эдалэт ез JepHHH тутмалы. эсл MHHajdTKapnap узэ чыхарылмалыдыр. Чунки журна-листин гэтли ади чина]эт де-¡ил. Белэ чина]этлэрин гар-шысы алынмазса. нэтичэси даЬа ачыначаглы ола билэр. Инди Aaap6aj4aH мустэгял девлэтдир, онун ез мэЬкэмэ-си вэ прокурорлугу вар. Ьэм али мэЬкэмэнин сэдри Тапир Кэрнмли, Ьэм дэ баш прокурор HxTHjap Ширинов ез иш-лэрини мукэммэл билэн пешэкар Ьугугшунаслардыр. Куман едирэм ки, «Халг гэ-зети»нин чыхышына Ьэр ики-си o6jekTHB мунасибэтини билдирэчэк, ишин o6Jeicn» 'eJpэнилмэcини тэ’мин едэ-чэклэр. Биринчи дэрэчэли мэЬкэмэ коллек^асынын чы-хардыгы Ьекму нэзарэт raj-дасында Joxлaтдыpмaг Ьугу-гуна онлардан башга Ьеч кэС малик Aejun. Majac М8ММЭДОВ, Азэрба]чая Ьугугигуиаслар Иттифагы сэдрниин му-ааняи, Азэрба|чаныи эмэи-дар Ьугугшунасы, Ьугуг елмлэри намизэди. 2. КЕЧИД HCJIAhATЛАРДАН БАШЛАНЫР [ОЛЛАР, РУБЛ ВЭ аИПЕРИНФЛДАСША PycHjafla JapaHMHm b93hJ-J9T — hипepинфлjacиja мэЬз будчэ кэсирини артыг пул кэсмэк joлy илэ едэмэк чэЬ-ди нэтичэсиндэ эмэлэ кэлиб. Экэр бир aj эрзиндэ 100 милJapд рубл элавэ пул бу-’рахылырса, бу Ьэмин aja гэдэр олан умуми пулун алы-чылыг ra<^HjjaTHHHH 100 мш^ард рубл азалмасына, учузлашмасына кэтирир. Башга сезлэ, будчэ кэсири эЬалинин b33hJJ9THhhh агыр-лашмасы Ьесабына едэнилир: пул rHjMawH душур, мэЬсул аргымы учун стимул азалыр. Она керэ дэ нэ олур-олсун пул кэсилмэсини даЗандыр-маг лазымдыр. Борч алмаг пул кэсмэ]э нисбэтэн даЬа саглам, тЫ1лукэсиз 1олдур. Мэсэлен, АБШ-да девлэт ahanHja кулли миг дар да пул борчлудур. Экэр АБШ Ье-кумэти элавэ доллар бурах-магла бу борчу едэмэк ис-тэсэ1ди, онда HrTHcaAHjjaTbiH-да инфлJacиja эмэлэ кэлэр. HrTHcaAHjJaT даЬа пис B83HJ-Зэтэ душэрдн. Биздэки, елэчэ дэ рубл Эонасынын дикэр елкэлэрин-дэки агыр B93Hjj9T Pyenja-нын, нечэ дeJэpлэp, пул ис-теЬсалы cnjacaTHHfld олан негсанларын нэтичэсиндэ Ja-раныб. Рубла инам азалыб, нэтичэдэ пулу чох олан физики вэ Ьугуги шэхелэр ез пулларыны баЬалашмагда олан доллар алмага хэрчлэ-jHpnap. Долларын г^мэти инди о гэдэр артыб ки, ону jaлныз рублларынын батма-гындан горханлар ала билэр-лэр. Бу саат елэ бир эш]а кестэрмэк олмаз ки, ону 250—300 рубла вэ даЬа да баЬа сатылан долларла алмаг бирбаша рублла алмаг-дан учуз олсун. Онда нэ учун долларын рублла г^мэти куну-кундэн артыр? Доллары рублла белэ баЬа rnjMa- тэ аланлар сонра 63 нэ алырлар ки. ov онлара aha 5у доллара рублла алмагдан да^а хе]йр-ли олсун? Мэн белэ бир мал тэсэввур едэ билмирэм. Экэр 1 доллара АБШ-да эн 1ах-шы Ьалда 200—250 грам эт алмаг оларса, бу гэдэр этин биэдэ г^мэти 20— 30 рубл-дан артыг дeJил. Бутун мэЬ-суллар узрэ бир долларын рублла г^мэтини бу гaJдa илэ Ьесабласаг. о, 10—35 рубл арасында олар. Онда бэс нэ учун бир долларын рублла ги^мэти 250—350 рублдур? Елэ бу езу Jyxa-рыдакы мулаЬизэни тэсдиг едир. Дикэр тэрэфдэн, Ру-си1а девлэти Ьэддэн артыг рубл бурахыр вэ ону доллара дэjишиp, белэликлэ, езу-нэ вaлJyтa ehтиJaты Japaдыp. Агырлыг исэ бутун рубл эонасынын эЬалиси узэринэ душур. дан сонра Ьэр JepAa JaAHN3 манат гэбул едилмэлидир, бутун дикэр пуллар харичи пул кими сэрбэст THjM9Ta са-тылыб алынмалыдыр. Бу. баЬалашманын гаршысыны дыр: A3ap6aj4aHAa нэ варса — торпаг, онун тэкиндэки вэ устундэки тэбии сэрвэт-лэр. инсанларын бу кунэ гэдэр JapaTMbim олдуглары мадди вэ мэ’нави сэрвэтлэр чох тез алар, мэЬсул боллу- бутун эhaлиjэ мэхсусдур. Бу гу JapaTMara имкан верэр. мэЬсул истеЬсалынын артма-сына стимул JapaAap. Инди Азэрба1чандан рубл зона-сына апарылан мэЬсулун му-габилиндэ pecпyбликaJa эса-сэн рубл кэтирилир. Деври!-JaAa jaлныз ез eanJyiaMH3 оларса. онда рубл эвэзинэ pecпyбликaja онун еЬтнЗачы-ны едэ ja билэн мэЬсул кэ-тирилэчэк, Ja да манат рублла даЬа элверишли курсла, мэсэлэн, 1 маната 15—20 рубл вэ ja даЬа баЬа саты-лачаг, A3apoaj4aHAa адамба- шына душэн мэчму милли мэЬсул кетдикчэ артачаг. Бу Нэтичэдэ белэ олур, Ьэм дэ башлыча олараг ис- теЬсалда интеллектуал эмэ-!ин тэтбиги Ьесабына, Ja’HH Зуксэк эмэк мэЬсулдарлыгы-ны тэ’мин едэн технолок^а-ларын тэтбиги, истеЬсалын JaxuH тэшкили Ьесабына ар-тачаг. ки, 10.000 рубллуг бир куп-Jyp бурахмаг 30—40 доллар- лыг бир Kynjyp бурахмага ек-вивалент олур. Ьэм дэ белэ чыхыр ки, xyja бу Ьеч бир эмэк сэрф етмэдэн haeajbi баша кэлир. Анчаг игтиса-flHjjaTfla да физикада мад-дэнин вэ енержинин итмэмэ-си ганунуна oxiiiajaH бир га-нун вар. Ким Ьеч бир эмэк сэрф етмэдэн, мэЬсул истеЬ-сал етмэдэн кэлир элдэ едэр-сэ, о, буна кимлэри исэ ал-датмаг Ьесабына наил олур. Эсл базар игтисаднИаты буна joл вермэз. Эсл базар нг-THcaAHjjaTbiHbiH ганунларына Керэ 40MHjJaT9 xejwp вермэ-JaH шэхе езу xejHp элдэ едэ билмэз. МАНАТЫ AOBPHJJdJd Руси)анын пул cHjacaTH АзэрбаЗчаны да hипepинфлJa-cHjaja кэтирэчэк. Белэ олан Ьалда биз тэ’чили сурэтдэ ез пулумузу fleepnjjaja бура-Хыб. рублу харичи вал]ута кими кундэлик курсла алыб-СатмальОыг. A3ap6aj4aH ез пулуну fleepHjJaja бурахдыг- ХАРИЧИ ИНВЕСТИСШАЛАРА КЕНИШ JOJ! Мутэрэгги технолоки1ала-ры истеЬсалда тэтбиг етмэ-)нн Joллapындaн бири дэ харичи инвестис^алара шэра-ит JapaTMarflHp. Лакин кэрэк харичи инвесторлар ез капиталынын батмасынын горхусуну чэкмэсин. кэлир кетурмэк шансына малик олсун. Бу Ьэм дэ биздэ иш-кузарлыг (бизнес) мэдэн^-)этинин Jyксэлмэсинэ вэ саг-лам рэгабэт )аранмасына ке-мэк едэрди. езлэшдирмэ Халг тэсэрруфатыид% дуз-кун езлэшдирмэ cHjacaTH эн вачиб мэсэлэдир. Бурада эсас принсип белэ олмалы- нун девлэт элиндэ олан вэ езлэшдирмэ учун нэзэрдэ ту-тулан Ьиссэси бутун эЬали)э бэрабэр белунмэлидир. Бэ’зи-лэри Ьэр бир муэссисэнин ез ишчилэрин© мэхсус олмасы-ны эдалэтли 'принсип кими ирэли сурурлэр, Бу, чох эда-лэтсиз муддэадыр. PycHjafla haJaTa кечирилэн cnJacaT дузкун тэтбиг едилэреэ, аз дэ)ишикликлэрлэ биздэ дэ haJaTa кечирилэ билэр вэ бу. эн эдалэтли езлэшдирмэ raj-дасы олар. 0злэшдирмэни raTHjj3H му-эсс исэ лэри пула (истэр милли пул олсун, истэр рус пулу, истэр доллар) сатмаг Jo-лу илэ пэ]ата кечирмэк олмаз. Чунки белэдэ девлэтли-лэр дапа да девлэтлэнэчэк. касыблар дилэнчи Ьалына ду-шэчэклар. Биздэ тэмиз )ол-ла девлэтлэнэнлэр Joxflyp — нэ етэн 70 илдэ. нэ дэ сон иллэрдэ. Бу кун дэ A30p6aJ-чанын JeHH бурахылан милли пулу а)ры-а)ры адамлар тэрэфиндэн JbirbMbip. Руси-)ада олан кими, езлэшдирмэ учун ajpbiHa ги]мэтли кагыз-лар бурахмаг лазымдыр вэ о бутун эЬали]э адамбашына бэрабэр белунмэлидир. Буну эввэлдэн пулла thJm9t-лэндирмэк лазым де)ил, )ал-иыз MyaJJaH «ваЬид» олма-лыдыр. Бутун муэссисэлэр, Ьэтта торпаг да бу «rHjMaT-ли кагыз» ауксионунда са-тылмагла езлэшдирилмэлн-дир. КЭНД ТЭСЭРРУФАТЫ • Кэнд тэсэрруфатында мэЬ-сулдарлыгын ¿шагы олмасы-нын сэбэблэри Ьэр зона учун, Ьэр эразн учун а}рылыгда арашдырылмалы вэ конкрет тэдбир керулмэлидир. Биздэ тахылын, картофун, гаргыда-лынын мэЬсулдарлыгы Ьэтта Белчика. haiландиJa кими шимал елкэлэринэ ннсбэтэи 3—4 дэфэ. бэ’зэн даЬа аша-гыдыр. АзэрбаЛчанын игли-мини, торпагыны вэ дикэр амиллэри нэзэрэ алсаг, эк-синэ, мэЬсулдарлыг биздэ даЬа чох олмалыдыр. Кэнд тэсэрруфатында интенсивлэш-мэ учун тэбии имканлар биздэ чохдур. Лакин бу имканлары haJaTa кечирмэк учун шэраит joxjyp. кэнд тэсэр-руфатынын тэшкили чох аша-гы C9BHjJafl3flHp. Индики га-нунлар Азэрба}чанда кэнд тэсэроуфатынын. caHajeHHH елмдэн бэЬрэлэимэсинэ ]ол вермир, бу елмдэн истифадэ-етмэ марагыны Ьечэ енди-рир. Сон бир нечэ илдэ эмэк интизамы. rajAa-ганун, иш-кузарлыг кездэнпэрдэасма илэ эвэз едилд^инэ керэ елкэнин тэсэрруфаты демэк олар ки, учурум гаршысын дадыр. Иш о Jepa чатыб ки 6eJyK эрзаг гытлыгына бах Majapar JeHa дэ ajpu-ajpbi 1ерлэрдэ Jepли haKHMHjJaiHH рушвэтхорлуг ме)ллэри узуи-дэн (март, апрел, MaJ. и]ун ajnapMHAa) экилмэмиш тор-паглар галыб. Бу мэсэлэлэр тэ’чили ез Ьэллини тапмалы дыр. JyxapHAa fleJiwflHjH ки ми, бир чох алимлэр. агро-номлар, бaJтapлap, умуми^ 1этлэ, кэнд тэсэрруфаты са пэси узрэ ихтисаслашан му-тэхэссислэрин бир гисми гув-вэсини кэнд тэсэрруфатынын елми эсасларла тэшкилннэ сэрф етмэлидир. Белэ мутэ* хэссислэрин маашлары инди-ки кими 3—4 мин рубл Jox 15—20 мин рубла чатар Ьэм дэ маашы индики кими будчэдэн Jox, езлэринин тэт-кил етдиклэрн тэсэрруфат-лардан аларлар. Ьэр Ьалда елэ етмэк лазьгмдыр ки, jas-да экилмэмиш саЬэлэр бу дэ-фэ истнфадэсиз галмасын. Чэлал АЛЛАЬВЕР, 1ЕРДШЕ8, ■рофессор. Коммунист бисавад лидерлэри дэ вахти-лэ белэ де}ирдилэр. Эввэла, меЬтэрэм бэjлэp. сизи haKHMHjjaTa кэтирэн за-мандыр, онун инкишаф га- XrXiSX'ZSSP. лугу хырдаласаг ки, М. Горбачовун, Б. Jeлт-синин «фитвасы» илэ вэ мил-Joнлapын азадлыг арзусунун Ьекму илэ дагылан 6eJyK бир HMnepHjaHbiH сугуту сизи Ьа-кимн^этэ кэтириб. Элбэттэ. бутун ССРИ мщ^асында кедэн бу дагылма просесиндэ A3apoaj4aH халг азадлыг Ьэ-рэкатынын мисилсиз хидмэт-лэрини вэ фэаллыгыны да 6eJyK ифтихар Ьисси илэ rejfl eTMajH езумэ борч билирэм. Бу ез ¿ериндэ. Икинчиси, Халг ЧэбЬэси узвлэринин му-баризэсини вэзифэ caiahflj-JaTHapH илэ мукафатландыр-магы нэ дэрэчэдэ дузкун Ьесаб* едиренниз? Гэдим муд-риклэрдэн бири /tejifÓ ки, «фэзилэтин мукафаты — елэ фэзилэтин езудур». Ахы чэбЬэчилэрии дэ белэ бир му- »лэ адамлары Мудафиэ етмэк, чылгын Ьу-чумлардан горумаг Ьамымызын мэ’нэви борчудур. БИР Macanaja дэ диг-гэтинизи чэлб етмэк HCTajHpaM. Биз Ьэлэ ме- ханизминдэи, девлэт планы де1илэи эсарэтдэя азад ола билмэмишик, бу истигамэтдэ Ьэлэ Ьеч бир радикал Ьэрэ-кэтимиз oлмaJыб. Нэ Jaxuibi ки, oHMajH6. Лазым да де-]ил, чунки биз кеЬнэ прин-сиплэрдэн Ьэлэ xejли асылы-Jur. Керунур. игтидарда олан гуввэлэр дэ буну баша душур вэ радикал кестаришлэ-рэ тэлэсмирлэр. Чох эчэб. Зэрнэн оланы зорла елэмэк олмаз! 1 Бу JepAa ики суал MeJflaMa чыхыр: биринчиси, нечэ олур ни, сосиаляст мунасвбэтлэрн ejBouia галдыгы Ьалда о алэ-ши фэал гуручулары вэ би-личилэря baJaT сэЬнэсиндэн узаглашдырылыр? укинчиси, Меча олур кн, сосиаляст му-иасибэтлэрнии гэбул етяэ- АманДыр, узаг олуи езуну-зэ алудэликдэн. Мил^нлар-ла Вэтэн оглуну, онларын кенул h apa J ыны AHHAajHH. торпагын агрысына мэлЬэм тапмага чалышын. Бунун исэ эн дузкун вэ JenaHa Jaiy елмдир, Ьадисэлэрэ, инсан-лара j у кс эк елми бехышдыр, мудрик мунасибэтднр. Биз мудрик олсаг торпагымызы. тэсэрруфатымызы, демэли. TaaejHMH3H дэ анчаг AyHja-кермуш агиллэрэ тапшыра-рыг, дэлиганлы радикаллара jox! Кэлин аталар сезу сэ-вииэсинэ jYкcэлмиш мудрик бир кэламы Ьэмишэлик 1а-дьичызда caxflajar: КЭНЧЛИК КЭЛЭЧЭаИМИЗДИР. Бэли, мэЬз КЭЛЭЧЭ1ИМИз. Мэнтиг дэ белэ flejHp, Ьэгигэт дэ будур. Биз мудрик олсаг Азэр-6aj4aH огулларыны коммунист, чэбЬэчи ады илэ бир-биринэ гаршы го}марыг. Бэс-дир 7 милjoнлyг халгы 7 мин jepa парчаладыгымыз. Кэлин бу чаЬиллнк силаЬла-рыны атыб, агыл, Ьикмэт си-лаЬы илэ ¿арагланаг. Азгын вэ гэддар душмэни эзмэ|ин }екаиэ JoAy аглын, ел мин jo-лудур. Вэтэн торпагымызын, онун мугэддэе бир парчасы олан JapaHbi Гарабагымызын хошбэхтлик ачары мудрик-лэрин элиндаднр. Кэра] ФЭЗЛИ. Г 9 3 E Т К • Ш К Y м Ф Ахундов адына Азэрба]чаи Девлэт Опера вэ ir..Uu«Ra VicoaiHa вэ Курчустая артнетлэрв Пуч- Балет Театрыяда Укра]яв вэ Курчустаи артнетлэрв ;¡J!L «Тоска» тамвшасыны о]на]ырлар. чнннетн _    __ укра)наЯын халг артист* Александр Вострр]«ю!Г, ^ка - У*Рэ]нанын халг артисти Светлая* Дов^”Гм««ДО.У-ДУР    Амрнмфор«. КИЗЛИ ПРОТОКОЛЛАР ТАПЫЛААЫШДЫР Рус^а ФeдepacиJacы Ьекумэти jaнындa Архив Ишлэри Комитэсиндэ мэтбуат кон-франсы кечирилмишдир. Журналистлэрэ мэ’лумат вермишлэр ки, Рус^а Федераси-Jacы президенти архивицдэ 1930—1941-чи иллэрдэ багланмыш Совет—Алманза кизли сазишлэри тапылмышдыр. Ашкар олун-муш 9 сэнэдин арасында Полша эразиси-нин И. В. Сталинин вэ Риббентропун им-заладыгы ики хэритэси, Ьэм дэ Алман^а-нын Литва эразиеннин бир Ьиссэсинэ ид-диалардан эл чэкмэси барэдэ 1941-чи ил 10 1анвар тарихли протоколу да вар. «Труд». чох кезламели олачаглар # Тэхминэн 10 и л дэн сонра Авропа Бир-ли1инэ дахил едилэчэклэри вэ’д олунмуш Полша, Мачарыстан вэ Чехо-Словак^а де-1эсэн, чох кезлэмэли олачаглар. Чунки бу елкэлэр. илк невбэдэ сэрбэст базарын гув-вэсииии тэ’сиринэ там мэ’руз галачагына игтисади чэЬэТдэн Ьазыр олмалыдыр. Онларын гаршысында го]дуглары мэгсэдэ кедэн 1ол исэ раЬат де]ял. Устэлик, Авропа Бирли1и дахили кхтилафлар девруну ]аша-jыp. Буна керэ дэ онун кеиншлэндирилмэ-си мэсэлэси арха плана кечирилмищдир. «Правда». ОРДЕН, ЮХСА ЬЭ!АТ! Де]эсэн, орден вэ медалларын сатышын-да газаимаг истэ]энлэр ачыг со]гунчулуга кечмшдлэр. Бу 1ахынлама ики чавач ог-лан Новосибирск вила/этнндэкн кечмиш колхоз сэдрлэрнндэн биринэ зэнк вурараг Вэтэн тарнхи вэ катхоз Ьэрэкаты илэ ма-раглацдыгларыны демишлэр. Лакин тарих «лэпирчилэри» он дэгигадэн чох мэшгул етмэмишдир. Сонра онлар Jaшлы Сосиалист Эмэ1и ГэЬрэманыны дejMYШ, голларьжы бaглaJapaг гочадан Орденлэри Ьарада сах-ладыгыцы сорушмушлар. ГэЬрэман ез гэЬ-рэман кечмиши илэ hэJaтындaн бирини сеч-,мэли олмушдур. Лашамагу устун т'утаи го-ча ики Ленин орденини, Ок^абр Ингилабы вэ Халглар Достлугу орденлэринн кеэлэ-нилмэз гонаглара вермишдир. «Рабоча]а трнбуна*. РУСИМ МЭЬВ ОЛУР Русина даны демографик вэзи]]эт кет-кеда агырлашыр. Бу илин ]анвар—август aJлa-рыида догуланларын са1ы етэн илин мува-фиг деврундэн 148 мин нэфэр, 1а да 12 фв* из аздыр. Девлэт Статистика Комитэсн 9 а| эрзиндэ республнканын сосиал-игтисадн инки-шафынын 5екунларына эсасэн хэбэр верир ки, Ьэмин муддэт эрзиндэ Ьэр мин руси-1альНа чэми И Jeни Догулмуш керпэ ду* шуб. Мурманск. Москва. Твер вэ динар вила1этлэрдэ бу кестэричи Ьеч 9-а да чатма-мышдыр. ЭЬалинин тэбии азалмасы PycнJaиыи 77 инзибати-эрази белкэсинин 41-дэ. Jэ,нн эЬалинин 67 фаизинин ]ашадыты ]ерлэрдэ ге]* дэ алынмышдыр. Бу сэбэбдэн 8 а] эрзиндэ республика эЬалисинии са]ы 72 мин нэфэр азалмышдыр. Девлэт Статистика Ка митэсинин прогнозу на керэ. бу ил елэнлэ-рин са]ы догуланларын саундам 160 мин. ]а да 10 фаиз чох олачагдыр. «Правда»* ;
RealCheck