Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.17+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, November 16, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.17+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 16, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 16 HOJABP 1991-чи ил- не 226 A33P5AJ4AH НЕФТИ НАДИР НЕФТ ЬЕСАБ ЕДИЛМИШДИР БУ БИЗЭ НО ВЕРОЧОК? СабаЬ кэнд тэсэрруфаты    во е'мал сэна/еси ишчипари    кунудур Азэрннформун мухбири АээрбаЗчанъад яадвр нефти-на иршилэ гириэтларн вгэтбнг етиэк барэдэ республика Назирлар Кабинетннин гарарыны шэрЬ етмэЗн республика Девлэт ИгтисадиЛат вэ Планлашдырма Коиитаси садриннн муавини Р. С. МнрзэЗевдэн хаЬнш етмиш ва она Зухарыдакы суалы вермншднр. P. Мирзэ]ев демиш-днр: «Эввэллэр олса]ды чох mej верарди, лакин нндики вэзиЗЗэтдэ бу гэрар бир год эр кечикмиш дир ». О, сезунэ давам едэрэк демишднр: — Бутун елка игтисадиЗ-JaTbiHbiH тэшэккулундэ Азэр-баЗчанын нефтчыхарма сэна-jecHHHH хидмэтлэри haMbija мэ’лумдур. Лакин «rapa гы-зыл» Ьасил еданлэрин он нл-лэр 6oJy гаршылашдыглары чэтинликларэ нефтчиларин езундэн башга аз адам бэ-лэддир. Ачыг деЗэк кн, марками идарэетма органлары, ССРИ Нефт CaHajecH Назир-л^и Ьеч да такча A3ap6aj4aH учун ahaMHjjaT кэсб eTMajaH бу саЬэнин инкишафына капитал ^улушунда хэоис-лик едиблэр. Такча буну де-мэк кифаЗэтдир ки, сон ,ил-лэрдэ маркаолэшдирилмиш инвecтиcиjaлapын 85 фаиз-дан чоху Гарби Оибир, Урал, Bonra6oJy нефтчиларинэ aj-рылырды. Азерба}чана вери-ле!Ь инвестисиЗалар исэ hap ил 15 фаиз ихтисар едилир-ди. Бу cHjacaTHH нэтичэси квз габагындадыр. ДYнJaдa эн гадим JaiawapbiH вэЬшичэсинэ (башга чур демак мумкун де)илдир) истисмар едилмо-си нэтичасинда A3ap6aj4aHbiH нефт caHaJecH танэззула ур-рамыш, карбоЬидрокен хам-малы еЬтиЗатлары туканмиш, этраф муЬите дазулмаз зэ-рэр вурулмущдур. Нефт Ьа-силаты илдан-илэ азалыр. Сон уч илда Ьасилат 2,5 мил^н тон, Захуд 18 фаиз азалмышдыр. Ьэм да Ьасила-тын ашагы душмэси ме^и кучлэнмакдэдир. BaeHjjaT о дарачэда чиддидир ки, Ьазыр-да эсаслы тэдбирлэр керул-маса республиканын нефт caHaJecH мэЬв ола билар. — Бос саЬэда 1аранмыш чох агыр вэзнЦэтдэн чыхыш Золу нэдэн нбарэтднр? Бела Ьесаб етмак олармы ки, неф-тин rHjiMOTHHH галдырмагла вазнЦэт дузалэчэк? — Мэсалэ бурасындадыр ки, cahaja Залныз кулли миг-дарда вэсаит rojMarna вэзи]-jaTH дузалтмак мумкундур. Бу пулу биза кеЗдэн зэнбил-лэ hen ким квндармэ!ачак. Демэли, васаити оз гувва-мизла вэ ^лныз нефтин Ье-сабына тапмаг лазымдыр — Ьекумэтимиэин MOBrejH бела- дир. — Сиз дединиз ки, бунун учун кулли мигдарда вэсаит лазымдыр. Бу барэда даЬа конкрет даныша билорсиниз-мн? — СаЬэда гаршыдакы зэ-рури да^ишикликлэрин миг-jacbiHbi даЬа jaxmbi дарк етмак учун калин ики нефтчыхарма бирли]имизин B33Hjja-ти ила гыса да олса таныш олаг. Азэрнефт ИстеЬсал Бир-лиЗи азрентабелли муассисэ-дан зарарлэ ишламаси план- лашдырылан муэосисэЗэ чев-рилмишдир вэ сон вахтлара-дак Иттифагын вердиЗи до-тacиJaлapлa фэали11эт кестэ-рирди. Билд^иниз кими, инди бу дотаси^лар касил-мишдир. Бу ил бирлик 65 милЗон манат зэрэрла ишлэ-мишдир. Онун борчу 130 милЗон маната бэрабардир. Хэоарнефтгаз ИстеЬсал БкрлиЗинда да вэзиJJaт бун-дан Jaxшы де]йлдир:    мали}- Jэ вэсаитинэ талэбат бнр ми^арл манатдан чохдур, бирли^ин аз имканлары исэ 500 милЗон манатдан бнр гэ-дар артыгдыр. Бун дан башга, саЬэошн ин-кишаф етдирилмэси чохчэЬэт-ли, комплекс просесдир. Бу-ра]а нефт кэшфиЛаты, му-тэрагги нефтчыхарма техно-локи1аларынын татбипи, тор-пагларын Japapлы Ьала са-лынмасы, сосиал инфраструктура чэкилэн хэрчлэр вэ бир чох башга мэсэлэлэр да- хилдир. — Инди да билаваситэ гнЗмэтлэр Ьаггында. ГнЗмэт-лар галдырыланадак вэзиЛат нечэ иди во перспектив ба-рада прогиозлар нэдан иба-ратдир? • — Эн эввэл демэк истэЗи-рэм ки, Ъэм гуру да, Ьэм да дэнизда чыхарылан АзэрбаЗ-чан нефти надир нев нефт Ьесаб едилир. Бах, бу надир ке^и^этлэринэ керэ кечэн ил онлар учун, нечэ де}эр-лэр, «надир» гиjм0т: бир то-иуна 60 манат (гуруда чыхарылан нефт) вэ 34 манат (дэниз нефти) ги)мат муэЛэн олунмушду. Дуздур. бу илин эввэлиндэ ги)мэти бир гадэр галдырдылар, Ьэм гуруда, Ьэм да дэниздэ чыхарылан нефт учун ваЬид тариф — тонуна 120 манат ги)мэт тэ’)ин етдилэр. Ьалбуки нефт мэ’дэн аваданлыгынын ви)мэти 5,8 вэ Ьэтта 10 дэ-фэ галдырылды! Мараглы-дыр ки. Азэрба)чанын надир нефти (иннэн бела о, бутун рэсми сэнэдлэрдэ бела адла-начаг) Иттифагын бундан эввэл дун)а базарында сатды-гына нисбатэн 20—30 фаиз баЬа ги)мэтэ сатыла билар. Мугавилэ ’ ги)мэтлэринэ кечмэ)имиз ела илк мэрЬэлэ-дэ нефтин бир тонунун ги)-мэтини 191 маната (дэниз нефти^ вэ 346 маната (гуруда чыхарылан нефт) галдыр-мага имкан вермишдир. — Бу о демэкдирми ки, сонракы мэрЬэлалэр да ола-чаг? — Назирлар Кабинетинин гэрарына эсасэн, нефтчыхарма вэ нефта)ырма муэссисэ-лэринэ ихти)ар верилмиш-дир ки, мэдэн-кеолоки)а шэ-раити дэ)ий!дикдэ, аваданлы- гын, материалларын дэ)эри артдыгда вэ ма)а дэ)эринин баЬалашмасына сэбэб олан дикэр кэнар амиллэр тэ’сир кестэрдикдэ нефтин вэ нефт мэЬсулларьшын ги)мэтлэрин-дэ да)ишиклик етсинлэр. — ...Бутун сивилнзаси)а-лы елкалэрдэ олдугу кими, ела де)нлмн? — Тамамилэ догрудур. Ьэм да биз, элбэттэ, харичи базарын кон)унктурасыны нэ-зэрэ алмагла чалышачагыг ки, нефтин ги)мэтлэрини дун-¿а п^мэтлари сэви))этинэ чатдыраг. — Долдаш Мирзэ1ев, мэ’лумдур ки, калан илин )ан-варындан Иттнфаг назирлн-]и лэгв олунур. Онун эвэзн-на Русн)а Нефт Корпораси-1асы ]арадылачагдыр. Республиканын нефт сэна)есн онун тэркиб Ьиссэснми ола-чагдыр? — Гати де)э билэрэм ки, )ох. Азэрба)чан Ьекумэти республика Девлэт Нефт-Газ Консерни )аратмаг мэсэлэси-ни музакирэ едир. Бутун материал, мали))э-вал)ута, елми тэдгигат, ла)иЬэ-кон-структор, подрат-тикинти вэ дикар еЬти!ат невлэри бура-да чэмлэшдирилэчэкдир. Кон-серн инкишафын устунлук верилэн стратежи истигамэт-лэрини муэ))энлэшдирэчэк, мурэккэб сосиал-еколожи проблем л эр комплексини Ьэлл едэчэк, онун ез инки-шаф банкы#олачаг вэ с. — НэЬа)эт, ахырынчы су-ал. Ьэ1ата кечирилэчак не лаЬатларын )ахын вахтлар да сэмэрэ вермэсн на дэрэ-чэдэ реалдыр? — Куну сабаЬ нэтичэ кез-лэмэк эн азы ге)ри-чидди му-насибэт оларды. Мула)им де-сак, дузкун олма)ан игтиса-ди си)асэтин нэтичэлэри сон дэоэчэ агырдыр. СаЬэнии эввэлки шеЬрэтинин бэрпа едилмэси просеси чох чэкэ-чэкдир. Лакин бу просес башланмышдыр. Бщз «Азэ рн» дэниз нефт )атагынын харнчи фирмаларла биркэ ишлэнилмэсинэ дайр ла)иЬэ нин Ьэ)ата кечирилмэсинэ бе]ук умид бэслэ)ирик. Бунун са]эсиндэ бирбаша дун-]а базарына чыха билэчэ)ик. Лери кэлмишкэн де)им ки, елэ инди нефтчыхарма муэс-сисэлэримиз нефта)ыранлар васитэсилэ нефт мэЬсулла-рынын 10 фаизини сэрбэст ги]мэтлэрлэ дун]а базарына чыхармаг Ьугугу элдэ ет-мишлар. Бу, елэ инди вал)у-та вэсаити топламага вэ ону ]ыгылыб галмыш проблемлэ-рин Ьэллинэ )енэлтмэ)э имкан верэчэкдир. Бир сезлэ, гаршыда бизи бе)ук. сон дэ-рэчэ чэтин, анчаг ону да де-^им ки, мараглы иш кезлэ-]ир. — Бу 1олда сиза мувэф-фэгн))этлэр арзула)ырыг. Ху-сусэн она керэ ки, бу, Азэр-ба1чан Республикасыиын Ьэр бнр сакинкнин хе)ринэднр. СеЬбэтн ]азды: X. ИМАНОВ. Торпаг дарда rojiayp Бу дафа адэти поздуг. Канд тасарруфаты во емал сана1еси ишчнлэрн куну мунаенбэтилэ Ьазырла)ачагы-мыз материал учун танынмыш, вэзяфоли мусаЬнб сеч-мэ1э тэласмаднк. Фнкнрлэшднк ки, ба1рамда сез демэдэ торпагын агрылары ила ]аша]анларын, кэнднн проблем-ларииэ, дардларннэ даЬа ]ахын оланларын, бизим кер-ду1умуз, ешитди)имнз ачылары h^ahJo годоркн Ьа)аты бо!у Ьнсс едэнлорня даЬа чох Ьаггы вар. Иш ело ди ки, республика Канд Тосорруфаты во Эрзаг Наз»^-ли1нндо Балакай pajOH агрокомбинатыньш баш агроному Сабир МаЬмудовла таныш олдуг. СеЬбэтн до онунла апар-дыг. — Эввэлчэ бнр суалымы-за чаваб верни: Пеша 6ajpa-мынызла элагэдар Ьансы Ьисслари хечирнреиняз? — МаЬсулумуз бол олан-да, JeMaJa черэк тапанда иш-дэн баш ачмамышыг. Инд« исэ севинмэли бир mej Jox-дур. 0зунуз jaxmbi бил»рш1 низ, кэндлинин ки, тэкнзеи долу олду, онун учун Ьэми-шэ ба}рамдыр. — Ба)агдан шикаjотлонир-диниз ки, кэндли торпагдая а]ры салыныб, кэндлинин езуно, торпага ииамы алия-дан алыныб. Инди иэ созу-нуз? Парламентимнз бу ар-зунуза ]ашыл ишыг )ан-дырды... — Экэр торпаг пулсуз naj>ланса бела haMbija бу се-виичдэн гисмэт олма)ачаг. Ра)онумузун 12.500 Ьектар* экин саЬзси вар. Бу гадэр caha HCTajaHnap арасында бе^ лунсэ, hapajo куч-бэла ила 0,10—0,15 Ьектар душачэк. Ьэмин саЬадэ исэ 1алныз ев вэ тевлэ/тикмэк мумкундур. Чамаат )охсуллашыб, кунда- лик nepajHH» кучла чатды-рыр. Техниканы, аваданлы-гы, кубрэлари, ким)эви мад-дэлари на ила алсын? Гаргы-дальуыган комба1нын wjMa-ти 27 мин манатдан 150 мин маната, Алмашуада истеЬсал ОЛуНМуШ ОТбИЧЭН ВЭ JeMAOF- pajaH агрегатын ги^мэти 40 мин манатдан 300 мин маната, азот кубрэсинин тонунун ги}м8ти 40 манатдан 150 маната галхыб. Бу гн|мэто девлэт тэсэрруфатларынын кучу чатмыр, о ки, ола Jap-дымчы кандли тасарруфаты. fleja билэрсиниз ки, кэндли оту дэр)азла да бича билор. Вес кубралэри, заЬарли ким-1ави дэрманлары на ила эвэз едак? 0тан 70 илда торпаг ела кекэ салыныб ки, куб-рэсиз истэнилан мэЬсулу верма)эчак. Коллективлэш-мэдэ кэндлинин алиндэн Ьар mejини алыблар. 0з аилэси-нин кундалик талэбатыны еда)э билэчак мигдарда мал-гара сахламага да rojMaJbi6-лар. Нэ олсун ки, сарбэстлик верилиб, пул ки, joxAyp. Бир до ки. kohamiJ» лазым олан годор, Ьам до муддотсиз торпаг верилмэсе, hen олмаса илк вахтлар деелэт торефин-дан ва умумяиотло, Ьамы та-рофиндан ]ардым кесторилма-со но боллуг jaраначаг, на до кандли диланчи boqhJJo-тиндан чыхачаг. Колин ачыг данышаг. Hoja лазымдыр бу гадэр раЬбар-лэр, ноэаротчилэр. «дарэлэр. Гардаш, калин кэндлинин ал-aJarwHa дoлaшмaJaг. Дадда caxлajaг ки, кандли механизм де>ил, торпаг да тукан^ билар. Бах бизим ря}онда да сапэлэрин бир Ьиссэсини) ича paja вериблэр. Там Mac’yAHj-jвтлa i^ejHpa.M ки, бу тэчру-бэ наинки мэЬсул истеЬсалы-ны артырыб, эксинэ, Ьарч-Map4nHjH бир аз да дэрин-лашдириб. Кандли Jen© ичти-маи тэсэрруфатдан асылы-дыр. Колхоза JyxapbwaH план верилир, колхоз да телэб едир ки, торпаг монимдир-, заЬмэт чак, па)ына душони вер. Экс тэгдкрдэ ичарадар маЬсулуну тэЬвил aenMoja Jep тапмыр. 0тэн ил 200 тон кэлэмимиз мал-rapeja JeM олду. Ичтимаи тэсарруфатла-рын езунда да BaoHjjar урак-ачан дeJил. Базара чыхарма-га вахт Joxflyp, тадарукчулар исэ динэ-имана калмирлэр. — Инди эерерлэ ишлэ1эи нчтиман тосэрруфатларыи шэхен тэсэрруфатлар арасында бедушдурулмосяно баш-ла!ырлар. шэхеи 1ардымчы тэсэрруфатлар исэ девлэт тосорруфатларыжы Ьэмяшэ устелоргр.    Сэбэб ини нечэ яэаЬ едэрдияиз? — Фикрими мисалларла изаЬ 6A948j9M. PaJoHyMyaaa Ьэр Ьектордаи орта Ьесабла 150 сеятнер колом кетуру-рук. СеЬбет агрокомбннатын саЬолэриндэн к едир. Шахсн тэсэрруфатлар не® hop Ьек-тардан 300 сентнер маЬсул алырлар. Бунун башлыча сэ-бобн одур ки, кандли торпа-гына урэклэ гуллуг едир. rajrbi кестарир. Ьам да она к«Р9 Jox ки, бу rajrbi лазымдыр, тобиотин годрини бил-Ma.iHjHK во с. Ьэмин rajFH кэндли Ja нэгд пул кэтирир. езу до «CTaflHjH га дар. Ичти-маи тэсэрруфатлар каламин килограмыны 40 rannja тэЬ-вил верирлор. базарда исэ 3 манатадыр. — Туталым, кэндо истэди-ji годор торпаг, техника, вэ-саят вернлди. Ким окиб-бе-чорочов бу торпагы? Оз кор-дукдорикизи AejHpHK. Азэр-ба|чаяын бяр чох кэндлэрннн башдая-баша козеон саг лам, боЛлу-бухувлу чавав тапмаз-сая. Ajara Jep тутан гачыб шоЬоро. Гадыилар, гочалар, шихостдэр галыб. — Буну дуз дединиз. Она керэ нэзэрэ алын ки, такча торпаг вермакла иш битмир. . Кандда инсан JamajHmbi учун нормал шораит ¿арадылма-лыдыр. Ело кондларимиз вар ки, ноинки магазасы, китаб-ханасы. клубу, Ьеч мэктэби вэ тибб мэнтэгэси да JoxAyp. Ьала Joллapымызы. тикннти материаллары сарыдан олан ehTHja4biMbi3H вэ евсизл^и демирэм. Колхозчу ба’зэн бир ajAa 20—25 манат учун иш-лэ]нр. ШэЬэрлэрдэ исэ пис-jaxuibi .фэЬла ишлaJиб 300— 400 манат амэк Ьаггы, Jar, эт, ганд талону алмаг мум-кундур. — Ачыг данышдыныз, биз ДО ypojHMH3AOKHHH демэк пс-TojHpHK. Ьеч кэсдэя комок коэломо|ня, девлэт до, шэ-Ьэрлор до елэ сизин вэзнМо-тиниздоднр. Инди кэнд езу учун но едэ бнлэр? Мосолон, вахты нло Memoja текулэн чыр MejBOAOH до орзаг мэЬ-суллары Ьазырланарды. Кэнднн тахылы ез до|ирманыядо у]удулэрди. Иидя мэркэздэн бир куя черэк колмэ1эядэ кэнд ач галыр. — Бу барэдэ биз дэ фи-кирлэширик. Сон вахтлар ики AojHpMaHW тэ’мир етмишик. Сутка арэинда Ьэрэси 5—6 тон дэн yJya8H8k. Тэсэрру-фатларымызда «rapa» кун учун аз да олса тахыл еЬти-)аты сахламышыг. Галды ки, башга тэдбирлэра, кэндли ча-тин олса да JaiuaMarbm Joлy- • ну тапачаг, бирчэ Ьэрч-марч-лик олмаса. СеЬбэтин сонунда билдир-мэк HCTojHpaM: торпаг Ьеч за-ман она лэнаЬ кэтиранлари, кэндли она уз тутанлары дарда rojMaJbi6. взу дарда олса бела... СеЬбэтн 1азды: Чавид ХАСПОЛАД, «Халг гэзетя»ннн мухбирн. .riTrí;-isr««“.:г-ж Sr Jкг» о- 3eÍTVH багларында мэЬсул ¡ыгымы. * И-арэчи Тофнг Ку»*ндн|е1 вэ фэЬлэ Солмаз дли)еве соахозун гэбул мэитэгэснндэ.    ^    веноровундур. (Аээринформ). «BYTYH 0ЛКЭЛЭРИН БАКЫЛЫЛАРЫ, БИРЛЭШИН!» Бу шуар A3ap6aj,*4aH Эдлиjjэ HaзиpлиJи тэрэфин-дэн гeJдэ алынмыш jeHH ичтимаи бирл^ин девизи ола билар. Лени Бejнэлxaлг Мэдэ-HHjJaT 4aMHjJaTH «БАКЫЛЫ» адланыр. MaMHjJaTHH Japa-дылмасынын тэшэббусчу-лэриндэн бири, «Шэрг — Гэрб» нэшриЛатынын эмэк-дашы Фикрэт 3ap6anHjee AejHp: — MaMHjjaT JapaTMar иде-Jacbi чохдан варды. TeJpH-ади caMHMHjjaTHHa керэ шэЬэримиз езунэмэхсус бир миллэтин — бакылылар мил-* лэтинин, даим эсл бeJнэл-милэлчил^и ила фэрглэ-нэн адамларын вэтэни ол-мушдур. Буна керэ дэ бела бир HaMHjJaTAa чохдан бирлэшмэк лазЫм иди. Бу MaMHjjaT бутун бакылыла- ры, шэЬэримизи севэн бутун адамлары бирлэшди-рир. «БАКЫЛЫ» бeJнэлxaлг MaflaHHjJaT    MaMHjJaTHHHH эсас вэзифэси истэр догма шэЬэрдэ, истэрсэ дэ Азэр-6aj4aHbiH    Ьудудларындан Иэнарда, Ьабелэ харичи елкэ-лэрдэ jamajaH бакылылар-ла - меЬкэм элагэлэр japaT-магдан ибарэтдир. 4aMHj-JaTHH низамнамэсини гэбул едэн. догма шэЬэри севэн ва онун тэрэггиси учун нэ исэ бир иш KepMaja Ьа-зыр олан Ьэр бир кэс мил-лиJJэтиндэн, дини е’тигадын-дан асылы oлмajapaг бу MaMHjJaTa гэбул едилэ билар. «БАКЫЛЫ» MaMHjJa-тинэ коллектив шэкилдэ дэ узв олмаг мумкундур. MaMHjjaTHH планларында кениш мэдэни-маариф иши, Ja3bi4bwapbiH, бэстэкарларын ]арадычылыгы ила таныш-лыг, сэркилэр, консертлэр, телекерпулэр, xeJpHjja тэд-бирлэри, ауксионлар тэш-кил етмак нэзэрдэ тутул-мушдур. Тэ’сисчилэр биз-несменлэрлэ, шэЬэрин инкишафына, онун еколожи B83HjjaTHHHH сагламлашды-рылмасына, Хазарин вэ Бакы бухтасынын тэмпзлэнмэси-нэ гуввэ вэ вэсаит сэрф ет-Maja Ьазыр олан кечмиш бакылыларла гаршылыглы фajдaлы эмэкдашлыгы ин-кишаф етдирмэк HHjjaTHH-дэдирлэр. Эзэмэтли план-лар нэзэрдэ тутулмушдур вэ элбэттэ, кулли мигдарда вэсаит тэлэб олунур. Бу планларын hajaTa кеч-мэси, эзиз бакылылар, езу-муздэн асылыдыр. (Азэринформ).МУХТАР РЕСПУБЛИКА ила ТАНЫШЛЫГ УЧУН Нахчыван Мухтар Респуб-ликасы Али Мачлисинин мот-буат мэркази хабар иерир ки, TYpкиjaнин ан бeJYк «Милли Пэт» вэ «Ьурри^эт» га-зетлэринин мухбирлари, бир груп турк тележурналисти, Ьабелэ Американын «Вашингтон пост» газетинин мух-бири Нахчыванда олмушлар. Онлар мухтар республиканын hэjaты, ]ерли haкимиJjвт ор-ганларьшын фэaлиjjэти ила марагланмышлар. Али Мэч-лисин садри Ьejдэp Эл^ев харичи журналистьчар учун мэтбуат конфрансы кечир-мишдир. *#* Нахчыван Мухтар Респуб-ликасы Али Мачлисинин мэтбуат мэркази хабар ве-рир ки, мухтар республика-ja TYpкиJэдaн Ьуманитар Japдым кендарилмэси давам едир. Охучу xah и ши    э репортаж КЕН ДУША ЬЭСРЭТЛИ ■ II KEJOHJJ0T8 Н0 МАНЕ ОЛУР? Бир вахтлар тэ’лимин KeJ-фиjjэти мYвэфф&гиjJaт фа-изи ила елчулур вэ муэлли-мин иши дэ бу бахымдан thJ-мэтландирилирди. Ьэтта мак-тэб гаршысында «ejHH си-ннфдэ икинчи ил галан ша-кирд олмамалыдыр», «ики-иллнксиз ишламэли»^ кими тэлэблэр roJynypAy. Епэ бу-на керэ да фэнн муэлли»?л?-ри мувэффэги}}эт фаизини сун’и сурэтдэ шишнрдирди-лэр. Сон заманлар бу шуар-чылыгы «кeJфиЗJaт фаизи» эвэз етмишдир. Инди муэл-лимларнн aKcapHjjaTH «4» вэ «5» гиЗматлэрин саЗыны ар-тырмышлар. Бу Занлышлы-гын зэрари pHja3HjJát тэдрй-енндэ даЬа чох мушаЬидэ олунур. Ьэмин мэсэла ила баглы шаЬиди олдугум бир Ьадисани хатырлатмаг JepHHa душэр. В. И. Ленин адына АПУ-нун pHja3HjjaT факулта-синэ гэбул имтаЬанындан ри-ja3HjJawH «2» nHjMaT алан бир гыз анасы ила бирликдэ мунагишэ KOMHccHjacbiHa кэл-мишди. Абитуриента имта-Ьан билети ила элагэдар су-аллар вердим. Гызын риja3H анлаЗышлары бела билмэди-1ини керэн анасы мана мура-чиатла деди: — «BhJ, aj бала, бу уша-гын pHja3HjJaTflaH Ьеч хабэ-ри Зохдур ки... ела исэ онун pHja3HjjaT муэллими HHja она -«5» ¿азмипидыр? Вах-тыкда заиф охудугуну биза десаЗдилэр елчу кетурардик, pHja3HjJaT факултасинэ эризэ дэ вермэздик». МушаЬидэ4 етдиЗим бу cah- нэ кестарир кн, мактаблэрдэ pHja3HjJaTbiH тадрисина ла-зыми фикир верилмир. Бу, Ьэм да онун нэтичасидир ки, муэллимларин бир гисми ез пешэсинэ мукаммэл ЗиЗалэн-мнр. Бу бахымдан pHja3HjJa-тын тадриси кеЗфиЗЗатини Зуксалтмэк елми во методики чэЬатден Ьазырлыглы муал-лимлэрин Зетишдирилмэсин-дэн чох асылыдыр. Бела му-эллимлэрин Ьазырланмасын-да исэ pHja3HjJaT методист-ларинин елми вэ тачруби сэ-BHjJacH апарычы рол ojHa-]ыр. Тэассуфла rejA етмак лазымдыр ки, сон заманлар ри-Ja3HjJaT тадриси узра мето-дистлар Ьазырланмасы иши пислашмншдир. Бунунла эла-гадар конкрет мулаЬизэ *вэ таклифларими билдирмэк ис-тэЗирэм. Фикримчэ, ри3аз«33ат тадриси методикасы узра аспи-рантураЗа эн азы 4—5 иллик стажы олан габагчыл риЗа-зиЗЗат муэллимлэри гэбул едилмалидир. Бу она керэ лазымдыр ки, аспирант тэд-рисин Ьар Ьансы мэсэлссинэ аид мухталиф фикирлэри еЗ-ранэркан, онлары умумилэш-дираркэн езунун дэ тачруба-дэ сынанмыш мулаЬизалари-нэ эсаслансын. Ьэмин телэб риЗазиЗЗат тэдрися методикасы узра диссертант гэбулун-да, ишэ муэллим вэ патта лаборант кетурулмэсиндэ да кезлэнилса Захшы олар. Идрис ЭЛИ/ЕВ, В. И. Ленин адына АПУ нун досеют, педагожя елм-лэр намиээдн. «Сиз дэ онлара (уздэн-ираг рэЬбэр ишчилар нэзэрдэ тутулур) охшамаЗын, аманын кунудур, халг ара-сына чыхын, чамаатын За-нына калин. Бахын керун нечэ ЗашаЗырыг, нэ ЗеЗирик, на ичирик, Ьансы . Ьаваны УЗУРУГ?! Балаларымыз сэ-фалэт ичинда ЬэЗат сурур-лэр, имканлы эмилэр бундан нэ вахт хабар тутачаг-лар? < Динэндэ «вэтэн», «ми л лат» сезу душмур дил-лэриндэн...» Заик едэн гадын лап За-хынларда экиз ушаг дог-муш хастэ танышынын Зери-ни-Зурдуну нишан вермиш. Ьэмин аилэнин вэзиЗЗэти ила марагланмагымызы ха-Ьиш етмишди. ШэЬэрин баш педиатры Халида ГулиЗева компрессор заводу Ьэндэвэриндаки кечэгондулара еэфэрдэ мэ-нэ ЗолЗолдашлыгана сез верди. ...Гамышлыгдан галхан уфунэт уран буландырыр. Чиркли-паслы,, оз илкин-лиЗини итирмиш диварлар-да манзил-дахмаларын нем-рэлари зорла сечилир. Ьэ-Зэтларин лап устундэн Зук-сак волтлу електрик хэт-лэри кечир, элини узат-сан чатар. КеЬнэ. Зыртыг истилик хэтлэринден этра-фа ЗаЗылан бухар фышыл-тысы хошакэлмэз эЬвал Зафадыр. Ранки гачмыш, сысга ушаглар Халида ха-нымын хидмэт машыны-нын атрафына Зыгышыр-лар. Баш Ьэкими дэрЬал таиыЗырлар. «Доктор кэл-ди, доктор!» — деЗэ сэс-куЗ галдырдылар. » ЭкиЬлэрин анасыны — Солмазы сору-шуруг. Балача мусаЬиблэ-римиз беЗуклэрсаЗагы дин-мэз-сеЗлэмэз габага душур- ЛЭр... ...Тэлэм-тэлэсик тикил-миш, амма оалигэли бир мэизилдэЗик. '* Чаван кэлин утана-утана балаларыны тэгдим едир — Вофанын сэк-киз Зашы, Вафадарын беш Зашы вар. Экязлэр чарпа* Зыда, гоша Затагдадырлар. АЗтэкин ве Култэкин. Чэми ики аЗдыр дунЗамыза кэлиб-лар. Ушаглар дедикча сол-гундурлар. Ьеч еле бил бу дунЗанын кунэшинден па] душмэЗиб бу керпэ фиданг лара. Халидэ ханыма сыга-ныб мэ’лул-мэ’лул «Ьэким халаларына» бахырлар. Сон-радан еЗрэиэчэЗэм кй, бу ушагларыи Ьамысы елэ ана-дан    хастэ догулублар — ганазлыгы, витамин чатыш-мазлыгы илэ. Бу эразяда 9 аЗда бир Зашадэк алты ушаг елуб. Халидэ ханым вэ саЬэ Ьэкими Ханоглан Гэнбэров балачалары муаЗинэ едир, мувафиг иЗнэ-дэрман ре-септлэри Зазыр, муаличэ курсу    муаЗЗэнлошдярярлэр. Аилэии хусуЬи нэзарета ке-турмэк, керпэлэри суд га-тышыглары. витаминлэрла та’мин етмак гэрара алы- ЫСолмазкил эсл эн КэдабэЗ тарафлардан, Шыныхдая-дырлар. Аилэнин башчысы сифтэлэр Москвада ишле-]иб, сонра раЗона гаЗыдыб. Совхоз да картофчулугла мэшгул олублар. АЗлыг 30 — 40 манатла доланмаг Ьеч чур мумкун деЗилди. Сан де]эи ев-ешяк да Зох иди. Догма ЗурДУ тарк ет-мэкдан саваЗы элачы ол-м&Зан аила ЬамЗерля таныш ларын маслэЬатя ила СумгаЗыт компрессор заво-дунун кеЬиа нстеЬсалаты-нын эразисиндэ кеч сад-ды. Дуз ои бир ил еввел. О вахтдан бэхтсиз талелэр-да Ьеч иэ даЗишмаЗиб. Ьа-физалэрэ таза Ьеч на ала-ва олунмаЗыб. Дадда бяр о галыб ки, бу учуг-секук дахманы ию|-уч дафа тн-киблэр, саЬэ муваккилянин Ьэрбэ-зофбасындан ; сонра. секублар. HahaJaT эдалэт кешнкчисини Зумшалда би-лнблар... Солмаз эри Думанын синтетик каучук заводуида-дакы вичдаилы ишиндэн, ЗвЬерли истеЬсалатда хэста душмасиндан, ев новбасиндэ 600-чу адам олмасындан, на вахтса бу чеЬэниэм азабын-дая гуртара билэчаЗи еЬти-малындан данышыр. Чох гарибадир ки, компрессор заводу этрафында кечагокдуларда ЗашаЗанлар зорла, Ьара мумкундур opa да reJimJJaTa душур. Чох вахт гадыилар ез эр-лариИин Зазылдыгы унвана ге/диЗЗата душа билмир. ада конститусиЗа Ьугугла-рыядаи бела маЬрум олур-лар. Буна кара бэ’зен ис-тэдиклэри Зердэ ишлэЗэ билмирлэр. 40 минэдэк иш-сязя олан бир шаЬарда бу-иуя на демак олдугуну aj-дыилашдырмаг артыгдыр. Репортажымыз учун эла-ва фактларын далыича уза-га кетмак лазым кэлмир. МушаЗиэтчимиз ушаглар бизи 13 Зашлы Рэшадкилэ дэ’ват едирлар. ЛениЗетмэ биза тэраф чэтинликлэ аддымла]ыр. Халида хаиым дарЬал муаЗинэ едир. Таас-суфле башыны булаЗыр —-ревматоидли артритдир, — деЗяр. Огланын адыны геЗд едир, аяасы UlapniJJa-ja меЬкам-меЬкэм тапшыг рыр ки, Ъяу тэ'чилн хаста-xamja кетнреин, Joxca фасад тарана оялар. Телмая ВаляЗевла Ашан-на Arajeaa Ьала тэлэбэлик девруидз таныш олуб. ев-лэняблэр. 1978-чи илдэн кечэгонду сакяяидарлэр. Веш ушаг беЗудурлэр. Ата Ybbh Синтез БирлиЗиндэ. аяа ховлу иплик фабрики-нин Затагханасьшда ишлэ^ jHp. Ьалал четок газаныр^ лар. Телмая 12 ил мэнзил невбэенндэ дурандан сонра 16-чы микрора Зонда фэрди ев тикмэк учун куч-бэла бнр парча торпаг алыб, дев-латдэн 8 мин манат ссуда кетуруб. Уч ил эввэл Га-радаг карханасындан 3 мин даш кетуруб. Ларысыны кэ-тириб, ¿арысыны исэ о вахтдан вермирлэр ки, вермир-лэр. Пулуну да ала билмир. Шифер, тахта тапмаг да мушку л ишэ чеврилиб. Телманын езу демншкэн, бу ишэ энчам чэкэси, тэд-бир текэси, ишчисинэ jap-дым кестэрэси кишилар исэ кабинетлэрини 6a(3ajHp, му-эссисэ Ьесабына «ToJoTa». «Мерседес» дэЗиш^дуЗушу илэ мэшгулдурлар. ...Лахшы Задымдадыр. ре-портажымызын илк унван-ландыгы аиладэ бир дэф кормушдум. демишдилэр Вафадарындыр, ТелманкиЯ-дэ да учуг-секук дивардан бир тар асылмышдь?, евин беЗук оглу, VII синиф ша-кирди Рашадын тары. Ьэр Ики аилэдэ демишдилэр ки, ушаглар бош вахтла-рында елэ-белэ, езлэри учун чалырлар, дэрнэЗа, му сиги мэктэбинэ KeTMaJa Ьэлэлик имканлары Зохдур. О Зерлэрэ кедэн Золлар чох узундур. „.Рэшад тарда Ьеч дэ Ja-шына уЗгун олмаЗан бир Ьава чалырды — «Тэлэбэлик иллэри». Бу нэгмэ да-рысгал дахмада емур-кун сурэн кен дунЗа Ьэсрэтли, хош кэлэчэк ниЗЗэтли бир огланын чичэклэнмэкдэ олан арзусуЗду, мйзраб-мизраб, пэрда-пэрдэ чат дырырды ешидэнэ*билэнэ. Вэ Ьэмин анларда кезлэ-рим енундэ аг пэрдэли rapa * «Волга»ларда гучагы скрип калы, богазы бантлы агбемиз ушагларыны «муз-шкблаэлара Зола салан зэЬмли-Ьиккэлк «елогуллары мыз» чанланырды... Акнф ЧАББАРЛЫ, «Халг гээеТя»нян мухбяря. , СУМГАЛЫТ. (■ ;
RealCheck