Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 19, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 4* H0JAW W,1*,w ил ■ш2 »НИ АВИАСИМ ИКИ НоДОрын 17-д» Аз«р6а)чвн i» Тур*»]» пфахтлерииы 6»фЛ»ШДИр»Н j«HN    peje*    учуимарын ВДнвЛХаЯГ «вд- аалин» дмил «дмшишдир. Ja»* peje бунды* «мал «Амр б#]чан haaa Jo лл еры» консерни няа «Турк haaa Jon лары* шир-иати ар ас ын да олда олунмуш рааылыга асасан «чылмышдмр. hap Нафтанмн чаршанба ахшамы руну Анкара*'а аа Bait tija учушлар Б акыны н «Ааалааиа» наг/т*]ат ширкатк rajjapa-чнларннми аЬдаемна го]улмушдур. Аэарб^чан сарнишмнларм Нар мкн мстмгамете rajjapa бмлатанм 50 мш* рубла, }ахуд 100 доллар устекел S май рубла 4л* биларлар. ХАРИЧИ ИШЛ0Р НАЗИРЛШИНД0 ГЭЕУЛ Но]абрын 18-да распубликанын кармам талер наамрм То-фиг Гасымов аа еЧимадиамаларини АаарбаНаи лраамдантм ебулфаа Елчмба^а тагдим атмак учуй Бакь^а калммш дипло-матлары — Нолландм|а сафмрм Jan ВарманЬоаани аа Дани-марка с »фирм Hajanc Тил л мши габул атмишдмр туркманистАН »на да мдк-н т»рофдардыр MAS •нмн елагелендиричм структурларында ааунун та-тираны барасинд» Туркманмстаиын MaarajM да|мшмаа гал ыр. Туркменистан Наамрлар Кабиматм садринмн муаанни, Мос-каада Накумат башчылары шурасынын мчласында распуб лик а н ын кума] айда haj'aTMHa башчылыг адан Шорауулы 6а-бакулы]ав бу кун билдирммшдир: «Би» hap чур маркеалош-дирилмиш органам гати еле|Ьине|мк. Биа она тарафддрыг к*, МДБ давлатларм бмрбаша мкмтарафлм алагалара малик олсунлар, чумки |*лны* бала алагвлар самарали аа гаршм-лшглы суратда фа)далы ела б ил ар». МОЛДОВАЛЫЛАР РУМЫННМ ИЛ0 вирлвшмвк истамирлвр Сосиологлар тарефиндан ра’)м сорушулмуш Молдова аатандашларынын 52 фамзи Румыни^а ила бир/юшмеи ^иста-мир. Молдова /Лилли Сосмолошча Институту тарефиндан аг арылмыш тадгигат ка«вармишдир ки, pa'J соргусу ишти-ракчыларынын *алныа 8 фаиаи икм давлатии бириашмасинин лабуд олмасы фикрина тарафдардыр. Pa’j* сорушуланла-рыи он бир фаиаи бирлашмени мумкун Ьасаб адир, 20 фамаи качид марНаласиндаи сонра ому месбул cajwp, тагрибаи дог-гуа фаиаи бу суала чаааб вермекде чатинлик чакмишдир ЛУНАНЫСТАН НЭРБИ ЭМЭЛИЛАТЛАРА чэлб олунмаг истэмир /унаньктан Балкан алкаларинда Нарби вмал^)атлара чалб "олунмаг истамир, Буну /унаныстанын баш наэири Константинос Мнт со такие Америка Бирлашмиш Штатларында {унан дилинд» чыхан «Бтникос имркос» газатииим муябири ила мусаЬибасин-д(> билдмрмишдмр. К. Митсотакис Турнира ила мунасибатлара тохунараг бил-дирмишдир им, /унаныстаи бу мунасибатларин иормаллашды-рылмасы угрунда чыхыш адир. Лакин о буну да элава ат-мишдир КИ) ими елка «расында *ахкжлашма ¡алныз Кипр проб-лами адалатла Налл адилача}* тагдирда мумкун олачагдыр. НАНКОРЛУГ ааа (Опаяв 1-чн сэЬмфздэ) Бирдан атамын диггетини онларын ]аныяда нараЬатлыг-ла вурнухаи, квзлори rajaap бир оглан чалб едир. Кретин о башына кетмэк бэЬанэ-силэ ушагдан бэлэдчилик ет-мэсини хаЬиш едир. Бир гэдэр аралананда атам оглан-дан колхоз садринин оглу олуб-олмадыгыны сорушур, мусбэт чаваб аланда, мэк-тубда ]азылан фактын — ча-мышын КЭСИЛМв]ИНИН дотру олуб-олмадырыны в]рэнмак «CTdjHp. Оглан ^flejHp ки, ата-сыхил Ьэгигэтэн чамышы ко-сиблор, чамаата па]ламаг ис-troJ&HAa сизин кэлди]инизи ка-руб тез устуну ертубдэр во гадынлара салуну» арламагы тапшырыблар. Бундам сонра атам орланы баша салыб ки, онун атасы гануну позса да буну хош ниЛэтлэ едиб — ач чамаата аз да олса эт вермэк исто-]иб. О азуну Павлик Морозова охшатмага чалышеа да, ата-сынын бело «доносала туту-луб, кедэр-кэлмэзэ кендэри-лэ 6hto4oJhhh нэзэро алма-лыдыр: Бундал сонра ушаг бори ropxyja дуигуб атасыны чох сведении cвiлэjиб. Атам она сорру заманы нечэ чаваб вермэсини баша салыб. Атам сб]лз^рди ки, чамаатьш Ja-нында ушаРын ]аздыглары-ны ¿охламаг гэрарына ко-либ. Бундан ©тру cMophy-ма» еЬтирамыны билдирмэк учуй бир нечз нэфэрлэ ала-чыга кириб. Гадынлар тез аглашмаиы да^ндырараг коркин вэз1Щэт алыблар. евлулун» устунэ rapa врпэк вртулуб, бир куэку ^улуб-муш... Ра J кому и тэ’лиматчы-сы Иотта взуну caxnaja бил-MajH6: сКерунур, раЬмэтлик чох ири адам олуб» — де-]иб. Рэнки гачмыш адамла-рын нараЬатлыРыаы квреэ дэ атам ehrHjaMa rapa врпэ- jm^ учуну аэча галдырыб ча-мышын туклу башына бахыб во тез до ерп^и ашары са-лыб. Сонра бэркдон: «АллаЪ рэНмэт елосин» дejиб кшци-лэрло бэрабор еипф чыхыб. Этрафындакылара ^иб ки, беле намунасиб вахтда кэл-сэлер до, алдыглары бир мак-тубдакы фактлары ]охлама-лыдырлар. Мактуб охунаядан сонра смуэллифи» — колхоз сэд-ринин орлуяу чарырыбла{). Фактларын дотру олуб-олма-дырыны сорушд>тда о, бэрк-дэн кулэрйс ^иб:    сМон бунл&ры гэсдэн бело Jaзмыш• дым ки, керум Иекумот маним сезумо инаначаг, ja ]ох». Ушаты бир гэдор данла-дыгдан ва ону двJмэмoJи хаЬиш етдикдон сонра атам Ьеч на сезмэ]эн ра.)ком то’лимат-чысы ила кери-двнуб. Бир нечэ кундэн сонра колхоз сэдри ики арсалталла квлиб нэчиб Ьэрэкатинэ кв-рэ атама тэшэккур едиб. Атам иеэ кэнд чамаатынын кузэраныны ]ахшылашдырмаг учуй онларын ал атдыгы ва-ситэлэрин JapaмaдыFЫны cвj-лэ^рэк мутлэг меЬкэм эмэк интизамы ]аратмагла эмак мэЬсулдарлыгынын арты-рылмасына наил олмагы твв-си}е едиб. Атам де^рди ки, дорру-дан да сонралар Ьэмин кач-хоз сур'этлэ варланды вэ эЬали езунэ ^хшы кун-кузэ-ран гурмага башлады. Бизим халга дэдэ-бабадан ха]анэт вэ сатгынлыг, хусу-сэн дэ ]ахын адамларына вэ гонагына гаршы белэ Ьэрэ-кэтлэр Jaд. олмушдур. Пионер олдугумуз эллинчи ил-лэрин ахырларында бизэ тез-тез «Азэрба)чанын Павлик Морозову» кими кopaнбoJлy бир пионердэн (ады кэрэк ки, Эли иди) сеЬбэт ачырды-лар. О да вз «годчомаг» атасыны сифша» етмишди. Ан-чаг мэн оу Ьэрэкэти Ьеч бир ушарыи тэтдир етди)ини квр-мэдим. Ана судунун ушаг орта* ниэминин сарламлыгы во ин-кишафы учуй мустосна рол о)надыРыяы тибб елми чох-дан субут етмишдир. Лакни ана судунун Vac xycycHjJoT-лориидон бири да,будур ки, ана керпэ ушарыны эмизди-рэркэн ©з суду иле она ток-чэ гида Jox, ejHH заманда до-JaH3T, маЬэббэт. хе)ирхаЬлыг во куч верир. Буна кере до морд, нэчио во xejHpxah емэл саЬибннэ обос Jepo «Ананын суду соне Ьалал олсун» демирлор. Болкэ ело буна керэ до лап гедимлор-дон мусолман алэминдо ана ©э кврпосини MyoJJoH двврэ гэдэр мутлог вз суду ило гидаландырмага ^алышыр-ды, бэ’зэн дэ лап ифрата вара par 3—5 JanibiHa гэдор дешдэн а1ырмырды. (бзуну мэдэни Ьесаб еден бе’зи миллэтлэр буну авамлыг во мэдониПотсизлик кими голо-мэ верирдилор). Тоэосуфло rejA етмэк истэ-JHP9M ки, бу кун сун’и га* рышыгларла гидаланан кор-пэлэримиз чохалдыгча, ата-aHaJa баглылыг, б©]уклэрэ Ьермзт. дост^олдаша сэда-гэт Ьисслэрннин зэифлэмэси Ьаллары артыр. Бу саЬэдэ франсыз алимлэри мараглы бир тэчрубэ апарыблар. Он-лар Ьэбсханаларын бирин-дэки ушаг вэ )ени]етмэлэр1Ш boJaT тэрзини ©)рэнэркэн аш-кар едиблэр ки, бу балача чина)эткарларын демэк олар ки, Ьамысы вахтилэ ана суду ило Jox, сун’и гидаларла беК’мушдур. Ьазыркы мурэккэб дввр-дэ, хусусилэ агыр муЬариоэ шэраитиндэ fleJymaH оскэр-лэримизин J у кс эк мэ’нэви кejфиJJэтлэpи гэлэбэмизи та’-мин едэн амиллэрдэн эн эса-сы са]ылмалыдыр. Бу кун нэинки душмэнэ синэ кэрэн-лэрин, Ьэм дэ арха чэбЬэдз чалышанларын Ъамысынын атч^ггал созунэ. ата-ана ©Jy- дунэ ОДук еЬт^ачы вар. Бу арыр кунлэрдэ нодэнсо бир дэфэ дэ радио во телевиз^а* дан бeJYк Сэмэд Вуррунун «Ананын вJYДY» ше’рииин сэслевдОини ешитмомишик. Бу ше’р Б©JYк Ввтвн му-Ьарибэсн адландырдыгымыз иллэрдо ]аранса да, вз оглу-на Вэтенв маЬоббот во сода-гот. шохеи мэрдлик Ьисслэри ашыладыры учун бухунку Ь^атла сэслэшир. Бу кун ©и чэбЬадэ д©]ушэн эскэрлори-мизин ел арсаггалларынын. муЬарибэ ветеранларынын мэслэЬэт во xeJиp-дyaлapынa б©]ук еЬти]ачы вар. * Ьазырда белэ ишлор а]ры-а1ры тэшкилат вэ чом^^эт-лэрин тэшоббусу ило апары-лыр. Б©]ун Вотан муЬари-бэси иллэриндо иеэ дввлэт cэвиJJэcиндэ тэшкил    олуй му ш тэшвигат бригадалары республикамыздан минлорло километр узагда двJYШэн ор-дуларын даими гон аг лары иди.* Мисилсиз мэрдлик вэ гэЬ-рэманлыг нумунэси кестэрэн азэрба]чанлы эскэрлэр иеэ ]енэ до кимлэринсэ ардычыл-лары кими гэламэ верилирди. Од пускурэн атэш нвгтэсини вз синэси нлэ ерторэк дв-¿уш достларына ]ол ачан Кэ-ра] Эсэдов Ьаггында сеЬбэт кедэндэ онун бу гэЬроман-лырыиы мэЬз Александр Мат. росовдан нумунэ квтурмэк кими бахырдылар. Бу кун од тутуб Jaнaн торпагларымызы )агы душ-мэндэн хилас етмэк учун чан-ларындан кечмэ]э Ьазыр олан икидлэримизин мэрдлик вэ дэJaнэти эсас верир ки. де-}ок: «Лох, бизим халгын ©в-ладлары (истисналар иэзэрэ алынмаса) хэ]анэт вэ хырда Ьисслэрдэн Ьэмишэ узаг ол муш, ата-бабаларынын Вэтэ нэ сэдагэт вэ халга мэЬэббэт андыны Ьэмишэ уча туттмуш лар. Халядэ ГУЛИЛЕВА, Су||га]ыт. «КЕШШИН ТвНРАР ОЯУНШГЫНДАН ГОРХУРАМ» А1*рбфаиыи мрюмям (»»ычмсы и ичтммам кади мм Аиарым распувлмма п^ммдантм »•?"»•* Еячивф мвктувумум ам хаттмш ву саалар ташммп адир. 1а*ычыным праэидаита мурамматмида Д*М*- Дввлэт игтисади функсиjaAa рыны кучлэндирмэлидир Зав кии dpa.iHjo, бол сэрвэтлорэ, элвериш- ЛИ КНШОЛВТИК Bd3Mjj9T8, ЙГЛНМЭ, зэрури те шкен, техно ложи вэ интеллектуал дотен-снада, JyHCOB ихтвсаслы ншчи гуввэеннэ малин олдугумуз Ьалда кузэранымызын кундэн-хунэ оислошмэсанэ сэбэб надир’ МуЬарибэ aap-joxyMysy соруб апарыр, Ьэла )ахшы огул во гызларымызы демн-рик^ Бу, сои дэрочэ агырдыр. Лакин буду ила бела истеЬсалыи физики Ьэчмжвин хуядэя-кунэ азалмасыяы, га)да-ганунун зэ-нфлэм эсиин, игтисади тэхрнбатлары, хор- pyncMjaHU, мутэшоккнл чина] эт кар груп-ларын вар-]охумузу талан етмэсинн, эмэк, истеЬсал, техно лож и, мугавилэ интизамы-иыи позулмасыиы, ишин яэтнчэсинэ керэ мэс’улх]]этив азалмасыяы, иерафчылыгын артмасыяы муЬарнбэюш а]агына ]азмаг дузкун олмаз. Ву вахтачан урурсузлугларымызы Сов.ИКП-ння, Москва дярективлэринин нэтнчэсн Ьесаб етмншяк. Бэс ииди онлары кимин а]ашна ]азачагыг? Пе]ри-ади вэзи]]этдир. Бу кун Вэтэнимиз, халгымыз. ©зумуз учти ишлэ]ири«. Лакин Ьаны о эовэлки эмэк фо-аллыры, шикузарлыг? Ьаны о истеЬсал ритми, мэЬсул-дарлыг, боллуг? Олмушла-рын Ьамысыны «приписка» адландырмаг нанкорлуг олар-ды. Иллэрдэи бэри мудрик игтисади си]асэт ]еридилмэди-]индэн эЬалинин пул кэлири илэ онун эмтээ тэ’мииаты а расында дввлэтнн, муэсси-сэ вэ тешкйлатларын, Ьэр бир истеЬсалчынын мэхлрич вэ модахил таразлыглары по-зулмушдур. Ачыначаглысы одур «и, и!ГTИcaдиjJaты да, халгы да учурума суруклэ-]эн бу ме]ллэр давам етмак-дедир. 1992-чи илин ]анвар—август а]ларында сэна)е мэЬ-суллары истеЬсалынын уму-ми Ьэчми кечэн илло муга* ]исэдэ 36 файл, эт истеЬса-лы 22 фаиз. суд иетеЪсалы 30 фаиз, игтисади]]атын эн ум^/ми костэричиси — мил-ли кэлир 27.9 фанз азал-мышдыр. ЭЬалинин пул кэлири иеэ 3,3 дэфэ аргмыш. 30,5 мил]ард рубл тэшкил етмишдир. Бу кун сур’этло артан тэк-чэ пул истепсалыдыр. Ьеч нэ илэ тэ’мин олунма]ан пул сели кгтисади]]аты басмыш-дыр. Эмтээ тэ’минаты олма-дак дввлэтин пул бурахылы-шыны артырмасы чина]эт-карлыгдыр. Лакин она Ьеч ким мэс’ул!Ш9Т дашымыр. Унутмамалы]ыг: эмтээ истеп-салы илэ пул истеЬсалы ара-сында таразлыг ]аратма]ан дввлэт игтиеадиПаты беЬранда н чыхара билмэз. Игтисади беЬран оз-эзунэ ]аранмамыщдыр. О, дввлэтин ]аклыш игтисади с^асэти-нин моЬсулудур. Бу сн]асэти ]еридэн мэc,yлиjjэтд9н гач-мыщдыр. БеЬран игтидара мирас. галмышдыр. Ьакими]-]эт вариси беЬраны арадан галдырмалыдыр. Ланин яда-рэетмэнин ]ухары пиллэ рэп-борлэри игтидара кэлмэ е]-фори]асындан хилас олма-мышлар. Онлары apxaJын• чылыг Ьисси бурумушдур. Свкмок. дагытмаг, . бвл\ти-дурмэк, ]ени ад го]маг бвЬ-раидан. чыхмаг д^ил. ]ерии-дэ гачмагдыр. Сквилизаси]алы елкэлэр-дэ дввлэт башчысы Ьофтодэ бир дэфэ те левизна илэ 6©Ь-раидан чыхмаг учун кврулэя тэдбирлэр Ьаггында халгыИа Ьесабат верир. Ону республика да эн,энэjэ чевирмэк фа]* далы оларды. Бу, диггэти Ьэлл едилмэмиш проблемлэ-рэ чэлб едэр, республиканын потенсиалыны онларын Ьэл-линэ ]внэлдэр, еэфэрбэредичи рол о]на]арды. _ Президент ]аньщда - нгтн-. садя шура ]арадылмасы. эл- бэггэ, вачибдир. Лакин онун ичраедичи органла,рын рэЬ-бэрлэриндэн — назирлэрдэн ибарэт тэркиби урурсузлуга дучар олачагыны эввэлчэдэн кестэрир. О рада алтернатив ]охдур. Плурализм, бэпелэш-мэ олмадан шуранын фа]да-лылыг эмсалыны ]уксэлтмэк мушкул ишдир. - О, ичра едэнлэрин ©злэринэ ганун 1гэбул етмэсидир. Парламен-тимиздэ олдуру кими. Бу кун тэлэблэ тэклиф арасында тэнасублук дэ, дввлэт будчэсинин кэсири дэ, муэссисэлэрИн артан истеЬсал хэрчлэри дэ г^мэтлэри ]уксэлтмэклэ «вдэнилир». Иг-тидар ги]мэтлэрин ]уксэлмэ-сини онлары дун]а сэв^]э-синэ галдырмаг зэрурэти илэ элагэлэндирир. Лакин эмэк Ьаггыныя милли сэвиИэсини иэзэрэ алмадан дввлэтин 'ги]мэтлэри дун)а сэви]]эсинэ галдырмасы эн азы ез хал-гына ]охсуллуг рекорду кэ-тирмэкдир. Хатырладаг ки, АБШ-да мулкнИэт форма-сындан вэ истеЬсал сапэсин-дэн асылы олмадан бир са-атлыг эмэ]э минимум ^агг 4,5 доллардыр. Ону рубла чевирдикдэ бир кунлук минимум эмэк Ьаггы 10 мин едир. Бу бизим профессорларын бир а1лыг эмэк Ьаггындан ]уксэндир. Эмэк Ьаггыны дУ^а сэви1* 1эСинэ галдырмага имканы-мыз ]охдур. Ги]мэтлэри иеэ... Ииди гиJмэтлэpин новбэти ]уксэлишини квзлэ]ирик. Она Ьамы Ьазырлашыр. Дввлэт сосиал дартла1ыша 1ол вер-мэмэк учун психоложи тэ’-сирлэри ишэ салыр. Бизи ги]мэт сн1асэтини баша душ-мэ1э чагырыр. Хош кэлэчэк намина «кэмэрлэри бэркит-мэ]и» те в си] э едир. Елэ чы-хыр ки, эввэллэр олдупг кими, «ги]мэтлэр анчаг о и зим рифаЬымыз наминэ» ]уксэл-дилир. Нэ гэдэр ачыначаглы да олса муэсснсэлэр ги]мэтлэр баЬалашана кими Ьазыр мэЬ-суллары кизладир. сатыша бурахмырлар. Алычылар ис^ ги]мэтлэр галхмамыш мум куи гэдэр чох еЬти]ат ]арат мага чалышыр. Де]илэнлэр инфл]аси]аны даЬа да арты рыр. Тэчрубэ кестэряр ки, беЬ рандан чыхосагьш ачары ис теЬсалдадыр. кэркин вэ сэ мэрэля ишлэмэкдэ. мэЬсул боллуру ]аратмагдадыр. Ку нун башлыча мэсэлэси истеЬ салы артырмаг, сэмэрэлили ]и ]унс^лтмэкдир. ИстеЬса лы артырмага стимул ]арат маг мулки]]этин вэ тэсэрру фатчылыгын, белку мунаси бэтлэрннин вэ идарэешэ сис теминин ]ени формаларына кечцдэ ме’]ар олмалыдыр. Ги]мэтлэрн ]уксэлтмэклэ муэссисэлэрнн жэяфээт «]а-ратмасыны» ястнсна едэн тэсэрруфатчылыг механизм« формалашдырылмалы, иш вахтындан истифадэ эмсалы ]уксэлдилмэлидир. Бу кун республикамызда ади иш вахтындан белэ дузкун нс-тифадэ едилмир. 1992-чи илин ]анвар—в]ун а]ларында тэкчэ сэна]е муэссисэлэрин-дэ иш вахты иткиси 122.7 мин адам-кун тэшкил етмишдир. Республика узрэ Ьэр кун орта Ьесабла 2 мин адам ишэ чыхмамышдыр вэ нэтичэдэ 200 мил]он манат-лыгдан чох мэЬсул истеЬсал олунмамышдыр. Инкишаф етмиш базар игтисадиЛаты ©лкэлэринин тэчрубэсиндэн фа] даланмаг анчаг уму ми ишин хе]ринэ оларды. Маним    фи JanoHHjaHbm игтисади ]ук-сэлиш консепси]асынын му-эллифи, мэшЬур Америка игтисадчысы В. JleoHTjee иг-тисади^аты кэми]э, дввлэти -онун суканына, мадди Мараты иеэ ]елкэни, кэмини Ьэ-рэкэтэ кэтирэн кулэ]э бэн-зэдир. Ьэмин системдэ Ьеч нэ кортэбии баш вермир. Эн эввэл дввлэт суканы дузкун истигамэтландирмэли, иг-тисади]]аты мэгсэдэу]рун сэмтэ ]внэлтмэли, кучлу кулак — мадди мараг иеэ ]ел-кэни, кэмини Ьэрэкэтэ кэ-тирмэлидир. Бу куй республикамызда дввлэтин игтисади ролу эсассыз олараг зэ-ифлэдилмиш, игтисади]]атын хе]ли Ьиссэси дввлэтин «ти-сади механизминин (бу ме-ханизмин ©зу дэ чох зэиф-дир) тэ’сириндэи кэнарда гал-мышдыр. Мали]]э системи-* нин позулмасы, ияфл]аси]а-нын дэрйнлэшмэси, эмэк har-гынын ист{Лсалын нэтичэ-синдэн, мэЬсулдарлыгдан асылылырынын иэзэрэ альш-мамась* дввлэт муэссисэлэ-риндэ мадди мараг вэ стимул ролуяу Ьечэ ендирмиш-дир. ьутун бунлар дввлэтин ©з иши илэ мэшрул олмады-рыны вэ ]ахуд онун ©Ьдэсин-дан кэлэ билмэди]иии костэ-рир. Дввлэт Ьансы чэми]]эт гурмага истнгамэтлэнди]ини дуруст муэЦэя едэн мукам-мэл KOHcencHjaJa эсасланма-лыдыр. Базар игтнсади]]аты тэчрубэнин к©стэрди]н кими мэгсэд а]дынлыры JapaT-мыр. Капиталист елкэлэри— АБШ. Франса, Инкилтэрэ кимн сосиалист елкэлэри Чин вэ BJemaM да ©зунэ-мэхсус формада базар игти-сади]]атына кечнрлэр. Базар нгтисади]]атына алтернатив ¿охдур. Лакин о. дввлэтин мэгсэдинэ чеврил-мэмэлидвр. Башлыча мэгсэд нисан олмалыдыр. Ба- зар игтисадиНатына кечид она хидмэт етмэлидир. Эввэл бавар игтисади]]аты ]а-ратмаг вэ сонра халгын ри-фаЬы Ьаггында душунмэк эн азы авантурачылыгдыр. Дввлэт Ьамыны гануна табе ет-мэ]и бачармалы, эЬалинин Ьэ]ат сэвиНэсинин фэлакэт-ли дэрэчэдэ пислэшмэсинэ ]ол вермэмэлидир. Буну мул-ки]]этнн 80—90 фаизи элин-дэ олан дввлэтдэн тэлэб ет-мэ]э Ьаггымыз вар. Инфл]аси]а эЬалинин 40— 50 фаизини тэшкил едэн ор-табаблары вар-]охдан чыха-рыр, ]охсулларын сырасы-на салыр. ЭЬалинин тэбии артымкР азалыр. Сэбэби тэкчэ муЬарибэ де]ил. Игтисади вэзи]]эт о Ьэддэ чатмыш-дыр ки, эЬалинин хе]ли Ьиссэси ©з 1ахын адамларыны белэ адэтимизлэ дэфн едэ билмир. Чэми]]этин гутблэрэ пар-чаланмасы сур’этлэнир. Лох* суллашан эмсэри]]этлэ халгын вар-дввлэтини гамарла-1ан бир труп бизнекратлар вэ номенклатурачылар арасында учурум дэринлэшир. Бири Мил]онлара «Мерседес-бенс» алыр. дикэри Ьеч а]аггабы да тапмыр. Ьэлэлик квЬнэ ним-да ш л ар кэрэк олур. Тээччуб-лусу одур ки, мвЬтэкирли]э гаршы мубаризэ апармалы оланлар ону базар игтисади]-]атЫнын ганунау]рунлугу Ьесаб едирлэр. Баш алыб ке-дэн алверчиди]э бикаиэлик Ьвкм сурур. Дввлэт конкрет истеЬсал вэзифэсини ]еринэ ]етирмэ-лидир. О ш,тисадн]]атьш башлыча истигамэтлэрини муэ]-]энлэшдирмэли, сэмэрэли структур, инвестиси]а си]а-сэти ]ер1гтмэли, будчэни тэн-зимлэмэли, чидди мали]]э. эмэк, истеЬсал, мугавилэ интизамы ]аратмалыдыр. взу дэ бу, игтисади методларла едилмэлидир. Бу кун игтисади вэзи]]э* тин сабитлэшдирилмэсиндэ, республиканын бвЬрандан чыхарылмасьшда ]ени игтисади тэфэккурун, муасир игтисади душунчэнин, мудрик, узагкерэн игтисади си]асэ-тин ролу вэ эЬэми]]эти ми-силсиздир. Дввлэт сэви]]эсиндэ базар кгтисадиХ)атына кечидэ садэлевЬ тэсэввур арадан гал-дырылмалыдыр. Базар игти-сади]]атыны садэчэ <ду]мэ-ни басмагла» ишэ душэн, ©зу тэнзим олунан механизм Ьесаб етмэк садэлввЬлукдур. СадэлевЬ тэсэввурлэр она адекват гэрарлар. фэрман-лар, ганунлар гэбулу илэ нэтичэлэнир. Онлар игтиса-ди]]аты сабитлэшдирмэк эвэ-зинэ тэнэззулу сабитлэшди- да игтисади]]ат инкишаф етмиш плана, фэали^этин до-гиг тэнзимлэимэсинэ эсасла-ныр вэ Jykcok иэтичэлэр верир. Дввлэт базар игтисадиИа-тына кечидэ Ьугуги, идеоложи, мадди-техники база во кадр тэ’минаты ]аратмалы. хусуси муэссисэлэрэ MyaJ-JaH гануни статус вермэли. истеЬсалчыларла онлары ре-сурсларла тэчЬиз едэнлэр арасында Игтисади элагэлэ-рин тэнзим олунмасында Ьа-ким ролунда чыхыш етмэлидир. Дввлэт ичтимаи rajfla ]а-ратмалы, чэки, ©лчу, Ьабелэ ке]фи]]эт узрэ стандартлар MyaJJaH етмэли. эмтээ муба-дилэсини садэлэшдирэн базар системи ]аратмалы. пулу и сабитли]ини тэ’мин етмэлидир. Базар игтисади]]атынын эсас тэнзимедичи механиз-ми рэгабэтдир, О, истеЬсал-чылары истеЬлакчыларьш тэ* лэбинн ©дэмэ]э вадар едир. Рэгабэт шэраитиндэ илычы ага, базар онун муиэкки-ли, муэссисэ ясэ некэрдир. Лакин истеЬсал ииЬисары галдыгы шэраитдэ бу муна-сибэтлэр 180 дэрэчэ тэрси-нэ чэрэ]ан едир. Ииди игти-сади]]ат парадына командан-лыг истеЬсалчылардадыр. ИстеЬсалыи артымьшы тор-мозла]ан башлыча сэбэб мэЬз будур. Дввлэт антиинЬисар. муф-лислэшмэ Ьаггында ганунлар гэбул етмэлидир. ßyJ рэгабэтэ кениш ме]дан ачар. истеЬсалы артырмагы муэс-сисэнин. Ьэр бир эмэкчиннн нормал фэали]]эти вэ инки-шафьншн зэрури шэртинэ чевирэрди. Онда *э истеЬсал етмэк, яэ гэдэр истеЬсал етмэк, иечэ истеЬсал етмэк су-алларыиын Ьэр бмри ез ]е-ринн вэ конкрет ячрасыны тапарды. Демэли. игтисади]. ]атын сабитлэшдирилмэси вэ иикишафы тэ’мин едилэрди. Дввлэтин емисси]аны мэЬ-дудлашдырмадан инфл]аси]а-ны да]андырмаг, пулун алы-чылыг габилиИэтини сабит-лэшдирмак. игтисади артымы стимуллашдырмаг, тэсарру-фатчылыгын инкишафына наил олмаг чэЬди чэЬд олараг галачагдыр. ИстеЬсал ииЬисары шэ саьибКарларын ЭМЭКДАШЛЫГЫ Республика 6ты «аэиримин бмри ним муааини Аббас Аббасову н БааарЦа*# сафари Бааарм*ада Алмани|а СаЬмб-карлар Иттнфагы иле Мун-ханда н»)}атлар Ьаггында са-энш имэаявнмасы ила баша чатмышдыр. Свзишда да]ипнр: «АлманЦа СаЬибкарлар Иттиг фагы коопараси]а, хырда ва орта хусуси муассисалармиа (тмиарат, паша ва хырда се-на]а муассисаларина) {ардым саЬасмнд» Алмани*а Ааар-ба]чан амамдашлыгы нип»тина мусбат чаааб аорм««шдмр». Бундам ал ааа, Алманза биз-насмаилари иле Азарбаучанда бирка шамар зааодунуи тикмн-тиси Ьаггында санад ммзалан-мышдыр. Алманм]а тарафии-даи санади Баварм]аны:-« иу-фуэлу си]асатчмси аа саЬмбка-ры Макс Штраус (машЬур Франс 1озаф Штраусу» оглу) ммзаламышдыр. Распубликода тикилаи шуш» габлар заводу учун тахиолошча алынмасы Ьаггында «Емхарт Глас» фмр-масыиыи праэмданти мл» разы* лашма ал да адмлмишдир. Нм^атлар Ьаггында сазншда Азарба{чаиа Ьумамитар }ардым кастарилмасмма Алманиуа мч-тнмами»тинмн Ьазыр олдугу го)Д адиллАМшдир. А тттИшкыЛЛЛ * Мымпяим МаЙШ" иотиими матбуат маркам. — Аз-чох нуфуза во им-кана малик олдугум вахт-лардан бэри мэи Ьэмишэ ту-туланлара квмэк квстэрма]э чалышмышам. Сизи во Не’-мэт ИэнаЬову Вээиров вах-тында Ьебс етдиклори замам мои онун ]анына кетдим- во бурахылм&ныз Ьаггында ис-рарла хаЬиш етдим. ССРИ Али Советники депутаты ол-дурум за май Е’тибар Моммэ-довун, РэЬим Газы]евин во Холил Рзанын бурахдырыл* масы Ьаггында дэфэлэрлэ ]в-зылы во шифапи шэкилде Муталлибова во КрОумковм мурачиэт етдим. < Мурачиотлэримин, мок-тубларымын во алдыгым ча-вабларын сурэтлэри архивим-дэ дурур. Е'тибарын мустон-тиги Жвачкинлэ, Холил Рзанын мустонтиги]лэ вэ ©зу]-лэ Лефортово турмэсиндэ к©* рушдум во куман едирэм ки. онларын азад олунмасында аз-чох мэним дэ ролум олуб. О вахт бахышларымызын faм шэкиддэ у]ушуб у]ушма-масындан асылы олма]араг халгымын ввладларыны азад-лыгда кврмэк учун элимдэн кэлэни едирдим. Вэ инди дэ мэн е]ни магсэдлэ Сизэ мурачиэт едирэм. Узун иллэрдэи бэри, Ьэлэ «Молод]ож Аэерба]джана» гэзетиндэн* таныдыгым Вагиф Ьусе]новун тутулмасы хэбэри бир чох башга зи]а-лыларымыз кими, мони дэ сарсытды. Вагифи душуиэн. лэ]агэтини Ьэмишэ сахлама-гы бачаран, савадлы бир Азэрба]чан зи]алысы кими таны]ырам. Ча]кэндин альш-масында хидмэтлэриндэн хэбэ рдарам. Бир муддэт ДТК кими горхунч вэ мэкрли тэш-килатда ишлэмэси вагифин бэлкэ дэ эн б©]ук фачиэси-дир. Онуи сон оэ]анатларын-дакы бэ’зн муддэалары ]ер* сиз са]сам да. ганлы Ланвар мусибэтиндэ к^иаЬкар олду-руна инана билмирэм. Эввэ,-ла, она керэ ки, Вагифин ©а халгыны нечэ севди]инэ вэ онун тале]инэ нечэ мэс’ули]-]этлэ ]анашмасьша бэлэдэм. Икннчиси дэ она керэ ки, кечмишин тэкрар азуяача-рындан горхурам. Ахы 30-чу иллэрдэ тутуланларын куна-Ьы Ьаггында да Ьеч кэс Ьеч нэ билмирди, амма тэЬлукэ- ли бир психоложи ду]ум ИН-санлара Ьаким косилмишди: хунаЬы олмаса]ды тутмазды-лар — де]э душунурдулор. иалныз отуз-гырх ил кечеи-дэн, тутуланларын, нечэ де* •]эрлэр, сумуклэри, дэ ЧУРУ* ]эндэн сонра ашкар олду ки. Ьеч бир кунаЬлары ¿охмуш. Анлолэри, авладлары. ]ахын-лары »сэ оггуз-гырх ил, ]э’ни бутвв бир инсан ©мруну бу дамга]ла ]ашадылар. Одур ки. мустэгил вэ демократии Азэрба]чанын илк аддымларыны атдыгы вахт ]енидэн си]аси репрессн]ала-ра ме]л чох хаталы ме]лдир. Репресси]алар бнр-ики адам-дан башланыр. сонра лабуд бир мэнтнглэ ]узлэрэ, мин-лэрэ кечнр вэ тутуланларын ]аляыз ©злэри ]ох, аилэлэрн, ]ахынлары бодбэхт олур. Ва-Ьимэ, хоф тусту кими бутун чэми]]этн оуру]ур, бутун халгы бир нев квзугыпыг едир. Тарихдэн буну ]ахшы билирик вэ ону да билирик ки, репресси]аларын мэнтиги мэнтигсизлицдир. 37*чи вл-дэ «Оху тар* ше’ринин му-эллифи Мушфиг дэ мэЬв олду. тары гадаган едэн Мустафа Г>’ли]ев дэ, бв]ук Ча-вид дэ. она ган уддуран бол-шевик тэнгидчилэр до, му-саватчы ЭЬмэд Чавад да. Мусаваты ]ыхаи коммунист-лэр дэ... Сиз мэндэн дэ ]ахшы он-лирсиниз ки, • демократичным илкин шэрти си]аси рэ-гнблэрэ двзумлу мунасибэт* дир. 5э’ни игтидарда бу куи бир парти]а. сабаЬ башгасы ола билор. амма еи]аси рэ-габэтин мэЬбослэрлэ нэтнчэ-лэнма]эчэ]и барэдэ бутун си-]асотчилэрэ бу сарыдан те ми-нат верилмэлидмр. Экс Ьалда репрессиЧларын а лову за-ман-заман Ьамыны ]андырыо пул етмэ]э. бутуи чэми]]эти мэ’нэви шикает етмэ]э га* Мурачиэт бу сезлэрлэ би-тир: — Бутун бунлары иэзэрэ алараг Вагиф Ьусе]ио8ун та* ле]индэ хе]ирхаЬ рол о]на]а-чагыныза, онсуз да мин эза-ба мэ’руз галмыш халгымы-зын ичэридэн парчаланыб огулларынын бир-биринэ ганлы душмэн кэсилмэсинэ ]оД вермо]эчэ]инизо инанырам. Азэрбаучан—Иран: ЭМЭКДАШЛЫГ КЕНИШЛЭНИР Иран Ислам Республикасы-нын коопераси]а назири Ша-феи Гуламрза башда олмаг-ла Иранын рэсми нума]эндо Ье]'эти но]абрын 16-да Ба-кы]а кэлмишднр. Нума]эн-дэ Ье^этинэ Иранын дввлэт хадимлэри. алимлэри, ишку-зар даирэлэринин нума]эндэ-лэри дахиддирлэр. Бинэ аеропортунда ну-ма-]эндэ ЬеУэтяни республика Али Совети сэдринин муави* ни Афи]эддин Чэлилов. Али Советин депутатлары. назир* ликлэрин вэ баш идарэлерин рэЬбэрлэри, дикэр рэсми шэхелэр гаршыламышлар. Гаршылама мэраенминдэ Иранын АзэрбаЧандакы сэ-фири Эли Эсгэр НэЬавэндиан вз Азэрба]чанын Ирандакы еэфири Нэсиб Нэсиозадэ до иштирак етмишлэр. Ахшам «Кулустан» сара-]ында игтисадн]]ат, тичарэт вэ мэдони]]эт узрэ Азэрба]-чан—Иран бирка комисси]а* сыньш биринчи ичласы олмушдур. Комиссн]аиын Азэр-ба]чан тэрэфиидэн содри А. Чэлилов нчласы ачараг, Азэрба]чан Республикасынью президеити Эбулфэз Елчибэ-]ин ичлас иштиракчыларына тэбрик моктубуну охумуш во демишдир ки. сон вахтлар Азэрба]чан—Иран мунаси-бэтлэри кеиишлэнмо]о дог-pv ме]л едир. Худафэрия су говшагы бирликдэ тикилир, серЬэд]аны тичарэт вэ туризм инкишаф етдирилир, биркэ муэсснсэлэр ]арады-лыр вэ ишлэ]ир... А. Чэлилов умндвар олдугуну бил-дирмишдир ки, биреэ комис-си]анын иши ики ©лкэ арасында эмэкдашлыгын ]ени формаларыны Ьазырламага квмэк едэчэкдир. Номисси]анын Иран тэрэ-финдэн сэдри Шафеи Гуламрза чыхьипында кветэрмиш-днр ки, Азэрба]чан торпа-гыида индики кврушлэр вэ KoMHccHjaHbiH иши игтисади]-]ат, тичарэт вэ мадэни]]этин бутун саЬэлэриндэ икитэ-рэфлн эмэкдашлыгын дама да кеяишландирилмэсинде манезлэри арадан галдырма-га квмэк етмэлидир. Комисси]анын вэ она да-хил олан комитэлэрин иши-нин ]ек>’нларыяа эсас эн икя-тэрэфли Ьвкумэтлэрарасы со-нэдлэр кмзалаиачагы нэзэр-дэ тутулур. Аээрияфори. Абуна—93 Кёяддэ гэзет раитиндэ детлэт пОмэтлэрин бурахмамалы, эЬа- !улки]]этнн дввлэтсиз-лэшдирилмэси дввлэтин игтисади ролуну арадан гал-дырмыр, онун Члныз фор-масыяы дэ]ащдирир. Чох-формалы мулкн]]этэ вэ тэ-сэрруфапчылыга кечцдлэ Ч-нашы игтисади]]атыи сабит-лэшмэсиндэ дввлэтин' ролу вэ функси]алары кучлэнди-рнлмэлнднр. Инкишаф- етмиш базар нгтисадиИаты ел-кэяэрияин — АБШ-ын вэ JanoHTijaHbra тэчрубэси буна субутяур. Хусусилэ JanoHKja- башыны «.------ линии Ьэ]аты учун стратежи эЬэмиПэтли мэпсулларьш — чврэ]ин, ]аначагын ги]мэтлэ-ринин галхмасыны да]андыр-малы. кредит эмэлн^атлары-ны фэаллашдырмалы. чидди будчэ си]асэти ЧРИТМ9ЛИДИР-Эрзаг мэЬсуллары истеЬсалы-на веркилэр мэЬдудлашды-рылмалы, республика]а эрзаг мэЬсуллары квадэрилмэси вэ кэтири^эси кемрук хэрчлэри ндэн азад едилмэлидир. Он башлычасы. дввлэт тэ-рэфиндэи гаяунверичи вэ ичраедичи органларын узлаш-дырылмыш фэали]]эти то * мин олунмалыдыр. Онсуз со-сиал-игтнсадн Ьэ]атда радикал дэ] иши клик баш верэчэ-]ини, фифаЬымызын Чхшы-лашачагыны квзлэмэк олмаз. Сэтпф С0Ф9Р0В, ятсад елялвуя домтофу. Илк дэфэ иди кэнддэ гэ-зет квшку кврурдум. Хач-маз ра]онунун Гьшылгышлаг кэндиндэ тэсадуф етдим она. Сатычы марагымы Ьисс едиб: — Ра]онумузда илк кэнд гэзет квшкудур, — деди. — Бу ил ачмышыг. Гэзет-жур-нал оху]анымыз чохдур. Ииди елэдир ки. Ьамы абунэ ]азы-ла билмир. Ьеч олмаса го] нмкан тапанда истэдиклэри гээетлэри, журналлары ал-сынлар. — АлырларМы? — Бир нусхэ дэ квшкдэ галмыр. керн га]тарылмыр. Дуздур, сифтэ аз кэтирир-дим. ’Сонра тэлэбата yJryH артырдым. Ьэр гэзетин вз охучусу вар. Бэ’зи нэшрлэри сифариш едирлэр, тапыб чат-дырырам. — «Халг гээетя» нечэ са-тылыр? — Чох ]ахшы. взум га баг-ча ону квздэн кечирирвм. КвЬнэ oxy4ycyjaM. » Бундан сонра бизим го-зети иечэ кврмэк истэрди-низ? — Озуму тэгдим етдим. — Охучулар нэ даны* шыр, нэ де]нрлэр Ьаггъшыз* да? — Ь&мынын сиЧсэтэ ба-шы гарышдыгы бир вахтда игтисади мевзуда чыхышла-рыныз ]ерннэ душур. Ииди ади кэцдлинян, фэЬлэяян му* дафнэЧ бе]ук епти]ачы вар. b33hJJot квтдикчэ чэтинлэ-шир вэ бундан эн чох оилар эзнЛэт чэкирлэр. Сизэ ]эгин ки. бу барэдэ Чзырлар. Эл-бэттэ, Ьамысыны дэрч етмэк мумкун дб]Ш1. Амма эн ва-чиб, эн ап>ылы, эн изтираб-лы мзктублары уза чыхар-мага чалышын. МуЬариоэ шэраитиндэ дэбдэбэсиндэн галмаЧнлар. чап-чэлал ичин-дэ ]ашаЧн-тар Ьаггында ]аз-магы да унутма]ын. Ахы белэлэринин эксэри]Чти ез хошбэхтли1ини башгалары-нын бэдбэхтли]и узэриндэ гурмуш адамлардыр. Гэзе-тиниз торпага. тэбиотэ, писана га]гы. Ьврмэт Ьисси ашыламагда ]ахшы иш ке-рур, белэ Чзылары тез-тез верин. Эмэнсиз Je мэк алмаз, ишлэмэсэк ]аша]а билмэрик. Бу фикир Ьэр нвмрэниздэ диггэт мэркэзиндэ дурмдлы-дыр. Вэ Ьэр нвмрвдэ нэ-чибли]э, хеЗнрхаЬлыга, мэр* Ьэмэтэ. квзэлли]э дайр ма-териаллар кврмэк истэрдяк. Кэнд гэает кешкундэ сатычы илэ свЬбэтимизи P*JoM матбуат Домны шв’бвемви рамем 9лмЬе|дар ЭЛИЬЕЗ-ДЭРОВЛА дамам етдирдяк. — Охучуларымызын чоху кэндлардэдяр — деди. — Габаглар Ьэр» дврд-беш газета абунэ ]азыларды. Гш]-мэтлэрии баЬалашмасы буна нмкая вермир. Ьэр куя яэ paJoH мэркэзинэ кол мэк ол-мур.-Одур ки, кэнд ]ерлэрин-дэ кешклор ачмагы гэрара алдыг. Чэтинли]нмиз квшк-дэн иди, *ону да бнзнмлэ му-гавилэ гса<а»1нда тэсэрруфат-ларын кемэ]и илэ Ьэр сатычы езу дузэлтди. — Абунэ нечэ кедир? — Чэтин. БэзиЦотдон чыхмаг учун ичтимаи тэшкилат ларла мугавилэ багламышыг Бэ’зи идарэ вэ муэсснсэлэр эмэкчилэрин сосиал мудафи эсини ез уээрина кету рубл эр «Бакы* совхозунда. 1 нвмрэ ли вэ Ь. 3. TapwJeB адына совхозларда, paJoH мэдэни] ]эт шв’бэсиндэ, тэдарук ида рэсиндо, тара муэоснсэсиидэ мэтбуата абунэ ]азылышы хусусилэ ]ахшы тэшкил е дням ишдир. Э. ЭлиЬеХдэров абунэчилэ рин киле]-кузарындан да да нышды. Рабитэ шэ’балэря гэзет вэ журналлары онлара вахтында чатдырмырлар. Бэ’зэи Хачмаздан Худа» квндэрилмэлн олан гээетлэр бир нечэ кун кечнкдкрилир, ра]он рабитэ говшагынын нэгли]]аты бу ишии вЬдэсии-дэн кэлмэк игтядарында де-]ил. 2ахшы олар ки. Ьэмин бвлкэ]э матбуат бирбаша Бакы—Набран маршрутунда яшяэЗэн автобусларла joña салыясын.    ________ Ва*» ВС9Д0». Дмг шипим муюбмрм. Г ;