Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, November 30, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 30, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ ^ HOJABP iwi-w ил. не т Республнкамызын бу чэтня кунлэрдэ йлямлэрю!, йх-тираны вэ саиарэлащднртларш!, иевнуд нмкавлвр Ье-сабына халг тэсарруфвтыньш сЬтя]а[нларыиы едэ|э бнла-нэк иутэхэсснслэрнн, истеЬеалныларын кемэ]нвэ бе]ук ehTHjanu вар. Мустэгял, яэзарэтсиэ, кестэришсиз, взад jamaMar Ьаггыиызы такнэ гвяувларлв, гэрарлврла, мае* лэЬэт вэ тевсн]элэрлэ )ох, бу куи унув, сабаЬ унун кер-ду]умуз ишлэ rajTapa бклэрп. 1'эзетямнз белэ квиэк унуя Ьэмншэ васнтэнн олмага, муэлляфларямязэ ие]дая вер-Maja Ьазырдыр. Ашагыда бу иэ’яада ПIjмэтля олан бяр ]азыны нэзэрняизэ натдырырыг. Институтумузун физики-KHMjaBH тэдгигатлар шв’-бэсиндэ апарылан тэдгигатлар кестэрмишдир ки. Ьэтта нефт е’малы за-маны алынан туллантылар-дан да сэмэрэли истифадэ ет-мэк олар. Нефтдэн алынан луминофорларын спектра л — лyминecceнcиJa хассэлэрини вэ ке]фи]]этини кениш мигJacдa дэ]ишмэк мумкун-ДУР. Мэ’лум олдугу кими, лу-минофорлар ел мин, техника-нын вэ халг тэсэрруфатынын мухтэли* саЬэлэриндэ кениш тэтоиг едилир. Тэсаду-фи дeJил ки, 1950-чи илдэн башла]араг влкэдэ Ьэр ил, бeJнэлxaлг миг]асда исэ ики илдэн бир луминессенси]а уз-рэ конфранс кечирилир. Алынмыш луминофорларын cajы илдэн-илэ артыр. Лакин бир чох луминофорларын тэтбиги онларын синтези учун лазым олан реактив eh-Х^и]атларын азлыгындан, ба-Ьалыгындан, бирлэшмэнин чэтинлиJиндэн вэ чох мэрЬэ-лэли олмасы узундэн мэЬдуд-лашыр вэ Ja haJaTa «вэсигэ» ала билмир. Буна керэ дэ башга луминофорлара нисбэ-тэн ehTHjaibi чох олан, алын-масы садэ вэ учуз баша кэ-лэн нефт луминофорларына тэлэбат илдэн-илэ артыр. Нефт луминофорлары бизэ нэ верэ билэр? Ахы Ьэр бир елми кэшфин дэjэpи онун тэчрубэдэ верди]и сэмэрэ, хусусэн дэ индики вахтда республикамыза кэтирди]и газанчла елчулмэлидир. Нефт луминофорларын дан 6oJar маддэлэри кими истифадэ етмэк олар. Лашыл, Ja-шыл-сары. нарынчы вэ гэЬ-вэJи она хас олан рэнклэр-дир. Нефт луминофорлары-нын ади 6oJar маддэлэриндэн фэрги будур ки. кунэш шу- асынын тэ'сири илэ езундэн ишыг шуалары верир вэ де-мэли, дапа парлаг керунур. Нефт луминофорлары кунэш енержисини aKKyMynja* CHja едир, башга сезлэ, топ- биздэ, Ьэм дэ йнкишаф ет-миш капиталист елкалериндэ кениш тэдгигат ишлэри апа-рылыр. Бу мэгсэд учун тэк-лиф едилмнш усуллардан эн мараглысы кунэш енержисин-дэн истифадэ етмэклэ су мо-лекулларынын парчаланмасы }олу илэ Ьидрокен Заначагы-нын алынмасыдыр. Алимлэ-римиз нефт е’малы мэЬсул-ларындан да истифадэ олун-масы тэклифини ирэли су-рублэр. Кунэш шуасынын тэ’сири илэ нефт мэЬсулла-рынын тэркибиндэ олан му-эЗЗэн компонентлэр фэаллы-гы артырыр вэ су молекул- Алим тэ*минаг верир ТУЛЛАНТЫ ДА ФАШАЛЬШЫР... ланмыш енержини истэнилэн вахт ишыг енержисинэ че-вирир. Бундан етру лумино-форун 50—140 дэрэчэ гыз-дырылмасы кифаЗэтдир. Бу мэгсэд учун истилик енержисини кунэш истилик ак-кумулЗатору васитэсилэ дэ алмаг олар. Мараглы бурасы-дыр ки, еЗни луминофор бир нечэ дэфэ кунэш ишыгы топлаЗыб верир. Нефт еЬти-Затларымызы, онун нисбэтэн учуз баша кэлмэсини нэзэрэ алараг кэлэчэкдэ нефт мэп-сулларындан кунэш енержисини топламаг вэ лазыми вахт-ишыг мэнбэЗи кими истифадэ етмэк реал вэ’ддир. Ахтарышлар инадла давам етдирилир. Сон вахтлар лу-минофорлар учун даЬа бир сыра Зени тэтбиг саЬэЛэри ашкара чыхарылмышдыр. Ьа-зырда еЬтиЗаты сон дэрэчэ чох олан Судан, тэбии газдан вэ тэркибиндэ Ьидрокен олан башга маддэлэрдэн кэлэчэЗин Заначагы саЗылан Ьидрокен алынмасы проблеми узрэ Ьэм ларынын парчаланмасы Золу илэ Ьидрокен алыныр. Бу, кэлэчэкдэ енержи чатыш-мазлыгыны хеЗли арадан гал-дырар. Елми вэ тэчруби чэЬэтдэн актуал тэдгигатлардан бири нефт луминофорларынын Зуксэк енержили нувэ шуала-рыны керунэн шуаЗа чевир-мэси илэ баглыдыр. Луксэк енержили шуаларын ашкара чыхарылмасы вэ онларын ин-тенсивлиЗинин елчулмэси учун Зени, кунун тэлэбинэ уЗгун маддэлэрин ахтарышы ‘давам едир. Нефт туллантыларындан алынан луминофорларын лак. гэтран, Ьэмчинин полимер сэнаЗесиндэ ролу кетдикчэ артыр. Белэ луминофорлар полимерлэрэ вэ За башга мад-дэлэрэ тэкчэ луминессенсиЗа хассэси Зох, сэчиЗЗэви рэнк дэ верир. Бундан элавэ, нефт луминофорлары полимерлэ-рин сахланма вэ истифадэ девруну артырыр. МуэЗЗэн нефт луминофорлары эсасын- да алынмыш фототэнзимлэЗи-чи вэ сары рэнкэ малик полимер твоэгэлэриидэн Ьэшэ-ратлары мэЬв етмэк учун «рэнкли Зува» кими дэ истифадэ олуна билэр. Кэлэчэкдэ боЗалара тэ-лэбатын беЗук лиссэси нефт е’малы вэ нефт кимЗасы мэЬсулларынын Ье-сабына едэнилэчэкдир. Лакин геЗд етмэк лазымдыр ки. нефт боЗаларынын ишлэдил-мэси вэ истифадэсиндэ актуал елми вэ тэчруби бир проблем меЗдана чыхмышдыр. Бу. Ьэмин маддэлэрин фото-тэнзимлэЗичи хассэси илэ элагэдардыр. Мэсэлэ бура-сындадыр ки. нефт мэЬсулла-рыидан олан бир чох компонентлэр ишыгын тэ’сири ал-тында оксикенлэ реаксиЗаЗа кирэрэк ез рэнкини дэЗишир. БоЗаларда кедэн фотоким-Зэви просеслэрдэн полимер. боЗаг, Ьэмчинин фототэнзим-лэЗичи боЗалар алмаг учун дэ истифадэ етмэк олар. Белэ боЗаларын еЬтиЗаты чох, гиЗмэти учуз олду^ учун сэ-наЗедэ. кэнд тэсэрруфатында, тикинтидэ, мебел сэнаЗесиндэ кениш тэтбиг едилэ билэр. Институтда алынмыш нефт луминофорлары елкэнин бир сыра истеЬсалат бирликлэ-риндэ, о чумлэдэн «АТОМ-МАШ»да (Волгодонск шэЬэ-ри). «Ижорски завод »да (Санкт-Петербург шэЬэри), дефектоскопиЗа узрэ баш институт саЗылан <ЧНИИТ-МАШ»да (Москва шэЬэри) сон иллэр мунтэзэм тэтбиг олунур. Тээссуфлэ геЗд едэк ки, республикамызын элагэ-дар муэссисэ вэ тэшкилатла-ры бу кунэ кими институтун халг тэсэрруфаты эЬэмиЗЗэт-ли наилиЗЗэтлэринэ биканэ галмышдыр. Ьалбуки бу Зол-ла Ьэтта туллантылар да Зуксэк игтисади сэмэрэ верэ билэр.' М. РУСТЭМОВ, республика ЕА Нефт-Ким-За Просеслэрн Инстнтуту-нун директору, академик, Э. МЭММЭДОВ, институтун фнзнкн-кнмЗэви тэдгигатлар ше’бэснинн му-дирн, фнзнка-риЗазнЗЗат елмлэрн доктору, профессор. КЭНД ЛЕНИЛИКЛЭРИ ГАЧГЫНЛАР 03ЛЭРИНЭ ЕВ ТИКИРЛЛР ШЭКИ. Месхети турклэ-риндэн узаг Гыргызыста: нын Ош вилаЗэтиндэн мэч-буриЗЗэт гаршысында Шэ-киЗэ кэлмиш вэ нэсилликчэ ЬеЗвандар , олан БэЗоглуЗев эмоглуларын — Сарынын, Закирин вэ Романьш аилэ-лэри тэзэ мэнзилэ кечмуш-лэр. 4 — 5 нэфэрдэн иба-рэт олан Ьэр бир аилэЗэ бурада тэзэчэ тикилмиш коттечлэрин ачарлары тэг-дим едилмишдир. Евлэр Шэки тэсэрруфатлара расы ЬеЗвандарлыг вэ Зем ис-теЬсалы муэссисэсинин вэ-саитинэ тикилмишдир. БэЗ-оглуЗевлэрин Ьэр бир аилэ-си онлар учун кузэштли шэртлэрлэ, аз гала пулсуз аЗрылмыш торпаг саЬэлэ-риндэ ез тэсэрруфатларыны Зарадачаглар. Бу тэсэрруфатда езлэри)-нэ сыгыначаг тапмыш гач-гынларын галан аилэлэри дэ Захын аЗларда мэнзиллэ тэ’мин олуначаглар. Бура-дакы 30 гачгын аилэси учун иш Зоринин Захынлыгында гэсэбэ Зараначагдыр. Гэ-сэбэнин салынмасына 2.5 милЗон манат хэрчлэнэчэк-дир. Гачгынларын Зерлэшди-рилмэси мэсэлэси коллек-тивин умуми сосиал-игти-сади инкишаф планына да-хил едилмишдир. ИндиЗэдэк ЬеЗвандарларын ихтиЗарына Зени мэктэб, ушаг багчасы, тибб мэнтэгэси верилмиш-дир, евлэрин газлашдырыл-масы баша чатмаг узрэдир. JEM БОЛ ОЛАНДА БЭРДЭ. «Москва» колхозу мал-гаранын гышламасы-нын даЬа Захшы тэшкили узрэ Бэрдэ pajoH аграр-сэна-je комбинатынын кечир-диЗи бахыш-мусабигэнин галиби олмушдур. Бу тэсэрруфатда ферма биналары-нын Ьамысы вахтында тэ’-мир едилмиш, аваданлыг низама салынмыш, техно-ложи хэтлэрин е’тибарлы-лыгы тэ’мин олунмуш, истираЬэт отаглары лазыми инвентарла тэчЬиз едилмишдир. Колхозун Зем тэ-дарукчулэри гыш эрзиндэ Ьэр баш гарамал учун ики тон от еЬтиЗаты кормушлэр. ИндиЗэдэк 25 сентнер Зем ваЬиди тэдарук едилмишдир. Колхозун ЬеЗвандарлары дахили еЬтиЗатлардан истифадэ едэрэк девлэтэ суд вэ 9Т сатышы узрэ иллик планы вахтындан габаг Зеринэ Зетирмишлэр. (Азэринформ). ДФВК-нин ИШИ: ИСТИНТАГ СОНА ЧАТЫР РСФСР Прокурорлугу мэт-буат хидмэтинДэ «ИзвестиЗа»-нын мухбиринэ мэ’лумат вермишлэр ки, август гиЗа-мынын кечмиш уч башчысы-на — ЛанаЗевэ, Стародубсе-вэ вэ ЛукЗанова Зени итти-Ьамлар тэгдим едилмишдир. Инди онлара гаршы РСФСР ЧинаЗэт Мэчэллэсинин 64-чу маддэсиндэн (ЬакимиЗЗэ-ти элэ кечирмэк мэгсэди илэ суи-гэсд) башга илк невбэдэ девлэт чинаЗэтинэ керэ чи-наЗэт мэс’улиЗЗэти Ьаггында ССРИ Ганунунун биринчи маддэси тэтбиг едилэчэкдир. Бу иттиЬам, Ьэр шеЗдэн эв-вэл, она керэ ирэли сурул-мушдур ки, ДФВК-нин фэ-алиЗЗэти нэинки РусиЗанын, Ьэм дэ бутун республикала-рын мэнафеЗинэ тохунурду. Илкин истинтагын нэтичэ-лэри нэзэрэ алынмагла ит-тилам хеЗли конкретлэшиб. Дикэр «комитэчилэри» дэ бу чур иттиЬам кезлэЗир. Сонра февгэл’адэ вэзиЗЗэт узрэ Девлэт Комитэсинин узвлэри вэкиллэри илэ бир-кэ ез чинаЗэт ишлэри илэ эт-рафлы таныш олачаглар. В. БЕЛЫХ. ’ «ИзвестнЗа», 29 ноЗабр. BAJ СИГАРЕТЧ9К9НЛ0РИН ЬАЛЫНА Никотин ачлыгы кечирэн совет сигаретчэкэнлэри олсун ки, бундан сонра Болгарыс-танда истеЬсал олунмуш си-гаретлэрэ вэ дикэр тутун мэ’мулатына Ьэсрэт гала-чаглар. Москва тезликлэ Бол-гарыстана 60 милЗон доллар борчуну едэмэсэ, бу Ьэсрэт узун сурэчэк.««Вулгартабак» ширкэтинин директору Иван Дичев билдирмишдир ки, «биз кечмиш Совет Иттифа-гындан онун борчлары узрэ едэнчлэрин нечэ верилэчэ-Зи барэдэ дэгиг чаваб алана-дэк Совет Иттифагына тутун ихрачыны даЗандырачагыг». Мэ’лумат учун деЗэк ки, Болгарыстан ССРИ-Зэ эн чох тутун вэ сигарет кендэрэн тэчЬизатчыдыр. влкэдэ истеЬсал олунан тутун мэЬсу-лунун 42 фаизи бизим ел-кэмизэ ихрач едилир. «ИзвестнЗа», 29 ноЗабр. I детбр СПЩ а пршы умщуиА мубариза кщш «чаьАлатдэн елмазинь Бу кунлэрдэ Бакыда ВИЧ-инфексиЗанын 15 да-шыЗычысы ашкара чыхарылмышдыр. Jeнэ дэ эчнэ-би, тэлэбэ. Jeнэ дэ кимэ де-Зирсэн, дэриндэн нэфэс алыр: АллаЬа шукур, бизимки де-Зил. Амма бу горхунч- хэстэ-лик нэ «бизимки» билир, нэ дэ «сизинки». Хэстэли-Зин мэкри бундадыр ки, ди^гэти азачыг зэифлэl^ дикдэ, башысоЗуглуг ет-дикдэ гурбанларын саЗы сур’этлэ артыр. Лакин бу мэсэлэдэ биздэ aнлaшыJ^ маз лагеЗдлик вардыр. Бу кун вэтэндашларымызын Ьеч бириндэ ВИЧ-инфексиЗанын олмамасы факты Ьа-зырлыг кермэк учун тале-Зин бизэ вердиЗи фасилэ, имкан кими гиЗмэтлэндирил-мэлидир. Бэс биз бу имкан-дан нечэ истифадэ едирик? Ики ил эввэл Бакыда СПИД-ин профилактикасы вэ она гаршы мубаризэ узрэ республика мэркэзи За* радылмышды. Куман едилир-ди ки, бу, Зени типли эла-гэлэндирччи, муалйчэ-про-филактика тибб муэссисэ-сидир вэ онун бир сыра функсиЗалары вар. Бэс эс-линдэ нэ олду? ИндиЗэдэк мэркэзин е,з базасы Зохдур вэ о, уЗгун-лашдырылмыш бинада Зер* лэшир (шэЬэрин ЬакимиЗ-Зэт органлары, нэЬаЗэт. мэркэзэ Зер вермэк барэдэ душунмэлидирлэр). Ики ил бундан эввэл харичи валЗу-та илэ 200 мин маната олан вэ Иттифагын СэЬиЗЗэ На-зирлиЗинин бизим , учун ал-дыгы гиЗмэтли, эн муасир аваданлыг ишлэмир, Зер ол-мадыгына керэ вэба станси-Засында сахланылыр. Мэркэзин директору Л. Мэммэдова деЗир: — Проблем чохдур вэ эл-бэттэ, башлычасы Зерими-зин олмамасыдыр. Буна бахмаЗараг чалышырыг ки. профилактика ишинин сэ-виЗЗэсини ашагы салмаЗаг. Ьазырда республиканын шэ-Ьэр вэ • раЗонлгфында 26 диагностика * ла(юраториЗа-сы ишлэЗир. Бу лабо- раториЗалар илкин тэдгигатлар, кутлэви муаЗинэ апа-рыр. Левлахда вэ Кэлбэ-чэрдэ даЬа ики лаборато-ри]а ачылмаг узрэдир. МилЗон Зарымдан чох тэдгигат апарылмышдыр. БилдиЗиниз ^кими, сентЗабрын ахырла-рында Бакыда УмумдунЗа СэЬиЗЗэ Тэшкилатынын Ав-ропа експертлэринин иш-тиракы илэ мэЬз орта тибб ишчилэри учун СПИД проб-лемлэринэ дайр семинар тэшкил едилмишди. РаЗон-ларда Ьэмчинин сэЗЗар зона семинарлары кечирил-мину^ир.. Ачылан лабор^-ториЗалар учун, умуми профилли    хэстэханалар учун кадрлар Ьазырланыр. ВИЧ-инфексиЗаларын профилактикасы. диагностика-сы вэ епидемиолокиЗасына дайр норматив сэнэдлэр мэчмуэси АзэрбаЗчан ди-линдэ нэшр олунмушдур. Бир сезлэ, чэтинликлэрэ бахмаЗараг хеЗли иш керу-лур. Амма елэ проблем-лэр дэ вар ки, тибб ишчи-лэрини чэтин вэзиЗЗэтэ са-лыб. Мэсэлэн. кэлэн ил учун диагностика препарат-ларынын, деЗэк ки, сынаг системлэринин кендэрилмэ-си нечэ олачаг? Ахы илдэ азы 3 мин эдэд белэ систем тэлэб олунур. ИндиЗэдэк бунлар Иттифагын СэЬиЗЗэ НазирлиЗи тэрэфиндэн алыныб мэркэзлэшдирил-миш гаЗдада республикаЗа кендэрилирди. 0зу дэ бу-нун учун хеЗли вэсаит тэ-, лэб олунур:    бир систем бир милЗон маната баша кэлир. БаЬалы тибб тех-никасьшдан исэ данышмаг артыгдыр. Инди. ССРИ СэЬиЗЗэ НазирлиЗи лэгв едил-дикдэн сонра аЗдындыр ки. бу гаЗгылар республика СэЬиЗЗэ НазирлиЗинин .узэ-ринэ душэчэкдир. Умуми глобал. СПа проблеминдэ даЬа б^ му-Ьум чэЬэт дэ вардыр. Бу чэ-Ьэт тибб ишчилэриндэн даЬа чох Ьамымыза аид олан эЬалинин маарифлэнмэси мэсэлэсидир. Нэдэнсэ биздэ белэ душунурлэр ки, СПИД сырф тибби проб- лемднр. Эслиндэ исэ белэ олмадыгыны бутун дунЗада чохдан баша душмушлэр. Буна кёрэ дэ эЬалинин маарифлэнмэсинэ, ади профилактика тэдбирлэри барэдэ мэ’лумат алмасына башлыча диггэт Зетирилир. Тэсадуфи деЗил ки, СПИД-э гаршы мубаризэдэ Умум-дунЗа СэЬиЗЗэ Тэшкилатынын шуарларындан бири белэдир; «ЧэЬалэтдэн ел-мэЗин!» Элбэттэ, бу дэЬшэтли бэлаЗа дучар оланлара самими. инсани мунасибэтин тэблигинэ хусуси диггэт Зетирилир. Ону да геЗд едэк ки, мэЬз СПИД маарифлэнмэ ишин-дэки негсанларымызы ачыг-аЗдын шэкилдэ ашкара чы-хармышдыр. Эслиндэ Ьэм республика телевизиЗасы, Ьэм кутлэви информасиЗа васитэлэри, Ьэм маариф тэшкилатлары, Ьэм дэ са-нитариЗа-маариф муэссисэ-лэри бу ишдэн тамамилэ кэнарда галмышлар. Ьалбуки тэкчэ тибб ишчилэ-ринин деЗил, Ьэм дэ пси-хологларын, педагогларын, сосиологларын, Ьугугчула-рын, игтисадчыларын эЬали илэ чидди, санбаллы, ачыг сеЬбэти чэЬалэт диварыны арадан кетурэ билэр. ...Ьазырда дунЗада, ел-кэдэ эн Захшы беЗинлэр бэшэриЗЗэтин башы узэрини алмыш бу реал елум тэЬ-лукэсиндэн нараЬатдыр-лар. УмумдунЗа СэЬиЗЗэ Тэшкилатынын мэтбуат сэ-нэдинин мэ’луматына керэ, 2000-чи илдэ ВИЧ-инфек-сиЗаЗа мубтэла оланларын саЗы уч-дерд дэфэ артачаг вэ 40 милЗон нэфэрэ чата-чагдыр. Хэстэлэрин саЗы исэ тэхминэн 5 милЗон нэ-фэр олачагдыр вэ о заман хеЗирхаЬлыг, билик вэ маариф кими гудрэтли гуввэлэр хэстэлиЗин Золуну кэсмэсэ, Ьеч бир сиЗаси деЗуш, сэр-Ьэдлэрин дэЗишдирилмэси «иЗирминчи .эср вэ^сынын» горхунч Ьучумуиун гаршы-сыны ала билмэЗэчэкдир. С. КРАСНОВА, Азэрявформуя мухбяря. Та'сис АЛЫДАН 1АХШЫ БИР ДЭ АЛЫДЫР АэарбаЗчая Двмат Вая-КЫ НВСЯЯЯ fMjOH ш«*бвся Гарабвг самвсвода фячяв-ля сурэтдэ Ьвлан олмуш н»> тнн журналист Алы Муста-фаЗевнн адыяа 2 мян манат мэбдагннда мукафат таксис етмншдяр. 1991-чя тлит эя Захшы телесужетдаря-нян муалляфн учуя Ады МустафаЗев адыва ядя му-кафаты ояуя аауиа (алумун-дэя сонра) вермаж гарара алыямышдыр. Бу мужафат Ьэр ял нрЗабрыя 20-да Азар-ба31чав Ьагнгэтдэряня Зуж-сэж сэнэтжарлыгда ншыг-ландыран телесужетлар сял-снлэсянэ жорэ верндэчаж. Банк ejHH заманда, М. Э. Рэсулаадэ адыяа БДУ-яун Ьугуг фажултэснняя бяр яэ-фэр эн .лэЗагэтля тэлабася учуя Тарабагьш мудафяэ-сн замаяы чаяындая жечмнш Исмэт ГаЗыбовуя адыяы да-шыЗан аЗлыг тагауд та'сяс етвгашдяр. Тагаудун мабда-1Я 250 манатдыр. ДаЬа бир меиачар-бизнес мактабн Бизум мусаЬиба «Куяаш» ассосяасяЗасы жэздяяда меяечер-бязнес мэж-табя ачылмышдыр. ТаЬсяд очагыныя вэзяфэсн дуяЗа ба-зарыядая баш чыхарая, ояуя янчалякларянэ бэлэд олан жадрлар Ьазырдамагдыр. Ашагыда меяечер^язяес иажтэбняяя директору Ия-шалдаЬ bYCBJHOBAA свЬбатя дарч едяряк. — ДнялаЗжчялар Ьаясы нхтясаслары газаяачаглар вэ мактабэ кямдар габул олу-кур? — Эсасан ики ихтисас — менечерЧ^нзнес. банк ишлэри ва бизнесиД асаслары. Диплома да бела Зазылачаг. Мэк-табин аЗани ва ахшам ше’бэ-ларина али, оота ихтисас тэЬ-силли. республиканын коопе-pacHja, тичарэт. банк вэ ма-лиЗЗэ системиндэ вэ ассоси-асиЗаларда. фэрди коопера-тивлэрдэ ишлэЗэн, Захуд орта мэктэби битирэн. инкилис вэ турк дилини билэн шэхс-лэр мусабигэ Золу илэ гэ<^л олунурлар. Аз муддэтдэ Ба-кыдан, Нахчыван Мухтар Республикасындан. Эли Ба]-рамлыдан, Шэкидэн вэ республикамызын дикэр раЗон-ларындан 50-Зэ Захын абиту-риЗент эризэ вермишди. Лакин биз онлардан 30 нэфэр эн лаЗиглисини сечдик. — Базар жгтясадяЗЗаты шарантяяда самараля фаалнЗ-Зат костармаж учун тэдрнснн аЬатэдя олмасы вачнбдяр. Эл-баттэ, бу ншда днялаЗячяла- рня дэ марагы эсас кетурул-мэлидяр. усталнж кичяк бнз-неснн тэшкяляядэ Жадрлара еЬтнЗач чохдур. Сизчэ, Оу масалалэр тэдряс просеснндэ лазымынча нэзэрэ алыяыб-мы7 — Базара кечид просесин-■дэ игтисадиЗЗаты, онун идарэ олунмасыны тэ’мин етмэк са-Ьэсиндэ Ьэртэрэфли фэалиЗ-Зэт кестэрэ билэн кадрларын Ьазырлан.масы башлыча вэзи-фэдир. Бунун учун .менеч-ментин. маркетингин эсасла-рынын, тэсэрруфатчылыгын Зени фор.маларынын, база-рын фэалиЗЗэт механизминин еЗрэнилмэси мэсэлэлэри ен плана чэкилмишдир. Галды кичик бизнесин тэшкилиндэ кадр мэсэлэсинэ. бу бошлу-гу да арадан галдырмаг учун тэдрис планында хусуси Зер аЗрылмышдыр. СэЬмдарлыг фэалиЗЗэтинин эсаслары, кичик муэссисэлэрин З^радыл-масы, муЬасибат учотунун вэ тэсэрруфат фэалиЗЗэтинин тэЬлили узрэ динлэЗичилэрэ билик верилэчэкдир. — Бззар игтясздиЗЗатынын эсзсларыма Зэгяя кя, дзЬз кениш Зер аЗрылачаг? — ШубЬэсиз. Бу саЬэдэ биликлэрэ даЬа .мукэммэа Зи-Зэлэнмэк учун Зухарыда ад-ларыны чэкдиЗим фэнлэрдэн элавэ даЬа бир сыра хусуси фэнлэрин тэдриси нэзэр-дэ тутулмушдур. Базар шэ-раитиндэ муэссисэнин фэ-алиЗЗэти, базарын инфраструктуру. муЬасибат учоту вэ Ьесабат. верки гоЗулмасынын Зени системи мэсэлэлэринэ лазыми диггэт Зетирилэчэк-дир. — Нэзэрдэ тутулмуш прог-рамларын угурлу Ьэлля яшия тэшкялиндэн чох асылыдыр. Мэшгэлэлэрн КИМ л эр апара-чаг вэ тэчрубэ Ьарада кечн-рилэчэкднр? — Республиканын бир сыра али .мэктэблэриндэн. елми тэдгигат институтларын-дан алимлэр дэ’вэт етмишик. Халг тэсэрруфатынын мух-тэлиф саЬэлэриндэ чалышан рэЬбэр ншчилэр дэ бу ишэ чэлб олунуб. Тэдрис заманы инкилис вэ турк диллэринэ устунлук верилир. ДинлэЗи-чилэр тэчрубэни харичи ел-кэлэрин бириндэ — ja Ита-лиЗада. ja да ТуркиЗэдэ ке-чэчэклэр. МусаЬнбэнн апарды: ЗаЬнд КАЗЫМОВ, «Халг гэзети»нии мухбирн. АИЕРНШЫ РУСЛАР Af ЕВНН BdJAHATbIHbl ПИСЛЭ]ИРЛ8Р. ТЭ’ЧИЛИ ЛАРДЫМ.. JAJA ГАЛДЫ? УмумдунЗа банкынын рэЬ-бэрлэриндэн бири, бу За-хьшларда Ьэмин беЗнэл-халг малиЗЗэ идарэсинин Москвадакы белмесинин башчысы тэ’Зин едилмиш Арди СтоутесдеЗк чумэ ах-шамы Ьаагада кечирил-миш мэтбуат конфрансын-да демишдир ки. беЗнэлхалг бирлик Захын вахтларда гыса муддэтли вэ орта муддэтли деврлэр учун реал игтисади дэЗишиклик-лэр прог^еамынын Ьазыр-ланмасы учун Совет Итти-фагы илэ данышыглара башлаЗачагдыр. Ьэмин прог-рамын эсасында ССРИ-Зэ лазым олан малиЗЗэ кемэ-Зинин Ьэчми муэЗЗэн едилэчэкдир. 1992-чи ИЛИИ маЗ — иЗун аЗларында ке-чирилмэси планлашдырыл-мыш беЗнэлхалг конфран-сын кедишиндэ Гэрб ел-кэлэри езлэринин Ьэр би-рисинин Совет Иттифагынын Чгтисади дирчэлишинэ нэ гэдэр Зардым кестэрмэк иг-тидарында рлдугларыны му-эЗЗэнлэшдирэчэклэр. А. СтоутесдеЗк демишдир: «Биз эслиндэ белэ бир беЗнэлхалг мэчлисин Ьа-зырлыгы илэ мэшгулуг». УмумдунЗа банкынын Ру-CHja Ьекумэти илэ кечир-диЗи мэслэЬэтлэшмэлэр заманы бу республикада баш-ланмыш игтисади дэЗишик ликлэр музакирэ едилир. УмумдунЗа банкынын Москвадакы белмэси. онун рэЬбэринин дедиЗинэ керэ. илк невбэдэ тэ’чили эрзаг Зарды.мы кестэрилмэси проб-лемлэри илэ мэшгул олачагдыр. Артыг инди аЗдын Олмушдур ки, гида мэЬсул-лары сарыдан    шэЬэрлэрдэ чох кэркин вэзиЗЗэт Зара-начагдыр. Гэрб елкэлэри-нин ССРИ-Зэ    вэ’д етдиЗи эрзаг Зардымынын мигда-ры тамамилэ    кифаЗэтдир. А. СтоутесдеЗк    геЗд етмиш- дир ки, эсас проблем Ьэмин эрзаг мэЬсулларыны «лазым кэлэн вахтда лазыми Зерэ чатдырмагдан» иба-рэтдир. АБШ-да русдилли эЬалн-нин эн беЗук ичтимаи тэш-килаты — рус америкалылар конгреси АЕЦИ Президен-тинин эЬатэсинэ эсаслана-раг УкраЗна вэтэндашла-рынын декабрын 1-дэ кечи-рилэчэк референдум заманы истиглалиЗЗэтэ сэс ве-рэчэклэри тэгдирдэ Бир-лэшмиш Штатларын бу республиканы дипломатии гаЗдада таныЗачагы барэдэ мэ’луматы    «Рус — УкраЗ- ка мунасибэтлэринэ Аг евин мудахилэси» кими гиЗмэт-лэндирмишдир. СИтА-нын НЗу-4оркдакы ше’бэсинэ    рус америкалы лар конгресинин вердиЗи бэЗанатда деЗилир ки, «АБШ-да Американын уч милЗон нэфэрдэн чох рус, УкраЗна вэ белорус мэншэли вэтэи-дашлары    адындан чыхыш едэн эн    беЗук русдилли тэшкилаты Аг евин УкраЗ-нанын истиглалиЗЗэтини та-нымаг барэдэ бэЗанатын вахтындан габаг верилмэсини кэскин сурэтдэ пислэЗир». Сэнэддэ деЗилир:    «Ук- раЗнанын истиглалиЗЗэти барэдэ референдумун кечи-нлмэсинэ уч кун галмыш кртЗнанын истиглалиЗЗэтини танымаг ниЗЗэти барэдэ мэтбуатда    е’лан верилмэ- си    дунЗанын бу pajo- ну    елкэлэринин дахили ишлэринэ бирбаша .мудахи-лэЗэ бэрабэрдир. Белэ Ьэ-рэкэт Залныз .милли душ-мэнчилиЗи гызышдырачаг вэ дунЗанын бу геЗри-са-бит    Ьиссэсиндэ кэркинли- Зин    артмасына хи;^.мэт едэ- чэк ки, бу да бутун бэшэ-риЗЗэт учун агласыгмаз нэ-тичэлэр верэ билэр». БэЗанатда даЬа сонра деЗилир: «Нэзэрдэн гачырмаг олмаз ки. сеЬбэт нувэ си-лаЬы илэ, нувэ силаЬыны дунЗанын истэнилэн Зеринэ чатдыра билэн васитэлэр-лэ зэнкин олан бир pajon-дан    кедир. СиЗаси вэ идео- ложи дэЗишикликлэр вэ-зиЗЗэтнндэ олан бир елкэда милли душмэнчилиЗин гы-зышдырыл.масы сон дэрэчэ тэЬлукэлидир вэ Американын мэнафеЗинэ уЗгун деЗил. Бу, Ьэм дэ алкэнин де.мократиЗаЗа дотру Ьэрэ-катыны Зубандырыр. Ьалбуки индиЗэдэк бу Ьорэкат-да гаи ахыдылмамасы бутун бэшэриЗЗэти ЬеЗрэтэ салыб». Рус а.мерикалылар конгресинин сэнэдиндэ ахырда деЗилир:    «Биз белэ Ьесаб едирик ки, бу чур бэЗанат-лар декабрын 1-нэ тэ’Зин олун.муш УкраЗна референ-ду.мундан сонра верилэ би-лэрди». JyrecMMja. Г«днм Дубровмик ш«Ь*ри гаты тусту(» бу-руимушдур. Ммиларла двтыд^чы мормм эарбасм омун кучелерммм 3«рл« 3«ксан атммшдмр. ШаЬарии мадаимЗ-)атм аа архмтактурасы маЬв олмаг Ьаддиидадир. «Дуб-poBNNKM хиласатма фондувнун бу барадакм НаЗачамлы му-рачиатиим ИталиЗанын Аиса ИнформасиЗа Акентлм)м бутун Aynjaja |аЗмышдыр. 5|с Дуброаник Зана артнллариЗа аташнна тутулуб... Фото Яе)т«р — СИТА-иыидыр. ...крЕмлда да бу Фикирдадирлар Москвада ССРИ Презндентн мэтбуат хндмэтнннн мэ’луматы ЗаЗылмышдыр. Мэ’луматда деЗнлнр:    «Кремлдэ АБШ Презндентннэ Захын данрэлэрэ истниадла белэ бир мэ’лумата диггэт Зетнрнлмншднр кн, УкраЗнанын аэтэн-дашлары декабр эрэфэснндэ истнглалнЗЗэт леЬннэ сэс вер-сэлэр, Бирлэшмнш Штатлар УкраЗнаны днпломатнк Зол-ла таныЗачаг. влкэлэримиз арасында мунаснбэтлэрнн ииднки сэвнЗ-Засн, Ьабелэ республикалар гэти гэрара кэлмэЗннчэ, бу гэбнлдэн дахили мэсэлэлэримнздэ АБШ-ын ез мевгеЗн-яя муэЗЗэн етмэЗэчэЗя барэдэ рэсмэн дэфэлэрлэ вернлэн бэЗанатлар нэзэрэ алынараг бу чур мэ’лумат тээччуб до-гурур, хусусэн дэ она керэ ки, мэ’лумат референдума лап аз галмыш верилмншдир». НИНДИСТАН РЕСПУБЛИКАЛАРЛА ЭМЭКДАШЛЫГА ТЭРЭФДАРДЫР Ьиндистан суверен рес-публикаларла тичарэт му-насибэтлэрини мугавилэ эсасында гурмата чалы-шыр вэ Ьазырда взбэкис-танла бу чур сазиш баг-ланмышдыр. Бу барэдэ Кэлкэтэдэ (Гэр-би БенгалиЗэ штаты) девлэт тичарэт назири П. Чидам-барам мэ’лумат вермиш-дир. Онун дедиЗино керэ, кэлэн ил учун Ьиндистан — совет тичарэт протоколу чох куман ки. 1991-чи илин ахырынадэк имзаланачаг, лакин бу сэнэд тичарэт эмэлиЗЗатынын Ьеч дэ бутун саЬэлэрини эЬатэ ет-мэЗэчэк. П. Чидамбарам де.мишдир ки. тичарэт эмэлиЗЗатынын хеЗли • Ьиссэси мэЬз республикаларла апа-рылачаг. ТЭЛАРЭ ГАЧЫРАНЛАР ИТТИЬАМ ОЛУНУРЛАР Совет Ту-154 сэрнишнн тэЗЗарэсинин ЬеЗ’этини маршруту дэЗишмэЗэ вэ Пакис-танын чэнубундакы Карачи шэЬариндэ Зерэ ендир-мэЗэ мэчбур етмиш чина-Зэткарларын иши узрэ тэЬ-гигат 15 аЗдан да чох чэк-мишдир, «Пакистан пресс Интернешнл» ИнформасиЗа АкентлиЗи хэбэр вермиш-дир ки. Зерли мэЬкэмэдэ тэГЗарэ гачыранларын 10 нэфэринэ^ рэсмэн иттиЬам тэгдим олунмушдур. Онлар Ьава кэмисинин элэ кечи-рилмэсиндэ вэ ганунсуз олараг одлу силаЬ дашы-магда иттиЬам олунурлар. ЧинаЗэткарлар декабрда му-Ьакимэ едилэчэклэр. ХЭБЭРЛдР ПАРИС. Девлэтлэрарасы Игтисади Номитэнин сэдри Иван СилаЗев ФрансаЗа керушэ кэлмишдир. О. Президент Франсуа Миттеран тэрэфиндэн гэбул олуначаг, баш назир Едит Крессон илэ данышыглар апарачаг. Франса ишкузар даирэлэринин нумаЗэндэлэри илэ керушэчэкдир. Парисин Орли аеропортунда журналистлэрин суалла-рына чаваб верэркэн И. СилаЗев билдирмишдир ки, Франса паЗтахтында музакирэ етмэк ниЗЗэтиндэ олдугу эсас мэсэлэлэрдэн бири кредитлэр верилмэси мэсэлэсидир. БЕ11ГРАД. ХорватиЗаньш беЬранлы раЗонларында 14-чу барышыгын шэртлэри етэн кун эрзиндэ дэфэлэрлэ позулмушдур. ТанЗуг ИнформасиЗа АкентляЗинин вердиЗи мэлума-та керэ, ХорватиЗаньш сялаЬлы дэстэлэЬн ЛугрславиЗа Халг Ордусунун ва ОсиЗек шэЬэрннин (ДунаЗЗаны Хор-ватиЗа) Ьэндэвэриндэ СербяЗа эрази мудафиэси мевгелэ-рини бир нечэ-дэфэ мшюмЗот атэшинэ тутмушлар. Ьэр-би комендантлыгын информасиЗасына керэ. орду белмэ-лэри атэшин даЗандырылмасы Ьаггында шэртлэри Зеринэ Зетирэрэк. силаЬлы фитнэлэрэ чаваб вермэмишлэр. Гэрби СлавониЗада да атышма сакитлэшмэмишдир. ПРАГА. Прагада Авропада тэЬлукасизлнк во эмэк-дашлыг мэсэлэлэринэ дайр мушавирэнин Зухары вэзифэ-ли шэхслэр комитэсинин бешинчи февгэл’адэ ичласы баш-ланмышдыр- Куман олунур ки, Ьелсинки просесинин иштиракчысы олан девлэтлэрин нумаЗэндэлэри сиЗаси мэслэЬэтлэшмэлэр механизминдэн истифадэ едэрэк. Хор-ватиЗанын вэ СловениЗанын истиглалиЗЗэтинин беЗнэлхалг мигЗасда танынмасы мэсэлэсиндэ консенсуса наил ола билэрлэр. БУлАРЕСТ. УкраЗнанын харичи ишлэр назири Ана-толи Зленко РумыниЗанын паЗтахтына биркунлук керушэ кэлмишдир. РумыниЗанын баш назири Теодор Столожан вэ харичи сиЗасэт идарэсинин башчысы Адриан Нестасе илэ онун керушу заманы сиЗаси вэ игтисади эмэкдашлыг мэсэлэлэри музакирэ олуначагдыр. УкраЗнанын нумаЗэн-дэсини елкэнин Презндентн Ион ИлиЗеску гэбул едэчэк-дир. ;
RealCheck