Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - November 9, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ ^ ’ wöJASp im-чн ил № 221 Редаксн]амы1ыв no'iTyHa дахил олан иактубдарыя чохуцда огурлуг« эорахылыг, сахтакарлыг Ьалларыньш ннаябатя оргаялар тарафяядая ]ерларда дуакуя арашды-рылиадырьшдая, гавуяи гарарлар т&9ул олунмадыгьш-дав сеЬбат ачылыр, Ьаггын. эдалэтнн уза чыхарылмасы-на кемах кестарнлмасн хаЬнш едялир. Милисин фаали]-* JaTHHa ирад тутулду1ундан Ьэмнн маотубларын aKcapHj-JaTHHH ]охланыб мувафиг тадбнр карулмаси учун республика Дахили Ишлар Назирли1инэ кендаририк. Таас-суф кн, нэтнчасн барада алдыгымыз чаваблар чох вахт на арнзачилари, на да рвдакси]аны разы салыр. Бир неча мисал. Бакцдан Э. Ьасанов фар-ди «ГАЗ—2410» маркалы автомашины яла баш вер-МИШ Joл-нaглиjjaт Ьадисаси-нин саяадлашдирнлмасннв ла-ге]д JaнaшылдыFывдaн, таг-сиркар суручунун чазалан-дырылмадыгындан ]азмыш-ды. HaзиpлиJнн Девлат Ав-тобомил MyфвттишлиJи Ида-рэсиндан верилэн ма’луматда бнлднрвлир: Ьадисэ ила ала-гадар Бакы ШэЬэр Дахили Ишлар Идараси Девлэт Ав-томобил MYфэттишлиJинин бвлмаси тэрафиндэн таЬги-гат апарылмышдыр. ТаЬгига-тын кедишинда эризадэ гeJд олундуру кими, лаге]дли]а Joл верилди]и тэсдигини тап-мыш ва тэгсиркар ишчинии интизам мac'yлиjJэтинa чалб олунмасы барада шэЬар дахили ишлар идарасинэ таг-димат кейдэрилмишдир. Ejни заманда, г€Jд едилмэ-лидир ки, Ьадисэнин сэ-надлашдирилмэси муддати-нин узанмасына тэгсиркар суручунун 2 ajдaн артыг ми-лис органларындан jajынмaFa чэЬд кестэрмасинин да- та'-сири олмушдур. НэЬа]эт, Ьадисэ те-рэдэн суру чу тапылмыш, онун инзибати мac’yлиjJaтэ чалб олунмасы барада гэрар гебул едилмишдир. Э. Ьасэ-нова дaJмиш мадди зи]анын едэнилмэсиндан етру мате-риаллар ра]он халг мэЬкама-синэ кендарилмишдир. Ьаг.лы бир суал ортаЗа чы-хыр: редакси]а ишэ гарыш-мадан бу масэлэни Ьэлл ет-мак олмаздымы? Ардадц ра1онунун Гулбэн-дэ кэндиндан Г. Нэсировун вэ башгаларынын мэктубун-да онларын кэнд тасэрруфа-ты маЬсулларынын алыныб пулларыньш верилмэди]ин-. ДЭН вэ ]ерли инзибати ор-ганларькн ишэ бахмадыгли-рындан данышылырды. Haзиpлнjин истинтаг ида-рэсиндэи алдырымыз чаваб-да де]илир:    Кестарилэн шахслар 1989-чу ил но]абрын 7-да е)ни мэзмунлу аризэ ила Агдаш Pajoн Прокурор-лугуна мурачиэт етмиш, ари-зэнин Зохланылмасы ра]он ДНШ-нэ тапшырылмышДыр. Лохлама заманы муэ]]ан едилмишдир ки, Ьэмин илин ма]ында Витебск шэЬаринда-ки «AлeкcиJa» кооперативи-нин експедитору Ф. Козлов У чар pajoнyнyн ГaзJaн канд сакини Ь. hycejнoвyн васи-тэсила Гулбэндэ кандинин 7 сакининиидан чэми 44.720 манат дэ]ариндэ 17.-220 ки-лограм помидор алмыш вэ Ьэмин шахслара габз верил-мишдир. 0мaлиjJaтдa ишти-рак етмиш h. hycejHoeyH эмалиндэ HHHajBT таркиби ол-.мамасы есасына керэ тэЬги-гат органы тарэфиндан онун Ьаггында 4HHaJai иши баш-ланылмасы радд едилмиш, Ф. Козловун фэaлиJJэтинин Joxлaнылмacы учун материал Ахтарыш pajOH прокурорлугу тарафии-дан алыныб joxлaнылмыш-дьф, Гануни гэрар габул олунмасы барада республика Прокурорлугуна вэ umKaJaT-чилэра ма'лумат верилмиш-дир. Белачэ, шика]этчилар har-сыз чыхмышлар, балка чы-харылмышлар. Месала буя-дадыр ки, онлар ела ра]он дахили яшлэр ше’бэсиндэ ишэ дузкун оахылмадырын-дан 1азмышдылар. Назярлик иса ше’бэяян 1охламасы-нын иэтичэсияи peAaKCHjaJa бнлдирмаклэ Rнфajaтлэямиш-дяр. Бас езу на етмншднр? шамахы шаЬэр сакини С. ЭЬмэдова автомооЯл газасы нэтичэсиндэ эриния Ьэлак олмасы ила алагэдар миляс ншчилэринин тадбнр керма-дяклэриидэн JaзмьшIДЫ. На-зирлн]ин чавабыцда >дeJилиp: давам едир LUMKAJdT МЭКТУБЛАРЫНА РЕСПУБЛИКА ДАХИЛИ ИШЛЭР НАЗИРЛИ1ИНИН ЧАВАБЛАРЫ П Витебск ШэЬэр Дахили Иш-лэр Идарасинэ квндарил-мишдир. Агдаш paJoн прокурору .материалы тэлэб едарак гэ-бул олунмуш гэрары лагв ет.миш, факт узрэ чина]ат иши башланылмышдыр. На--зырда paJoн ДИШ-и тэрэ-финдан истинтаг апарылыр. Натичасиндэн асылы олараг материал узрэ гэрар габул ет.миш paJoн ДИШ-ин э.мэк-дашынын Ьэрэкати музакирэ олуначагдыр. Эризэ кечэн ил декабрын 15-де тэЬгигата кецдэрил-мишдир. Назирли]ин чавабы исэ бир а]дан чох кечэндэн сонра, 1э’ни Оу ил ]анварын 23-дэ jaзылмышдыp. Инди тарнхлэра фикир верин: мaJ 1989-чу ил — jaнвap 1991-чи ил. Бир шнка1этин hэлли учун бу муддэт аздырмы? Ке]ча] paJoнylíyн Быгыр КЭНДИ сакинлари М. Баба1е-внн вэ Ч. Мэммэдовун «Се-виЯч» кооперативиндэ гиj-мэтдэ алдадылмалары барада оризасинэ нaзиpлиJин чава-бында кестэрилир: Эризэ ра-]он ДИШпИн э.мэкдашлары тэрафиндэн ^охланылмыш. факт субута Jeт.мэдиJинэ кара топланмыш материал уз-ра чинaJэт иши башланыл-масы радд едилмишдир. Ши-кajвт аризасина асасан материал Назарет гaJдacындa Эризэ Joxлaныл.мышдыp. Му-эЗ]эн едилмишдир ки, шика-]атчинин эри Т. ЭЬ.мэдов Бакы—Газах макистрал ]олу-нун 115-чи килo.мeтpлиJин-дэ намэ’лум автомашынла вурулмуш, ладисе Jepиндэ елмушдур. Факт узрэ Шамахы ра]он ДИШ-и тэрэфин-дан Азэрба]чан Республика-сы Ч.М-нин 208-чи маддэси-нин 2-чи Ьиссэси ила 1990-чы ил окт]абрын 20-дэ чина-]эт иши башланараг бир сыра э.м0лиjJaт-axтapыш тад-бирлэри Ьа]ата кечирилмиш, лакин мусбат нэтича элдэ едилмэмишдир. Ьазырда чи-нajaт торэдиб гачан суручунун мyэjJэн олунмасы учун тэдбирлэр дава.м етдирилир. Истинтаг идарэсиндэн кен-дэрилмиш башга бир чавабда билдирилир:    J.    БaJpaмoвyн евинин гэсдэн Jaндыpылмacы факты узрэ тадбнр керулма-мэси барада аризасина бахыл-мышдыр. Бу факт узрэ Нахчыван ШэЬэр Дахили Ишлар Ше’бвси тэрафиндэн чина]эт иши башланылмыш вэ истинтаг апарылыр. Эризэ Л. БaJpaмoвyн вэса-тгтлеринин ]охланыл.масы учун Нахчыван Мухтар Рес-публикасынын Дахили Иш-лар Назир ли] инэ квндэрил-мишдир. Назирли]ин дикар ариза]э чавабы белэдир:    Балакэн ра]онунуи ИтйталА канд са-киии К. Гурбаяоваяын евии-дан огурлуг едилмаси бара-да аризэси ]охланылмыш-дыр. Муа]]эн олунмушдур ки, 1988-чи ил с€нт]абрьш 9-да К. ГУР<^анованын евин-дан 3.500 манат пул ва ги]-матли 8Ш]алар огурланмыш-дыр. Ра]он ДИШ-дэ онун аризэси ге]Д8 алынмыш, ис-тинтаг-эмали]]ат групу Ьадисэ ]еринин .муа]ин£сини кечирарэк факт узрэ чина-]эт иши башламышдыр. Чина]эткарларый тапылма-сы учун исти-исти бир сыра истинтаг эмали]]аты кечирилмиш, лакин мусбат нати-чэ элдэ едилмэмишдир. Эма-ли]]ат-ахтарыш тадбирлэри-нин кучландирилмэси барада ра]он милис ша’басинэ кес-тэриш верилмишдир. Мэктубларын бир чохунда мал-гара огурланмасындан, чина]эткарларын милис тэрафиндэн тапылма.масындан соЬбат кедир. Бу барада тэк-рар мурачиатлэр да вардыр. Билесу вар ра]онунун Глубинка кэнд сакини С. Фе]зи-]ев чамышларынын огурлан-масы ила алагэдар редакси-]а]а бу илин март ва и]ун а]ларында ]азмышды. Ахтарыш исэ кечан илин и]улун-дан апарылырды. Назирлик-дэн кэл.миш биринчи чавабда чина]эт ишинин ачылма-дыгы, сонракы чавабда исэ наЬа]ат, огруларын тапылыб Ьэбс едилди]и билдирилир. Истардик ки, Фузули ра-]онунун Дилагарда канд сакини И. Иба]евин (тэкрар ]азыб) даварыны бу илин апрелиндэ огур.ла]анлар да тутулсунлар. Ра]он дахили ишлар ше’баси ела о вахт ахтарыш-истинтага башла]ыб. Ьэмчинин Агчабэди ра]о-нунун Ьачыбэдэлли кэнд сакини Р, Рустамовун, Минэ-хорлу кэндиндан М. Бумбэто-вун, Чэлилабад ра]онундакы Покровка кэнд сакини И. Ба]рамовун, Ханлар ра]ону-нуи Тогана канд сакинлари В. Абдулла]евнн, Ч. Ьэсэ-новун, В. Ьэсэновун ва башгаларынын, Лачын ра]о-нундакы Огулдэрэ кэнд сакини А. Ээшировун, Биласувар ра]онунун Хырмандалы канд сакинлари К. Ага]евин, А. Экбэровуи, М. Мэликовун Ье|ванларыны огурла]анлар да тапылсынлар, шика]этчи-ларэ дэ]эн мадди зи]ан тез-ликлэ едэнилсин. Ачылмамыш чина]ат иш-лэри барада бу .ма’луматла-ры бизэ назирлик вермиш-дир. Бас шика]эт едилмэ]эн, чавабы олма]ан бела ишл^ коресэн на гэдардир? Шуо-Ьасиз, бурада ге]д едилэн-лардэн гат-гат чохдур. Ьэр Ьалда ахтарыш-истинтаг давам едир Вэ адамларын бу ишлэрин кеч-тез ачылачагы-на умид баслэмэ]а Ьаггы вардыр. К. сэлимов. ДОГМА КЭНДИ УНУТМУР ГУБА (мухбиримнздан). ПирваЬид кэндиндэ Асэф Чэфэровла фэхр едирлар: техника елмлэри намизэди-дир. Вакыда бэ]ук бир ел-ми-истеЬсалат муэссисэсинэ рэЬбарлик едир. О да догма кэндини ]аддан чыхар-мыр. Тез-тез Ьэм]ерлилэ-ринэ баш чэкир, онларын хе]ир-шэриндэ    иштирак едир. Бу илин ма]ында исэ «Подимер-компарт» . муэс-сисэси «ПирваЬид» колхозу ила мугавилэ багла-]ыб. Дузлэр де]илан ]ердэ езунун кэнд тэсэрруфаты тэчрубэ-сынаг саЬэсини ]а-радыб. Бурада ]етишдирил-миш тэрэвэз (помидор, калам, бибэр. пахла...) учуз ги]мэтэ муэссисэ эмэкчилэ-ринэ сатылыр. Ьабелэ базара чыхарылыр. А. Чэ-фэров де]ир: — Ата ]урдумун сабаЬы мани нараЬат едир. Кэнч-лэр кэнддэн кедир, онун со-сиал-игтисади проблемлэри лэнк Ьэлл олунур. Бу про-сеси да]андырмага комэк мэгсэдилэ колхозда тэчрубэ-сынаг саЬэси тэшкил ет-мэ]и гэрара алдым, Тэшэб-бусум бэ]энилди вэ алты Ьектар там ]арарсыз тор-паг бизим учун а]рылды. Ьэмин саЬэдэ ишчилэримиз учун пансионат тикмэк, мухтэлиф сехлэр гурашдыр-маг, артезиан гу]усу газ-маг вэ с. нэзэрдэ тутулур. ЭЬалинин эт вэ эт^ мэЬсул-ларына тэлэбатыны* вдэмэк-дэн етру исэ балыгчылыг вэ гушчулуг тэсарруфатла-ры ]аратмаг фикримиз вар. Кэндин езу учун да чох иш керэчэ]ик вэ нечэ де]эрлэр, сифтэсини елэмишик, даг ]амачы илэ 1,5 километр узунлугунда кэндарасы ]ол салыныб. Ьазырда Чагачуг ча]ындан 800 Ьектар экин саЬэсинэ су хатти чэкилир. Кэнд ]олларына асфалт дешэтдирэчэк, гадим мэсчид бинасыны тэ’мир етдирэчэ-]ик. Колхозла мугавилэмиз алли ил муддэтинэдир вэ бу мугавилэ]э асасан су ХЭТТИ Ьазыр олдугдан сонра муэссисэмиз тэсэрруфата ичарэ Ьаггы вермэкдэн и]ир-ми ил азад едилэчэк. Проблемлэр, мулаНизэлэр, таклифлор наглишт вэ ЕКОЛОКМА Ьаванын та’мизли]и бэшэ-ри]]етин сабаЬы ила сых ба^-лы олдугу учун бу кун дун-]а ичтимаи]]атини даЬа чох душундурур. Ади бир факта фикир верэк: Н]у-Лоркдан Парис шэЬэринэ учан дерд реактив муЬоррикли сэр-нишин тэ]]арэси 35 тон окси-кен* сэрф едир ки, бу миг-дары Ьеч 20 Ьектарлыг ме-ша бир ил ерзинда Ьасилэ кдтирмэк И'гтидарында де]ил. «Боинг-747» та]]арэси бир саатлыг учушу вахты Ьава]а 83 тон гызмыш су бухары, 72 тон карбон газы, 4 тон дам газы бурахмагла бэра-бэр устэлик атмосферин кул-ли мигдарда сарбэст оксике-нини «]е]ир». Хусусила, XX. есрин икин-чи ]арысында нагли]]ат ва-ситэлэринин ге]ри-ади сыч-ра]ышла артмасы мухтэлиф елкэлардэ атмосфер Ьавасы-нын пислэшмасина сэбэб олмушдур. Елми арашдырмалар су-бут едир ки, автозиобиллэ-рин бурахдыгы зарэрли газ-ларын манфи та’сири тэкча адамлара дэ]мир, е]ни заманда, аш]аларын, авадан-лыгларын сырадан чых.масы-на, .мухтэлиф мадди об]ект-лэрин коррози]а]а уграмасы-на, ранкини итир.масина, чирклэнмасинэ, чатлар вер-мэснна, елэчэ да ба’зи метал,ларын бэркли]ини ити-риб дагылмасына шэраит ]арадыр. Мэ’лумдур ки, бир автобус бир километр ]олда орта Ьесабла 6—8 грам азот оксиди, 9—11 грам карбо-Ьидрокен, 50—55 грам дам газы илэ Ьаваны чиркланди-рир. Бензинлэ ишла]эн ]ук .машынларында бу компонент-лэрин мигдары бир аз да артыгдыр. НараЬат ]олларда ан чох да техники чаЬэтча насаз машынларын истисма-ры вахты атмосфера атььлан ишлэнмиш газларда токсик мадделар даЬа чох олур. Ди- кэр тарэфдэн, бэ'зи бензин-лэрэ октан эдэдини артыр-маг магсэдила гатылан «етил» ма]еси да Ьаваны за-Ьэрла]ир. Ил арзиндэ елка миг]асында Ьава Ьевзасинэ 35 мил]он тондан артыг зэ-рэрли маддалэри ]алныз ав-то.мобил нэгли]]аты атыр. У.муми]]атлэ, елкэнин 500-дэн чох шаЬэриндэ атмосфера бурахылан туллантыла-рын 50—70 фаизи автомо-биллэрин па]ына душур. Чами]]этдэ 'Ьекм сурэн лаге]длик бир чох саЬалэр-дэ олдугу кими, автомобил тасарруфатларындан да ]ан кечмэмишдир. Мэсалан, такча Бакы шаЬэриндэ кечирилэн нэзарат-]охлама амали]]атла-рында автомобиллэрин техники насазлыгы барада чох-лу факт элдэ едил.мишдир. Муа]ииелар кестарир ки, .муассисаларда ]охланылан автомобиллэрин у му.ми са]ы-нын эн азы 20—40 фаизин-дэ дам газынын мигдары нормадан артыгдыр, Тусту-елчэн чиЬазларын ]охлугу учбатындан ]охлама-тэЬгигат эмали]]атлары Ьалэлик мум-кун ол.маса да, дизел муЬэр-рикли машынларда тусту]э кера е<лчмалэр апарыларса, даЬа пис нэтичалар узэ чы-ха билэр. Автонэгли]]ат муассисэла-риндэ атраф .муЬитин муЬа-физаси тадбирлари планла-ры Ьазырланмалы ва реки-онал назарат органы илэ ра-зылашдырылмалыдыр. Таэс-суф ки. биз ]охлама ре]длэ-риндэ муассисаларин Ьеч учдэ биринда да мувафиг тэдбирлэр планларына раст калмадик. Бунунла ]анашы, автомобил тасарруфатларынын езу-намэхсус чатинликлэрини да инкар етмек олмаз. Сон иллар бутун елка миг]асын-да давам едэн эсл игтисади-си]аси хаос вэ кетдикчэ дэ-ринлашан умуми беЬран тэ-бии ки, бу муассисаларин да ишина чидди та'сир етмиш-дир. Ихтисаслы кадрларын ишдан кетмаси, елканин мух-талиф рекионларындан еЬ-ти]ат Ьиссэлэри, аваданлыг кендэраи ташкилатларын му-гавилэ еЬ да лик. лари ни поза-раг, игтисади элагэлари кас-маси, кучалэримизин, ]ол-ларьшызын бэрбад вэзи]]эти, ]аначагын ке}фи]]этинин писли]и нагли]]ат ишчилари-ни чох чатин имтаЬан гар-шысында го]ур. Хусусила техники ‘стандартлара чаваб вер.ма]ан ]аначаг Ьам машын-лары тезликлэ сырадан чы-харыр, Ьам да Ьаваны корча-jыP. Керунду]у кими, саЬэнин га]гыларындан, негсанла-рындаН, чох данышмаг олар. Республиканын авто.мобил та-сарруфатларында еколожи масэлалэрэ мунасибзтдакк при.митивлик, лаге]длик онларын «еколожи дургунлуг» марЬа.Л8'Сини ]ашадыглары-ны субут едир. Бела шара-итда иса тэкча эн’энави «та-миз Ьава» а]лыгларына умид етмэк садэлевЬлукдур. ДаЬа догрусу, ара-сыра кечирилэн «профилактик» тэдбирлар-ла еколожи каркинли]ин гар-шысыны ал.маг олмаз. Она кера да бу саЬада та'чили радикал тэдбирлэр керулмэ-лидир. Фикримизча, еколожи тэблигатын -даЬа тэ’сирли формалары тапылмалыдыр. Бу мевзуда каскин сужетли сэнэдли филмлара, Ьаванын та.мизли]и мевзусунда «да]ир-ми стол» сеЬбэтлэринэ, диалог,чара, дискусси]алара ке-ниш ]ер верилмалидир. Бу Ьам атраф муЬитин вэаи]]э-тинин ]ахшылашмасы хе]ри-нэ олар, Ьам да психоложи муЬафизэкарлыга тутарлы зэрбэ вуран сагла.м еколожи тафаккур формалашдырар. Чэмалэддин ЫДУБОВ, Азэрба1чан Республнкасы Девлэт Табиэти МуЬафи-зэ Комитасннин эмакда-шы. Эн'энэ, joxca хоф? (Демократик публисистикада ба’зи хурафатлар Наггында) «Извести]а» гэоетиняэ А. Ну]кинин «Гарабаг кундаяи-]и» магаласини охуду.м. Илк таассуратым бир гэдэр га-рыхмаг олду. Элбэтта, Ьар чур вэЬшиликлар, о чу.мла-дан, Муталлибов режиминин торатди]и вэЬшиликлар ба-радэ )азмаг лазымдыр. Лакин Ну|кинлэ разылашмаг— магаланин асас ле]тмотиви-ни, материалын. сечилмасин-дан, интонаси]асындан, шарЬ-лэриндэн доган ле]тмотиви габул етмак оларды. Ле]тмо-тив иса будур:    азэрба]чан- лылар эсл вэЬшидирлар. Ьар ики тэрэфи таразлашдыр.ма-га чалышараг, ермэни тарэ-финин зоракылыгы Ьаггында мулаЬизэ ]урут.мэк иста.ми-рэм. Бутун журналистлар ва експертлэр, о чумлэдан му-лаЬизаларини ешитди]им 6eJ-нэлхалг експертлэр тэсдиг едирлар ки, Ьар ики тарэ-фин апардыгы бу, муЬариба-нин узашиасы^ан табии олараг сон дэрэчэ ге]злансалар да, ермэниЛарин адамлары вэЬшиликлэ елдурмэлэри Ьаггында (баданин писсаларини кэс.мэк, зорлама ва с.) Ьеч бир ше] ешитмэ]иблар. Ер-манилар тэрафиндэн бир дэ-фе да олсун бела вэЬшилик терадил.меди]ина инак.маг чатин олса да, инашмалы олур-сан. Ну]кин исэ ]азыр ки, Ьэбсханадан «учуз ги]мата «Kupajaja» кетурулмуш» ер-манини то]ларда де]уб ин-читмэк «аз91^а]чанлы,ларын халг адэтинэ чеврилмиш-дир». «Ер.мэнини коллектив сурэтдэ де]мэк — инди бу, аила сэадэтинин астанасын-да э]лэнча програмынын асас Ьиссзсидир... Калин азарба]-чанлы гардашларымызы вэ онларын кэлинлэрин^! тэб-рик едэк...» Магала белэчэ да давам едир. «Демократик PycHja» гэзетинин тасвир етди]и бир епизод дэрЬач Ja-да душур. Ьэмин ]азыда де-]илирди ки. Троитскда toJ-дан чыхмыш кефлилар дас*. тэси ичэрисиндэ ингушлар олан бир машыны сахла-мыш, ингуш сарнишинлар-дэн бирини Ьеч бир сэбебсиз-филансыз ваЬшичэсина де]-мушдур. Етнографлар учун козел материалдыр! Бир сезле. мене бела кэл-ди ки. HyjKHH «зи]ан вур-.%ial» принсилиндэн бир гадэр уз дондариб. «Гарабаг кун-дали]и> магаласинэ бир чох танышларьшын реакси]асы .мани хусусила горхутду. Ьа-мин магалани оху]ан таныш-ларым де]ираилэр ки, азэр-ба]чанлыларын гэддарлыгы илэ исла.мын мадэни-тарихи эн'анэлэри арасында алагани кермэ.мак‘олмаз: «Haja кора онлар Ьемиша адамлары иш-кэнчэ илэ елдурурлор?!» Нэ демак олар? Ну]кин аз охучуларынын .мэЬз бела бир натича чыхармаларына чалышырды. Май ]аЬуди]ам вэ буна кера да Ьэр чур милли хо-фун потенсиал шакилда озу-.ма гаршы ]еначдилди]ини душунурам. 0зуму бу х(й})ун гурбанлары ила е]нилэшдир-Maja адат етмишам. Она кора jox ки,- май чох ]ахшы адама.м. Бу онун нэтичэси-дир ки, садэча олараг .мани чох де]ублар. Хофун баш-лыча хусуси]]атлэриндэи би-ри ону нэзэри база илэ асас-ландыр.магдыр. Бурда исэ кимин элиндэн нэ кэлир елэ-]ир. Ба'зилари садэча олараг «гарабала алверчиларп» Зада салыр. Лолдаш Жири-новски чыхышларындан би-риндэ демишдир ки,. «мусал-.манлар — 03 табиэтлэринэ кора кут халгдырлар» Бир гадар сэви]]элилэр, зи]алы-лар иса «исла.м .ментал;лыгы-на хас OwiaH фанатизмдэн» вэ Ja бу руЬда башга масэ-лэлэрдэн сеЬбэт ачырлар. Ва дэрЬал да «Балкан даЬ-шотлариндэн» тутмуш Иран корфази ра]онундакы муЬари-баЗэдэк cajcbi3-beca6cbi3 да-лиллэр кэтиоирлар. Лахшы, керэсэн 1932—1945-чи ил-лэрдэ баш вермиш Ьадисэлэ- Fa рэ кера «алман ан’анасини» кунаЬлацдыран олармы инди?! Бас асрин аввалкцда рус таланчыларыны (инди да бу иша Ьазыр олан на-.мизэдларн) христиан-лравос-лав эн'энэларина асасланмаг-да кунаЬландырмаг олармы?! А]дын масалэдир ки. ба'зилари ' учун прааославлыг ушаглыгдан алышдыглары кезэл адатлар, башгалары 1(ун иса ]ад бир муЬитдир. акин Ьар бир абырлы адам е'тираф етмэлидир ки. пра-востачлыг Ьеч каси. .мэшЬур Кишин]ов таланы вахты едил-ди]и кими. гундагдакы ушаг-лары низа башына тахмагы, онларын козунэ .мисмар чал-магы («Иса намина») в]рат-.мир. Бир де КИМ илк дафэ бела бир гэрара калиб ки. Муталлибов омончулары учун Гур'ан даЬа нуфузлу китабдыр, наннки «бизим» Ригадакы о.мончуларымыз учун Теврат? Ела Ьэмин омой-чуларын Баиы де.мократлары-на тутдуглары дивана Руси-ja демократлары нэданса чох зэиф е'тираз етдилэр. (Ja-гин оИа кера ки. онлара чох гэрибэ кэлди: неча ола билэр. «мусур.ман» донуб демократ олуб?) Масэлан, попул]ар демократик депутат — етнограф Г. В. CTapoBOjTOBa мусаЬибэ-лариндэн биринда, неча де- ]эрЛЭр. бир МУТЭХЭССИС КИ.МИ билдирмишдир КИ, «мусалман эн'энеси» (|ена ан'аие!) демократик haJaT учун аз Japa-]ыр. (Ела бу демократ депутат ]эЬудилэр учун да бела бир Ьек.м вер.мишди. лакин бу мани о гадэр да горхут-.мады: чунки бизим демок-ратларын антисе^*тизмэ гаршы и.м.мунитети Ьэла бир муддэт кифа]эт едэчак. Галина Васи.т]евнанын «Беш китаб»ы вэ «Агада»ны дарк ет.мэмэсинг кэлликда иса буна анчаг таэссуфлэнмэк олар.) Ди кал. ермани.тэрин «тоЗларда» доЗулмэси, онлара ишкэнчэ верилмасиндэн вэ с. ]азаялар чох г^иба-дир ки, Сумга]ытда ва Вакыда баш вермиш таланлар вахты 03 Ьа]аты баЬасыиа ермэни л эри евинде кизлатмиш азарба]чанлылары. Фаргаиа-дэ Месхети турклэрини. хи-лас етмиш езбаклэрй ]ада салмагы севмирлар. де]ак ки. дэЬшатлар гэЬреманлыгдан вэ езуну гурбан вермэкдэн чох олмушдур. На олар, Ьар Ьалда. бунларын да олдугу-ну е'тираф етма« лазымдыр. Вэ Ьеч КИМ Ьекм вера бил-.мэз ки, бу вэ Ja дикэр си-вилизаси]а учун нэ «харак-терикдир», на исэ «характе-рик де]ил». jepH калмишкан, де]им ки. акэр дузкун баша душ.мушэмсэ, христиаилыгын пафосу мэЬз бундадыр. Ьэгигэтэн де.мократик аЬ-вал-руЬи]]эли адамлар арасында бир-бирини «ислам озулчулу]у илэ» горхутмаг даба душуб. Дуздур. бу. ик-раЬ олуймалы ше]дир, ла-«ин она кора Jox ки, ислам езулчу1лу]удур. 0зулчулу-]ун езу писдир! Шахсан маним учун бизим PycHja езул-чулэри даЬа даЬшэтлидир. PycHja телевизи]асынын «Вести» програмынын сен-т]абрда ефирэ чыхмыш бура-хылышларындан бириниь апарычысы суверенлик элдэ етдикдан сонра «.мусалман республнкаларында* комму нист режими ]арадылмасы тэЬлукасиндан данышды ва чохмип]онлу аудитори]аны бунун сэбэблари ила таныш етма!а талэсди. Дема масэ-лэ бурасындаДыр кн, «ис лам эн'эналэри раислара, елэча Да гоЬумлуг элагэлари нэ Ьормэт етмэ]и нэзэрдэ ту тур». Онда балка «Вести» програмынын бу бурахылы-шыны ефирэ Ьазырла]анла-рын нэзакэтсизли]и ва вэЬ-шили]инин сабаблэрини Руги 1я »н'эналэринда ахтараг? Михаил БАТКИН. 1(«Демократяческа]а Рос-cHja» газети, 3 HoJa6p 1991). ТИББ ИШЧИЛЭРИ Т0ТИЛ ЕТМЭК HИJJЭTИHДЭДИPЛЭP Сумга]ытда автомобил нэгли]]аты ишчилэриндэн вэ муэллимлэрдэн сонра тибб ишчилэри да тэ'тил комитэси ]аратмышлар. Коллективлэрин ирэли сур-дуклэри тэлэблэр арасында тибб ишчиларинин эмэк Ьаггынын артырылмасы, онларын илк тэлэбат малла-ры илэ тэчЬизинин ]ахшы-лашдырылмасы талэблэри да вардыр. Бундан элавэ. шэЬэрин тибб муэссисэлэ-ринин дэрман вэ муаличэ препаратлары илэ та’мин олунмасы мэсэлэси да гаршы Ja каскин шакилда го]ул-мушдур. Чунки бела бир тэчЬизат олмадан Ьэким-лэрин шэЬэр сакинлэринин сагламлыгы угрунда кес-тэрди]и сэ']лэр Ьэдэр кедир. Тибб ишчилэри Ьэмчинин Сумга]ытын рэсмэн еколожи чэЬэтдэн элверишсиз шэЬар е’лан олунмасыны тэлэо едирлар. ШаЬарин сакинлэринин * оз гида мэЬ-сулларынын дэрЬал Jax-шылашдырылмасына (^е]ук еЬти]ачлары вардыр. Тибб ишчилэри онларын эмэк Ьаггына хусуси алавэлэрин Ta'jHH олунмасы тэлэбини да эдалэтли тэлэб Ьесаб едирлар. (Азэринформ). Ч. БУШ: СОВЕТ ТЭЬЛУКЭСИ ЮХДУР, АММА... АБШ Президенти Чорч Буш НАТО шурасынын сесси]асындакы чыхышында Совет Иттифагында вэ Шэр-ги Авропа елкэлэриндэ вэ-зи]]этдэн этрафлы бэЬс ет-мишдир. О демишдир:    Га- баглар Совет Ордусу Гэр-бин мэнафелэри вэ дэ]эр-лэри учун тэЬлукэ торэ-дирди. Истисна етмэк олмаз ки, умид вэ сэ']лэри-мизэ бахма]араг кунлэрин бир кунундэ бу елкэнин эра-зисиндэн ]енэ да тэЬлукэ ]арансын. Анчаг биз кору-рук ки. инди орада кучлу ингилабчы гуввэлэр фэали]-]ат костэрирлэр. Горбачов, Лелтсин, Назарба]ев вэ башгалары кэмини тэЬлукэли кечид деврундан кечир-мэ]э чэЬд едирлар. Гэрб онлара ]ардым вэ рэгбат кестэрмэлидир. Ч. Буш демишдир:    Со вет Иттифагында вээи]]этин инкишафына Ав]ропа вэ Америка бир-бириндэн а]-рылыгда ]анашмамалыдыр-лар. Биз умуми стратежи хэттимизи разылашдырма-лы]ыг.. О даЬа сонра демишдир: Авропанын мэркэзин-дэн совет гошунларынын чыхарылмасы умуми тэЬлу кэсизли]и, шубЬэсиз, моЬ-кэмлэтмишдир. Лакин дун ]ада тэЬлукэ галыр вэ биз Иттифагын эсас принсипи-нэ эввэллэр олдугу кими эмэл етмэли]ик:    НАТО-]а дахил олан Ьэр Ьансы елка учун тэЬлукэ бутун Шимали Атлантика Йттифагы учу« тэЬлукэ демэкдир. АБШ Президенти демишдир; Инди биз Jeни стратежи доктрина гэбул едиб блокун бутун узвлэринин ;йэЬлукэсиЗли]и учун та'* минат ]аратмалы]ыг. Нам дэ биз ачыг демэли]ик ки. хе]ли дэрэчэдэ ихтисар едилмиш олса да. е’тибар-лы чэкиндиричи нувэ гув-вэлэрини сахла)ачагыг. СОВ.ИКП-ИИН ЛАРДЫМЫ ЬАГГЫНДА Португаля]! КП.ННН баш катнбн Алваро Кун1ал «Аванте!» газетияин мухбярн иле иусаЬнбэсяяде демишдир: Кечмншде совет комиуиистлариннн харячи елкеле-рин коммунист партн)аларыиа ]ардым костормеси «фашист дш(та1^раларына, нстясмара ве иустемлака есарэ-тннэ гаршы чарпышан гуввело^о Сов.ИКП-нин бе]нэл-милел heMpejAHjH» демек иди. By мубаЬибесинде о, Сов.ИКП иле Португали]а КП-нин малине елагвдери Ьаггында хеберларн шерЬ етмншднр. Португаля)а коммуяистлеряния лндерн да сорушур: Кима ма’лум де]ялди кн, Сов.иКП дШсар влхаларнн мута-мггн ингилабчы гувввларина мадди ]ардым костарирди? * бзу да такча маляра )ардымы де)ил, ЬЭм да нефт, ар-з(аг ва силаЬ ]ардымы7 ЛНГАЧОВ АБШ-да Сов.ИКП МК CHjacH Буросунуя кечмиш узву Jerop Лягачов билднрнр кн, нслаЬатларыя Ьеч да аде]Ьдары де)илднр, гати суратда сталинизм 8ле)Ьияа чыхыр ва Ру-cHja pэhбapляjяния асас котурду|у игтисади да)яшнклнх-лар програмынын угурла Ьа)ата кечнрнлача)нна уракдан умид басла]ир. Чума ахшамы о, Америханын бир сыра апарычы уяиверсятетларнияя да'ватн яла АБШ-а rejpH-расмя сафари заманы Hjy-Jopкдa Колумбя)а Уннверсн-тетн 1анында Совет Иттяфагынын перспектявларияи ojpa* нэя Ьарримая Ииститутуцда муЬазнра охумушдур. О, СИТА мухбирянян суалына чаваб вераркан де-мишднр: «Маи бу ислаЬатларыя Ьа)ата кечнрилмасянда PycHja Президентяна угур арзула)ырам ва ислаЬатлар мувэффаги1]атла Ьа)ата кeчяpндc8jдя, буна шад олар-дым». J. Лягачов августда девлат чеврилншн чаЬднядаи да-нышаркэи демишдир кн, «беЬраядан чыхмаг учуй nsJaM* чыларын ал атдыглары методлары ва васиталари гатя радд едир». Бунунла бирликда о демишдир; «Маи Ьеч вахт бу адамлара ватан хаинларн демаздям. Гя)амчылар халгын Ьэ1атьшы )ушсуллаа1днрмак 1оллары ахтарырды-лар». -Ф- 1УГСХ:ЛАВИ1А: МУЬАРИБЭ ДАВАМ ЕДИР Чума ахшамы XopBiTMja Ьекуматяяин башчысы OpaRjo Грегуряч республика парламентнннн Загребдэ ке-чирялан ceccHjacbiKa хабар вермишдяр ки, Хорватн]ада бнр неча ajAaK барк давам едэн муЬариба заманы 1700 наф^дан чох адам Ьэлак олмуш, тагрибан 9 мяк адьм 1араланмышдыр. БеЬравлы очаглардан республиканын 420 тип ватандашы чыхыб кетмнш, 10,5 мнл1ард долла^ыг маддя зи]ан да]мншдяр. О демншдир: Хорватн)а рэЬбар-ли)н «республиканын муваггатн ншгал олунмуш аразя- ларшош» там азад еднлмаснна, бутун ра1онларда jajAi-ганун ]арадылмасына чалышачагдыр. Лакян Ф. Грегу. рнч е'тираф етмншднр ки, боЬравлы ечагларда Хорва-THjaHbiH Ьэрбилешдирилмнш дасталарн габул едилмиш де]уш амалнЛаты га]даларыны позурлар. ^ Фашист Алманм}асындам Полша торпагыма {адмиар галмыш качмиш «Осаенснм» Ьебс душармасм миди адамларын зи{араткаЬына чаарилнб. Фашиам идаолокн)асыиын уч MMN нл аааал да мавчуд олмасыиа бахма)араг о, маЬа XX асрда голЦганад ачмышды. Ва . адамлар буну билмали, )адда сахламаяы »а бир даЬа фашиамнм таирарына |ол аар-мамалидирлар! СИТА-иыи фотохреиммасы. Чамуби Осатй)ада аази^ат сабитлашмак билмир. Знаури ра]оиуида jana да аташ ачылыр. Схинаалида ха|ли |аша-]ыш аалари, ичтимаи бииа дагылмышдыр, ]аралыларын са]ы куидан-куиа артыр. -Ф- Осатин ]араглылары иса аз снфатларини маска алтында кизладирлар. Кнзла-дирлар ки, )ахыилары, дог-малары онларын гошулдугу гардаш гыргыныныи кунаЬсыз гурбаны олмасыилар. СИТА-иыи фотехренииасы. КУЧЛУ ПАРТЛА1ЫШ Лерли    «Саут аиьШэ'б», «Саут    Лубнан»    радио- станси]алары. вэ башга ра-диостанси]алар хабар вер-мишлэр ки, Бе]рутдакы Америка Университетинин аразисиндэ кучлу партла-]ыш олмушдур. Мутэхэс-сислэрин фикринчэ, ики )уз килограм тринитротолуол атымла университетин мэркэзи    инзибати    бинасы тамамилэ дагылмышдыр. Хабар верилди]и кими. Ьэлак олан )охдур. чунки кеча вахты ‘ партладылмыш бу бииа ]аша]ыш бинасы де]ил. Лакин университетин    эразисина    битишик ра)онларда ]аралананлар -вар. Бу чина]этин тэшкили учуй Ьалэлик Ьеч нас мас’-улииэтя 03 узэринэ ке-турмэияшдир. Бунунла ]а-нашы радио бела бир фи-кирдэ олдугуну билдирмиш-дир ки, букунку партла-]ыш он бир кун бундан эв-8ЭЛ Бе]рутдакы Америка сэфнрли1инин атэша тутуд-масы ИЛЭ элагэдардыр. «Саут эл-Ватэн» . рддио-станси]асы Бе)рутдакы Америка Университетинин эра-зисинда. баш вермиш парт-ла]ышын ба’зи Лфсилаты барада ■ ма’лумат вермиш-дир. Ичэрисинда 20С килограм тринитротолуол олан автомашын партладылмыш-дыр. Ьэмин автомашын университетин мэркэзи корпу-сунун ]аяында сахланмыш-ды. Бииа тамамила дагылмышдыр. Саатлы гуллэ дэ дагылмыш, ]ахынлыгдакы биналара вэ тикилилэрэ чидди зи)ан да)мишдир. ;