Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - October 27, 1992, Baku, Azerbaijan ХЛЛГ ГЭЗЕТН 27 ОКТ1АБР 1992-чи ИЛ. HS 201 Кудуя хэбэрлэри бмт куну мунАСиватила БИрЛЭШМЙШ Миллвтлвр Т#ШК*Л«ТЫ куну мумасибэтилэ Аэ«рба}чаи Рвспубликасюиыи Харич» Ишлар Наэирли}*ндэ Тофкг Гасммоаун ВМТ-нии мухтэлиф бэгмэлэриидэ ишламиш АаэрЗДчаи мутахассиелари ила карушу кэчирилмишдир. БМТ*да Ааарба)чаиын фаалинатинй канишлаидирмак, рас-публикаиын гаршысыида дураи пробламларни Нэлли учуй бу тэшкилэтын ммканларындан даНа фаал истифада этмэк масаласииа д*мр атрафлы фикир мубэдилэси олмушдур. Бу истигаматда иш апарылмасында Харичи Ишлар Нв1нрлн|ииии вазифалари музакира адилмишдир. АЗЭРБАЗЧАН тибб ишчилэринин УМУМДУША СвНИЛЭ ТЭШКИЛАТЫНА МУРАЧИЭТИ Республика СаНм||в Назирли|индэ тибб ичтимаииатиним Азарба]чамын умумдун|а сэИи|Зэ ташкилатына гебул олуима-сына Ьаср адилмиш ¡ыгыичагы качирилмишдир. ¿ыгынчагын иштиракчылары Умумдун^а СэЫ^э Ташки-латынмн баш директору Хироси Накадзима)а гебул атдиипэ ри мурачиатда амии олдугларыны билдирмишлар ки, онлар республмканы бу ташкилатда ла|игинча тамсил атмак учун вар куч лари ни есиркеме)ачеклер» Мурачиатда даНа сонра да* ¿»лир ки, распубликамыаын аразисинда баш иидир дэНшэт-ли муЬариба кадир. Бала бир шараитда а дам пара тибби ¿ардым кестсермак учун хуеусила бэ)ук са^лар кастармак лазымдыр «а биз бу саНэдэ Умумдун|а СаЬииа Ташкилатына умид 6агла)ырыг. ЬУСЕЗН ЧАВИДИН ЗУБИЛЕЗИ ГЕЗД ЕДИЛМИШДИР Окт)абрын 23-да Нахчыванда ба^ук Азарба)чан шаири вв драматургу, мутафаккир Ьуса|н Чээидин мазеры ануна аклил го1улмушдур. Мухтар распубликанын ¿арэдычы зи]алылары* нын бура|а толлашмыш нума{андалари машЬур Нэм}орлмлэ-ринин хатирасини бир дагигалик сукутла ¿ад атмишлар. Ьуса{н Чааидин аиадан олмасынын 110 илли}и мунасибатиле шаирин мазары гаршысыида тантанали митинг качирилмиш, онун асарлариндан парчалар охунмушдур. Тантанали мара-симда чыхыш адан Нахчыван парламентинин башчысы Иа{-дар 8лм)'ав Чавидин ирсини ¿уксак г^матлэндирмишдир. О, Азарба{чан хапгыны шаирин маэарыны ва ев муза{ини абадлашдырмаг мэгсэди.илэ Н. Чавид фондуна камак атма-{е чагырмышдыр. Ч. Маммадгулузада адына Нахчыван Мусигили Драм Таатрында Чааида Ьаср адилмиш хатира качаси качирил-мишдир. азадлыг нэрэкаты тарихинэ диггат М. Э. Расулзада адына Бакы Давлат Униварситатинда «Шф МаЬаммад Х^абани ва 1917 — 1920-чи илларда Чану-би Азарба{чанда милли азадлыг Ьаракаты» мавзусунда елми дискусси]а качирилмиш, каркамли азадлыг мубаризинин «¿а-си карушлари, асрин авзалларинда куна} Азарба}чанында ич-тимаи просаслар барада сеЬбет катмишдир. Дискусси}а иштиракчылары али мактаб талабаларинин cи¿acи биликлариии даринлашдирмак учун XX асрда балкэде Азарба|чан, Иран ва ТурМада баш вермиш си^аси Ьадисалэрин а)рэнилмэсина устунлук варилмасини зарури Ьасаб атмишлар. «XX асрин еввеллэринде Азарба{чанын си{вси парт^алары», «Туркмении муасир cиíacи парти^алары», «Ататуркчулук», «Аээрба}-чан Соаат импэри}асы теркибинде», «80-чи илларин ахырла-рында Шимали Азарба{чанда ичтимаи-си|аси Ьаракат», «Иран Ислам иигилабы» мавзуларында да бала дискуссМалар ка чирмак таклиф олунмушдур. А30РИНФОРМ — Я1И РЕДАКСИЗА ЗЫГЫНЧАГЫ Информаси}аиын таз каЬналан амтаэ олмасы Ьач ким-да мубаЬиса догурмаса да, окт]абрыи 23-да Аэаринформ журналистларинин ва онларын харичи Ьамкары, 1унв|тед Пресс Имтерне)шнл АкантлМинин хусуси мухбири Га} Чазанын иш-тиракы ила качирилмиш бирлашмиш ¿арадычылыг ¡ыгынча-гынын музакира меазусу олмушдур. Харичи кутлави инфор масща васиталари ила алагалари канишландиран Азаринформ дуМанын бу ан 6э)ук акантликлариндан бири ила бирбаша икитарафли амакдашлыг Ьаггында мугавила Ьазырла{ыр. Распубликанын си}аси ва игтисадм Ьа{аты, бурада баш варен дамократик просаслар, Гарабагдакы Ьадисалар Ьаггында ичмал матариаллары Ьазырламаг магсади ила Aзap6ajчaнa калмиш гонаг JПИ журналистларинин иш «сирлариндан» данышмышдыр. «ШЕЛЛ» ЗЕНИДЭН ГАЗЫДЫР1 ДуМанын ан ба{ук нефт ширкэти сайтам «Ро^ал Датч-Шелляин амакдашлыг имканларыны ©¿ренмак магсади ила бир Ьафта)в ¡ахын Бакыда олан нума}эндалэри Азэрба|чан Давлат Нефт Ширкатиндан чох да чалбедичи олма}ан таклиф-лар пакети алараг «атмишлар. Давлат Нефт Ширкатинин раЬ-барлМинда Ьач да киэлатмирлар ки, екэр «Шелл» ила амэк-дашлыга киририкса, дамали, распубликанын манафа}и учун онун имканларындан максимум истифада етмек лазымдыр. Буна кара де ширкатин музакирасина риск дарачаси ¿уксак олан ей чатин ла^иЬелэри вермишлер. -Ф- Амрб»|<ми Дмм* АгвосммН Л*(мН* Иксттуту •ммчиштрм — ма мар 0«аам|а Тапа|ааа аа мукам"< «•««■ труктор Саара Гвдкром. Оияар Ч*бра|ыя р.|<шунд. саяымачаг (аиа гаааваим аа|«Л*си уаари^ям^аар.^ ^ ti ГАЗДАЛАМ ЬАГГЫНДА 1 ХЗЭРБАЗЦАН „ ПРЕЗИДЕНТИНИН Ф0РМ ‘ Азвфбб1чан РесЬубликасы диДдт^алы эразкснндэ ЪэлаЬОМли ор*( рэт    ^    £ гайлар тэр&фикдэн т^гулан сштылмасыяы гачаг малла элагэдар мэсэлэ- KQMHccHjaJa paJ лэри тэнзимлзмэк мэгсэди нчра ЬаюшяЛэти иле герара алырмг.    нын ну^эндееи li Туту^штататет.,^^^ €W мин малы кечирмэ^ "чйЬд бине^рЬэд дэствсинии.^ S5iU Д Л ».у* V* к; » %i 1    .^1    ап* itti тиче- - ^ ^ *Х < : % i Ò. ! квстерэнин mexcHjteTH MyoJ* ¿ей олунд^гДа, Азэрба|чан Реснубликасынын инзибати вэ чинаЗэт-просессуал ганун-веричилнЗиида нэзэрдэ туту-лан га ¿да да мувафиг дввлэт органларына теЬвил верилир -2. A3©p6aj4aH Республика сынын селаЬи^этли органла- к-, ры тарэфинден гачаг мал ки- < ми тутулмуш эшЗалар (пул. ги]метли кагызлар ва зииэт эш]алары; силаЬ. двЗуш оур* саты. парулаЗычы. зэЬэрли. радиоактив, наркотик маддэ-лэр ве мввчуд ганунверичи-ликлэ сатышы гадаган едил миш дикэр маллар pYK. бЬрКИ муфйТТИШЛЧ}!!, г лис. прокурорлуг оргаялары- ^ нын нумаЗенделэри рлунур. КомиссиЗа h»P. танин ахырыида «з фэалй1{*' u-¿ • тннин нэтичэлэри паггында . АзэрбаЗчан . _ «есиубликасы нищ лрезиденти анаратьшы» дев- ^ лэв'-Ьугут ше’бесннэ мол у мат    ¡f тегдим.рдир. -.if." "3. Гачаг малык-сатыш гиЗ- ц,. ;, матинин Ю фаизя fu». Семжвар    кечжржл ЭЬалинин сосиал мудафи-эсинэ дайр президентин фэр--манлары ве Милли Мечлисин гэрарлары иле элагэдар Азэр-баЗчан Республикасы Дввлэт Эмэк вэ Сосиал Мэсэлэлэр Комитэси шэЬэр вэ paJoH эмвк мувэккиллэри учун груп Иалында Ьэфтэлик семинар-лар тэшкил едир. 1992-чи илин октЗабрында Бакыда 20 шэЪэр вэ раЗон эмэк мувэк-киллиЗинин семинары кечи-рилмишдир.    Семинар мэш* гэлэлэриндэ «Базар игтиса- диЗЗатына кечид шэраитиндэ эЬалиннн сосиал мудафиэси саЬэсиндэ дввлэт сиЗасэти», «ЭЬалинин кэлирлэринин ве эманэтлэринин индекслэшди-рилмэси Ьаггында ганун вэ онун тэтбиг олунмасы», «АзэрбаЗчан Республикасын-да аИалинин мэшгуллугу har-гында ганун вэ онун hejaia кечнрнлмэси» вэ башга мев-зуларда муЪазирэлэр охунмушдур. Мэшгэлэлэрдэ ко-митэнин мутэхэссислэри ра-joH, шэЬэр, эмэк еЬтиЗатлары балансыныи тэртиб едилмэ-си, будчэ тэшкилатларында эмэЗин адэнилмэси, эмэк шэ-раитинэ керэ нэзэрдэ туту-лан кузэштлэр вэ имтиЗазлар, ваЬид тариф чэдвэлинин тэтбиг олунмасы, минимум ис-теЬлак будчэсинин вэ истеЬ-лак зэнбилинин Ьесабланма-сы ними мэсэлэлэр узрэ ке-ниш изаИат вермишлэр. Со-нунчу кун семинар иштиракчылары эЬалинин сосиал мудафиэси саЬэсиндэ ЭзизбэЗов pajoHy эмэк мувэнкилинин иш тэчрубэси илэ таныш ол-муш, комитэнин рэЬбэрлиЗи-нин иштиракы илэ музакирв олунмуш мэсэлэлэр этрафын-да фикир мубадилэси кечи-рилмишдир. Илин ахырына-дэк галан шэЬэр вэ раЗон эмэк мувэккиллэри учун да бела семинарлар тэшкил еди-лэчэкдир. Мэммэдага СЭР ДАРОВ, АзэрбаЗчан Республикасы Девлэт Эмэк вэ Сосжал Мэсэлэлэр Комктэсншп тэш-* кялат вэ методики иш шв -бэенния баш мутэхэссиси. олмагла). Ьэмин эшЗалары дввлэт сэрЬэдиндэн. кечирмэ-Зэ чэЬд кестэрэнларин шэх-сиЗЗэти муаЗЗэн олунмадыгда. В Зон, шэЬэр ичра ЬакимиЗ* ги башчысынын апараты нэздиндэ Зарадылмьци М>4ис-. cHjaJa таЬвил верилир. КомиссиЗа Иэмии эшЗаларын rej- пул вэсаити Ьэмин малы .т. ь Вил верен органын Ьесабыяа, 10 фаизи Зерлн будчэЗэ. лан Ьиссэсй нсэ дввлэт буд* исткна - ',асИИ® кечирклс™ Ичра haKHMKUS» вашчыг, ларына ¡ухарыДа кветэрил-миш гвЗдада З^рля ttyWJ* дахил олмуш вэсаитдэн сэр-Ьэд гошунлары, комрук вэ кемрук полной органларыныв маддн-техники еЬтиЗачлары учун БЬтифадЗ eVttW 'hyryty верилсин.    ,4г АзэрбаЗчан Республикасы нын Бакы шэЬэри, 23 октЗабр 1992*чи ил. N9* ЛУМ АТ ,!Н _цл. АзэрбаЗчан Республикасы президентинин фэрманы илэ сур’этлэндирмэк мэгсди илэ АзэрбаЗчан Ррспу^лцкасывы*   _ а»   —■ я ^—    а    т    як    «■    va    eaflP_  _________ т.,_______ Азэртеутах    f республикада игтксади исла-:1 презизечти Заиывдц мэслэЬэт-,, пат програмларынын Ьазыр- мэшвэрат органы олан игти- ssrssSre гУин рэли баад штнсадиДаты сис- 0НУН эсаснамэси лэс^иг едп« . теминин бэргэрар' олмасынч. чмишдир!{ . Ы, .» -, -д. » sf БИР ЭЛДЭ ИКИ ГЯРПЫЗ !А d Эмэк фэалнЗЗэтимин сон бир нечэ или билаваситэ ба-лыг муЬафизэси илэ баглы олмушдур. Республикамызда балыгчылыгын вэзиЗЗэтинэ муэЗЗэн гэдэр бэлэд олан адам ними саЬэнин , муЬум бир проблеми барэсиндэ фикир-лэрими сизинлэ бвлушдурмэ-Зн взумэ борч билирэм. СвЬ-бэт президентин 1992-чи ил 4 иЗул тарихли фэрманындан кедир. Дикэр мутэхэссислэр кими. мэн дэ инанырам ки, балыг-чылыгда идарэетмэнин чох-пиллэлиЗинин вэ пэракэндэли-Зин ара дан галдырылмасына, елми-тэдгйгат ишЛэринин чан-ландырылмасына, мадди-тех-ники йе малиЗЗэ вэсаитиндэн сэмэрэлй ястифадэ олунма-сына Звнэлдилмиш бу фермам республика эЬалисинин балыга вэ балыг мэЬсуллары-на тэлэбатынын вдэнилмэси-нэ кучлу тэкан верэчэк. ба-лыгчылыг саЬэсиндэ иллэр-_дэн бэри давам едэн Ьэрч-мэрчлиЗэ сон гоЗачаг, гиЗмэт-ли тэбии сэрвэтимиздэн Зал-ныз аЗры-аЗры адамларын де-Зил, бутун халгын фаЗдалан-масына шэраит Зарадачаг. Ьэ-¿ата кечирилэчэк тэдбирлэр саЗэсиндэ балыгчыларын вэ балыг тэсэрруфаты ишчилэ-ринин взлэринин дэ кузэра-нынын, эмэк вэ мэишэт шэ-раитинин кекундэн Захшыла-шачагы шэксиздир. Бир евз-лэ, республикамызда балыг-чылыгын проблемлэри илэ аз- чох таныш олан Ьэр кэс Фэрманы мустэгил АзэрбаЗчан дввлвтинин вз тэбии сэрвэт-лэринэ. бу сэрвэтлэрдэн сэ-мэрэли истифадэ едилмэсинэ гаЗгы кими гиЗмэтлэндирэ би-лэр. Лакин бунунла белэ, АзэрбаЗчан Дввлэт Балыгчы-лыг Консерни Зарадыларкэн «Азэрбалыгсэназе* ИстеЬсал БирлиЗи.    «Азэрбалыг», «АзэрбалыгсэнаЗесатыш» кон-сернлэри, Хэзэр Елми-Тэдги-гат Балыгчылыг Институту илэ бирликдэ балыгартырма вэ муЬафизэ иши илэ мэш-гул олан тэшкилатын да онун # тэркибинэ верилмэси тээччуб • догурур. Мэ’лумдур ки, республика-мызын еколокиЗасы нлдэн* ида-лислэшир. Тэбии муЬи-тия Золверилмэз дэрэчэдэ чирклэнмэси взуну балыг еЬ-тиЗатларынын азалмасында да кестэрир. Гызыл #балыгын, нэрэкимилэрин вэ ахчалы ба-лыгларын бэ’зи гиЗмэтли нов-лэринин еЬтиЗатлары ЗаДныз сун’и балыгартырма. Ьесабы-на горунуб сахланмышдыр. Бу барэдэ Ьэлэ 1989-чу ил-дэ мэтбуатда чыхыш етми-шэм. Эфсуслар олсун ки, о заман республика рэЬбэрли-Зи буна реаксиЗа вермэди. Ха-тырлатдыгым балыгларын тэбии чохалма Зерлэри демэк олар ки, мэЬв едилмишдир. Белэ шэраит^э балыг еЬти-Затларындан истифадэ олун-масына чидди нэзарэт едил-мэлидир. Балыг овлаЗан тэш- килатларын функсиЗалары-нын балыг муЬафизэ орган-ларынын функсизалары илэ бирлэшдирилмэси иеэ бела нэзарэтин ЬэЗата кечирилмэ-синэ raraJJaH имкан eepMaJa-чэк вэ елэ индидэн демэк. олар ки. чох ачыначаглы нэ-тичэлэрэ кэтириб чыхарачаг. НиЗэ? республикада балыг еЬти-Затларынын кэскин шэкилдэ тукэнмэси проблеми илэ уз* лэшэчэк. Балыг овунун ар-тырылмасы хатнринэ муЬафизэ тэдбирлэринэ лагеЗдлик взуну индидэн бурузв верир. Лени консернин Зарадылма-сындан Ьеч бир-ики Ьэфтэ кечмэмиш «БилкэЬ», «Со- едилмэси илэ нэтичэлэнэ би-лэр. Дуздур, Зени Зарадылмыщ нэЬэнк консерн рэЬбЬрлэри сиЗаиын бир элдэ чэмлэшмэ-синэ имкан верилмэмишдир. Девлэт мушавири, Ьермат-4ahai Л» Эли IHKI бУ «л нэпэнк консерн рэпоэрлари августун Ьда «Азэрбадыг» эмин едэ билэрлэр ки, онлар девлэт Консерыинии балыг ову Ьэчмннин арты- «»лэт Охущу киле/лидир Республиканын балыгчылыг тэшкилатлары узун ил-лэрдир ки, балыг овланмасы-иа дайр плана эмэл етмир. буна керэ дэ даим тэнгид олу-нурлар. Инди иеэ Зени Зара-дылмыш консерн илк невбэ-дэ бу керилнЗи арадан гал-дырмага. балыг овланмасы-нын Ьэчмини HdjHH баЬасына олурса-олсун артырмага ча-лышачаг. Ону балыг овунун тэнзимлэнмэси кими сон дэ-рэчэ муЬум бир мэсэлэ ду-шундурмэЗэчэк. Чох куман ки, гадаган олунмуш саЬэлэр-дэ. гадаган муддэтлэриндэ вэ гадаган едилмиш алэтлэрлэ балыг овланмасы ади Ьала чеврилэчэк. Белэликлэ, ба-лыгын, о чумлэдэн хырда балыгларын интенсив овланмасы саЗэсиндэ Зени Зарадыл-мыш консерн муэЗЗэн муддэт эрзиндэ Зуксэк кветэричилэрэ наил олачаг. амма аз сонра кол», «Нефтчала*., «Гаранту«* кэ1 овуна чэлб ед1 еЬтнЗатлар! нши баш} хылмышдыр. Унутмаг олмаз ки. балыг еЬтиЗатларынын бэрпа олунмасы. горунуб сах-ланмасы чэтин вэ мурэккэб ишдир. Адичэ бир факт: рес-публикамызын милли сэр-вэтлэринин фэхри cajunaH нэрэкимилэр чинси Зетнш-кэнлиЗэ Залныз 8—17 нлдэн сонра кэлиб чатыр. Башга сезлэ, балыг овунун тэнзимлэнмэси узэриндэ нэзарэтин кетурулмэси. JaxyA зэифлэ-мэси, елэчэ дэ балыг муЬа-физэсн тэдбирлэринэ эмэл олунмамасы балыг ову Ьэч-минин гыса муддэтли арты-мы илэ Занашы, 1ахын ил-лэр эрзиндэ гиЗмэтли балыг новлэринин тамамилэ мэЬв рыл мае ы илэ Зайашы муЬафизэ вэ тэнзимлэмэ тэдбирлэринэ дэ днггэт Зетирэчэк-лэр. Лакин ики ишнн бир элдэ чэмлэшмэси бунун мум-кунлуЗунэ чидди шубЬэ до- Fypyp- . t , Республикада балыг ’вЬти-¿атларыны е’тибарлы-шэкилдэ муЬафизэ едэн, бу ehm-Затлардан сэмэрэли истифадэ олунмасына, балыг ову SB « 3«*УИ ичласында ез чыхышында билднрдн • ки. муЬафизэ ишинин сэнаЗе иле бирлэш-мэси дузкум олмаса да бу бирлэшмэ бириллии® сынаг муддэтинэ едилмищдир. Г®ЗД еднрэм ки, 72 ил балыгартырма ве. i . ишиндэ ихтисаслашмыш ,Щ-тэхэссислэр Ьазырда ишаэи ко нар едилир, эвэзиндэ иши тэчрубэсиз кадр- > Г эрзиндэ муЬафизэ •iс ¡Члг.^. HI.U < .'<|П билМэЗэн,* тэчрубэсиз иадр- ______.    лар Зерллцдярилир, Бир ил ш янэ незара- -, эрзиндэ ЫАиитнрдиицарнмнаи^ м»г » иМ-«А«^^^П1^45й|ИНЯ1^КвК|1ЙШЛИКЛ»рДЭ бв^Д ММ »шкилаяаеЛи^БадеинтеЬгйЛпоагмак мутцм олмаЗач^эщМч! iKW.sc Ь^Зулача* Бела бир нэзарэТ гэдэр ке% дм|мл. «Ааэрбот>п и^г.сп органыны балыг овлаЗан тэш- артырмаvT‘ Девлэт-»Консервдк ы килатларла бирдэшдирмэк<1 ыин мустэгил тэшкшдат мим» м онлардан асылы вЭзиЗЗэта, фэалкЗЗати бэрпа едилмэлЛ' салмаг дуиЗа тэчрубэонндэ :. Назирлэр .Кабинетинэ ¡ табе> кврунмэмнш Ьадисэдир. садуфи , деЗил ки. кеч миш ССРИ-иин индики мустэгил республикаларынын Ьеч би-риндэ ики мухтэлиф функ- олмагла Залныз она Ьесабат»»Це, вермэлндир. i. .»- .ИГ <- и1 Г. К9РИМ0Б, балыг куЬафнаэсн сякни яудяри. ». hthC шв’бэ-фдс’ hb' РЕДАКСИДАДАН: Бу мзктубу дэрч етмэкдр республика президентинин фэрмаиыны музакярэЗэ rojttir фикрп-дэ деЗилик. Лакин кэрунур, Г, Кэрнмон кими дурх аз деЗил вэ онларын да мунасибэтш ачыглшшадац кнфаЗэт гэдэр эсасландырУлмалыдыр. СеЬбэт.т експериментлнЗиндэн кеднреэ буру да 93. .    .    -    . зымдыр. Ьэр Ьалда наразылыг тэкчэ структур дэ. лн|и сарыдан деЗнл. Аграр сяЗасэт узрэ деалэт мушаан-рмняр балыгчылыг пробоемлэраиэ it b txyjA.TWW на мунасибэтшш деЗэ билмэрнк, баз Хэзэр дэрдн, нэ -лум проб л ем л э баглы нкя иши елэ бир элдэ бирлэшнэ-еннин тэрэфдарыЗыг. Ахы Ьеч нас ез1 чнбняэ кнрмжр...; -4— f:?\:I I •• ,-Mí éí-í'i ¡yv .lai ocr, i i vjw: ^ Hí'' [К ы he,’ ■ a* КОМРУК РУСУМУ АЛЫНМ/ИАЧАГ Мэ’лум олдугу ними. Ру-:и]а Ьвкумэтинин сэдри вэ* зифэсини ичра едэн Дегор ГаЗдарын бу Захынларда АзэрбаЗчана рэсми еэфэри заманы тэрэфлэр арасында Зир сыра Ьвкумэтлэрарасы иг-тисади сазишлэр багланмыш-дыр. Азад тичарэт Ьаггында сазиш Ьэмин сэнвдлэр арасында хусуси Зер тутур. Ок-гЗабрын 22-дэ Москвада АзэрбаЗчан Республикасы баш на-зиринин биринчи муавини Аббас Аббасов вэ РусиЗа баш назиринйн муавини Александр Шохин Ьэр ики тэрэ-фин мэнафеЗи учун сазишин имканларыны эЬэмиЗЗэтли дэрэчэдэ    кенишлэндирэн    про токол имзаламышлар. Сэнэ-дин биринчи маддэсиндэ ид-хал-ихрач саЬэсинэ аид дэ-гнглэшдирмэ едилмишдир. Бу, АзэрбаЗчан вэ РусиЗа арасында ’эмтээ дввриЗЗэсини хеЗли кенишлэндирмэЗэ имкан верэчэкдир. Бундан эла-вэ, Ьэмин гэрар чыханадэк имзалаимыш багЛашмалар узрэ РусиЗа ФедерасиЗасын-цан АзэрбаЗчан Республикасы-на кэтирилэн вэ АзэрбаЗчан-дан РусиЗаЗа апарылан мал-лардан кемрук русуму алын-маЗачагдыр. * • * АзэрбаЗчан Республикасы баш назириннн биринчи му* авини Аббас Аббасов Москва] а    гысамуддэтли    эмэ- ли еэфэри заманы РусиЗа    па/тахтынын    мери Лури    Лужковла квруш* мушдур. АзэрбаЗчан вэ Москва Ьекумэтлэри, арасында эмэкдашлыгы инкишаф ет-дирмэк Ьаггында эввэллэр элдэ олунмуш сазишлэр тэсдиг едилмишдир. Азаринформ ела в а и л л а т •с :    ИЗ    , г». (Эввэли i-чи сэЬифэдэ) АзэрбаЗчанлыларын халг вэ миллэт бирлиЗи кими фор малашмасында исламын эЬо-миЗЗэти шэксиздир. Иеламла бэрабэр АзэрбаЗчана сабит Зазы — эрэб элифбасы кэти рилмиш, мусэлман — Шэрг мэдэниЗЗэти За.)ылмыш, ислам ЬэЗат тэрзи гэрарлаш-мышдыр. Мусэлман шэриэти эсасында cHjacH-hyryrH нор-малар бэргэрар олмуш, ди-ни — милли ajHH вэ эн’энэ-лэр тэшэккул тапмышдыр. Бунлар да халгымызын тэ-шэккулу вэ инкишафында эЬэмиЗЗэтли рол оЗнамышдыр. Лакин миллэтин сосиал-игти-сади вэ сиЗаси тэкамулунун анчаг исламын хидмэти илэ изаЬ едил мэси биртэрэфлн-дир, динин ролунун идеализэ едилмэсидир. Элбэттэ, дикэр мунасибэт-лэр системиндэ олдугу кими, милли мунасибэтлэрдэ дэ исламын мевгеЗи. Ьеч дэ Ьэр заман дузкун ишыгланды-рылмамыш, она гэрэзли мев-гедэн ¿анашылмыш, тэЬрнф-лэрэ ¿ол верилмишдир. Кеч-миш ССРИ-дэ 70 илдэи чох бир деврдэ милли мунасибэт-лэрэ дайр исламын мевгеЗи Ьэм харичдэн. Ьэм дэ дахнл-дэн чидди тэ’гиб вэ тэЬриф-лэрэ мэ’руз галмышдыр. Узун иллэр 6oJy ислама гаршы мвв-чуд олмуш е’тинасыз, бэ’зэн тэЬгирамиз мунасибзт бир Зана галсын. Ьэтта сон иллэр-дэ чэмиЗЗэтдэ баш вермиш со-сиал-игтисади, сиЗаси, мэ’нэ-ви, милли беЬран вэзиЗЗэти-нин сэбэблэрини «ислам ами-ли»,- «мусэлман фундамента-лизми» илэ, миллэтлэрарасы мунасибэтлэрэ исламын «по-зучу тэ’сири» илэ багламага чалышан муЬафизэкар мил-лэтчи унсурлэр хеЗлн фэал- лашмышдыр. ЬАЗЫРДА РусиЗада имиериЗапэрэст рэсми даирэлэрдэ, мэтбуат, радио вэ телевизиЗада кизли вэ ачыг шэкилдэ бу фикир кениш тэблиг олунур ки, ку-¿а миллэтлэрарасы мунасибэт-лэрин инкишафы учун эсас тэплукэ «ислам амилинде-дир». ислам фундаментализ-ми вэ миллэтчилиЗи мввгеЗи-нин фэаллашмасындадыр. Бу чэЬэтдэн ЗагафгазиЗада, Орта АсиЗада, Шимали Гафгаз-да вэ башга эразилэрдэ милли зэминдэ баш верэн муна-гишэлэрин сэбэблэринин со-сиал-игтисади вэ сиЗаси амил-лэрлэ деЗил. Залныз ислам миллэтчилиЗинин кучлэнмэ-си илэ изаЬ едилмэси меЗл-лэрн хусусилэ сэчиЗЗэвидир. Эслиндэ бу мевге там Зан-лышдыр: Ьэмин рекионларда нэ ислам фундаментализми вэ миллэтчилиЗинин фэал-лашмасы. нэ дэ онун сиЗаси магсэдлэр учун тэблиг едилмэси мевчуд деЗилдир. Бу, анчаг ислама, мусэлман халг-ларына гэрэзли мунасибэт бэслэЗэн миллэтчи унсурлэ-рин, эразн иддиачыларынын, тэхрибатчыларын ез душмэн-чилик мэгсэдлэрйни кизлэт-мэк учун истифадэ етдиклэ-ри уЗдурма заЬири бир пэр-дэдир. Фактлара мурачиэт едэк. Сон иллэрдэ Даглыг Гарабаг вэ онун этрафында баш верен Ьадисэлэрлэ элагэдар тв-рэдилмнш фэлакэтлэрин, Бакыда ганлы Занвар (1990-чы ил) фачнэсинин сэбэблэринин изаЬ едилмэси системиндэ тэкчэ ермэни «нэзэриЗЗэчилэ-ринин» дэлиллэри сырасыя-да деЗил, Ьэтта РусиЗанын вэ харичин рэсми рэЬбэр даирэ-лэринин дэ бахышларыцда «ислам амили» даЬа апары- чы З^р тутмуш вэ инди дэ тутур. Бу чэЬэтдэн ермэни миллэтчи «нэзэриЗЗэчилэри» хусуси чанфэшанлыг кестэ-рирлэр. Онлар АзэрбаЗчана гаршы ез эрази иддиаларыны вэ ишгалчылыг мэгсэдлэрини ерт-басдыр етмэк учун ислам дининин ез ардычылларыны куЗа христианлыга е’тигад едэн халглара гаршы «эср-лер боЗу милли душмэнчилик руЬувда тэрбиЗэ етмэси» тэб-лигатындан кениш истифадэ едирлэр. Ермэни «нэзэриЗЗэчилэри» Даглыг Гарабагын тимсалында, ислам миллэтчилиЗи руЬунда тэрбиЗэ олунмуш мусэлманларын эЬатэ-синдэ мин чур эзаб-эзиЗЗэтэ «дучар едилмиш». «христиан лаЗагэти тапдаланмыш тэнЬа. эзабкеш «христиан адасы* образы Заратмага чалышыр-лар. Мэсэлэн, Ьэмин «нэзэ-ри33эчилэр»дэн биринин — бэднам 3. БалаЗанын елэ бир эсэри («Очаг». «Лол» вэ с.) елэ бир мэгалэси, мусаЬибэ-си, чыхышы Зохдур ки, миллэтлэрарасы эдавэти гызыш-дырмаг учун «Ислам амилин-дэн» гэрэзли мэгсадлэ «сти-фадэ едилмэсин. Сон иллэрдэ ез халгыны да фэлакэтэ дучар етмиш бу сахта миллэт гэЬрэманы «Даглыг Гараба гын Ермэнистанын ваЬид христиан ЬакимиЗЗэтинэ бир лэшмэсв», «азэроаЗчанлыла рыи иеэ «ислам дининэ е’тигад етдиклэри учун Загафга-зиЗадан Орта АсиЗаЗа кечу-рулмэси зэрурэти» (?!) кими мэкрли цдеЗаны дэфэлэрлэ чанфэшанлыгла «эсасландыр-мага» чалышмышдыр. С. Ка-иитукЗан иеэ Ьэр кун ермэ-нилэрин ТуркиЗэ. Иран вэ АзэрбаЛчав кими мусэлман елкэлэри илэ эЬатэ олунмуш «христиан адасьгеда»- ¿аша-дыглары учуй «Ьава белэ ала билмэдиклэриндэн» бэЬс едэ-рэк кез Зашы ахыдыр. Кечэн ил мэркЭзи телеви-3Hja вэ «HoBoJe врем]а» журналы биркэ апардыглары «со-сиоложи тэдгигат» эсасында «Ьазырда МДБ учун эсас тэЬ-лукэ Ьарадандыр?» суалына чаваб олараг бу нэтичэЗэ кэл-мишдир ки, «бурада эсас тэЬ-лукэ иеламла баглыдыр вэ кечмши совет мусэлман Шэрги республикаларындан кез-лэнилир». Онлар билэрэкдэн е’тираф етмэк истэмирлэр ки. ислам бэшэри-мэ’нэви сивилизасиЗа сэрвэтлэри илэ говушмуш, бэшэр мэдэниЗЗэтинин мутэ-рэгги Ьуманист идеЗаларыны мэнимсэЗэрэк зэнкинлэшмнш-дир. Ислам зэрдуштлук. буддизм, иудаизм вэ христиан-лыг кими езундэн эввэл Зер узундэ ЗаЗылиМыш гэдим дин-лэрин варисидир вэ онлардан инсан учун фаЗдалы. му-тэрэггн нэ варса. Ьамысыны мэнимсэмиш. Зени тарнхи шэ-раитдэ онлардан истифадэ ет-мишдир. Ислам дининин ар-дычылларынын инди дэ арт-магда давам етмэсинин сэбэб-лориндэн бирини елэ онун оэшзрилмЗиндэ вэ Ьуманиз-мчндэ ахтэрмаг лазымдыр. ИСЛАМ сэрвэтлэри эсасында вэ онун тэ’енри илэ дунЗа сивилизаси-¿асынын Зени истигамэти — мусэлман мэдэниЗЗэти фор-малашыб инкишаф етмишднр. БэдхаЬларын иддиаларына бахмаЗараг бу мэдэниЗЗэтин гаЗэсики милли вэ дини мэн-субнЗЗэтиядэн асылы олма-Зараг инсана rajna, мухтэлиф диилэрэ е’тигад едэн халг вэ миллэтлэрин достлугу вэ эмэкдашлыгы, бутунлукдэ Зер узундэ сулЬ вэ эмин-аманлыг кими эн Ьуманист принсиплэр тэшкил едир. ис- лам дининин адынын бела «сэлам», Зэ’ни «сулЬ» сезун-дэн эмэлэ кэлдиЗини сеЗлэ-Зирлэр. Исламын элеЗЬдарлары ид-диа едирлэр ки, ислама керэ куЗа х&лгларын достлугу вэ эмэкдашлыгы идеЗасындан анчаг дини е’тигад чэрчивэ-оиндэ бэЬс етмэк мумкундур. Дэ’ии бу динэ керэ, халгла-рын достлугу вэ эмэкдашлы гы анчаг ислам дининэ е/ти-гад едэн халг вэ миллэтлэр арасында мумкундур. КуЗа ислам башга диилэрэ (мэсэлэн, христианлыга. иудаизма вэ с.) е’тигад едэн халглара душмэнчилик мунасибэ-ти бэслэЗир вэ онларла мусэлманларын достлугу вэ эмэкдашЛыгыны рэдд едир. Бу фикир тамамилэ гэрэзли вэ Занлыщдыр. исламын эсл маЬнЗЗэтини билэрэкдэн тэЬ-риф етмэкдир. Ьэр шеЗдэн эввэл, ону геЗд едэк ки, нэ Гур'ани-Кэримдэ. нэ дэ мусэлман шэриэти ки-табларында христианлыга вэ иудаизмэ е’тигад едэн миллэтлэрин нумаЗэядэлэри илэ мусэлманын достлугу «э эмэкдашлыгыны иикар едэн, онлар арасында душмэнчи-лнЗэ чагыран Ьеч бир тэлэб Зохдур. Ислам дининин му-гэддэе китабы Гур’ани-Кэри-мэ керэ хрнстианлыг вэ иудаизм динлэрянэ е’тигад едэн халг вэ миллэтлэр дэ мусел-маи халглары кнМи «китаб эЬлн» Ьесаб олуиур. 2э’нн онлар да АллаЬын назил етдиЗн мугэддэе китабларын ' («Ин чил», «Теврат» вэ с.) саЬиб лэри Ьесаб олунурлар, буна керэ дэ онларла мусэлманлар арасында эдавэт. душмэнчилик ола билмэз. Ислам мусэлман лжра «китаб эЬли» ад-ландырылан миллэтлэрин Ал-лаЬьгаа. пеЗгэмбэрлэрннэ. адэт-эн'энэлэринэ, динн е ти гадларына Ьермэт вэ мэЬэб-бэтлэ Занашмагы. онларла достлуг вэ эмин-аманлыг шэраитиндэ Зашаматы тевсиЗ» едир. ".    - Миллэтлэрарасы мунаси-бэтлэрлэ элагэдар ислам та-рихэн сулЬсевэр дин- кими танынмышдыр. Гур'ани-Кари-мин бир чох аЗэсиндэ, аЗдын шэкилдэ теЗд олунмушдур-на; ислам да мэчбур етмэк, биринчи олараг куч тэтбиг «т* мэк, «мэчбуриЗЗэт (зоракы-лыг) Зохдур» (сурэ 2. аЗэ ’256)i Эл-Бэгэрэ сурэсимдэ диндар инсанлара а мурачнэтлэ деЗи-лир: «Б| »май кэтирэнлэр, Ьа-мыныз бир Зердэ сулЬэ калин» (сурэ. 2. aja 208). Ислам дини миллэтлэрарб-сындакы кэскин мунагяшэлэ* рин дэ сулЬ данышыглары Jo-лу илэ Ьэлл едилмэсинэ тэ-рэфдардыр. кэскин мнллэт-лэрарасы зиддиЗЗэтлэрин муп Ьарибэлэр. васитэсилэ. Ьэлл олунмасыньж г эти элеЗфияа-^ дир, ишгалчылыг мэгсэднлэ. апарылан муЬарибэлэрн Дэ рэдд едир. Ислам дйни анчаг Вэтэнни мудафиэси вэ суве-ренли)и угрунда ала ры лай эдалэтли мупарибэлэри, мугэддэе муЬарибэир («чаЬа-ды») мудафиэ едир. Белэ му- саб едир.    '2 р Миллэтлэрарасы ’ 'т&Мг бэтлэрэ дайр «ейамын бу принсиплэриндэн,. кусусилэ Гур’ани^ Кэримин ^еЗд*етдИ)и-миз аЗзлэриндэн тамаМиЛэ af дым олур ки. 70 илдэ кеч миш ССРИ-дэ исламьпг дй-кэр бвшэри-мэ’нэви дэЗэрлэой кими, онун миллэтлэрарасы мунасибэтлэрэ Дайр вдедала-ры да адамлара бйр чох чэЬэтдэн тэЬриф олунмуш 019-килдэ чатдырылмьгшдыр. П ^: м .    <*■’    ь    *■    К Исламын бэдхаЬлары бу динин Вэтэн, суверенлнк, дин угрунда «мугэддэ^ муЬарибэ-дэ» («чаЬад»да) мусалмаНын иштирак етмэсн.дэлэбнни исламын муЬарибэрэрэст миллэтлэрарасы . мунаг лэри мупарйбэ илэ етмэк чэЬди кчми'изаЬ ет*|э-)э чалышырлар. Дуадур, ислам тарихнндэ . бэ'зан ^муСэл-ман ол^н халглдра.: гаршы бнр сыра гэсбкарл^ мурарн бэлэри дэ ол.мушДур, Лакия *бу чэЬэт бир дин к^мк ислам учр мэзг Ббдр муЬдрнб^лэр та-рмхдэ ксАам дийи ндэ деЗид. сиЗаси-эразн ' мт^шпэлэри ила, девлэтлараркы .Т сиЗаси мунасибэтлэрлэ.баглы блмущ- .^Ислай, динйндэ мэчбурй деЗил. вачиб Ь^аб «чаЬада» чагьфыш иеэ мви-, шэ вэ маЬиЗЗвд^т«*«м байт -га сэчиЗ)э дашЫЗыр. §сл№ да дчаЬДда»    ЬД аЗэлэрийэ дузку*» тэфеиДОвр верилмйр. БеДэ |3элэр «М|л-лэтлэрарасы эда#ИИ гызь<Й(-дырмаг», «динй-милли аЗры-сечкилик салмаг» учуй деЗнл. анчаг Вэтэнян эразнсииэ та* май учун мугэддэе пилли1и заман вэ »«апают да \гшл вэ бэшэри кэсб бутевлуЗтну чанындан кеЯ^М маг Ьмтшэ Ди дэ4*9 .< учуй МУГЭ галыр ■ш мухбю му, М агсу д флеэфз efl li    Vy » ¡ C¡b> н-eia > Mhd í f.' *4^ ^»íi .V rt»C m'r 4»ìf lit»* »A не* -y» 4^* IkK «A i 91Ч-* i.iiw..* 1 WI* »A ;