Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - October 25, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 2S OKTJABI» 4991-4N ИЛ. Nt 240 ДА^ЛЫГ ГАРАВАГ: ГЭРАРЛАР ГЭБУЛ ЁТМЭК ДОБРА (ЭВВ9ЛИ 1’ЧН сэЬнфэдэ) шыглар тэшкил олунсун. J3Thh республикалара кеч-гоншу ермэни вэ aaapöaj« ahJh шэраитдэ мэркэз, эв* Ьелэ о«у демашам    чаилы    JamaJbim мэнтэгэ-    вэллэр    ними сэр- лэриндэ    л1ушаЬидэчилэрин    Ьэдлэрн    взбашына AajHm- иштиракы .ила барышдыры- дирмэк учун ганунверичи-abSKJiS    сэ-    чы комисси]алар ]арадыл- лик c0лahиJJэтинэ ла11И|}от муядэти чохдан гур- сьш. Истэр Мэркэзи, истэр- малик де]илдир. Азэрба} сэ дэ республика вэ вила- чана зоракы laajHrH apxbiß-Азэрба]чан Республикасы Jar кутлэви информасиЗа маг вэ rapmbija гojyлмyш Али cWthhhh Pajacai hej’- васитэлэриндэ гаршылыглы мэгсэдэ наил олмаг учуй эти дэ буна мувафиг thJ- дyшмэнчилиJи гызышдьф- ермэни тэрэфинин ез гуввэ-мэт веомишдир. ДГМВ ки-    маг KaMnaHHjacbiHbiH    да]ан-    лэри Ьеч    дэ кифajэт    гэдэр ми милли-эрази гурумуна    дырылмасы вачибдир.    Сечки-    де]илдир.    Мунагишэ .исэ о пйплат сувеоенли1и атри-    лэр кечирилмэсинэ кэлдик-    дэpэчэJэ    чатмышдыр    ки, бутлары вермэк чэЬдлэри дэ. бу ]алныз ганунсуз си- Ьэтта вэзи]]эти олдугу ними пеоспективсиз чэЬдлэрдир. лаЬлы дэстэлэр мунагишэ сахламаг учундэ ермэни тэ-Бу Ьугуги мэ’нада консенс- зонасындан чыхарылдыгдан рэфинин харичдэи KeMaJa дир. Бундан башга, тэчрубэ- вэ зэрэрсизлашдирилдикдэн еЬти]ачы вардыр. ДЭН кepyндyjy кими, бу. сонра мумкун олар, чунки дгмв-дэ    мунагишэни сепаратизм мeJллэpинин ме тэдил,    бе]нэлмилэллэшдирмэк, Ру- гаршысыны алмь1р. бу мejл- шэхслэрэ ®    си]аны. Ьабелэ БМТ-ни вэ лэрэ jaлнbIЗ 4aTbimMajaH hy- laajHr .    дикэр бе]нэлхалг тэшки- гуги тэртибат верир. Ьэм-    лары Ьэдэлэмэси ®®    латлары    мунагишэЗэ    чэлб чинин нэзэрэ алмаг лазым- гаршы    етмэк чэЬди ДЭ бунунла дыр ки, бир чох мухтар ри кермэси    баглыдыр. Бу, кэлэк дэ вила]этлэрин республикала- ирадэсини    ола билэр ки, -вахт узансын ра чеврилмиш олдугу етмэсинэ имкан    мунасиб ело бир РСФСР-ден фэргли олараг    тун .    доллу    «^ам    кэл^б чатсын ни*; A3ap6aj4aH федератив дев- Р®    мэсэлэни ермэнилэр тэрэфи лэт дejил, унитар девлэт- рулмасы исэ мунагишэни^    сэрфэли    шэ- дир вэ белэ бир девлэт ол- кекуну кэсмэз ^^нагишэ-    етмэк    мумкун дугуна керэ дэ ез инзиба-    анчаг    ^ ти-эрази белкусуну тэшкил ]олундакы сэ ]лэри анчаг    чыхармаг    олмаз ки, Ер- едир. ДГМВ-нин адыны вэ кездэн салар.    мэнистанда    саглам душун- статусуну дэ]ишмэк }этра- Лараглылары тэрксилап    даирэлэр    вар    вэ    он- фындакы    мубаЬисалэрдэн    етмэк вэ Даглыг • Гарабаг-    баша душурлэр: Азэр- мухтар вилaJэтин мевчуд дан чыхармаг эмэлиjjaты ба]чанла арамсыз тоггуш-статусуна реал тэ’минатлар васитэчи тэрэфлэрин муша- ^^^ap Ьэр ики тэрэфин су-вермэк вэ ону кенишлэн- Ьидэси алтында ССРИ Да- верен девлэтлэр кими дун-дирмэк    мэсэлэлэринэ кеч- хили Ишлэр    HaзиpлиJинин    биpлиjинэ    дахил олма- мэк даЬа сэмэрэлидир. Бу, гуввэлэри тэрэфиндэн апа- ^ыны чэтинлэшдирир. Бу-ДГМВ-нин ермэни вэ азэр- рыла билэр. Сечичи caja-    дд    онлар ДГМВ-дэ 6aj4aHJibi ичмаларынын ну- Ьыларынын сахталашдырыл- мунагишэнин кенишлэнмэ-ма1эндэлэри илэ республика масына Joл вермэмэк учун    истэмирлэр. Ахы Ер- Ьвкумэт органларынын да- бу cиjahылapbIн тэртиб ,^энистаида aзэpбaJчaнлы нышыгларынын мевзусу ола сдилнб дэгнглэшдирилмэсинэ ^алмаЗыб. A3ap6aj4aH Ьеку-билэр вэ    гаршылыглы су-    дэ мустэгил мушаЬидэчилэ-    органларынын чаваб вэ рэтдэ мэгбул разылыг элдэ рин нэзарэт етмэси тэлэб    характерли тэдбирлэ- едилдикдэ. бу- ' «Даглыг олунар.    ри гаршысында горху Ьис- Гарабаг Мухтар ВилаJэти _ Деднклэринизин Ьамы- си Ьэмин даирэлэри Ру-Ьаггында» Jchh ганун форма-    ДГМВ-дэ    мунагишэнин    cnJaHbiH вэ башга елкэлэрин сында тэсбвт олуна билэр. дахили Ьэллинэ аидднр. Бэс тимсалында элавэ тэ’ми- — KopaHÖoj paJoHy — Ермэнистан ‘ Республикасы- натлар ахтармага вадар кечмиш Шаум}ан paJoBy эра- дв1н ролу нэдэи ибарэтднр? едир. Белэ исэ. онда Даг-знсявян ермэнилэр jamaJaH онунла кэ барэдэ даны- лыг Гарабагда мунагишэ-Ьнссэсинян ДГМВ нлэ бир- шыглар апармаг олар?    ни динчликлэ арадан гал- лэшдирилмэсинин мумкун-    _ Даглыг Гарабагда туг- дырмаг мумкундур. Элбэт- луЗунэ иечэ бахырсыныз?    мунагишэдэ    Ер-    тэ. кэлэчэк учун    ермэни- Кечмиш    вилaJэт вэ pajoH    зу,энистанын ролуну инкар    лэр    тэрэфи ДГМВ илэ эда- Советлэринин ермэни депу-    мэ’насьТздыр Тээс- гэдар Азэрба]чан Респуб- татлары бу чур гэрар гэбул , ^ ^    длсун ки, бу рол ликасынын ишлэринэ гарыш- едиблэр.    бизчэ сон дэрэчэ мэнфидир маг Ьугугуну бир ]олла ле- — Ьугуги чэЬэтдэн бу оекионда эн’энэви меЬ- галлашдырмага вэ мугави-гэрарын гуввэси Зохдур вэ    ^ гоншулугу сарсыт- лэ илэ мehкэмлэтмэJэ чэЬд буну A3ap6aj4aH Респуб-    Р    ДГМВ-дэки    6eh-    кестэрэчэкдир. Биз    буна Ьеч ликасы Али Советинин Рэ-    ^ышд    А    j^g.    бир эсасла вэ Ьеч    бир шэ- jacoT heJ'aTH дэ тэсдиг ет-    ши^эн    Ермэнистан    килдэ Joл вермэк HHjjaTHH- мишдир. Суалынызда тохун-    ет-    Дэ дeJилик. ДГМВ-нин вар- дугунуз эсассыз гэрарда ь^еспуолика олдугуну ду- лыгы вэ онун ермэни эЬа- проблемин игтисади. чогра-    хэ1^дыр    Ла-    лисинин Ьугугларына эмэл фи. cHjacH вэ демографии    шунмэк    хам xaja Д    Р*    олунмасы учун jaлныз Азэр- чэЬэтларинин бутун ком-    кин    6aj4aH Республикасынын плекси, нэзэрэ алынмыр. лар    ^    baKHMHjjaTH Ьэр чур тэ ми- Тарихэн Гарабаг, о чумлэдэн лэ мумк\ндр„1^^. Ермэнис    -g¿pg билэр. Одур ки. онун эсасэн ермэнилэр ja-    тан Республикасы Д1М^    ишлэтмэк    вэ    кэлэк majan даглыг Ьиссэси вэ    гГн^с'^    кэлмэк - лазым-‘деЗил;-Вэзи j- aзэpбaJчaнлылapын устунлук    ли актларьШЫн ган^шсуз    кэркиндир    вэ    ермэни- тэшкил етдиклэри аран Ьис-    олдугуну тэсдиг едиб о«лары    арасында    Ьэр    Ьансы сэси ваЬид там олмушдур. лэгв етсин Ьабелэ эрази-    биздэн мэгбул ол- Bилajэтин сэрЬэдлэрини дэ- миздэ силаЬлы муоаризэнин    gg суверен девлэтин jHuwHpMBja кэлдикдэ, онда    "Еомэнистан-    статусуна yJryH кэлмэ)эн бу иши сечмэ усулла jox,    Ьазыр    олсун.    Ьэр Ьансы бир шэкилдэ ку- ja’HH ермэнилэрин jaшaдbIГ- дан говулмуш a3ap6aj4aH- зэщтлэр гопартмаг чэЬди лары ЬэмсэрЬэд мэнтэгэ-    лыларыи Ьеч ^лмаса бир    кэлсэ,    ДГМВ    проб- лэри бирлэшдирмэк ]олу илэ Ьиссэси гajтapIЛca, оиз ез    динчликлэ Ьэлли jox, тарихи Гарабагын довлэтинин Ьудудларындан    инди мевчуд олан им- aз0pбajчaнлbIлap jamajan ра- кэнарда бир миллэтин адам-    итирилэ    билэр. joнлapbIHbI да дахил етмэк ларына Ьамилик кестэрмэк-    о-дог. jOЛy илэ кермэк лазымдыр.    дэ бejнэлxaлг практиканын JepH кэлмКшкэн. бу. вила- joл eepAHjn формалары гар- бajчaнлbI “íYнacнбэтлэpини j0THH МИЛЛИ тэркибини та- шылыглы зэминдэ музакирэ нормал Ьала салмаг у у разлашдырар, она игтисади етмэ1э Ьазыр оларыг. Му- г-*мкан japaHbip. ^битлик кэтирэр вэ ДГМВ- насибэтлэр нормал Ьала дан етру cnjacn Ko«Jy«Typ-дэ jamajaH aзэpбajчaнлылa-    салынса. ДГМВ-нин Ермэ-    дан    асылы    д 5ы МИЛЛИ азлыг B03Hjja-    нистан    илэ сэрбэст    игтиса-    тив зэмин вардыр. Aaa^aj- ?индэн вэ ез догма вэтэ- ди вэ мэдэни элагэ сахла- чан Республикасы учун ниндэ вила jai haKHMHjjaT масына мане олан мэсэлэ- эсас мэгсэд ез эрази бу е структурларында устунлук    лэр. ajpbiMa нэзэрдэн кечи-    лyjpy тэ мин    етмэ    э вэ тэшкил едэн ермэнилэр тэрэ- рилэ билэр вэ арадан гал- сэрЬэдлэрдэ финдэн сыхышдырылмагдаи дырыла билэр. Лакин би- ил олмага хилас едэрди. Бу мэсэлэ зим икитэрэфли зэминдэ дэ Ермэнистан Республикасы барэсиндэ вилajэт органла-    музакирэ етмэли мэсэлэ-    ез    гоншулары    илэ    эмин- рынын разылыгы илэ jaл- лэримиз вардыр. Бунлар аманлыга вэ ®мэкдашлыга ныз A3ap6aj4BH Республи- сэрЬэдлэрдэ динчлик japa- Aзэpбajчaндaн аз . мараг-касынын Али Совети гэрар    дылмасындан, HarflnJjaT проб-    лы олмамалыдыр. Ьэмсэр- етм1у" сэла^ииэтли- лемлэриндэн. игтисади му- Ьэд влкэлэрдэ ермэни аз-ПИР вэ вэзиЦэт нормал Ьала насибэтлэрдэн. гачгынларла лыгыны мудафиэ етмэ]э салындыгда. бутун мумкун элагэдар проблемлэр ком- сэ j кестэрилмэсини Ермэ-вариантлар нэзэрдэн кечири- плексиндэн. мэдэни вэ ди- нистан cnjacaTHHHH даими лэ билэр.    ни öбjeктлэpин гаршылыг- амили Ьесаб етмэк олар.  Железноводск рэсмн лы зэминдэ бэрпасындан Одур ки, Ермэнистан эра мэ’луматыяын Ьэ1ата кечи- вэ муЬафизэсиндэн ибарэт- зи иддиаларындан эл чэксэ рилмэсннин коикрст плаиыны дир. Ajдblндыp ки. бу мэ- сепаратист мejллэpи гызыш иечэ тэсэввур еднрснниз? сэлэлэрин Ьэлли эсас проб- flupMajaMarbiHbi вэ буна ко - Ьэмин рэсми мэ'лумата лемдэн ~ ДГМВ проблем- мэк ?'®cT8pM0j048jHftH ^ кевэ биринчи невбэдэ миндэн асылыдыр. Лакин етсэ. A3ap6aj4aH исэ ДГМВ-1988-чи илэдэк ДГМВ-дэ Ьэмин мэсэлэлэр барэсин- дэки ершни милли аз-олмуш B33HjjaTH Ьугуги мэ- дэ мустэгил данышыглар лыгынын Ьугугларына эмэл Ьэтдэн бэрпа етмэк лазым- апармаг тамамилэ мумкун- едилмэсинэ тэ минат версэ. ДЫР ByS Jtpy Ермэ- дур    тэрэфлэрин мэнафелэрини нистанын    KOHCTHTycHjaja    _ Кэлэчэк барэсиндэ иу-    бирлэшдирмэк „ зидд ‘гэбул етди]и бутун гэ- лаЬизэлэриниз?    ^1няб    Ten    Пет- рарлар лэгв едилмэлидир.    _ Cиjacэтдэ мулаЬизэлэр Aзэp6ajчaнын али baKHMuj-    cвjлэмэк. мэ’лум олдугу j9T органлары буна бэн-    кими. Ьэдэр ишдир. Бир зэр гэрарлар гэбул етмэ- чох елэ амиллэр вар ки. jacaTUH    илкин мишлэр вэ Ьэмин мэсэлэ Ba3Hjj9THH инкишафы он-    Shhm^ барэсиндэ езунун бутун акт- лардан асылыдыр. Умуми {»¿^»^^лэрин ^^члэндир ^д^ ларыны Ьугуги експертиза-    saaujjaTHH сабит олмады-    Jhhh    ^"Р^    J дан KCMupMaja Ьазырдырлар. рыны да нэзэрэ алсаг. aj- ларда    ^чу Д Bилajэт baKHMHjj0T орган- дын олар: Ьэр Ьансы мула- •"^матик ojyH Y^JP' р ларына кэлдикдэ, сечкилэр Ьизэни анчаг шэрти гэбул    си- кечирилмэздэн габаг ви- етмэк лазымдыр. Бунунла мэнистан Pf^ Р А „ „„„ . лajэт HMpaujja комитэси-    белэ тэхмини фикирлэр cej-    P®^„,?WhT    6v НИН cэлaЬиjJaтлэpини бэр-    лэjэ билэрдим.    ахтт па етмэк оларды. бу шэртлэ    1988-чи илдэн бу jana    да    субут еД®.Р    nvnmL' ки. онун тэркибиндэ Myaj- B93HjjaT чох дэjишмишдиp. ^YPKHjajo эн энэви душ jaH дэjишикликлэp едил- Сезун эввэлки мэ’насында чилик ^Yнacибэтиндэн ни син вэ о. A3ap6aj4aH Pec- Мэркэз даЬа jox дур. о мэр- ДИ публикасынын ганунларына , кэз ки, Ьэр ики тэрэф она вэ KoHCTHTycHjacHHa hep- бел бaFлajыpды вэ ejHH за- ма^ чэЬд    , мэт етмэк вэ бунлары jepH- манда ону еллинлэ данла-    ^ нэ JeTupMOK барэсиндэ аш- ]ырды. Елэ билирэм. бу мунасибэтлэрини кар еЬдэликлэр кетурсун. факт Гарабаг авантурасы лэ низама    “Ymkjh A3ap6aj4aH Республикасы муэллифлэринин вэ фитва- дур.    Ьамы Президентинин мувафиг фэр- чыларынын илк чагларда муш маны илэ бу иши тез бир душунуб Ьазырладыглары дан чох Hcxajup. заманда кермэк олар. Ви- ojyna 6ejyK тэ'сир кестэр- лajэтдэ    биз ДГМВ-дэ рес-    мишдир. ДогруДан    да. Мос-    олдугу Ьэр публика    haKHMHjjaT орган-    квада вэ харичдэ    олан ер-    када кет-кедэ    Д^    Y ларынын cэлahиjjэтлэpини мэни диаспорунун KeMoju лур. Бу имканын реаллыга hajaxa кечирэн хусуси ор- cajэcиндэ кучлу xaajHr кес- чеврилмэси ган тэшкил етмэк HHjjaxHH- тэрмэк. мэкрли фитнэ-фэ- ракчыларынын flajHK. Bилajэт ичраи]]э ко- садлар терэтмэк joлy илэ дэн митэси бу органла бирлик- мэркэзи гондарма ДГМВ тэрэФи xejnpxah да B33HjjaTH Hahajax. нэза- проблеминин ермэнилэр тэ- тур, одур ки, кэлин кечми- рэти алтына ала билэрди. рэфи учун мунасиб Ьэл- мишэ нэзэр салыб гаршы- Эсас мэсэлэ одур ки. атэш линэ севг exMajUH мумкун- лыглы инчиклик вэ и^д- вэ зоракылыг дajaндыpыл- лу]унэ бел багламаг даЬа ларла эллэш»шjиб кэлэчэ]э сын. ичмаларарасы даны- мумкун де]илдир. Ьакимн]- -бахаг. (Азэринформ). Аээр6в|«ан Сэиа}в У|4иаврсмтвтинин жусуси факултэсим-Д9 даЬа 30 тэлэбэ м9Шfэл•л9pэ башламышдыр. Бу двфвки абитури1внтл9р трупу республиканым hep тарвфинден *с*л-миш элиллэр твшкил едир. 4 ил квчвиак, омлар уииавр-ситети битириб, муЬвндис-програмчы, игтисадчы дмпло- муну алачаглар.    ^ Бу ИЛИИ ]а1ында икинчи курсуи 9н 1ахшы телебелери муаличе олунмаг у^ун TypKnjaje ивмдэрилмишди. Умуми|-¡9ТЛ9 исэ. бутун дэрс ИЛИ эрэиидэ тэлэбалэр Ьакимларии даими мушаЬидаси алтында дырлар. Ри}аэнйат муаллими МуНаббат Расупеаум талаба-лэрла hap саЬбатм бу чур самими качир. -ф- Икинчи курс талабалари Талмам 9скароа, iyrap Халилов, Фе|рув Впфш аа Елим« Маммадов дарсдан сонра да бнр-бнрлариндан а]рылмырпар. Фото X. Оскароауидур. (Азаринформ). Алим хабэрдарлыг едир Кестэриш олма]ачаг• •• A3E!p6aj4aH ез тэбиэтинин зэнкинлиjи илэ чох гэдимдэн тэдгигатчыларын диггэтини чэлб етмншднр. Мухтэлиф тэбии-нглим pajoнлapындa топланмыш биткилэрэ Aynja-ньш эн .мэшЬур музеЗлэрин-дэ, Ьербари фондларында раст КСТЛ1ЭК олар. Лурду>1у-зун кезэлликлэри, }ералты вэ jepycxy сэрвэтлэрн за.ман-заман, елкэ-елкэ доланмыш, кэлэнлерэ эрмэган, кедэилэ-рэ унудулмаз jaaAam олмушдур. Сон ИЛЛЭ.р бу Е-ВЭрЗСНЗ сэрвзтэ мунасибзт xejли со-jyr.nambi6. Елэ кетурзк Ьэ-МШ1 з.знк1^нли]ин эн бариз нумунэси вэ мунасиботин да* Ьа чох ачысыны дадан Лэн-керан—Астара белк&снки. Вуранын нглими рутубвтли. субтропик олуб jyMmar гы-шы вэ хе]ли атмосфер чекун-тулгри илэ характеризэ олу-нур. Она керэ дэ белкэ'Дэ ча]ын, снтрус бНТКИЛЕрИНИН вэ субтропи« бИТКИ1ЛЭрНН У.'Л-кишафы учун элверншли ш;э-раит нар, Амма сон 25 плдэ бу гиjмaтли биткилэрэ raj-гы азалмыш. устунлук тгрэ- вэза верил мишдир. Натичэг Д0 еколожи берабэрлнк по-зулмуш, эразидэ игл им вэ битки epxyjy xejли дэjиш-мишдир. Лэнкэран аранлыгында чох гэдимдэн чэлтик экил.миш-дир. Бура,да чэлти]и jeinm-дирмэк учун чохлу су анба-ры варды. Анбарлар. чэлтик саЬэлэри балыгларын вэ су гушларынын гидаланмасы учун элевришли шэраити тэ'-мин еднрди. Бу саЬглэрдгн Хэзэрэ балыгын гидаланма-сындан етру зэрурн олан чохлу планктон текулурду. Аранлыгда олан Мурдов ке-лу, Кичик Гызылагач су ан-бары балыгларын куру тек-мэлэрн учун мунасиб иди. 1950—1960-чы иллэрин мэ’-луматына керэ тэкчо Гызылагач горугунда Ьэр гыш 5 MH.iJOHa jaxbiH су гуш-лары гышла]ырды. Инди бу рэгэм гат-гат азалыб. Апардыгымыз Ьесаблама-лара керэ Лэнкэран аранлыгында 52 нев чичэк вэ* биг-кннин jajbUMa саЬзги дэ сы-радан чыхыб вэ jaxya чых- маг горхусу алтындадыр. Он-ларьш бир чоху артыг «Гьгр-мызы китаб»а душуб. Вах-ти!лэ Лзтшэранда кениш чэ«-кэлликлэр эмзлэ каггирэн са-ры занбаг. hhJc« дэ буна .ми-салдыр. Зонада japaH.Mbim тэЬлукэли еколожи BcaHjjax кет-кедэ.бу бв-лкэнин езунэ-мэхсуслугуну бир нов элин-дан алыр, тэбии кезэллик-лэриии боалашдырыр. Лэнкэран аранлыгьшда чэлтик саЬэлэри тэрэвззлэ эвэз олунду. чохлу су вэ 6а-т.аглыг биткилэри сырадан чыхды. Белэ биткилэр арасында Ьиркан су фындыгыны хусуси rej'A ет.мэк истэрдлм. Чунки Ьиркан су фындыгы тэкчэ тэбиэпгин бэхш eлэдиjи rujMa^iH сэрвэт дejил. Ьэм дэ тарихи jaддaшымыздыp. Ахы бу биткинин сорагы буз-лашма дэарундэн дэ эввэло кедиб чыхыр. Инди аг су занбагына да раст кэл.мэк мумкун дejил. Лакин нэ фaj-дасы. езу.муз дejиб, езумуз ешидирик. Лэнкэран аранлыгында ja-ран.мыш B93Hjj0T jaлныз кон- нрет И1Н талэб едир. Илк невбэдэ Мурдов келу бэрпа олунмалыдыр. Бэрпа иши чох да харч тэлаб етимир. Ja‘-ни вэсаитии аалыгы баЬгшэск-иэ асас JoxAyp. Садэчэ олараг келдан чакилмиш канал-ларьш дэниз.ла алагэси кэ-оил.мэли, келэ Mejunnu олан даг najaapbiHbiH истигамэти 6ypaja jeнaлдилмэлидиp. By колун, Ьамчииин дикэр су анбарларыньш барпасы табии инкишафа да тэ’сир кестэ^ pop. Экмкрик, бечэрмирш, Ьеч ол.маса тэбиэтки ез га-нунлары илэ jamaMacbiHa км-кан верэк. Луз и л лэр 6ojy форлшлаш-мь1ш, табиатин, ата-бабала-рымызьш зэЬ.мэти cajacHHAia apcaja кал.миш эвэзсиз тэбии сэрватлари илбэил, кунбэкун кткри/рик. Эн кадсрлиси буду р ки, дарди дэ билирик, дэрмалш да. Амма JeHa ки-минсэ кестэришшшсэ козлами рик. Кестэриш исэ o-TMaja- Ч. ЭЛИЛЕВ. БДУ-нун ботаника кафед-расынын мудири, биолоки-Ja елмлэрн доктору. чаг ГАФТ A3 МУСеЛМАНЛАРЫ ИДАРЭСИ ГАЭИЛ9Р ШУРАСЫНЫН, АЗаРБАШАН ХАЛГ БИЛИЧИЛ8РИ ве ЕКСТРАСЕНСЛЭР ИПИФАГЫНЫН BOJAHATbl Сон вахтлар .реслуб^тика мэтбуатында дин ва илahиj• jai. Ьабела халг ÓHOHVwiHjH паггында чохлу материал дэрч олунур. Дина, е’тигада га^ыдыш нвгте]1М1эзэриндэн мэтбуатын бу мевзулара му-рачиати мэгбул cajbuica да, Ьэ.мин jajbviapaa 1ол веря-лан кобуД сэЬвлар бизи бу öajanaTH sepcviajo мэчбур едир. «Салам> гэзетинин 7 OKTja6p, «Koктejл» nsoer'if- •вин 16 0KTja6p 1991-чи ил тарихли немралариндэ верил-миш «Ал-даЬ-тааланын эм-ри» (А. АллаЬвердиоглу вэ X. Кезэл) вэ «АллаЬьш ира-дэси илэ» сэрлевЬали мага-лэлэрдэ Кулзар Шарнфова адлы бир гадыиьш nejraM-барлик иддиасы тэрзинум олунур. Kyja бу ханым, эстэг-фуруллаЬ, АллаЬла yHCUjjaTa кирир, она АллаЬдан Bohj калиб вэ деврумузун nejrsM-бэpл•»jи она «эта олунуб». Ислам аламнндэ, y.MyMHj-)оглэ илahиjjaт AyHjacbiHAa вэ’д олунма1ан, кезлзнилма-JaH бу «nejraM6ap»HH зуЬу-ру динн AymyHueja. саглам arHAaja. намусду диядарлара Ьер.мэтсизликдан башга 6«Р mej дejнл. Заманын бу чэ-тян, кешмакешли вахтында фырылдагын ajar ачыб jepu-мэси тэбии Ьал алыб. Лакин сеЬбэт днндон. паклыгдан, мугэддгслжчдан, шэфаверма-ДсН кедэнда АллаЬ дэркаЬы-на белэ jyHK>M, садэлевЬ му-насибэт Ьэр mejAE« эввал -му-гэддас танрьОа cвjFЫCbIзлblг-дыр. Инсанлыгын jenana чы-хьпи Jo<iy, Mo’^KBH сафлыг rajHarbi олан дннин бу гэдэр беситлашдирилмэси ча-ванларын. yмyмиjjэтлэ. мил-лэтин T3.p6HjacH учун öejyK таЬлукэдир. Ьамыдан уча олан Алла-Ьын ады илэ öaja« еЛ}Нрик: халгьшызын чэтин сынаг-лардан чыхардыгы. мин бир эзиjjэтлэ ropyjyö сахладыгы дини sruAoja хэпэл кэтярэп Ьэр чур mejTBH ojynyHa дэр-Ьал сон rojyaMaAb-abip! Мэтбуатын бу чур Ьэд jaH ы тэб-лй«г ет.мЕСИ илэ Ьеч чур ба-рыиимаг олмаз! Бу Ьэрэкэт-лэрэ ООН rojy3Maca, Гафгаз Мусэлманлары Идарэси хусуси фитва илэ чыхыш етмэ-ja мэчбур олачагдыр. ИТТИФАГ Г83ЕШРИ ОНЛАРДАН JA3MA3.. Я Ричард Вагнер фэлсЕфи эсг1рлэриндо тэбабатдзн белэ бир .мясал кэтирир:    MejHa- japaH инсаи бэдэнянин гуру-лушуну чох jaxmbi билир, анчаг hejaTbm мэ’насыны баша душмэк игтидарыИда де-]1илдир. Ьанимлик иддиасьша душэ1н бэ’зи си^асатчилэри-мяз мejlИlдjapaнлapbI хатыр-ладырлар. Бу фикир ер-мэг ни — аззрба]чанлы мунагишзг сини дэрк eiMsja чалышан бэ’зи pycHja;ibuiapa (тэгссуф К1И, белэлэринин cajbi чох^ дур) та.мамнлэ аиддир. Онла-рын Ьэгигэти билмзмэси тэкчэ кениш jajbi.iMbim эфсанэ-дэн вэ коммунист систем и 1шн снмасьшда Ьэ.мишэл,ик japa-дьшмыш душмэн образындан ирал(и кэ;лмир, Ьзм дэ бу.нун-ла алагэ.дардыр ки, онлар Л1Э- cэл.эjэ «HHja» MOBrejuHAOH де}и:л, «иечэ» мэвгеЗиндэн ]анашырлар, Тарих онларын raiHjjEH вечинэ дeJил, идра-кын caBHjjacir чуз’и олса да мунасибзтлэ1ри:ки дэ'рЬал бил-ди!рирлэ|?. Демократик муд-дэаларын шэрбзтинэ japbiM-чыг Ьэгигатлэри дэ гатырлар 1КИ, бу да jaлныз халис сах-такарлар учун элвермшлидир. Онлар у].дурма фэpЗlИjji&лe.p гурараг Зaгaфгaзиjaдa терэ-дилэн езбашыналыглара harr га.зандырырлар. Нормал ду- ШуНЧЭН'ИИ гэбул eTMEAHjH Э|Н агласыгмаз мулаЬизэ.лэ1р ирэ-ли сурзрзк Ьагигати кетдик-чэ -даЬа чох таЬриф еди^, эф-саналэ|р japaдbl!pлap. Будур. муЬарибэни даЬа муЬарибэ адландырмаг истэмирлэр, бутов халглары «хошакэлмэз» халглар чэркэсинэ jaзыpлap вэ бу |ахь!нларадэк Сталиннн методларыны гэбул етмэ-]энлэ1р даЬа дэЬшэтли дез-мэзлия формаларьша эл атырлар. Тарих-архив институту. Мооква,ч15 HjyH 1991-чи ил. «Диссидект»лэрин топланы-шы. Роберт Марковш Ajpa-neijaH адлы бириси триЗуна-дадьф. О. Ермэнистанда милли азадлыг Ьэрэ«ать1нын проблемлэри мевзусунда чыхыш едир. Бу базбур^'тлу киши де-jwp: «Ермэни азадлыг Ьэрэ-катьшын MCBrejHHH марксист-лэр ДЕ1. демократлар да, ли-бераллар да. Герб алимлэри дэ дэфэлэрлэ дэрк етмэ jo ча-лышмыш.лар. Онларын Ьамы-сы бу Ьэрэкаты чир!кин бир mej кими баша душур, мил-лэгчилик чалары олдугуну reja едир. Эслиндэ исэ о, елкэдэ уму.ми! демократик дэ-jumHKaHKHEipHH давамыдыр вэ бу просеси jaл.ныз кучлэн-дирир. Кэрэк демократлар буну б^а душсунлэр. Ла-мин онлар коммунист иде-олопларын тэ’сири илэ бу Ьэ-рэнаты ермэни—азэрба]чан-лы мунагишэси кими гелэмэ верирлэр. Дejиlpлэ? ки. roj имасэлэии езлэри ajbipa синлэр. Белэ м€jллэp демократлар арасында да нэзэрэ чарпыр. Бу, чох фачнэли Ьал-дыр. Ермэни азадлыг Ьэрэ-катыньш пислЕНМзс.и давам стдирилсэ, бу, AeMOKpaiHjaja .3MjaH вурар». Бах белэ: нэ аз. нэ аза-чыг. Ьэлэ сонрасы даЬа «ка-сэрлидир»: «Ьазырда Ермэнистан je-иидэнгурманын онундэ ке-дзн эн демократик республи-кадыр... Азэрба]чанлылар елкэдз демократик ]олла je-нилэшмэни позан бир гуввэ олмушлар. Он лары дун ja да гн муртэче режимлэр олан TypKHjaja вэ Ирана догру jOHEnAHpiap. Эввэллэр рес-п>'бликаларымызын арасыи-да бутун проблемлэр гар-дашчасьша Ьэлл олунурду. инди бу мумкун AejH^^Mp. A3Ep6aj4aH Халг ЧэбЬэси му-наоиб cHjacH гуввэ AejiwAup. Онлар бизэ гаршы ачыг тэб-лигат апарырлар*. Ьалбуки Москва трибуна-ларыидан ермэнилэрин ачыг тэблигаты чох тез-тез еши-дилир. EjHH Ьи]лэлэр, ejHH ифадэлэр, ахырда да Ьэмишэ — «кеносид» сезу, Алтында ермэни фитнзкары дура.н уч-рэ.нклн ¿ajpar бир нев Ру* си]анын рэмзинэ чеврилмиш-дир. Ерм э чистанын 1918-чи илэдэк олан сэрЬэдлэри ба-,ргдэ вер.ди].им суал натигин Ьалыны да позмады. Ajpa-neTjaH деди ки, Ьэмин кллэр-дэ A3ep6aj4aH Ьеч jox иди, Ермэнистан исэ ез бэнзэрсиз MEAEHHjjBT абидэлари олан бир етнос кими мевчуд иди>. О, ермэни «авангард*ынын идеологларыны лэкэлэ^эн, езу исэ шуурлу суротдэ да-нышыглардан 6ojyn гачыран халг чэбЬэсинин «hиjлэ.лэtpн» барэдэ xejли rHjóar гырды. Онун дедн1ииэ керэ, Kyja азэр5а]чанлы гачгынлар. уму-ми]]этлэ, jox дур. Анчаг jya миндэн бир гэдэр чох (эслиндэ исэ 220 мин) адам мэн-зиллзрини дэ}ишдирэрэк чыхыб кетмиш, сонра да пен-ЧЕДЭ таланлар тэшкил етм.иш-дир. Халг чэбЬэси исэ онларын габагыны алмаг истсмэ-,МИШ дир... Белэ-белэ ишлэр! Белэ чыхыр ки, Бакыда гачгынлар чэми))8тиндэ кер-AYjyM а дам лар «олса-о.лса, анчаг мЕнзиллерини aajnm-миш адр.млардыр»! Мензил-лэрини дэ дэ)ишн5лэр ки, чох мусибэтлэр кермуш ер-манилгри талан етсинлэр. онларын бяшына «кеносид* о1уну ачсьшлар! Бэс елэ исэ снларын эл-голунда, уз-ке-зундэ олан шикэстлик из-лэринэ нэ де]эсЕн — олмага, бутун бунлар анчаг адамын кезунэ бела керунур? Бзлкэ онлар езлэрини шикэст едиб-лэр ки. чина)8тлэрин изини кизлэтсинлзр? Винтачанлар- ла да бэдэнлэрини дэлмо-де-шик едиблэр ки. инандырычы олсун? Роберт Маркович ку-лумсунурду. Руслара уз ту-туб даим муттэфиг олачаг-л'арындан дэм вурурду. Амма бу вахт Азэр5а)чан са-кини, рус баласы Волод)я М. орада, ей хэтдэ, санки ба-рыт чэллэ)и олан ДГМВ-дэдир. Онун га]ыдыб-га)-ыт-ма)ачагыны аиласи билмир. О. 83a6-83Hjj8T ди]арында-дыр. елэ jepAs ки. ymaiCiap ваЬи.мэ ичэрисиндэ jamajbtp-лар. Владимир де)ир:    «Бу- рада бнз Ьамымыз азэрба)-чанлы]ыг, Ьа.мымыз бирик. JaH-jaHa да]анмышыг». Ганунсуз Ескзри бирлэшмэлэр тэрксилаЬ едилирлэр. Ермэнистанда хусуси тэ’)инат.ды милис дэстэси joxnyp. ам.ма нэ гэдэр истэсэн «авангардны» вар. Онлар динч адам-ларын кезунун одуну алыб-лар. Онлар автоб>хлары, би-на.1ары, анбарлары партла-дырлар. Онлар «Ермэниста-нын хи.ласкарыдыр.лар». Дог-рудан да, демократлар Ьз.лэ баша душмэ)иблэр ки, бутун бунлар нэ демэкдир! Ону да баша душмэ)и5лэр ки, Кэр-кичаЬанда Волод)а Кириллов ады на кучэ салыначат. Рус демократлары о гэдэр бэсит-дирлэр ки, ЕрмЕнистанын мономилли республика)а не-чэ чеврил,ди)ини, азэрилэр-дэн сонря Ермэнистандан бутун русларын. курдлэрин нечэ говулуб чыхары.лдыг-ларвтны кермэ)иблэр. Инди невбэдэ JesHA-isp да)аныб. Орада тэкчэ Крэсноселско]е КЭНДИ, ахырынчы молокан-ларын мэскэни галыб. Инди бутун мусафирлэри анчаг opaja апарырлар. чунки кес-тэрмак учун даЬа башга jep-лэр галма]ыб. Бэс Гафан, бэс • Гугарк? 1988-чи илдэ кэдэрли Сум-rajbiT Ьадисэлэриндэн Ьэлэ • бир aj аввэл илк дэфэ дерд мин a33p6aj4?.^iH гачгын олмушду. Ермэнистан мономилли республика]а чеврил-мишди. Рус л ар... Мустэгил мэтбу-атда биз 14.000 рэгеминэ раст кэ.тдик, Бу гэдэр адам .‘ашадыгы ]ердзн дидэркин ^ душуб. 0зу дэ тэкчэ Ермэ-* нистанда jox. ДГМВ-дэ дэ. ДГМВ-нин «гануни сечил-МИШ» ермэни p9h6apnHjH ви-.iaj8TA3 русларын ол.масьшы ганунсуз билиб. Бакынын езундэ МЭН онларын 49 нэ-фэри илэ керушуб даныша биддим. Бунлар гарышыг вэ сырф рус аилэлэринин узв-лэри идилэр. Масисдэн, Ара-ратдан, Леревандан, Басар-кечэрдэн. Амаси]а pajoHyHAau. кечуб кэлмишдилэр. Итти-фаг гэзетлэри бунлардан ]аз-Majanarnap. «Демократлар» онлардан jaзмajaчaглap. Чу'я-ки онлар демократ ер.мэни-лэр вэ вэЬши a38{76aj4aHnbi- лар Ьаггында эфcaнэjэ сыг-мырлар. ОнЛар Москвадакы инcтaнcиjaлapын кандарла-рына ajar басмырлар. Онлар A33p5aj4aHbi езлзринэ ja-majHm jepu сечиблэр, чунки Ермэнистанын a38p6aj4aHibi кЕндлэриидэ jamajbi6Tap. Телефонла JljyAMH.ia Степановна Гуторова илэ сеЬбзт елз]ирэм. Эри азэр5а]чанлы-дыр. Масисдэндир. AejHp ки. гачгындыр, чунки башлары-на кэти^илмиш ojyHAaH со«-ра орада даЬа гала билмэз-ди.тэр. «Гарабаг проблеми» орталыга атылан кими Ер-мзнистанда jamaMar даЬа мумкун олмады. «Масисдэ xej.TH рус варды, амма 1988-чи илдзн бармагларыны бизэ узадыб гышгырырдылар: «Руслар, рэдд олуб кедин!». Бутун рус мэктзблэрини баг-ладылар. Бу ил «Вэтзн» гз-зетиндэ нечэ гачгын олду-гумуз барэдэ ja3MbrmaM. Руси ja гззетлзриндэ белэ mej-лэри чап етмзк мумкун де-1ил. Биз иллэр 6ojy тикиб учалтдыгымыз japnbi-japa-шыглы евлэримизи rojv6 кечмушук. Севанмк д» бутун руслары говуолар». — Бэс A3ap5aj4aHa кечуб кэлмэкдзн горхмадыныз.мы, HSja керэ PycHjaja кетмэди-низ? — Эрим AcjHpHH ки, Краснодара кедэк. Мбн деди.м ки, Jox, 03 адамларымыоын ja-нына кeдэчзjнк. Ахы мэн 16 ил азэр5а|чанлылар арасында jama.MHmaM. Ьеч билир синизми ки. онлар нечэ адам лар дыр? взлэрини елу-мэ верарлэр, амма бизи ин-читмэ^э гojмaзлap. MapHja Лефимовна íljaTaja илэ сеЬбэтим сон дэрэчэ гы-са олду. Дeмэjэ сез аз. дэрд чох иди. Арды-арасы кэсил-мз;ан Ьэдэлэр Ермэнистанда 1988-чи илдЕн башланды. Сонра эрими елдурдулэр. О да a33p6aj4aHnbi иди. Еви-мизи jaндыpдbl.^ap. Одур ки, 6ypaja кенуллу кэ.тди’ими де]э билэрэм.ми? Мевсуми фэЬлэлэри дэ jepлэpиндэн тэрпэдиб'*эр. Варденис ра^онундакы гы-зыл мэ’дэнлэриндэ Харков-дан вэ Ростоадая кэлмиш 5.000-дэн чох рус ишлэ]ир-ди. Онллры да jona салыб-лар... Элбвттэ, . «хиласка р-авангардчыларын» KeMdjH илэ. A3Cip6aj4a« чохмяллэтли .республика олараг галыр. Руслар динч сакинлэрин та-л€jинэ шэсик чыхараг сэр-hэlДjaны pajoнлapbшы тэрк етм-ирлэр. Орада eaaujjer чэ-тиндир. Она керэ чЕТИНдир ки, эн «демократик» ми!ллэ-тин «авангардчылары* Ьак»-MKjjsT башындадырлар. Он-лар JanaMarAa« вэ эн зэрури олан hop jiieJacH 1#мтина едирла?. Де]ир.тэр; «Бизэ Азэрба]чандаи Ьеч нэ лазым де>илдир». Бунунла да адам-лары !МэЬру\ш)]стл»ре дучар едирлэр. Мэкт:^ )азыб ix^p-худурлар:    «Рухлар, рэдд олуб кедин, joxca ган теку-ле|чэк1». Мэдинэ Шэриф гызы Мэм-мздова нечэ «лднр ни, эри-!нин joлyкy квзла]1ир. О, зал-зэладон бир кун энвэл кедиб вэ Ьэлэ rajbiTMajbi6. Вундан бир aj (Еввэл исэ гадын Спи»-такда «ини ушагыны итириб. «Авангардчылар» оилары дэ-мир-бетон боруларьш -нчинэ салыб Ьэ|р ими тарэфдан баг-лajь^6лap. Ушагларын чэсэд-лЭ|рини зчнзби хиласедичи-лэр тапыблар. АллаЬ Моли-.H9j9 дагылмыш тифагьшын эвэзиндз тэселли .учун даЬа бир ввлад бэосш едиб. Анчаг о, ермэни са^агы «демокра-THja»Hbi емру 6oJy унутчма-jaMarAbip. Бу зэлззлэ iwuap спитаклы a3op6aj4aHflbwa-рын да Ьэмншслик jaAbiHaa галачагдыр. Онлар даг ашы-рымларына ва мешэлара Ьеч дэ кортэбии гуввЕНин эл»н-дг.н дej^Iгл, «хиласкарларын» азгынлыгындаи гачырды-лар. Онларын тэсэввурундэ «eipMEHH» сезу тзЬлукэ де-мэкдир. bajar учун тэЬлуто. bajar тачрубэси илэ тэсдиг олунмуш реал тэЬлукэ. АзЕтрба]чанлылар... Дун-jaubiH эн xomxacHjjEtT. кин-сиз .миллэтлЕриндэн бири. Бу етносу тарих езу белэ JapaTMbouAbip. Бир дэфэ мэн азэрилэри Гафгазьш езэли сакинлэри ола-ола... Aлтaj дагларындан енэн, э-рэб элиф-басына Ьермэтлэ janamaH турклар адландырдым. Зара-фат гэбул олуиду. Башгала-рына Ьучум етмэ«, адамлары говмаг a3E!?6aj4aH».ibi«napa хас олан чэЬэ.т Двjилдиp, онлар сон дсрзчэ дезумлудурлгр, Лакин Ьэр Ьансы девлэт гу-руму езуну горумалыдыр. О чумлгдэн дэ 1ухарыда адла-ры чэкилз’Ч «хиласкар»лар-ддн. Бир дэфэ ичуи демократ керушур. Онлар мухтэлиф республнкалардан ндалэр. Aзэpбajчaнлы инчик Ьалда москвалыдан сорушур:    «Биз Ермэнистанда н гсвуланда Москва «Hja диниб-данышма-ды*^» Москвалы бела чаваб верир:    «Ахы инди орада • вэ&pбajчaнлылap joxAyp, дс-(Мэли. проблем дэ даЬа Jox-дур1».    ^ Фики!рл!ашдим ни. Азэр-ба]чан да москвальшын мэн-шгинэ эмэл едиб «ноу проблеме» («проблем joxAy.p») Joлy илэ кетсэ нэ олар? Бела B53Hjj3TA0 кими гынамаг лазымдыр — Aaap^jHa-HH. Joxca ермэни азадлыг Ьэрэ-катынын нэ демэк олдугуну' ахыра гэдар дарк етмзмиш «1Д,емократиЗа»ны?! Марина POCTOBCKAJA, («Панорама Азерба1джана» гэзсти, 36). ;