Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 29, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г93ЕТИ 29 HOJA6P 1991-чм ИЛ. Н9 235 УИИАВЕРИЧИ JEKVHJIAP Мэтбуатда хэбэр верилди]и ними, Пакистанын Jla- фин hop шэЬэриндэ Умумдун]а Ислам Конфрансынын ичласы азад кечнрилмишднр. Ичласын ншиндэ I афгаз Мусэлманлары Идарэснннн сэдри, Умумдун]а Ислам Конфрансы ИчранДэ Комитэсинин узву ше]хулнслам Ьачы АллаЬшукур ПАШАЗАДЭ вэ ичласа шэхсэн дэ’вэт олунмуш АзэрбаЗчан Республикасы Али Совета Рэ]асэт ЬеГэтаюш узву, Али Советан Эфганыстаида эсир душмуш азэрбаЗчанлыларын муэЛэн олунмасы вэ азад еднлмэсн узрэ комисси]асынын сэдри Фазил МУРАД ЭЛИ JEB дэ иштнрак етмишлэр. Азэринформун мухбирн онлардан хаЬиш етмишдир ки, AcHjaHWH эн 6oJyK влкэлэриндэн бнринэ бу сэфэр пат-гында данышсынлар. А. Пашазадэ: — Умум-AyHja Ислам Конфрансы ну-фузлу беЗнэлхалг тэшки-латлардан биридир. Онун гэраркаЬы Карачи шэЬй-риндэ Jepлэшиp. Конфран-сын ичраиЛэ комитэси hap бет илдэн бир тэзэлэнир. Ичраи^э комитэсинэ дун]а-нын бир чох мусэлман ел-кэлэринин 32 нумаЗэндэси дахилдир. Конфрансын невбэти ичласы McnaHHjaHbiH нумунэ-синдэ мусэлман мэдэниЗ-Joth проблемлэринэ Ьэср олунмушду. Конфрансда бизим иштиракымыз исэ бу елкэдэ оларкэн бир сыра милли мэнафелэримизи hajaia кечирмэ^: Эфганыс-танда эсир душмуш a3ap6aj-чанлыларын Ьарада олдуг-ларынын муэЛэнлэшдирил-мэси вэ азад едилмэси ба-рэдэ разылыга кэлмэЗэ вэ шубЬэсиз ни, Пакистанын рэсми органларынын Азэр-6aj4aHbiH иcтиглaлиjjэтини танымасы учун зэмин Зарат-мага имкан верирди. Конфрансын иштиракчы-лары A3ap6aj4aH Респуб-ликасынын девлэт истигла-лиJJэти Ьаггында Азэрбар чан парламентинин гэбул eTflHjH Конститус?ф Ак* тына чох мусбэт Занашды-лар. онун унванына мок туб гэбул едэрэк девлэт ис-тиглалиПэтимиэи бэЗэнди-лэр. республикамыза Зардым кестэрмэк фикриндэ олдуг-ларыны билдирдилэр. Виз верилмиш имкандан исти-фадэ едэрэк Даглыг Гара-баг мунагишэсн Ьаггында, Ермэнистанын дерд илдэн бэри A3op6aj4aHa гаршы е’лан едилмэмиш муЬарибэ апармасы нэтичэсиндэ ре-кионда JapaHMbim сон дэ-рэчэ мурэккэб B93HjJaT Ьаг-гында Ьэгигэтлэри даныш-дыг. Мухтэлиф cэвиJJэлэpдэ чохлу керушумуз олду. Милли Проблемлэр Инсти-тутунда, Пэнчабда «Ислам Чэмифти» napTHjacbiHbiH лидерлэри илэ, Пакистан баш назири Занында тэЬлил мэркэзиндэ керушлэр ке-чирдик, Исламабаддакы Ислам Университетинин про-фессор-муэллим ЬеЗ’эти илэ, Кэрачинин ичтимаи, елм вэ дин хадимлэри илэ Азэр-ба>чанын кэлбчэЗи Ьаг-гында мараглы диалог олду. Керушлэр заманы Азэр-6aj4aH Ьаггында этрафлы сеЬбэт ачдыг, мусаЬиблэ-римизэ Даглыг Гарабагла элагэдар эдэбифт вердик, гаршыдашларымЫзын caj-сыз-Ьесабсыз суалларына чаваб верэркэн елкэлэри-мИз арасында мунасибэтлэ-рин инкишафы, . АзэрбаЗ-чанда сосиал тэрэгги проб-лемлэрини изаЬ етмэЗэ ча-лышдыг. Вутун бунлар МИКРОЕЛЕМЕНТСИЗ ЬЭМТ ДА Ь9Ш ДЕШ Микроелементлэр кэнд тэ-сэрруфаты истеЬсалы учун сон дэрэчэ зэруридир, бу мад-дэлэр олмадан инсан да За-шаЗа билмэз. Тэсадуфи дejил ки, Бакыда «Микроелементлэр кэнд тэсэрруфатында вэ тэбабэтдэ» республика елми-техники конфрансынын ке-чиpилдиjи ики кун эрзиндэ алимлэр вэ мутэхэссислэр тэдгигатлар барэдэ мэ’рузэ-лэри вэ мэ’луматлары муза-кирэ едэркэн гызгын дискус-cиjaлap олмушдур. Д. И. MeндeлeJeв адына Умумиттифаг КимЗа Чэми]-Зэтинин (УКЧ) республика идарэ ЬеЗ’эти, АзэрбаЗчан Елмлэр Академ^асы, СэЬиЗ-Зэ НазирлиЗи, Кэнд Тэсэрру-фаты вэ Эрзаг Haзиpлиjи, «Билик» Чэмифти тэрэфин-дэн тэшкил олунмуш кон-франс ноЗабрын 28-дэ умуми ичласла баша чатмышдыр. УКЧ республика идарэ ЬеЗ’эти сэдринин муавини Ну-ри Султановун чыхышында, конфрансын тэшкилат комитэсинин сэдри профессор Ьэ-сэн СеЗидовун мэ’рузэсиндэ, дикэр мэ'луматларда кэнд тэсэрруфатынын кимЗалаш-дырылмасында микроеле-ментлэрдэн истифадэ едилмэ-синин мухтэлиф чэЬэтлэри, тэбабэтдэ микроелементлэр проблеминин еЗрэнилмэси-нин бэ’зи Зекунлары вэ перс-пективлэри ез эксини тап-мышдыр. Микроелементлэрин ол-мамасы адамларда бир чох хэстэликлэр догурур. Мэсэлэн. Шэки—Загатала зонасында Joдyн аз оЛмасы дишлэрин вахтындан габаг ха-раб олмасына катириб чыха-рыр. МуЬитдэ. jeмэкдэ фто-рун, кобалтын, мисин чатыш-мамасы сагламлыгымыза тэ'сир кестэрир. Бутун бу мэсэлэлэр, торпагын, отлаг-ларын микроелементлэрлэ зэнкинлэшдирилмэси имкан-лары, башга проблемлэр баша чатмыш конфрансда ин-фopмacиja мубадилэси ке-чирмиш алимлэр тэрэфиндэн Ьэлл едилэчэкдир. (Азэринформ). 6eJyK мараг догурду. ГеЗд етмэк лазымдыр ки, Пакис- танда республикамыз Ьаг-гында чох аз мэ'лумата ма-ликдирлэр. Ьэтта бир чох-лары ела куман едир ки, АззрбаЦчан Орта Acnja республикаларынын тэрки-бинэ* дахилдир. Буна керэ дэ, тутаг ки, Даглыг Гара-баг проблеминин нечэ MeJ-дана чыхдыгыны. мэркэз илэ гаршылыглы мунасибэт-лэримизин вэзифтини вэ с. изаЬ етмэк чох чэтин иди. Ф. Мурадэли]ев: — Пакистан Харичи Ишлэр На-зирлиЗинин баш катиби Эк-рэм Зэки бизи гэбул етди. Пэнчабын валиси МэЬэм-мэд Асар, Пакистан сенаты-нын сэдри, елкэдэ прези-дентдэн сонра икинчи шэхс олан Басим Сэли^ан, игти-садифт назири Сардар Асим ЭЬмод Эли вэ HahaJaT, Пакистанын баш назири Нэваз Шэриф илэ керушлэ-римиз олду. Диалоглар чэтин вэ мурэккэб иди. Рэсми даирэлэрин Азэрбар чанда баш верэн дэ^шик-ликлэрдэн хэбэрдар олма-масы ишимизи чэтинлэш-дирирди. Узун сурэн ceh-бэтлэодэн сонра HahajaT, он-ларда девлэт иcтиглaлиjjэ-тимизэ мусбэт мунасибэт Jаранды. Пакистан Ъекумэти республикамыз Ьаггында этрафлы мэ’лумат алдыгдан сонра тезликлэ AaapôajnaH Республикасынын истигла-HHjJ^THHH танымаг мэсэлэ-сини нэзэрдэн кечирэчэк-дир. Пакистанын баш назири • игтисадифт назири-ни дэ'вэт едэрэк она тап-шырды ки, ССРИ-]э гар-шыдакы сафари заманы республикамыода вэзифти е]рэнсин ки, ÀaapôaJnaHbiH иcтиглaлиjJэтини танымаг учун мувафиг материаллар Иазырлансын. JepH кэлмиш-кэн AejHM ки, Пакистанын игтисадифт назири ч-б Сэрдар Асим ЭИмэд Эли нуфузлу inaxcHjjaTAHp. Зэн-нимчэ, Азэрба^чан илэ Пакистан арасында игтисадир jaT, MaAaHHjjaT, саЬибкар-льи саЬэлэриндэ вэ башга саИэлэрдэ элагэлэри инки-шаф етдирмэк барэдэ ра-зылыг элдэ олуначагдыр. Мэсэлэн, Исламабад — Даш'кэнд — Бакы aewacnja хэтти ачылмасы, Пакистанын вэ A3ap6aj4an Республикасынын университетлэ-ри арасында бирбаша эла-гэлэр ]арадылмасы имкан-лары музакирэ едилмиш-дир. Устэлик, баш назир де-ди ки, A3ap6aj4aH Ислам Девлэтлэри Тэшкилатына (ИДТ) дахил олмага тэшэб-бус кестэрсэ, онун Ьекумэ-ти бизи мудафиэ етмэ]э Ьазырдыр. Инди дэ Эфганыстаида эсир душмуш кэнчлэрими- муэфн олунмасы вэ едилмэси барэдэ. Биз Пишэвэр шэЬэриндэ олдуг. Мэ’лум олдугу кими, орада Эфганыстандан. кэлмиш кулли мигдарда гачгын вар-дыр. Эфган мухалифэти му'чаЬидлэринин, о чумлэ-дэн бу jaxынлapдa елкэ-миздэ олмуш Рэббанинин гэраркаЬы да орада }ерлэ-шир. Чох нараЬат идик. бил-мирдик онлар бизи нечэ гар-шыла]ачаглар, Ьеч олмаса муэфн бир разылыга кэл-мэк мумкун олачагмы. Ла-кин онлар бизэ хе^рхаЬ мунасибэт кестэрдилэр. Кулбэддин Ьикмэти]ар, доктор Рэббани вэ дикэр лидер-лэр илэ керушдук. СеЬбэт-лэримиз асан кечмэди, узун чэкди. лакин чох эмэли характер дашыды. Биз муЬа-рибэ^ мэнфи / мунасибэт бэcлэдиJимизи билдирдик, тэрэфлэрин гаршыдурмасы нэтичэсиндэ чох бejYK гур-банлар вермиш эфган хал-гына гэлбэн тэсэлли вердик. МуЬарибэдэ 1,5 милjoн эфган Ьэлак олмуш, минлэр-лэ адам догма очагыны тэрк едэрэк гачгын олмушдур. Башлычасы    будур    ки, кэнчлэримизин    азад    едил мэси Ьаггында разылыга кэлэ билдик. Ьэр Ьалда, адларыны чэнд^им лидер-лэрин Ьэр икиси эсирлэрин езумузлэ апардыгымы^з с^ 1аЬысыны вэ фотошэкиллэ-рини гэбул етди. Ьэрчэнд дэрЬал дедилэр ки, бунлар чидди дэгиглэшдирмэ тэлэб едир. Ону да    де1им    ки, Кулбэддин Ьикмэт^ар Азэр-бajчaн Республикасы Пре-зидентинин адына, парла-ментимизин унванына мэк-туб имзаламышдыр. Мэк-тубда о, Азэрба^ан хал-гына хош арзуларыны бил-дирир, иcтиглaлиjjэт муна-сибэтилэ тэбрик едир. Ьик-мэтиJap билдирди ки, эсирлэрин Ьансы душэркэлэр-дэ олдугларыны муэ]]энлэш-дирмэк учун Ьэр чур тэд-бир керэчэкдир. О деди ки, эсирлэр тезликлэ, Ьэм дэ Ьеч бир шэрт го]улма-дан Aзэpбajчaнa га]тары-лачагдыр. А. Пашазадэ:    —    Элавэ етмэк истэ1ирэм ки, Ьэрби вepтoлjoтyн партладылмасы нэтичэсиндэ республикамы-зын рэЬбэр ишчилэринин, халг депутатларынын, Ру-cиja вэ Газахыстан му-шаЬидэчи груплары нума-^ндэлэринин фачиэли Ьэ-лак олмалары хэбэрини Пакистанда ешитдик. Сон кунлэрдэ керушду,)умуз адамларын Ьамысы бизэ дэрин Ьузнлэ тэсэлли ве-рир, гэдим Гарабаг торпа-гында давам едэн е’лан олунмамыш муЬарибэни пиcлэjиpди. Ф. Му рад эли] ев: — Пакистана ^сэфэримиз бир чох милли вэ рекионал гэзет-лэрдэ, телевизи]а васитэ^ силэ кениш ишыгланды-рылырды. Керушлэримиз Ьаггында хэбэрлэр, фото-шэкиллэр бир га]да олараг гэзетлэрин биринчи сэЬифэ-лэриндэ дэрч едилирди. Пакистан Азэрба]чана мараг кестэрмэ^ башламышдыр. СеЬбэти ]азды: Мика]ыл КЭРИМОВ, Азэринформун мухбири. Алый а! ]ана-]ана галын а Азэрба]чаи эразисиндэ ха.и нсгеЬлакы чатларынын вэтэндашлара паспортла сатылачагы барэдэ хэбэр алмы-шыг. Бунунла элагэдар Бакы ШэНэри Ичра Ьакнмн]]эти-ннн тнчарэт, нчтнман наша в> мэншэт хидмэти ше'бэсы-инн мудири Нэби ГУЛШЕВ ашагыдакы мэ луматы вер мишднр: Бу кун бутун нэзэрлэр Гарабага ¿'внэлмишдир. Бас Г арабам немэ, дун|зны керэ билирми? Сэна]ерабитэ заводу чэтин кунлэрдэ 20 радар гургусу Ьазырла)ыб Гарабагын кэндлэриндэ ]ерлэшдирмишдир. Елэ Бакынын езундэ бизи узугара едэн таксофонлары-мыза бу муэссисэнин коллективи эл кээдирир, автомат теле-фонлар бурада тэ'мир олунур. ]ыгычы чилинкэр Телман Нусе)нов вэ Сара Эл»^еаа бу кун гыт маллардан са|ый)>.н мэншэт антеналарынын ис- теИсалчьтарыдырлар. Фото Рафиг Салмановундур. — Кеч.миш Совет Иттифа-гынын эксэр суверен респуе-ликаларында халг истеЬлакы маллары нэрака:»дэ тнчарэт шэбэкэлэрнндэ сэрбэст гиJ мэтлэрлэ сатылыр. Р спублц каларда инд*ф гэдэр керун-мэ]эн баЬа ыг вэ гыт.-ыг J> ранмышдыр Лакин Азэрба.)-чан Ьекумэти эЬалиннн Jama-]ыш тэрзини вэ алычылыг габили]]этини нэ эрэ алараг эн зэрури малларын сатышы-ны сэрбэст ги]мэтлэрлэ до ]ил, девлэт ги]мэтлэрн илэ тэнзимлэ]ир Бу исэ ез нев-бэсиндэ Азэрба]чан1 учузлуг сэдасына кэлэнлэрин кутлэ-ви ахыныны ]аралыр. Ьэм ез «догма* алверчилэримиз. Ьэм дэ кэлмэ «тачирлэр* ч •• маатымызы ач-]алавач r,kj-маг баЬасына бу bo3hJJot;; т ¡ фа]даланырлар.' Халг ист- а-лакы маллары республика-I дан чыхарылыр. Б^тун бунлары н;пэрэ i а- раг етэн ил Азэрба]чан Рес-публикасы Тичарэт Пазирлн- ]н истеЬлак безарыны тэн-знмлэмэк учун мувэггэти гэ-пар гэбул етмишди Ьэмин сэнэдэ эсасэн халг истеЬлакы маллары пэрзкзндэ тичарэт шэбмкллэрнндэ ]алныз рес-публикада паспорт rejAHjJa-тычда ^злан вэтэндашлара са-тылма :ы иди. эссуф ки, ез чибини кудэн эксэр тича-рэт ишчилэри гэрары эслин-дэ саботаж етдилэр. Вэзи]]этин кетдикчэ агыр-лашдыгыны нэзэрэ алан Бакы ШэЬэри Ичра haKHMHjJaTH гэти аддым атараг бу ил де-кабрын 1-дэн шэЬэрин пэра-кэндэ тичарэт шэбэкэлэринэ халг истеЬлакы малларыны эЬали]э Тичарэт Назирли]и-нин MyaJJaH етди]и нормалар эсасында, ]э’ни ]алныз паспорт ге]ди]]аты илэ сатмаг кестэриши вермишдир. Гэрары позан тичарэт ишчилэри барэдэ гэти тэдбирлэр керу-лэчэк. С03АРДЫ Бакы ШэЬэри Ичра baKHMHjJaraiiHH бу гэрарыны Jaлныз алгышламаг олар. Буну эслнндэ лап эввэлдзн етмэк лазым иди. Амма Ьнзим алверчнлэрнн сыргыг снфэтларннэ баханда бу гэрарын да бир нэтичэ верэчajHHa адамын ннамы азалыр. Ьэлкэ даЬа радикал тэдбирлэр кормэк, чохншлэнэы сэна]е, мэншэт, халг нс-т планы мылары, эрзагын бутун невлэрн, Ьэмчнннн ич-ь i <эр г<э сигарет учун купонлар, талонлар тэтбиг етмэк дяЬа чох сэмэрэ верэрди. Нили исэ к эре к MajaKOBc кннин мэшЬур миералары-i ы а верчял; рнмнзэ ендг-урэкдэн oxyja билэчэ]нкми? Jox-д., i ара базарда гырмызы паспортун гн]мэти > 4' tas ai В. ЭЗИЗАГАОГЛУ, «ХГ»-ннн мухбири. 1ЕНИ ТЕАТР ХАДИМЛЭРИ ИТТКФАГЫ НЕЧЭ ОЛМАЛЫДЫР • Азэрба]чан Театр Хадим-| лэри Иттифагыньш невбэ-! дэнкэнар гурулта]ы олмуш-(дур. Гурулта] ]ени рэЬбэр-!иттифа1ын президенти та’-» | сисатыны 1 тэтбиг етмиш- ! ' дир. Азэрба]чанын халг ар-тисти, республиканын Дев-1 лат мукафаты лауреаты ‘ Ьэсэн Турабов президент сечилмишдир. Президент ко мандасыны тэклиф етмиш, | гурулта] исэ команда]а да-\ хил олан театр хадимлэри | иттифагы идарэ Ьефтинин | сэдри Азэр Не’мэтовун, онун ( I муавинлэри — иттифагын ! катиблэри Бала Гасымовун I вэ Камал Аслановун, динар катиблэрин, Ьабелэ! | мэчлис узвлэрннин намиь] 1зэдликлэринэ тэрэфдар чых-мышдыр. Иттифагын идарэ Ьефтинин тэркиби рыдан чох ихтисар едил-мишдир — инди идарэ Ье]’э-тинэ 36 нэфэр дахилдир. Иттифагын катиби Камал Асланов Азэринформун 1 мухбиринэ демишдир; «ГУРБЭТДЭ Д9 ИСТИГЛАЛЫ Д Y Ш Y H Y Р Э М» Иш елэ кэтирди ки, Москвада JamaJan h*-¡Jep.¡    к;, »■ Вопросы истории» журналынын редактору 'СF И вэ Африка 0лк t г и илэ Ьэмрэ’]лнк Комитэси сэдрпкин муавини, «ССРИ — JanoHHja» Чэми]]эткики пите« прези денти, херкэмлн тарнхшунас ЭНмэд ИСКЭНДЭРОБЛА Азэрба]чанын бе]ук тарнхн кунлэриндэ керушдук Тэоии дир ки, бир тарнхчн кими она или суалым да pt*c nyí- ík-камызын девлэт мустэгилли]иннн Оэппасы нло элагэдар олду. ) - — Бизим гаршымызда мэс’ул вэзифэлэр ДУРУР-Иттифагымыз инди енишэ кедэн гатар кимидир, лакин биз ону тутуб сахламаг, : парчаланмасыиа ]ол вер-I мэмэк HHjjarHHAajHK. Зэн-! нимизчэ, Ьэр ше]дэн эввэл, мадди база japaTMar лазымдыр, ахы нэзэрдэ туту-ланларын Ьамысыны Ьэ]ата ¡ кечирмэк учун вэсаит кэ-рэкдир. Е. ЭЛИДЕВА, Азэринформун мухбири. Базар иггисащаты: щлаБизэлэр, таклифлзр НАЗЫРЛЫГ БЭЛАНЫ СОВУШДУРАР Чохлары ehTHjaT едир-лэр ки, базар игтисади]]а-ты шэраитиндэ ишеизлик баш алыб кедэчэк вэ гаршы-сыны алмаг чох чэтин ола-чаг. Лакин бела де]энлэр унудурлар ки, базар игтиса-ди)]аты шэраитиндэ эмэ]э мунасибэт дэ сосиал эдау лэт, чэкилэн зэЬмэтин ел-чулмэсиндэ об]ективлик нэинки ишеизлэрин са]ыны артырачаг, эксинэ, ишлэ-]энлэри вэ ишлэ]э билэн-лэри сур’этлэ чохалдачаг. Элбэттэ, сеЬбэт ихтисаслы, ез пешэсини мукэммэл би-лэн адамлардан кедир. Сэ-мэрэсиз эмэклэ мэшгул оланлар, башгаларынын га-занчына ортаг шэхелэр базар игтисади]]атында да олачаг вэ ге]д едим ки, Ьэт-та онлар учун дэ иш та-пылачаг. Ьэр шеЗдэн эввэл, эЬа-линин эмэк мэшгуллугу илэ баглы мукэммэл, дэгиг прогно#«лара    эсасланан програм вэ си]асэт Ьазыр-ланмалыдыр. Ахы индидэн мэ’лумдур ки, 90-чы иллэ-рин орталарында ишеизлэрин cajbi тэхминэн беш-ал-ты ’дэфэ артачаг. Сэмэрэ-сиз иш ]ерлэринин лэгви, зэрэрлэ ишлэ]эн тэхминэн 24 мин муэссисэнин баг-ланачагы еЬтималы буну демэ]э эсас верир. Демэ-ли, програм вэ си]асэт зэ-руридир. Бурада нэлэр нэзэрдэ тутулмалыдыр. Биз-Чэ ишчи гуввэсинин ре-кионлар арасында па]лаш-дырылмасына ]енидэн ба-хылмалыдыр. Кетдикчэ даЬа чох хидмэт тэлэб едэн саЬэлэрлэ. лап елэ кетурэк хэстэлэрэ гуллуг, ушагларын тэрби]эси вэ дикэр саЬэ-лэрла мэшгул оланларын cajbi артмалыдыр. Бачар- дыгча ири комплекслэрдэн гачмаг лазымдыр. Кичик муэссисэлэр Ьэм' сур’этлэ маневр еда билир, истеЬса-лын истнгамэтини сур’этлэ дэ]ишир, Ьэм пешэ рэн-карэнкли]инэ шэраит japa-дыр, Ьэм дэ даЬа чох гуввэ чэлб едир. Бунунла элагэдар бирчэ мисал чэкмэк ис-тэ]ирэм. 1980 — 1987-чи иллэрдэ АБШ-да ири муэссисэлэр зэифлэмэ]э баш-ла]анда бунунла паралел олараг кичик муэссисэлэр Ьесабына 9 мил]он ]ени иш JepH ачылыб. Элбэттэ, дев-лэтин дэ бу cahaja тэ’си-рини нэзэрэ алмаг лазымдыр. Мисал учун, Лапони-ja Ьекумэти Ьэр ил бу мэг-сэд учун будчэнин 0,5 — 0,6 фаизини, башга сезлэ, 2—3 мил]ард доллара бэра-бэр вэсаит а]ырыр. Вачиб тэдбирлэрдэн би-ри кими кечид эрэфэсин-дэ, даЬа догрусу. кечидин башлангычында ]аша]ыш мэнтэгэлэриндэ эмэк габи-ли]]этли адамларын паспорт ге]ди]]атына эсасэн балансы тэртиб едилмэли. елэ ]ериндэчэ мувафиг эмэк мунасибэтлэри схеми Ьа-зырланмалыдыр. Узун иллэр демишик ки, кадрлар Ьэр ше]и Ьэлл едир. Ьэмишэ дэ бу иде]а шуар олараг галыб. Инди базар игтисади]]аты шэраитиндэ догрудан да ]ени типли, тэшэббускар, сэрбэст душунуб Ьэрэкэт ет-мэ]и бачаран кадрлар корпусу тэлэб олунур. Ьэм дэ бу иш тэкчэ мэгкэзлэр-дэ ]ох. учгарлард"- да ин-кишаф етдирилмэлидир. Мэсэлэн. республикамызын даг ра]онларында, сэрЬэд-]аны ра]онларда, эЬали ахыны мушаЬидэ олунан ]а- ша]ыш мэнтэгэлэриндэ али мэктэблэримизин филиал-лары ачылмалы, онлара ел-ми, техники кемэк кестэ-рилмэлидир. Республикамызын демэк олар ки, бутун ра]онла-рында, лап елэ шэЬэрдэр-дэ гэдим ел сэнэтлэрини, эн’энэви    пешэлэри    дир- чэлтмэли]ик. Бунунла Ьэм мэЬсул истеЬсалы артар, Ьэм дэ бекарларын са]ы азалар.    Ишсизли]ин    ар- тымындан горхуруг, амма фикирлэшмирик ки, эли-миздэ бе]ук бир имкан вар — мйл]онларла учуз ишчи гуввэси. Бир аз дэрин-дэн душунсэк, керэрик ки, республикамызы беЬ-рандан чыхармагда бу гув-вэнин бе1ук кемэ]и ола би-лэр. Инди эн зэиф ]еримиз эЬалиннн кениш тэбэгэлэ-ринин игтисади]]аты, Ьугу-гу билмэмэсидир. Суал олунур:    ез Ьугугуну, кэли- рини-чыхарыны бил‘мэ]эн, чэтин игтисади просеслэр-дэн баш чыхармаЗан адам чэми]]этэ нэ вера билэр? Вачиб тэдбирлэрдэн бири кими игтисади]]аты вэ Ьу-гугу е]рэдэн курслар шэбэ-кэси кенишлэндирилмэли, ]енилэшэн шэраитэ у]гун ]ени шэхсиЛэтлэр, ]ени психолоки]а формалашдыг рылмалыдыр. Догрудур, девлэт шэхси]]этин Ьугугуну, илк невбэдэ эмэк Ьугугуну гору]ур. Амма езу-муз дэ фэал олмалы]ыг, езумузэ езумуз кемэк ет-мэли]йк. Базар игтисади]-]атынын данылмаз ганун-ларындан бири дэ будур. Мустафа БА1РАМОВ, игтисад елм лэри намизэ- ди, досент. — Мэн бу Ьадисэни ез халгымын оглу кими гаршы-ладым, — де]э мусаЬибим сеЬбэтэ башлады. — Элбэттэ, Азэрба]чан истиглзли.иэ-тинин бэрпасы бе]ук тарихи Ьадисэдир. Мэн буну Азэр-ба]чан Демократик Республикасынын бэрпасы кими баша душурэм. Лакин мэсэлэ бунунла битмир. Бэрпа олуна-сы чох мэгамлар вар. Азэрба]чандан кэнарда, элэлхусус Москвада бела бир умуми фикир ]аратмага ча-лышырлар ки, ку1а биз бутун бунлара бахма]араг де-мократи]а]а Ьазыр де^илик вэ биздэ Ьеч вахт демокра-ти]а де]илэн анла]ыш олма-]ыб. Лакин кэлин ]ахшы ду-шунэк: зэминсиз бир Ьадисэ вармы? Биз бу ]анлыш фик-ри нечэ алт-уст етмэли]ик? Бунун ]оллары а]дындыр. Биз АДР-э хас демократик руЬу, эн’энэлэри бэрпа етмэ-ли^ик. Окт]абр Руси]асында сизаси парти]алар бир-бир га-даган едилди]и деврдэ биздэ чохпарти]алы парламент, плурализмэ эсасланан чох-са]лы мэтбу органлар вар-ды. Азэрба]чан эслнндэ Ав-ропа демократи]а ]олуна гэ-дэм го]мушду. Тээссуф ки. сонрак^! Ьадисэлэр бизи бу ]олдан чох кэнара туллады. Одур ки, инди сеЬбэт сэмти-мизин бэрпасындан кедир. Бу ]ол сон дэрэчэ чэтин, лакин чэтин олдугу гэдэр дэ шэрэфлидир. УмумиВэтлэ, инди суверен-ликдэн, мустэгилликдэн чох данышырлар. Мэн бела Ье-саб едирэм ки, бу консепси-]анын, бу иде]аларын кон-крет маЬи]]этини ачмаг лазымдыр. СеЬбэт ондан кедир ки, бу анла]ышлара Ьансы реал ишимизлэ мэзмун дол-гунлугу верэчэ]ик. ДаЬа му-Ьуму исэ онлары тэчрубэдэ, ишдэ нечэ Ьэ]ата кечирмэли-]ик? Ьэрчэнд инди республика-лары ]ени Иттифага чагы-рырлар, анчаг мэн Ьэгиги суверен ли]ин,    мустэгилли]ин гэти тэрэфдары]ам вэ Ьесаб едирэм индики шэраитдэ Ит-тифаг о заман мумкун олуб ]аша]а билэр ки, онун тэрки-биндэ олан республика — девлэт тамамилэ мустэгил ол-сун. Ьэр республика си]асэти-ни езу муэ]]энлэшдирмэли, инкишафы вэ тале]и учун езу мэс’ул олмалыдыр. — ЭЬмэд муэллим, керу-нур, Азэрба]чан милли орду-сунун ]арадылмасына да бу мэрамла башланыб. — Бу там об]ектив про-сесдир, Ьэм дэ мэчбури тэд-бирдир. Инди бизим нечэ бир довлэтдэ ]ашадыгымызы август ги]амы кестэрди. Елэ бир деврдэ]ик ки, нэинки шэхси]]эт, бутев бир халг мудафиэсиз галыб. Вэтэнда-шын шэхси]]этини мудафиэ едэ билмэ]эн девлэт бутев бир халгын мэнафе]ини нечэ мудафиэ етсин? Совет девлэ-тинин фачиэси бундадыр. Ишдир, ги]ам гэлэбэ чал-са нечэ олачагды? Эслнндэ онлар ги]амы гэлэбэ инамы илэ башламышдылар. Лохса бу Ьэнкамэ нэ]э лазым иди? Онлар артыг керурдулэр ки, адамларын, а]ры-а]ры сосиал групларын, бутев халгла-рын Ьугугларынын мудафиэ системи дагылыб вэ ону а]аг-ла}ыб кечмэк олар. Чунки бу систем ]а Ьеч ишлэмир-ди, ]а да кифа]эт дэрэчэдэ ишлэ]э билмирди. Бу исэ чох муЬум вэ тэЬлукэли шэ-раитдир. Вэ экэр бела шэраитдэ мэним Ьекумэтим мэни мудафиэ етмиреэ, шэхсиЛэ-тин. елкэнин, халгын тэЬлу- кэсизли]инэ те* ми мат ]охд, \. са, онда халг езу мудафиэ олунмалыдыр. СоЬбэт милли ордун> 11 Г)\ ьэ ja башга формасындан кетмир. Бир Ьалда ки, халг нечэ кллэрднр Ьэрби Ti>4íb¡-зэ, тэЬгирлэрэ мэ'руз га.'ыр, о езуну, оз торпагыны мудафиэ етмэ]э борчлудур. Ьансы ваеитэлэрлэ олур-олсун горунмалыдыр. Бчр да хы Ьазырда мэЬз .милли мудафиэ гуввэлэриндэн, ЧОПЭрДЭН С!>Ь бэт кедир. Гоншу гоншу ол-cajAbi. баг нэиэри HeJ.iepAH? —- ЭЬ.мэд муэллим, ntsa бнлнренниз, сосна л. игтиса-дн. cHjacH бахымдан А »ар-ба]чан истиглала ЬазырД2 р-мы? — Тээссуфлэр олсун ки. Ьэм сосиал, Ьэм дэ игтнеадн бахымдан биз чох керидэ]ик. Амма тарнзеэн бу Ьеч дэ бела олма]ыб. Эслнндэ Нот :,и миз истэр игтисади óaxi.iM-дан, истэр мэдэпи]]эт, му н *-BHjjaT, интеллектуал сэвн]]э бахымындан тарихэн зэнкин олуб. Биз башга лары кими ла]иг олдугу.муздан артыг иддиад«1 AejH.THK. Им! ач.:чры-мыз сэви]]эсиндэ Jama маг угрунда мубаризэ апарырыг. Эсрлэрдун сонра иэЬа]эт, Азэрба]чан Ьеч олмаса им дн ез сурвэтларинич саЬиби олмаг HCTyjnp. AjAbiHAbip ки. биз етэн иллэр эрзиндэ сосиал-игтж ади бахымдан чох inej итнрми шик вэ 6VHVI1 нэтичэсиидэ дэ инди дун ja инкишаф про- е-синдэн чох кери галырыг 70 ил халглара ге)ри-бэрабэр м( иасибат. со)гунчулуг системи мевчуд олмушдур ну шубЬэсиз, ео]уланлар сыра-сында биринчи Азэрба]чанын. мэним халгымын ады дурур. Зэнкин сэрвэтлэри олан республиканын бу гэдэр кери галмасында тарихи гануна yjryнлyг joxnyp. Лакин бу. фактдыр. реал керчэклнкдир Она керэ дэ га]гыларыммз Ьэддэн артыгдыр. Ну Ьаг;ы этрафлы душунмэк вэ иш кермэк лазымдыр. Мэн елэ билирэм ки, гэт»6)этлэ мус тэгиллик jo.iy тутан рсспуб-ликада башга чур душунмэк дузкун олмазды. — Мараглыдыр, 70 нл ha-кими-мутлэг олуб, 3 кунун ичиндэ хар едилэн Сов.ИЫ!-]э мунасибэтиннз нечэдир?.. — Биздэ Ьеч вахт муасир CHjacH лугэтдэ кестэрилун вэ нормал бэшэри анла]ыш сэ-ви]jycHHAy фэали]]эт кос г рэн napiHja олма]ыб. О сез сеЬбэтлэр дэ Ьэгигэт де]ил ки, биздэ 20 MHJiJoH Ьэмфи кир олуб. Догрудур, онлар ejHH iiapTHjaja мунсуб иди лэр, анчаг Ьэмфикир де]ил дилэр. Эслиндэ биздэ ики napTHja варды. Сырави ком-мунистларин iiapTHjacw вэ бурократик аларагдан. Ьэтта AejapAHM ки, партийный ез дахилиндэ ЬакимиjjyTH гэсб едэн адамлардан ибарэт napTHja. Икинчилэр napTHja си-jacaTHHHH ишлэниб Ьазыр-ланмасында вэ hajaîa кечи-рилмэсиндэ Ьамы иштирак ет-мэсин де]э, Ьэтта napTHja дахилиндэ демократик a.iJaH-сын баш тутмамасы учун э> лэриндэн кэлэни едирдилэр Партапаратын икиузлул\оу онда иди ки. о, бир тэрэф-дэн 6ypoKpaTHjaHbi nHC.TaJnp, Ьэтта Ленинин едунуи дт апар^^ын гэти эле]Ьдаоы ол дуг., чу се]лэ]ир, лакич к чэкдэ Ьэр ин:и тэреннэ к< рурду. Август HijaMbi ! СЫ рави коммуниста эр гал-дырмамышдылар. Бутун ги-jамчылаp партапаратын эсас узвлэри иди. Сов. И НИ иде-o.ioKHjacuHa вэ cHjacoTHiia а ■. ь .> >и1 ,ДЭ. .^,Э,.JИVk » бурада бзылыча и . i а л ipa гынын пар-жратч* í (Ы1 ына ар- ы иди Онлар бела едэ бирлаширдилэр i.iKoJo дс: мократи ja Jh.î. Чунки Ьэр ше j - дсм )Крати]адан гор-(ылэри исэ демок-тактики маневр ки-::ы тар. à. • I . i \ г :аг гында » ils журналымызда сембургун ингилаб чох мараглы бир (сыны дэрч етди к. О» ]азыр ки «болшевик.тэр Ьеч пахт демократ олма]ыблар. Экэр бир аз олубларса, о да 1Ô3 7-чи илэ гэдур ; г магын, онлары узэ чыхарма-магын тэрэфдары дeJилэм. Мэн бутун проблемлэрин, «Оэр-асшОин кэскнн шэкилдэ узэ чыхарылмасына вэ Ьэл-линэ тэрэфдарам. Лакин Ьеч бир проблемин Ьэлл и халгын бирли)индэн гиjмэтли дeJил. — ЭЬмэд муэллим, бир журнал башчысы кими, Москва мутбуатынын ачыг ермэ-ни ме]лнннн сэбэбинн нэдэ керурсунуз? — Бунун бир нечэ сэбэби вар. Бэ’зиси билаваситэ биз-дэн, республиканын езундэн, онун japaдычы з^алыларын-дан, с^аси хадимлэриндэн, кутлэви информас^а васита-лэримнздэн асылыдыр. Азэр-бajчaн этрафында japaдыл-мыш олдугча хошакэлмэз ат-мосфери дэjишмэк чох чэтин-дир. Буну нэ гэдэр чэтин дэ олса езумуз етмэл^ик, Оз дахили.миздэ гаршыдурмалар, кэскин дахили мунасибэтлэр, дахили парчаланма галдыгча бизэ мунасибэт дэJишмa]эчэк. Чунки бутун бунлар халг Ьаггында. миллэт Ьаггында умуми фикрин, мунасибэтин формалашмасына бeJYк тэ’-сир кестэрнр. Биз Ьэртэрэф-ли дэJишилмэли, гэрарлары-мызда, бир сыра бэJaнaтлa-рымызда даЬа дэгиг, принси-пиал олмалы]ыг, JYKCэк мэ-дэниЧэт нума]иш етдирмэли-]ик. Мэнэ елэ кэлир ки. Ja-радычы зи]алыларымыз, алимлэримиз Ьэлэ дэ лазыми фэаллыг кестэрмирлэр. — Сизин лэ керушмэздэн бнр кун -эввэл ешитдим кн, Москвада Азэрба]чан Вэтэн-дашлары Ассамбле]асы ]ара-дылыб. Сизн президент се-чнблэр... — Бу accaмблeJa гыса бир вахт эрзиндэ тэшкил еднлиб. Анчаг ачыгыны дeJим ки, иш чох чэтин кедир. ГеЗд елэди-jим кими, зи]алыларымыз бир-бириндэн а]ры душублэр. Мэгсэдимиз онлары бу тэш-килата чэлб етмэкдир. Бурада бирлэшэчэк интеллектуал потенсиалдан республиканын xeJpинэ истифадэ едэчэ-Jик. Москвада савадлы, бача-рыглы алим вэ мутэхэссис-лэримиз чохдур. Инди республика игтиcaдиJJaтынын мухтэлиф саЬелэри илэ баглы бир сыра ла]иЬэлэр. ел-ми програмлар ишл9Jиб Ьа-зырламага башламышыг. Биркэ ишлэJэч0Jимиз б\г ла-Jиhэлэp сонра республика Ьекумэтинэ тэгдим олуначаг. Республикадан кэнарда Ja-шaJaнлapын Ьеч дэ Ьамысы* нын вэзиJJэти Jaxшы де]ил. Онларын Ьугуги вэ сосиал му-дафиэ]э бе]ук ehтиJaчы вар. Эксэр рекионларда aзэpбaJ-чаилыларын Ьугуглары тап-даланыр. Бир чохлары ишэ дузэлэ билмирлэр. Ачыгыны дсЧим ки, бу саЬэдэ Москва-дакы Азэрба]чан сэлаЬи]]эт-ли нYмaJэндэлиJинин фэaлиJ-]эти олдугча зэифдир. Биз чалышачагыг ки, ез имкан* ларымыз сэви]]эсиндэ бела* лэринэ кемэкли/с кестэрэк. Вэзифэлэримиздэн бири дэ республика этрафындакы ин* формаси]а блокадасыны ]ар-магдыр. Бу мэгсэдлэ Азэр* ба]чанда баш верэн Ьадисэ-лэр. Гарабаг проблеминин тарихи кеклэри Ьаггында дэ* гиг. догру мэ луматлар верэн китаблар нэшр едэчэ]ик. Ар-зуларымыздан бири дэ Москва да «Азэрба]чан мэдэни]-Jэт мэркэзи» Japaтмaгдыp. РЕДАКСШАД АН:    Азэрба]чан    Вэтэндашлары    Ас- самбле]асынын гаршысьшд. дуран вэзифэлэр™ Ьэ]ата ке-чирилмэси учун чохлу вэсаит тэлэб олунур. Елэ бнлнр^к ки. охучуларымьтз, республиканын имканлы муэссисэ вэ тэшкнлатлары, ассоснас^алары, ширкэт вэ кооперативлг> ри ву вачиб фонда вэсаит топланмасы га]гысына галячвг- 3{) Москва г-«: •. ^и, УГосбизбаикын Ленинград шо’бэсн, Ьесаб V, 171 Д МФО 201894. Дзэрб^1 • г»? Гэт :;дсшлары Ассамбле]асына... зардым едэнлэрэ габагчадан миннэтдарлы«ымызы бнлднрирнк. СеЬбэти ]азды: Илгар РУСТЭМОВ, «Халг гээетн»шш мухбкрк. МОСКВА швЬэри. олуо>. мухтэлиф )о.т- чарла ондан даим узаглашыб-лар. Эслиндэ узун иллэр партизаны вэ елкэни бир груп шах.’, кичик бир дэсто идарэ 1 диб, Бу идарэетмэ системи-ни, фактики олараг халглара тэ-Чиги и. э пролетариат диктатур! ы кими гол эм э вериб-лэр. Ьэгнгэтдэ Ьеч бир про-летариа! диктатурасы ]ох иди вэ пролетариат езу Ьа* кими]].)1 дон чох да и кэнар еднлмишди. Бу деди]им тоз-jиги тез т* з кутлслэрин эр-зу но истэклэринии нфадоси ними ]а)ырдылар, Амма Ьеч кутлолордои сорушан jox иди ки бу адамларын енлары идарэ етмэсинэ разыдырлар, ^•<4 /оХ. — ПисЧахшы, Сов.ИКИ Ьакимн-.мутлэг иди. Бэс инди ]аранан haкIШиJJэт бош-лугугу ким долдурмзлыдь-р? ¿V суал лзэрба]чанымыз уч^н до актуалдыр. Мэнэ мэ'лумд^'р ки, инди Аы)рба]чавда АХЧ чох фэалдыр. Мухтэлиф си]аси иарти]алар, чGMиJJэтлэp, си-]аси ахынлар ]араныб. Ьэм до кеЗфиБэтчо jeни нэсил м. Здана чыхыб. Бутун бунлар ону косторир ки. чэми]-Зотин ЬоЗатында кучлу сиЗа* ей силкэланмэ артыг баш ве-I иб вэ республикада чох кениш сиЗаси спектр мушаЬидэ олуну!2 Бунлар нормал п^ю-ееслэрдир, ахынлардыр вэ елэ Ьесаб едиром ки, бурада Ьеч бир фачио ]охдур. Бэс мэни нараЬат едэн надир? Элбэттэ, мои иасифист де-Зилэм. Амма чох истордим ки, гуввэлор арасында Ьэрэкэт биотиЗи олмаса до. умуми фикир. разылыг олсун, Рес 1; у бл и ка мыз,    халг ы м ы з чох чэтин вэ мос’улиВэтли бир деврэ гэдэм го]ур. 0л-ь »дэ, елэчэ дэ дун]зда Азэр-ба]чана мунасибэт Ьеч дэ Ьэмишэ бизим хеЗримизэ ол-.мур. Истиглалымызын элеЗ* Ьинэ ачыг-ашкар ермэни кар-тындан истифадэ едилир. Бир Ьалда ки. конардан чидди тэЬлукэ вар. демэли, бело шэраитдэ халгын мухтэ-лиф снЗаси гуввэлэринин. тэшкилатларынын, партиЗа-ларынын. Ьэрэкатларыиын и> .маЗэндолэри даЬа сых бир-лии Золу ахтармалыдыр. Ча-лмшмалы]ыг ки, кэнар тэз-]иглэрин чохалмасына имкан вермэмэк учуй дахили вэзиЗ-];>ТИ сабн г днпдирэк. Мустэгил олмушугса, инди бизим учун та’ТИЛ. митинг. нумаЗиш мубаризэ васитэси ола билмэз. Мэсэлэн. Кур-чустана фикир верин. Бела мэс’ул мэга.мда бу гаршы-дерма кимэ хеЗирдир* Экэр арзуларым сизи ма-рагландырырса, деЗим ки, мэн проблемлэри кэнара гоЗ- f ;