Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, November 09, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 9, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ ^ ’ wöJASp im-чн ил № 221 Редаксн]амы1ыв no'iTyHa дахил олан иактубдарыя чохуцда огурлуг« эорахылыг, сахтакарлыг Ьалларыньш ннаябатя оргаялар тарафяядая ]ерларда дуакуя арашды-рылиадырьшдая, гавуяи гарарлар т&9ул олунмадыгьш-дав сеЬбат ачылыр, Ьаггын. эдалэтнн уза чыхарылмасы-на кемах кестарнлмасн хаЬнш едялир. Милисин фаали]-* JaTHHa ирад тутулду1ундан Ьэмнн маотубларын aKcapHj-JaTHHH ]охланыб мувафиг тадбнр карулмаси учун республика Дахили Ишлар Назирли1инэ кендаририк. Таас-суф кн, нэтнчасн барада алдыгымыз чаваблар чох вахт на арнзачилари, на да рвдакси]аны разы салыр. Бир неча мисал. Бакцдан Э. Ьасанов фар-ди «ГАЗ—2410» маркалы автомашины яла баш вер-МИШ Joл-нaглиjjaт Ьадисаси-нин саяадлашдирнлмасннв ла-ге]д JaнaшылдыFывдaн, таг-сиркар суручунун чазалан-дырылмадыгындан ]азмыш-ды. HaзиpлиJнн Девлат Ав-тобомил MyфвттишлиJи Ида-рэсиндан верилэн ма’луматда бнлднрвлир: Ьадисэ ила ала-гадар Бакы ШэЬэр Дахили Ишлар Идараси Девлэт Ав-томобил MYфэттишлиJинин бвлмаси тэрафиндэн таЬги-гат апарылмышдыр. ТаЬгига-тын кедишинда эризадэ гeJд олундуру кими, лаге]дли]а Joл верилди]и тэсдигини тап-мыш ва тэгсиркар ишчинии интизам мac'yлиjJэтинa чалб олунмасы барада шэЬар дахили ишлар идарасинэ таг-димат кейдэрилмишдир. Ejни заманда, г€Jд едилмэ-лидир ки, Ьадисэнин сэ-надлашдирилмэси муддати-нин узанмасына тэгсиркар суручунун 2 ajдaн артыг ми-лис органларындан jajынмaFa чэЬд кестэрмасинин да- та'-сири олмушдур. НэЬа]эт, Ьадисэ те-рэдэн суру чу тапылмыш, онун инзибати мac’yлиjJaтэ чалб олунмасы барада гэрар гебул едилмишдир. Э. Ьасэ-нова дaJмиш мадди зи]анын едэнилмэсиндан етру мате-риаллар ра]он халг мэЬкама-синэ кендарилмишдир. Ьаг.лы бир суал ортаЗа чы-хыр: редакси]а ишэ гарыш-мадан бу масэлэни Ьэлл ет-мак олмаздымы? Ардадц ра1онунун Гулбэн-дэ кэндиндан Г. Нэсировун вэ башгаларынын мэктубун-да онларын кэнд тасэрруфа-ты маЬсулларынын алыныб пулларыньш верилмэди]ин-. ДЭН вэ ]ерли инзибати ор-ганларькн ишэ бахмадыгли-рындан данышылырды. Haзиpлнjин истинтаг ида-рэсиндэи алдырымыз чаваб-да де]илир:    Кестарилэн шахслар 1989-чу ил но]абрын 7-да е)ни мэзмунлу аризэ ила Агдаш Pajoн Прокурор-лугуна мурачиэт етмиш, ари-зэнин Зохланылмасы ра]он ДНШ-нэ тапшырылмышДыр. Лохлама заманы муэ]]ан едилмишдир ки, Ьэмин илин ма]ында Витебск шэЬаринда-ки «AлeкcиJa» кооперативи-нин експедитору Ф. Козлов У чар pajoнyнyн ГaзJaн канд сакини Ь. hycejнoвyн васи-тэсила Гулбэндэ кандинин 7 сакининиидан чэми 44.720 манат дэ]ариндэ 17.-220 ки-лограм помидор алмыш вэ Ьэмин шахслара габз верил-мишдир. 0мaлиjJaтдa ишти-рак етмиш h. hycejHoeyH эмалиндэ HHHajBT таркиби ол-.мамасы есасына керэ тэЬги-гат органы тарэфиндан онун Ьаггында 4HHaJai иши баш-ланылмасы радд едилмиш, Ф. Козловун фэaлиJJэтинин Joxлaнылмacы учун материал Ахтарыш pajOH прокурорлугу тарафии-дан алыныб joxлaнылмыш-дьф, Гануни гэрар габул олунмасы барада республика Прокурорлугуна вэ umKaJaT-чилэра ма'лумат верилмиш-дир. Белачэ, шика]этчилар har-сыз чыхмышлар, балка чы-харылмышлар. Месала буя-дадыр ки, онлар ела ра]он дахили яшлэр ше’бэсиндэ ишэ дузкун оахылмадырын-дан 1азмышдылар. Назярлик иса ше’бэяян 1охламасы-нын иэтичэсияи peAaKCHjaJa бнлдирмаклэ Rнфajaтлэямиш-дяр. Бас езу на етмншднр? шамахы шаЬэр сакини С. ЭЬмэдова автомооЯл газасы нэтичэсиндэ эриния Ьэлак олмасы ила алагэдар миляс ншчилэринин тадбнр керма-дяклэриидэн JaзмьшIДЫ. На-зирлн]ин чавабыцда >дeJилиp: давам едир LUMKAJdT МЭКТУБЛАРЫНА РЕСПУБЛИКА ДАХИЛИ ИШЛЭР НАЗИРЛИ1ИНИН ЧАВАБЛАРЫ П Витебск ШэЬэр Дахили Иш-лэр Идарасинэ квндарил-мишдир. Агдаш paJoн прокурору .материалы тэлэб едарак гэ-бул олунмуш гэрары лагв ет.миш, факт узрэ чина]ат иши башланылмышдыр. На--зырда paJoн ДИШ-и тэрэ-финдан истинтаг апарылыр. Натичасиндэн асылы олараг материал узрэ гэрар габул ет.миш paJoн ДИШ-ин э.мэк-дашынын Ьэрэкати музакирэ олуначагдыр. Эризэ кечэн ил декабрын 15-де тэЬгигата кецдэрил-мишдир. Назирли]ин чавабы исэ бир а]дан чох кечэндэн сонра, 1э’ни Оу ил ]анварын 23-дэ jaзылмышдыp. Инди тарнхлэра фикир верин: мaJ 1989-чу ил — jaнвap 1991-чи ил. Бир шнка1этин hэлли учун бу муддэт аздырмы? Ке]ча] paJoнylíyн Быгыр КЭНДИ сакинлари М. Баба1е-внн вэ Ч. Мэммэдовун «Се-виЯч» кооперативиндэ гиj-мэтдэ алдадылмалары барада оризасинэ нaзиpлиJин чава-бында кестэрилир: Эризэ ра-]он ДИШпИн э.мэкдашлары тэрафиндэн ^охланылмыш. факт субута Jeт.мэдиJинэ кара топланмыш материал уз-ра чинaJэт иши башланыл-масы радд едилмишдир. Ши-кajвт аризасина асасан материал Назарет гaJдacындa Эризэ Joxлaныл.мышдыp. Му-эЗ]эн едилмишдир ки, шика-]атчинин эри Т. ЭЬ.мэдов Бакы—Газах макистрал ]олу-нун 115-чи килo.мeтpлиJин-дэ намэ’лум автомашынла вурулмуш, ладисе Jepиндэ елмушдур. Факт узрэ Шамахы ра]он ДИШ-и тэрэфин-дан Азэрба]чан Республика-сы Ч.М-нин 208-чи маддэси-нин 2-чи Ьиссэси ила 1990-чы ил окт]абрын 20-дэ чина-]эт иши башланараг бир сыра э.м0лиjJaт-axтapыш тад-бирлэри Ьа]ата кечирилмиш, лакин мусбат нэтича элдэ едилмэмишдир. Ьазырда чи-нajaт торэдиб гачан суручунун мyэjJэн олунмасы учун тэдбирлэр дава.м етдирилир. Истинтаг идарэсиндэн кен-дэрилмиш башга бир чавабда билдирилир:    J.    БaJpaмoвyн евинин гэсдэн Jaндыpылмacы факты узрэ тадбнр керулма-мэси барада аризасина бахыл-мышдыр. Бу факт узрэ Нахчыван ШэЬэр Дахили Ишлар Ше’бвси тэрафиндэн чина]эт иши башланылмыш вэ истинтаг апарылыр. Эризэ Л. БaJpaмoвyн вэса-тгтлеринин ]охланыл.масы учун Нахчыван Мухтар Рес-публикасынын Дахили Иш-лар Назир ли] инэ квндэрил-мишдир. Назирли]ин дикар ариза]э чавабы белэдир:    Балакэн ра]онунуи ИтйталА канд са-киии К. Гурбаяоваяын евии-дан огурлуг едилмаси бара-да аризэси ]охланылмыш-дыр. Муа]]эн олунмушдур ки, 1988-чи ил с€нт]абрьш 9-да К. ГУР<^анованын евин-дан 3.500 манат пул ва ги]-матли 8Ш]алар огурланмыш-дыр. Ра]он ДИШ-дэ онун аризэси ге]Д8 алынмыш, ис-тинтаг-эмали]]ат групу Ьадисэ ]еринин .муа]ин£сини кечирарэк факт узрэ чина-]эт иши башламышдыр. Чина]эткарларый тапылма-сы учун исти-исти бир сыра истинтаг эмали]]аты кечирилмиш, лакин мусбат нати-чэ элдэ едилмэмишдир. Эма-ли]]ат-ахтарыш тадбирлэри-нин кучландирилмэси барада ра]он милис ша’басинэ кес-тэриш верилмишдир. Мэктубларын бир чохунда мал-гара огурланмасындан, чина]эткарларын милис тэрафиндэн тапылма.масындан соЬбат кедир. Бу барада тэк-рар мурачиатлэр да вардыр. Билесу вар ра]онунун Глубинка кэнд сакини С. Фе]зи-]ев чамышларынын огурлан-масы ила алагэдар редакси-]а]а бу илин март ва и]ун а]ларында ]азмышды. Ахтарыш исэ кечан илин и]улун-дан апарылырды. Назирлик-дэн кэл.миш биринчи чавабда чина]эт ишинин ачылма-дыгы, сонракы чавабда исэ наЬа]ат, огруларын тапылыб Ьэбс едилди]и билдирилир. Истардик ки, Фузули ра-]онунун Дилагарда канд сакини И. Иба]евин (тэкрар ]азыб) даварыны бу илин апрелиндэ огур.ла]анлар да тутулсунлар. Ра]он дахили ишлар ше’баси ела о вахт ахтарыш-истинтага башла]ыб. Ьэмчинин Агчабэди ра]о-нунун Ьачыбэдэлли кэнд сакини Р, Рустамовун, Минэ-хорлу кэндиндан М. Бумбэто-вун, Чэлилабад ра]онундакы Покровка кэнд сакини И. Ба]рамовун, Ханлар ра]ону-нуи Тогана канд сакинлари В. Абдулла]евнн, Ч. Ьэсэ-новун, В. Ьэсэновун ва башгаларынын, Лачын ра]о-нундакы Огулдэрэ кэнд сакини А. Ээшировун, Биласувар ра]онунун Хырмандалы канд сакинлари К. Ага]евин, А. Экбэровуи, М. Мэликовун Ье|ванларыны огурла]анлар да тапылсынлар, шика]этчи-ларэ дэ]эн мадди зи]ан тез-ликлэ едэнилсин. Ачылмамыш чина]ат иш-лэри барада бу .ма’луматла-ры бизэ назирлик вермиш-дир. Бас шика]эт едилмэ]эн, чавабы олма]ан бела ишл^ коресэн на гэдардир? Шуо-Ьасиз, бурада ге]д едилэн-лардэн гат-гат чохдур. Ьэр Ьалда ахтарыш-истинтаг давам едир Вэ адамларын бу ишлэрин кеч-тез ачылачагы-на умид баслэмэ]а Ьаггы вардыр. К. сэлимов. ДОГМА КЭНДИ УНУТМУР ГУБА (мухбиримнздан). ПирваЬид кэндиндэ Асэф Чэфэровла фэхр едирлар: техника елмлэри намизэди-дир. Вакыда бэ]ук бир ел-ми-истеЬсалат муэссисэсинэ рэЬбарлик едир. О да догма кэндини ]аддан чыхар-мыр. Тез-тез Ьэм]ерлилэ-ринэ баш чэкир, онларын хе]ир-шэриндэ    иштирак едир. Бу илин ма]ында исэ «Подимер-компарт» . муэс-сисэси «ПирваЬид» колхозу ила мугавилэ багла-]ыб. Дузлэр де]илан ]ердэ езунун кэнд тэсэрруфаты тэчрубэ-сынаг саЬэсини ]а-радыб. Бурада ]етишдирил-миш тэрэвэз (помидор, калам, бибэр. пахла...) учуз ги]мэтэ муэссисэ эмэкчилэ-ринэ сатылыр. Ьабелэ базара чыхарылыр. А. Чэ-фэров де]ир: — Ата ]урдумун сабаЬы мани нараЬат едир. Кэнч-лэр кэнддэн кедир, онун со-сиал-игтисади проблемлэри лэнк Ьэлл олунур. Бу про-сеси да]андырмага комэк мэгсэдилэ колхозда тэчрубэ-сынаг саЬэси тэшкил ет-мэ]и гэрара алдым, Тэшэб-бусум бэ]энилди вэ алты Ьектар там ]арарсыз тор-паг бизим учун а]рылды. Ьэмин саЬэдэ ишчилэримиз учун пансионат тикмэк, мухтэлиф сехлэр гурашдыр-маг, артезиан гу]усу газ-маг вэ с. нэзэрдэ тутулур. ЭЬалинин эт вэ эт^ мэЬсул-ларына тэлэбатыны* вдэмэк-дэн етру исэ балыгчылыг вэ гушчулуг тэсарруфатла-ры ]аратмаг фикримиз вар. Кэндин езу учун да чох иш керэчэ]ик вэ нечэ де]эрлэр, сифтэсини елэмишик, даг ]амачы илэ 1,5 километр узунлугунда кэндарасы ]ол салыныб. Ьазырда Чагачуг ча]ындан 800 Ьектар экин саЬэсинэ су хатти чэкилир. Кэнд ]олларына асфалт дешэтдирэчэк, гадим мэсчид бинасыны тэ’мир етдирэчэ-]ик. Колхозла мугавилэмиз алли ил муддэтинэдир вэ бу мугавилэ]э асасан су ХЭТТИ Ьазыр олдугдан сонра муэссисэмиз тэсэрруфата ичарэ Ьаггы вермэкдэн и]ир-ми ил азад едилэчэк. Проблемлэр, мулаНизэлэр, таклифлор наглишт вэ ЕКОЛОКМА Ьаванын та’мизли]и бэшэ-ри]]етин сабаЬы ила сых ба^-лы олдугу учун бу кун дун-]а ичтимаи]]атини даЬа чох душундурур. Ади бир факта фикир верэк: Н]у-Лоркдан Парис шэЬэринэ учан дерд реактив муЬоррикли сэр-нишин тэ]]арэси 35 тон окси-кен* сэрф едир ки, бу миг-дары Ьеч 20 Ьектарлыг ме-ша бир ил ерзинда Ьасилэ кдтирмэк И'гтидарында де]ил. «Боинг-747» та]]арэси бир саатлыг учушу вахты Ьава]а 83 тон гызмыш су бухары, 72 тон карбон газы, 4 тон дам газы бурахмагла бэра-бэр устэлик атмосферин кул-ли мигдарда сарбэст оксике-нини «]е]ир». Хусусила, XX. есрин икин-чи ]арысында нагли]]ат ва-ситэлэринин ге]ри-ади сыч-ра]ышла артмасы мухтэлиф елкэлардэ атмосфер Ьавасы-нын пислэшмасина сэбэб олмушдур. Елми арашдырмалар су-бут едир ки, автозиобиллэ-рин бурахдыгы зарэрли газ-ларын манфи та’сири тэкча адамлара дэ]мир, е]ни заманда, аш]аларын, авадан-лыгларын сырадан чых.масы-на, .мухтэлиф мадди об]ект-лэрин коррози]а]а уграмасы-на, ранкини итир.масина, чирклэнмасинэ, чатлар вер-мэснна, елэчэ да ба’зи метал,ларын бэркли]ини ити-риб дагылмасына шэраит ]арадыр. Мэ’лумдур ки, бир автобус бир километр ]олда орта Ьесабла 6—8 грам азот оксиди, 9—11 грам карбо-Ьидрокен, 50—55 грам дам газы илэ Ьаваны чиркланди-рир. Бензинлэ ишла]эн ]ук .машынларында бу компонент-лэрин мигдары бир аз да артыгдыр. НараЬат ]олларда ан чох да техники чаЬэтча насаз машынларын истисма-ры вахты атмосфера атььлан ишлэнмиш газларда токсик мадделар даЬа чох олур. Ди- кэр тарэфдэн, бэ'зи бензин-лэрэ октан эдэдини артыр-маг магсэдила гатылан «етил» ма]еси да Ьаваны за-Ьэрла]ир. Ил арзиндэ елка миг]асында Ьава Ьевзасинэ 35 мил]он тондан артыг зэ-рэрли маддалэри ]алныз ав-то.мобил нэгли]]аты атыр. У.муми]]атлэ, елкэнин 500-дэн чох шаЬэриндэ атмосфера бурахылан туллантыла-рын 50—70 фаизи автомо-биллэрин па]ына душур. Чами]]этдэ 'Ьекм сурэн лаге]длик бир чох саЬалэр-дэ олдугу кими, автомобил тасарруфатларындан да ]ан кечмэмишдир. Мэсалан, такча Бакы шаЬэриндэ кечирилэн нэзарат-]охлама амали]]атла-рында автомобиллэрин техники насазлыгы барада чох-лу факт элдэ едил.мишдир. Муа]ииелар кестарир ки, .муассисаларда ]охланылан автомобиллэрин у му.ми са]ы-нын эн азы 20—40 фаизин-дэ дам газынын мигдары нормадан артыгдыр, Тусту-елчэн чиЬазларын ]охлугу учбатындан ]охлама-тэЬгигат эмали]]атлары Ьалэлик мум-кун ол.маса да, дизел муЬэр-рикли машынларда тусту]э кера е<лчмалэр апарыларса, даЬа пис нэтичалар узэ чы-ха билэр. Автонэгли]]ат муассисэла-риндэ атраф .муЬитин муЬа-физаси тадбирлари планла-ры Ьазырланмалы ва реки-онал назарат органы илэ ра-зылашдырылмалыдыр. Таэс-суф ки. биз ]охлама ре]длэ-риндэ муассисаларин Ьеч учдэ биринда да мувафиг тэдбирлэр планларына раст калмадик. Бунунла ]анашы, автомобил тасарруфатларынын езу-намэхсус чатинликлэрини да инкар етмек олмаз. Сон иллар бутун елка миг]асын-да давам едэн эсл игтисади-си]аси хаос вэ кетдикчэ дэ-ринлашан умуми беЬран тэ-бии ки, бу муассисаларин да ишина чидди та'сир етмиш-дир. Ихтисаслы кадрларын ишдан кетмаси, елканин мух-талиф рекионларындан еЬ-ти]ат Ьиссэлэри, аваданлыг кендэраи ташкилатларын му-гавилэ еЬ да лик. лари ни поза-раг, игтисади элагэлари кас-маси, кучалэримизин, ]ол-ларьшызын бэрбад вэзи]]эти, ]аначагын ке}фи]]этинин писли]и нагли]]ат ишчилари-ни чох чатин имтаЬан гар-шысында го]ур. Хусусила техники ‘стандартлара чаваб вер.ма]ан ]аначаг Ьам машын-лары тезликлэ сырадан чы-харыр, Ьам да Ьаваны корча-jыP. Керунду]у кими, саЬэнин га]гыларындан, негсанла-рындаН, чох данышмаг олар. Республиканын авто.мобил та-сарруфатларында еколожи масэлалэрэ мунасибзтдакк при.митивлик, лаге]длик онларын «еколожи дургунлуг» марЬа.Л8'Сини ]ашадыглары-ны субут едир. Бела шара-итда иса тэкча эн’энави «та-миз Ьава» а]лыгларына умид етмэк садэлевЬлукдур. ДаЬа догрусу, ара-сыра кечирилэн «профилактик» тэдбирлар-ла еколожи каркинли]ин гар-шысыны ал.маг олмаз. Она кера да бу саЬада та'чили радикал тэдбирлэр керулмэ-лидир. Фикримизча, еколожи тэблигатын -даЬа тэ’сирли формалары тапылмалыдыр. Бу мевзуда каскин сужетли сэнэдли филмлара, Ьаванын та.мизли]и мевзусунда «да]ир-ми стол» сеЬбэтлэринэ, диалог,чара, дискусси]алара ке-ниш ]ер верилмалидир. Бу Ьам атраф муЬитин вэаи]]э-тинин ]ахшылашмасы хе]ри-нэ олар, Ьам да психоложи муЬафизэкарлыга тутарлы зэрбэ вуран сагла.м еколожи тафаккур формалашдырар. Чэмалэддин ЫДУБОВ, Азэрба1чан Республнкасы Девлэт Табиэти МуЬафи-зэ Комитасннин эмакда-шы. Эн'энэ, joxca хоф? (Демократик публисистикада ба’зи хурафатлар Наггында) «Извести]а» гэоетиняэ А. Ну]кинин «Гарабаг кундаяи-]и» магаласини охуду.м. Илк таассуратым бир гэдэр га-рыхмаг олду. Элбэтта, Ьар чур вэЬшиликлар, о чу.мла-дан, Муталлибов режиминин торатди]и вэЬшиликлар ба-радэ )азмаг лазымдыр. Лакин Ну|кинлэ разылашмаг— магаланин асас ле]тмотиви-ни, материалын. сечилмасин-дан, интонаси]асындан, шарЬ-лэриндэн доган ле]тмотиви габул етмак оларды. Ле]тмо-тив иса будур:    азэрба]чан- лылар эсл вэЬшидирлар. Ьар ики тэрэфи таразлашдыр.ма-га чалышараг, ермэни тарэ-финин зоракылыгы Ьаггында мулаЬизэ ]урут.мэк иста.ми-рэм. Бутун журналистлар ва експертлэр, о чумлэдан му-лаЬизаларини ешитди]им 6eJ-нэлхалг експертлэр тэсдиг едирлар ки, Ьар ики тарэ-фин апардыгы бу, муЬариба-нин узашиасы^ан табии олараг сон дэрэчэ ге]злансалар да, ермэниЛарин адамлары вэЬшиликлэ елдурмэлэри Ьаггында (баданин писсаларини кэс.мэк, зорлама ва с.) Ьеч бир ше] ешитмэ]иблар. Ер-манилар тэрафиндэн бир дэ-фе да олсун бела вэЬшилик терадил.меди]ина инак.маг чатин олса да, инашмалы олур-сан. Ну]кин исэ ]азыр ки, Ьэбсханадан «учуз ги]мата «Kupajaja» кетурулмуш» ер-манини то]ларда де]уб ин-читмэк «аз91^а]чанлы,ларын халг адэтинэ чеврилмиш-дир». «Ер.мэнини коллектив сурэтдэ де]мэк — инди бу, аила сэадэтинин астанасын-да э]лэнча програмынын асас Ьиссзсидир... Калин азарба]-чанлы гардашларымызы вэ онларын кэлинлэрин^! тэб-рик едэк...» Магала белэчэ да давам едир. «Демократик PycHja» гэзетинин тасвир етди]и бир епизод дэрЬач Ja-да душур. Ьэмин ]азыда де-]илирди ки. Троитскда toJ-дан чыхмыш кефлилар дас*. тэси ичэрисиндэ ингушлар олан бир машыны сахла-мыш, ингуш сарнишинлар-дэн бирини Ьеч бир сэбебсиз-филансыз ваЬшичэсина де]-мушдур. Етнографлар учун козел материалдыр! Бир сезле. мене бела кэл-ди ки. HyjKHH «зи]ан вур-.%ial» принсилиндэн бир гадэр уз дондариб. «Гарабаг кун-дали]и> магаласинэ бир чох танышларьшын реакси]асы .мани хусусила горхутду. Ьа-мин магалани оху]ан таныш-ларым де]ираилэр ки, азэр-ба]чанлыларын гэддарлыгы илэ исла.мын мадэни-тарихи эн'анэлэри арасында алагани кермэ.мак‘олмаз: «Haja кора онлар Ьемиша адамлары иш-кэнчэ илэ елдурурлор?!» Нэ демак олар? Ну]кин аз охучуларынын .мэЬз бела бир натича чыхармаларына чалышырды. Май ]аЬуди]ам вэ буна кера да Ьэр чур милли хо-фун потенсиал шакилда озу-.ма гаршы ]еначдилди]ини душунурам. 0зуму бу х(й})ун гурбанлары ила е]нилэшдир-Maja адат етмишам. Она кора jox ки,- май чох ]ахшы адама.м. Бу онун нэтичэси-дир ки, садэча олараг .мани чох де]ублар. Хофун баш-лыча хусуси]]атлэриндэи би-ри ону нэзэри база илэ асас-ландыр.магдыр. Бурда исэ кимин элиндэн нэ кэлир елэ-]ир. Ба'зилари садэча олараг «гарабала алверчиларп» Зада салыр. Лолдаш Жири-новски чыхышларындан би-риндэ демишдир ки,. «мусал-.манлар — 03 табиэтлэринэ кора кут халгдырлар» Бир гадар сэви]]элилэр, зи]алы-лар иса «исла.м .ментал;лыгы-на хас OwiaH фанатизмдэн» вэ Ja бу руЬда башга масэ-лэлэрдэн сеЬбэт ачырлар. Ва дэрЬал да «Балкан даЬ-шотлариндэн» тутмуш Иран корфази ра]онундакы муЬари-баЗэдэк cajcbi3-beca6cbi3 да-лиллэр кэтиоирлар. Лахшы, керэсэн 1932—1945-чи ил-лэрдэ баш вермиш Ьадисэлэ- Fa рэ кера «алман ан’анасини» кунаЬлацдыран олармы инди?! Бас асрин аввалкцда рус таланчыларыны (инди да бу иша Ьазыр олан на-.мизэдларн) христиан-лравос-лав эн'энэларина асасланмаг-да кунаЬландырмаг олармы?! А]дын масалэдир ки. ба'зилари ' учун прааославлыг ушаглыгдан алышдыглары кезэл адатлар, башгалары 1(ун иса ]ад бир муЬитдир. акин Ьар бир абырлы адам е'тираф етмэлидир ки. пра-востачлыг Ьеч каси. .мэшЬур Кишин]ов таланы вахты едил-ди]и кими. гундагдакы ушаг-лары низа башына тахмагы, онларын козунэ .мисмар чал-магы («Иса намина») в]рат-.мир. Бир де КИМ илк дафэ бела бир гэрара калиб ки. Муталлибов омончулары учун Гур'ан даЬа нуфузлу китабдыр, наннки «бизим» Ригадакы о.мончуларымыз учун Теврат? Ела Ьэмин омой-чуларын Баиы де.мократлары-на тутдуглары дивана Руси-ja демократлары нэданса чох зэиф е'тираз етдилэр. (Ja-гин оИа кера ки. онлара чох гэрибэ кэлди: неча ола билэр. «мусур.ман» донуб демократ олуб?) Масэлан, попул]ар демократик депутат — етнограф Г. В. CTapoBOjTOBa мусаЬибэ-лариндэн биринда, неча де- ]эрЛЭр. бир МУТЭХЭССИС КИ.МИ билдирмишдир КИ, «мусалман эн'энеси» (|ена ан'аие!) демократик haJaT учун аз Japa-]ыр. (Ела бу демократ депутат ]эЬудилэр учун да бела бир Ьек.м вер.мишди. лакин бу мани о гадэр да горхут-.мады: чунки бизим демок-ратларын антисе^*тизмэ гаршы и.м.мунитети Ьэла бир муддэт кифа]эт едэчак. Галина Васи.т]евнанын «Беш китаб»ы вэ «Агада»ны дарк ет.мэмэсинг кэлликда иса буна анчаг таэссуфлэнмэк олар.) Ди кал. ермани.тэрин «тоЗларда» доЗулмэси, онлара ишкэнчэ верилмасиндэн вэ с. ]азаялар чох г^иба-дир ки, Сумга]ытда ва Вакыда баш вермиш таланлар вахты 03 Ьа]аты баЬасыиа ермэни л эри евинде кизлатмиш азарба]чанлылары. Фаргаиа-дэ Месхети турклэрини. хи-лас етмиш езбаклэрй ]ада салмагы севмирлар. де]ак ки. дэЬшатлар гэЬреманлыгдан вэ езуну гурбан вермэкдэн чох олмушдур. На олар, Ьар Ьалда. бунларын да олдугу-ну е'тираф етма« лазымдыр. Вэ Ьеч КИМ Ьекм вера бил-.мэз ки, бу вэ Ja дикэр си-вилизаси]а учун нэ «харак-терикдир», на исэ «характе-рик де]ил». jepH калмишкан, де]им ки. акэр дузкун баша душ.мушэмсэ, христиаилыгын пафосу мэЬз бундадыр. Ьэгигэтэн де.мократик аЬ-вал-руЬи]]эли адамлар арасында бир-бирини «ислам озулчулу]у илэ» горхутмаг даба душуб. Дуздур. бу. ик-раЬ олуймалы ше]дир, ла-«ин она кора Jox ки, ислам езулчу1лу]удур. 0зулчулу-]ун езу писдир! Шахсан маним учун бизим PycHja езул-чулэри даЬа даЬшэтлидир. PycHja телевизи]асынын «Вести» програмынын сен-т]абрда ефирэ чыхмыш бура-хылышларындан бириниь апарычысы суверенлик элдэ етдикдан сонра «.мусалман республнкаларында* комму нист режими ]арадылмасы тэЬлукасиндан данышды ва чохмип]онлу аудитори]аны бунун сэбэблари ила таныш етма!а талэсди. Дема масэ-лэ бурасындаДыр кн, «ис лам эн'эналэри раислара, елэча Да гоЬумлуг элагэлари нэ Ьормэт етмэ]и нэзэрдэ ту тур». Онда балка «Вести» програмынын бу бурахылы-шыны ефирэ Ьазырла]анла-рын нэзакэтсизли]и ва вэЬ-шили]инин сабаблэрини Руги 1я »н'эналэринда ахтараг? Михаил БАТКИН. 1(«Демократяческа]а Рос-cHja» газети, 3 HoJa6p 1991). ТИББ ИШЧИЛЭРИ Т0ТИЛ ЕТМЭК HИJJЭTИHДЭДИPЛЭP Сумга]ытда автомобил нэгли]]аты ишчилэриндэн вэ муэллимлэрдэн сонра тибб ишчилэри да тэ'тил комитэси ]аратмышлар. Коллективлэрин ирэли сур-дуклэри тэлэблэр арасында тибб ишчиларинин эмэк Ьаггынын артырылмасы, онларын илк тэлэбат малла-ры илэ тэчЬизинин ]ахшы-лашдырылмасы талэблэри да вардыр. Бундан элавэ. шэЬэрин тибб муэссисэлэ-ринин дэрман вэ муаличэ препаратлары илэ та’мин олунмасы мэсэлэси да гаршы Ja каскин шакилда го]ул-мушдур. Чунки бела бир тэчЬизат олмадан Ьэким-лэрин шэЬэр сакинлэринин сагламлыгы угрунда кес-тэрди]и сэ']лэр Ьэдэр кедир. Тибб ишчилэри Ьэмчинин Сумга]ытын рэсмэн еколожи чэЬэтдэн элверишсиз шэЬар е’лан олунмасыны тэлэо едирлар. ШаЬарин сакинлэринин * оз гида мэЬ-сулларынын дэрЬал Jax-шылашдырылмасына (^е]ук еЬти]ачлары вардыр. Тибб ишчилэри онларын эмэк Ьаггына хусуси алавэлэрин Ta'jHH олунмасы тэлэбини да эдалэтли тэлэб Ьесаб едирлар. (Азэринформ). Ч. БУШ: СОВЕТ ТЭЬЛУКЭСИ ЮХДУР, АММА... АБШ Президенти Чорч Буш НАТО шурасынын сесси]асындакы чыхышында Совет Иттифагында вэ Шэр-ги Авропа елкэлэриндэ вэ-зи]]этдэн этрафлы бэЬс ет-мишдир. О демишдир:    Га- баглар Совет Ордусу Гэр-бин мэнафелэри вэ дэ]эр-лэри учун тэЬлукэ торэ-дирди. Истисна етмэк олмаз ки, умид вэ сэ']лэри-мизэ бахма]араг кунлэрин бир кунундэ бу елкэнин эра-зисиндэн ]енэ да тэЬлукэ ]арансын. Анчаг биз кору-рук ки. инди орада кучлу ингилабчы гуввэлэр фэали]-]ат костэрирлэр. Горбачов, Лелтсин, Назарба]ев вэ башгалары кэмини тэЬлукэли кечид деврундан кечир-мэ]э чэЬд едирлар. Гэрб онлара ]ардым вэ рэгбат кестэрмэлидир. Ч. Буш демишдир:    Со вет Иттифагында вээи]]этин инкишафына Ав]ропа вэ Америка бир-бириндэн а]-рылыгда ]анашмамалыдыр-лар. Биз умуми стратежи хэттимизи разылашдырма-лы]ыг.. О даЬа сонра демишдир: Авропанын мэркэзин-дэн совет гошунларынын чыхарылмасы умуми тэЬлу кэсизли]и, шубЬэсиз, моЬ-кэмлэтмишдир. Лакин дун ]ада тэЬлукэ галыр вэ биз Иттифагын эсас принсипи-нэ эввэллэр олдугу кими эмэл етмэли]ик:    НАТО-]а дахил олан Ьэр Ьансы елка учун тэЬлукэ бутун Шимали Атлантика Йттифагы учу« тэЬлукэ демэкдир. АБШ Президенти демишдир; Инди биз Jeни стратежи доктрина гэбул едиб блокун бутун узвлэринин ;йэЬлукэсиЗли]и учун та'* минат ]аратмалы]ыг. Нам дэ биз ачыг демэли]ик ки. хе]ли дэрэчэдэ ихтисар едилмиш олса да. е’тибар-лы чэкиндиричи нувэ гув-вэлэрини сахла)ачагыг. СОВ.ИКП-ИИН ЛАРДЫМЫ ЬАГГЫНДА Португаля]! КП.ННН баш катнбн Алваро Кун1ал «Аванте!» газетияин мухбярн иле иусаЬнбэсяяде демишдир: Кечмншде совет комиуиистлариннн харячи елкеле-рин коммунист партн)аларыиа ]ардым костормеси «фашист дш(та1^раларына, нстясмара ве иустемлака есарэ-тннэ гаршы чарпышан гуввело^о Сов.ИКП-нин бе]нэл-милел heMpejAHjH» демек иди. By мубаЬибесинде о, Сов.ИКП иле Португали]а КП-нин малине елагвдери Ьаггында хеберларн шерЬ етмншднр. Португаля)а коммуяистлеряния лндерн да сорушур: Кима ма’лум де]ялди кн, Сов.иКП дШсар влхаларнн мута-мггн ингилабчы гувввларина мадди ]ардым костарирди? * бзу да такча маляра )ардымы де)ил, ЬЭм да нефт, ар-з(аг ва силаЬ ]ардымы7 ЛНГАЧОВ АБШ-да Сов.ИКП МК CHjacH Буросунуя кечмиш узву Jerop Лягачов билднрнр кн, нслаЬатларыя Ьеч да аде]Ьдары де)илднр, гати суратда сталинизм 8ле)Ьияа чыхыр ва Ру-cHja pэhбapляjяния асас котурду|у игтисади да)яшнклнх-лар програмынын угурла Ьа)ата кечнрнлача)нна уракдан умид басла]ир. Чума ахшамы о, Америханын бир сыра апарычы уяиверсятетларнияя да'ватн яла АБШ-а rejpH-расмя сафари заманы Hjy-Jopкдa Колумбя)а Уннверсн-тетн 1анында Совет Иттяфагынын перспектявларияи ojpa* нэя Ьарримая Ииститутуцда муЬазнра охумушдур. О, СИТА мухбирянян суалына чаваб вераркан де-мишднр: «Маи бу ислаЬатларыя Ьа)ата кечнрилмасянда PycHja Президентяна угур арзула)ырам ва ислаЬатлар мувэффаги1]атла Ьа)ата кeчяpндc8jдя, буна шад олар-дым». J. Лягачов августда девлат чеврилншн чаЬднядаи да-нышаркэи демишдир кн, «беЬраядан чыхмаг учуй nsJaM* чыларын ал атдыглары методлары ва васиталари гатя радд едир». Бунунла бирликда о демишдир; «Маи Ьеч вахт бу адамлара ватан хаинларн демаздям. Гя)амчылар халгын Ьэ1атьшы )ушсуллаа1днрмак 1оллары ахтарырды-лар». -Ф- 1УГСХ:ЛАВИ1А: МУЬАРИБЭ ДАВАМ ЕДИР Чума ахшамы XopBiTMja Ьекуматяяин башчысы OpaRjo Грегуряч республика парламентнннн Загребдэ ке-чирялан ceccHjacbiKa хабар вермишдяр ки, Хорватн]ада бнр неча ajAaK барк давам едэн муЬариба заманы 1700 наф^дан чох адам Ьэлак олмуш, тагрибан 9 мяк адьм 1араланмышдыр. БеЬравлы очаглардан республиканын 420 тип ватандашы чыхыб кетмнш, 10,5 мнл1ард долла^ыг маддя зи]ан да]мншдяр. О демншдир: Хорватн)а рэЬбар-ли)н «республиканын муваггатн ншгал олунмуш аразя- ларшош» там азад еднлмаснна, бутун ра1онларда jajAi-ганун ]арадылмасына чалышачагдыр. Лакян Ф. Грегу. рнч е'тираф етмншднр ки, боЬравлы ечагларда Хорва-THjaHbiH Ьэрбилешдирилмнш дасталарн габул едилмиш де]уш амалнЛаты га]даларыны позурлар. ^ Фашист Алманм}асындам Полша торпагыма {адмиар галмыш качмиш «Осаенснм» Ьебс душармасм миди адамларын зи{араткаЬына чаарилнб. Фашиам идаолокн)асыиын уч MMN нл аааал да мавчуд олмасыиа бахма)араг о, маЬа XX асрда голЦганад ачмышды. Ва . адамлар буну билмали, )адда сахламаяы »а бир даЬа фашиамнм таирарына |ол аар-мамалидирлар! СИТА-иыи фотохреиммасы. Чамуби Осатй)ада аази^ат сабитлашмак билмир. Знаури ра]оиуида jana да аташ ачылыр. Схинаалида ха|ли |аша-]ыш аалари, ичтимаи бииа дагылмышдыр, ]аралыларын са]ы куидан-куиа артыр. -Ф- Осатин ]араглылары иса аз снфатларини маска алтында кизладирлар. Кнзла-дирлар ки, )ахыилары, дог-малары онларын гошулдугу гардаш гыргыныныи кунаЬсыз гурбаны олмасыилар. СИТА-иыи фотехренииасы. КУЧЛУ ПАРТЛА1ЫШ Лерли    «Саут аиьШэ'б», «Саут    Лубнан»    радио- станси]алары. вэ башга ра-диостанси]алар хабар вер-мишлэр ки, Бе]рутдакы Америка Университетинин аразисиндэ кучлу партла-]ыш олмушдур. Мутэхэс-сислэрин фикринчэ, ики )уз килограм тринитротолуол атымла университетин мэркэзи    инзибати    бинасы тамамилэ дагылмышдыр. Хабар верилди]и кими. Ьэлак олан )охдур. чунки кеча вахты ‘ партладылмыш бу бииа ]аша]ыш бинасы де]ил. Лакин университетин    эразисина    битишик ра)онларда ]аралананлар -вар. Бу чина]этин тэшкили учуй Ьалэлик Ьеч нас мас’-улииэтя 03 узэринэ ке-турмэияшдир. Бунунла ]а-нашы радио бела бир фи-кирдэ олдугуну билдирмиш-дир ки, букунку партла-]ыш он бир кун бундан эв-8ЭЛ Бе]рутдакы Америка сэфнрли1инин атэша тутуд-масы ИЛЭ элагэдардыр. «Саут эл-Ватэн» . рддио-станси]асы Бе)рутдакы Америка Университетинин эра-зисинда. баш вермиш парт-ла]ышын ба’зи Лфсилаты барада ■ ма’лумат вермиш-дир. Ичэрисинда 20С килограм тринитротолуол олан автомашын партладылмыш-дыр. Ьэмин автомашын университетин мэркэзи корпу-сунун ]аяында сахланмыш-ды. Бииа тамамила дагылмышдыр. Саатлы гуллэ дэ дагылмыш, ]ахынлыгдакы биналара вэ тикилилэрэ чидди зи)ан да)мишдир. ;
RealCheck