Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4
Previous Edition:

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - May 20, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ газйгги 20 MAJ 1W2<o. ИЛ. Гэдрини билмадикларимиз HS 91 ГИ JMdTJIH... ГШМЭТСИЗ КАГЫЗЛАР е АТЫЛЫР, HYPYflYJIYP, МНДЫРЫЛЫР. ТОНУ 50 МИН МАНАТАДЫР Биз Нала чах ша|и а)ранмали)нн. виз Нала тор« патымызынг сораотлоримизин, Нач олмаса муста-гнллн)нмизмн ги)мвтини ан азы душманлоримиз гадар билмали)ик, СабаИ |ох, бу кун ан ади аНти|ач-лар, боллутундан куча лора    атыланлардан атру (адлара (алаармамаг учун ншкузарлыг, фарасат н#стармали)ик, Оисуз да чох uiaj итирмишик, он-суз да чох шо|о оНти|ачымыз sap. Будафакм соНбатимиз Намни оНти|анларданг даНа догрусу аНтн|атлардан олан гн|матли-ги|мат-сиз кагыз барададир. Суалларымыэа «Азартакрар* аНти|атлар» £нрлн|ииин баш дирактору Заур ЕМИНОВ чавао варир: Тэкрар еЬтнЗатлар де- з&ндырылыр вэ ja шбилха- ]эндэ H9jH нэзэрдэ ту тур. сунуз? БнрлиЗгаиз бу eh. ти]атлардая нечэ истнфадэ еднр? ~ ». , — Тэкрар еЬтиЗатлара кагыз гырынтысы, мухтэ- лиф парча, шушэ гырынты,. лары вэ туллантылары. сэ- налара атылыр. Белэлик-лэ, пэм 100 мкнлэрлэ манат 3HjaHa душурук, Ьэм кагыз сарыдан корлуг *э-кирик, Ьэм дэ этраф му-Ьит чирклэнир. Лап ]ахын заманлара гэ-дэр бир чохлары, хусуси- V - J        вг-----дир      1-----* W Haje туллантылары, геЗри.    лэ мэктэблилэр китаб або- метал ичликлэ ишлэнмиш    номенти Ьэвэсинэ кагыз автомобил шинлэри, дэри    ГЫрЫнтысы Зыгар, гэбул чыхынтылары, мэишэтдэ иш.    мэнтэгэлэринин гаршысын- лэдилэн элван метал габ-    да Ьэтта нэвбэлэр Зараиар- лар дахилдир. БирлиЗэ уч    ды елэ беЗуклэр дэ бу иш- фабрик, Зедди раЗонларарасы    да онлардан дала галмаз- тэдарук муэссисэси дахил.    Дылар. Ахы ÓeJyjuiapa дэ дир. Бу муэссисэлэр тэда-    азтапылан сэнаЗе маллары рукчулэрин тэЬвил вердик.    верирдик. Инди исэ Ьэр шеЗ лэри тэкрар хаммалдан не.    дэЗишиб. Республика Тича. тилик вэ сэс кечирмэЗэн ли.    рат -НазирлиЗи лазым олан нолеум алтлыгы, ЗУР ип-    сэнаЗе малларыны бизэ кен. лик, сувенир халчалар, го.    дэрмир. Ьалбуки Ьэр ил белен    ертуклэр    вэ- дикэр    500 мин    манатлыг белэ истеЬлак маллары истеЬсал    мэЬсул алмалыЗыг. Pycnja едир. Елэ бу илин етэн    азтапылан китаблары кен. дерд аЗында 43,9 милЗон    дармэкдэн имтина едир. манатлыг белэ мэЬсул бу-    Кагыз гырынтысы эвэзинэ рахылыб. ИстеЬсалын Ьэч-    вермэЗэ кагыз пул да Jox. мини    артырмаг    учун ha.    дур. Эн    марагльгсы одур зырда геЗри-парча матери.    ки> биз илдэ республика- аллары фабрикиндэ JeHH    нын тичарэт тэшкилатла- дэзкаЬлар гурашдырылыр.    рЫна 3 милЗон манатлыг Гала    гэсэбэсиндэ полимер    мухтэлиф    халг истеЬлакы туллантыларын е'малы учун    маллары кендэрдиЗимщз завод    тикилир.    Башлыча    Иалда haMHH тэшкилатлар вэзифэлэримиздэн бири дэ    бизэ лазым олан эвэзеди. тэдарук етдиЗимиз тэкрар    чилэри вермирлэр. хаммалы башга республика- _ Тичарэт Назирами аз-лара кендэрмэкдир. Елэ ке.    таПылан мал вермир, кагыз турэк кагыз гырынтысыны.    иуЛ да Зохдур, амма енз Ьэмнн тэшкнлатлара уч miuiJoh манатлыг Зун ип. лик, сувенир халчалар вэ дикэр истеЬлак маллары кендэрирсиниз. Олмаз ки, Биздэ кагыз гырынтысыны е’мал едэн муэссисэ Зохдур. Мэчбуруг ки,. hap ил 10 — 12 мин тон кагыз гырынты. сыны кэнара кендэрэк...    квпдврпрг.шш«. v.«« — Кагыз мэсэлэсинэ бнр    ела ьэмнн малларын бир аз соира гаЗыдачагыг. Ьэ-    ьиссэсини чамаата эвэз ки. лэлик исэ деЗин:    туллан.    ин верэсиниз? тылар нечэ, Ьансы jojuiap. — «азтапылан» ифа-ла тэдарук олунур? Идарз    дэсини тэсадуфэн ишлэт. вэ муэссисэлэр, ajpn.ajpbi    М0ДИМ дхы эЬали мэЬз., адамлар бу ишдэ сизэ не.    ^амин маллара Ьэвэс кес- чэ кемэк едирлэр? Д°^РУСУ»    тарир 0з мэЬсул лары мыз биз ha лэ кагыздан £ашга    Рщагы    кезФиЗЗэтдэдир. тулланты тэЬвнл верэн бнр    цУнки онлар тэкрар е’мал. адам вэ ]ахуд ону гэбул    кечир. Малларымыз едэн мэнтэгэ кермэмншнк.    бэ’зэн аЗларла магазаларда — hep ил тэхминэн 32    •    галыр Дикэр тэрэфдэн. 33 мин тон тэкрар хам мал    goo — 300 манатлыг суве. тэдарук едирик. Бу ишин    н халча уЧун керун нэ бутун агырлыгы бизим 6oj.    гэдэр кагыз гырынтысы нумуза дупгур. ДеЗирсиниз    катириЛмэлидир. ки. гэбул мэнтэгэлэри аз.    учузу. дыр. оланлар да Залныз ка.    ” Ü , m ¿ана?лыГ гыз тэЬвил кетурур. Амма    НУ.    1чма5ш ве бир шеЗи нэзэрэ алмырсы-    галнкГуЛу^я,    чо/ ныз ки. бизэ кагыздан баш-    Рия* Она кн,    - "^а?ынызы“эяГ туллан- сэ вэ идарэлэр. шэхелэр    вернрен! 6ajar адларыны чэкдиЗим    1» езунузэ эзи^эт аерпрс гырынтылары бизэ сатмаг    низ7 эвэзинэ Зандырмагы, зи.    — Элачымыз Зохдур. Сиз билханалара атмагы устун    деЗэн мэЬсулу истеЬсал ет. тутурлар. Истэр-истэмэз Je- мэк учун кучлу техника, нэ дэ кагыза гаЗыдачагам. технолокиЗа, чохлу вэсаит Чунки бу хаммал инди даЬа тэлэб олунур. Биз исэ ла. чох баЬалашыб. она ehTH. зым олан гэдэр тулланты Зач даЬа чох артыб. Ьамы да ала в билмирик. Ьэр ил кагыз, haM дэ учуз кагыз эЬалидэн гэбул етдиЗимиз тэлэб едир. Лакин эксэриЗ- мнн тонларла кагыз гы. Зэт бу ишдэ еЬдэсинэ ду. рынтысы нэ хаммала чеври. шэн вэзифэни Зеринэ JeTHp. лир, нэ дэ кимсэЗэ фаЗда мэк истэмир. Бакы мэи. верир. Бу илин апрел ajbiH-шэт соЗудучулары заводун. да вур-тут 163 тон кагыз дан, «АзэрбаЗчан» нэшриЗ- гырынтысы тэдарук едэ бил. Затындан. 19 немрэли мэт. мишик. бээдэн вэ дикэр бир.ики    — Ьэр ил мнн тонларла тэшкилатдан башга галан- кагыз гырынтысы башга лары кагыз туллантысыны ресяублнкалара кендэрилир. бизэ сатмаг болэ истэмир. Jarra ки, биз бу саЬэдэ Статистика мэ’луматларын. дэ нумунэви тэрэфдашлыг да кестэрилир ки, hap ил едир, муштэрилэрга кезу. республикамызда 17 мин ну Золда rojMypyr. Бэс он. тон кагыз туллантьОа чев- лар нечэ, эвэзгадэ респуб. рилир. Лакин мэн дэгиг лнкамыза кагыз кендэрнр. билирэм ки, hap ил эн азп лэрмн? ЕшнтднЗимнзэ керэ 20 мин тон кагыз тулланты- УкраЗна кагызын hap тону ну сы эмэлэ кэлир. Бизэ бу 50 мин маната тэклиф едир. мэЬсулун эн Захшы Ьалда Снзчз бу нормал эмэкдаш. 50 — 60 фаизи кэлиб ча. лыгдыр? Нормал деЗнлсэ тыр. Тэхминэн 15 фаизини нэ учун сиз дэ оз нмкан. муэссисэлэр езлэри кэнз. ларыныздан истнфадэ ет-ра сатырлар, галаны исэ мнреигаз? — Кагыз гырынтысы двв-лет сифаришинэ дахилдир. Биз тэдарук етдиЗимиз тэкрар хаммалын чох Ьиссэсини девлетлэрарасы разы-лыга эсасэн кендэририк. 0тэн ил YKpajHaJa 1 мин тон кагыз кендэрмишик. Амма эвэзиндэ нэ гэдэр вэ нечэЗэ кагыз алыныб, де- ja Фишерам. Бу ишлэ «КАМИД» коммерсиЗа шир-кэти мэшгул олур. — Нэ учун инди Ja гэдэр республикамызда селлулоз-кагыз комбинаты вэ ja. худ Ьеч олмаса еЬти!атла- Еымыз вэ еЬти!ачларымыз эчмгадэ сех тнкнлмнр? — Бунун уч сэбэби вар: биринчиси, хаммал аздыр. ики1<чиси, истеЬсал Ьэд-дэн чох су тэлэб едир, бу да биздэ Зохдур. учунчу. су, просес еколожи чэ-Ьэтдэн зэрэрладир). Ьэлэ-лик МДБ-дэ истнфадэ олу. нан технолокиЗа кагыз ис. теЬсалында истнфадэ едил-миш cyjy селлулоз лифлэ-риндэн там тэмизлэмэЗэ нмкан вермир. Чирклэн-миш белэ су исэ чаЗлары 'зэЬэрлэЗир,    балыглары мэЬв едир. Сех тикмэк дэ сэрф елэмнр. Чунки хэрчи борчуну едэмир. — Дикэр ики сэббб барэ. дэ бир сбз деЗэ бнлмэрик. Амма мутэхэсснслэрин фнк-ринчэ, республикамызда он мнн Ьектарларла саЬэни тутан вэ истнфадэ олунма-Зан гаргы вэ гамыш кагыз истеЬсалы учун там japap. лыдыр. Ьэтта Канадада пул кагызы белэ гаргыдаи алы-нан селлулоздан Ьазырла. ныр. — Амма мэн билэн дэ тэк. чэ гаргыдан кагыз олмаз. Лакин бу о демэк деЗил ки, республикамызда кагыз истеЬсал етмэк rejpH-MyMKYH-дур. Республика caBHjJa-синдэ бу ишэ мараг вэ rajrbi кестэрилсэ, кэтирилэн кагыз вэ картон мунтэзэм олараг муэссисэлэримизэ тэЬвил верилеэ, мутэхэе. сислэримиз ca’J кветэриб мукэммэл технолокиЗа Ьа-зырласалар нэинки мэтбээ кагызы вэ картон. дедиЗи. низ кими. пул кагызы да истеЬсал етмэк олар. . СеЬбэтимнздэкн бнр мэ. гамы ачыг гоЗмамаг учун Республика Маддн.Техники эчЬизат    Комнтэсинга «КАМИД» коммерсиЗа шир. кэтннин директору Чабир Ьэсэновла да корушдук. вЗрэндик ки. етэн нл Уц> pajHa 7 мин тон кагыз гырынтысы эвэзинэ 12 мин тон картон, 740 тон мэтбээ кагызы вэ 200 тон дикэр невдэн олан кагыэ кендэ. риб. Лакин бу ил вэзнЗЗэт хеЗли кэркинлэшнб. Тэрэф. дашымыз Ьэгигэтэн Ьэр тон кагыз учун 50 мнн манат пул истэЗир... С03АРДЫ:    ЕЬтиЗач ду. Зулан сэнаЗе маллары та_ пылмыр, тапыланы баЬа rnj-мэтэдир, кагыз пул гыт-лашыб, Руси ja дунЗа эдэ-биЗЗаты нумунэлэрини кен. дэрмэкдэн имтина едир. Бэс нэ едэк? Элбэттэ, бунун да чарэси вар. Елэ бир-чэ кагыз истеЬсалыны республикамызда rajflaja сал. магла, еЬтиЗатларымыздан, Ьэм дэ боллугундан эл-aja-га долашан, зибилханалар-да чурудулэн. Зандырылан сэрвэтлэримиздэн агылла, чаныЗананлыгла, вэтэндаш геЗрэти илэ истнфадэ етеэк нэинки китабла, пулла, ба-рытла, Загла баглы вэ ди.. кэр Зузлэрлэ проблемлэри. мизи Ьэлл едэ билэрик, Ьэтта хеЗли газанчымыз олар. Бунун учун демэк олар ки, Ьэр iiiej вар. ЕЬтиЗат да, ишчи гуввэси дэ, мутэхэссис дэ. Ики mej чатмыр — пул вэ ишэ бутун сэвиЗЗэлэрдэ ajbir, ишкузар мунасибэт. Биринчисини дэ тапмаг олар. чунки coifpa ез Зеринэ га-Зыдачаг. икинчисинэ исэ ку-ман аздыр. Ьэлэ ки, аздыр... Аслан АСЛАНОВ, Чавид ХАСПОЛАД, «Халг гэзетн»нга мух. бнрлэри. ТАНЫ кестэрирлэр Гэбэлэ раЗон ичра Ьакн-миЗЗэти башчысы Занында Зарадылмыш хусуси гэрар-каЬын габагчадан кечир-диЗи Ьазырлыг нэтичэсин-дэ бураЗа Шушадан, Ла-чындан, Гарабагын даглыг Ьиссэсинин дикэр раЗон вэ кэндлэриндэн кэлмиш гач-гынлары оператив сурэт-дэ гэбул едиб Зерлэшдирмэк мумкун олмушдур. Пионер душэркэлэри, Зерли техники пешэ мэктэбинин, су-варма системи идарэсинин бир нечэ корпусу вэ дикэр обЗектлэр онларын ихтиЗа-рына верилмишдир. Гэбэ-л элилэрин аЗры-аЗры аилэ-лэри гачгынларын бир Ьиссэсини урэк ачыглыгы илэ гэбул едиб сыгыначаг вер-мишлэр. РаЗонда чэбЬэЗэ Зардым камЬаниЗасы кенишлэнир. Гэбэлэ раЗонунун онларча кэнч вэтэнпэрвэри Гарабагын ермэни ишгалчыла. рындан азад едилмэсн уг-рунда элдэ силаЬ вуруш-мага Ьазыр олдугларыны билдирмишлэр. Артыг бу. рада кечмиш Совет Орду-су ндан тэрхис олунмуш, мухтэлиф Ьэрби пешэлэрэ малик кечмиш деЗушчулэр-дэн баталЗон комплектлэш. дирилмишдир. „Гарабагын тара кунлэри“ «...1988-чн илин эввэллэ. ри иди... J. К. Лигачов Даглыг Гарабаг Ьадисэлэри илэ баглы М. С. Горбачова мурачиэт едир: — ДэрЬал гэти елчу ке-турулмэлидир. Кунапкар-лар эн чнддн чэзаЗа лаЗиг керулмэлидирлэр. Лакин Горбачов бу так! лифлэ эсла разылашмады. Оун’и бир тэмкинлэ. ‘ мэ. зэммэтлэ дедн: — Буну бир халгын yhbb-нына Зазмаг олмаз. Jerop Кузмич. Бу бир груп екс-тремистин Ьерэкэтлэридир. НараЬат олмага дэЗмэз. Je. нидэнгурманын меЗдана чы. хартдыгы емосиЗалара алыш. маг лазымдыр. Бунунла да сеЬбет гур-тарды. Сонракы Ьаднсэлэр кестэрди ки, бу Ьеч дэ са-дэчэ олараг Зенидэнгурма. нын меЗдана кэтирдиЗи емосиЗалар jox, чохдан Ьа-зырланмыш вэ мунтэзэм шэкилдэ тэдричлэ haJaTa кечирилэн душунулмуш пландыр...». Бу кичик парча Заэычы. журналист ЗиЗэддин Сул-тановун «Лазычы» нэшриЗ-Заты тэрэфиндэн бурахыл. мыш «Гарабагын rapa кунлэри» китабындан кетуру-луб. Охучу елэ илк сэтир-лэрдэн Гарабаг мусибэт. лэринин муэллифлэри илэ таныш олур. ДаЬа сонра тэчавуз. силаЬлы басгынлар вэ нэЬаЗэт муЬарибэ... «Гарабагын rapa кунлэ. *ри» эслиндэ муэллифин етэн ил чапдан чыхмыш «Гарабаг кундэлиЗи» ки. табынын давамыдыр. Бу кун аловлары аран тор-пагларымыра гэдэр кэлиб чыхан бу муЬарибэнин илк кунлэриндэн ен чэбЬэдэ олан, истэр-истэмэз деЗуш-чу журналиста чеврнлэн 3. Султанов Ьадисэлэри пе-шэкар гэлэм устасы, тэч-рубэли публисист кнмн тэкчэ мушаЬндэ илэ кифа-Зэтлэнмир, бунларын кек-лэрини арашдырыр, тэЬлил едир. гэнаэтлэрини бнлди-рир. Халгымызын сагал маЗан Зарасы — Хочалы фачиэси санки дунэн баш^рермиш. дир. Дштати чэлб едэн чэпэтднр ки, муэллиф Хочалы муенбэтгадэн Ьблэ хеЗли эввэл бу фачиэнин баш вере билечеЗнки дуЗур. республика Ьекумэтини. бу. тун халгы кемеЗа чагырыр, тэ чили тэдбирлер керулме-сини тэлеб едирди. Буну китабыя «Хочалы кемэк кезлэЗир». «Хочалы ган аг-лаЗыр» фэсиллэри ашкар су-бут едир. 0зу дэ муэлли. фин ХочалыЗа Зардым фэр-]ады, Ьэлэ о вахт лар — 1992-чи илин Занвар-фев-рал аЗларында «Халг гээе-ти»нин сэЬнфэлэриндэ дэ ешадилнрди. Тээссуф ки, урэк агрысы илэ чэкилэн бу ЬараЗ ешндилмэди вэ Хочалы халгымызын тари-хинэ битиб-тукэнмэз агры-лы фачиэ шэклиндэ Ьэкк олунду. Бу кнтабы    {«Гарабаг кундэляЗн» яле бярлнкде) Гарабаг    торпагынын сон беш илдэ чекдоди белала-рын . салнамэси дэ адлан-дырмаг олар. 3. Султанов тарнхин    буз кнмн соЗуг фактларыны езунун Зазычы тэхэЗЗулу, лаконик ве са. дэ днли    нлэ эритмеЗе ча. лышмыш    вэ буна там шэ. килдэ нанл олмушдур. Га. рабаг торпагында баш ве. рен ганлы Ьадисэлэри экс етдирэн фототеки л л эр де китабын дэЗэринн . хеЗлн зэнкинлэшдирир. . НэЬаЗэт. китабын сон фэсли — чннаЗэт хроника-сы. Елэ бнлирик ки, оху. чулар учун сон дэраче мараг л ы    факт олмагла Зана. шы. еЗни заманда Гарабаг Ьадксэлэрини тэдгнг едэнлэр учун дэ зэнкин бнр мэнбэ-дир. Китабда баш верэн Ьаднсэлэр эсасэн 1991-чи илин эввэлиндэн Хочалы фачиэсинэ гэдэрки девру эЬатэ едир. Лакин торпаг-ларымызда. Гарабагда муЬарибэ Ьэлэ давам едир. Лазычьижурналист ЗиЗэддин Султанов да ен чебЬэдэ Ьадисэлэрин гаЗнар негтэ-лэриндэдир. Инанырыг ки. Ьэмкарымыз 3. Султанов бундан сонра да бу дэЗэрлн ишини — гарабаг салнамэ-синин Зазылмасыны дАвам етднречэк. Чунки бу тэкче бнр Зазычынын. журнал истин Ьаднсэлэрэ мунасибэ-ти деЗил, Ьэм дэ тарнхин кез Зашы илэ Зазылмыш сэ-Ьифэлэри. хроникасыдыр. С. АСЛАНОВ. Оглун эскэр кедир • •• Муснгмси Тофмг БАКЫХАНОВУН, сазлари Мустафа ИСКеНДеРЗАДвНИНДИР. I — Орлун эскэр кедир бу кун, aj ана! Дур тамаша еЗлэ онун 6oJyHa! Аслан баласыдыр санки бу чаван Гартал зэЬми Загыр бахышларындан. Нэгэрат:^ Оглун эскэр кеднр-Оглун эскэр кедир, Оглун эскэр кедир, aj ана! Дур тамаша еЗлэ. Дур тамаша еЗлэ. Оглун эскэр кедир бу кун, aj ана! бу кун, aj ана! :Ь Теме* di fNlòc ы II — Кез-кенул дирэЗи, киши от луду р. Намусда^геЗратАэ гоч Короглудур. Лагы-Заманларын дурар гэсдинэ, Шир кими атылар душман устунэ. Нэгэрат: III — Бэркэ-боша душсэ дезэр нэр кими. Чыхар Ьэр сынагдан. чыхар эр кими. Оглун гэЬрэмандыр бир бах, aj ана! Угурлу Jorf дилэ урэкдэн она. Нэгэрат:   -—    V т il l и té wm т (лг. V т ф. жх-щт. - №1*1 tü-fl.    Ь в-»*! я ^У Í ^^    ЬV^ tVJ- f i ^‘-Д2 Р-ЧХг    j    Sü-M-^W теши E È È ! É 'Á I*    К    I i*-] " . -- V , : i I 1 i i4 > L I gj,    u    -    ив| МИР39 манаммадэли ГАСЫМОВ КИМДИР? 0ГИД9 КИРОВ rOjyAYPCA Бу кун сез дэ гяЗмэтдэн душуб. Нэ тэрэф-мугабили-ни дин л эЗ эн вар, нэ дэ деЗилэнэ мэЬэл гоЗан. Ьамы чидди-чэЬдлэ субут ет-мэЗэ чалышыр ки, о Ьаглы. дыр, онун сезу дашдан ке. чэндир. Арамыза сэпилэн инам. сызлыг тохумлары тээссуф ки. мэкрлн су илэ су-варылыр. Буидан да хэ-бислик Зараныр. Дэстэ топ-ламаг, фуреэт душэн кими гисас алмаг, cejy6 тэЬ-гир етмэк, Ьэдэлэмэк дэ-бэ чеврилир. Бир-бирини алдатмаг. зэифин Ьаггы-ны тапдамаг кими горху-лу меЗллэр Зараныб. Дукан-базарын касадлыгы, эЬа. линии Зохсуллашмасы. га-нунларын гуввэдэн душмэси. мкнлэрлэ адамын а л вера гуршаныб торпагдан уз ден-дэрмэсн — бутун бунлар аз гала чэмнЗЗэтэ мунаенбэтн ЫуэЗЗэнлэшдирэн    елчу ja чеврил мишдир. Кунбэкун кэскинлэшэн зиддиЗЗэтлэр, еви-аилэни кузарламаг еЬтиЗачы адам-лары чаш-баш салмышдыр. Бу сарсынтыларын агыр. лыгыны даЬа чох Ьисс едэн зиЗалыдыр. Сон уч-дерд илдэ онларча муэллим мэк-тэбн,    шакирдлэрнни атыб, арвад-ушаг Занында кезу-келкэликдэн    гуртармаг учун алвер Золу ну ту ту б. Халгымыз Ьэмишз дар аЗагда сез Ьикмэтинэ сыгы. ныб, мэктэбэ ишыг кэлэн jep тимсалы кими бахыб, чэтин    суалларын чавабы- ны муэллимдэн, знЗалыдан алыб.    Индики шэраитдэ мэктэбин дэ, муэллимин дэ нуфузу ашагы душмушдур. Буна керэ тэкчэ валидеЗн. лэр вэ шакирдлэр деЗил, муэллимлэр дэ мэктэбдэн уз дендэрмэЗэ башлаЗыблар. Бу кун агсаггал вэ агбир-чэклэр    дэ, чаванлар да кучлу, эдалэтли haKHMHjJa, тин кэрэклиЗини денэ-денэ тэкрарлаЗырлар. ЗиЗалылар ачыг деЗирлэр ки, бу кун. ку сосиал эдалэтсизлик би. душунмэли, гансыз-гадасыз. иткисиз етушмэк, манеэ-лэри дэф етмэк учун Ьэм фэнд билмэли, Ьэм дэ де-зумлу вэ чевик олмалыеан. ДунЗанын аршынынын эЗил-flHjH, эсэблэрин кэрилдиЗи Душунчэлэр зим шакирдлэримизин эли илэ Зарадылыб. Бизим че-pejHMH3, кибритимиз, си-гаретимиз алверчилэрин элиндэ сатылыр. Чохлары буну да е’тираф едир ки, шакирдлэримЦзи келэлик, некэр^илик руЬунда тэр-биЗэ етмишик вэ дучар ол_ дугумуз бэлаларын бир ке-ку дэ бурада ахтарылма. лыдыр. Ичтимаи ЬэЗатын ахары сэрт денкэлэрдэн кечир. Бу ахара гаршы кедэркэн арханча кэлэн адамлары да мэгамда Ьэгигэтин агзына даш басылдыгыны керуб мэ’Зуслуга гапылмаг, пеш-манчылыг кечирмэк ачи^-ликдир. , ЗиЗалы шэхсиЗЗэт олма-лыдыр. Ону халг, чамаат, фэрдлэр бутев, там, бир-мэ'налы танымалыдыр. Зн. Залы заман, макан вэ шэра-ит бахымындан эги дэсини, мэнлиЗини кеЬнэ палтар ними тэзэлэЗирсэ, ондан баш-билэн чыхмаз. Белэ знЗа-лынын архасынйа . кедэн аз олар. Кэнддэ, шэЬэрдэ, белкэдэ рэЬбэр дэЗишэн кими зиЗалы да дэЗиширсэ. шэраитэ (даЬа догрусу рэЬ-бэрэ) уЗгунлашырса, бун-лары чамаат керур вэ бе-лэлэринэ арха чевирир. Эллинчи-алтмышынчы ил-лэрдэки зиЗалыларын Зери бу кун Заман керунур. зиЗалы дэстэсиндэ сез сэр-кэрдэлнЗи елэЗэнлэр joxa чыхыб санки. КорафэЬмлик. дунЗакерушу даЗазлыгь^ кез, кедэн ачлыгы, елм вэ сэбр касадлыгы чохла. рыны елэ биканэлэшдириб ки, ондан даЬа горхулу душман — наданлыг терэЗиб. Дучар ол дугумуз меЬ-нэтлэрин. ннскнллзрин коку чох-чох дэринэ ишлэ-Зиб. Биз кеку сагалтмаг эвэзинэ будаглары кэеярик. Бу, вэзифэси беЗуЗэн, муд-риклиЗи азалан «зиЗалы. ларын» мэЬсулудур. Чунки зиЗалы - алверчи, надан сэвнЗЗэсннэ енэндэ белэ Яэмэллэр терэЗнр. Бу сэ-1эндир кн. . нечэ-нечэ зиЗалы ал и тэЬсил диплому. на сэрф елэдиЗи беш-алты учун инди пешманчБи _ кечнрнр. ЕшитдиЗим бир pdsaJdT елэ бнлирэм ки, охучу лар учун дэ мараглы олар. Бирн эгидэсиня киров гоЗуб борч пул алыр вэ мала-мул-кэ саЬиб олур. эгндэея-далынча кетмэЗи уну. Сэлэмчи она енфарнш кендэрнр ки, кэляб эгидэ-сини кетурсун. О чавабында AejHp кн. меня днлэнчили-Зэ салак эгидам иди. кэ-pajHM деЗнл. Чох ибротли сезлэрдир. Эгндэснни ки-ров гоЗана кимнн рэгбэтя 01 Ивр«Ьи« ВВРАЫШОВ, Масадлыда чыхан «Чаты, рал» i тинам редакго- Р7- ил лыг Кин ДУР- Классиклэрин кэрдуклэ- * ри елмэз ишлерн онларын муасирлэри вэ хэлэфлэри давам етдирдиЗи кими, аз Зашамыш пэр «классик» китабхана да ез емруну « хэл эфл эринии» симасында тапыр. Нечэ деЗэрлэр. чох вахт «хэл эф» китабхана «сэлэф» кнтабхананын ла-Зигли варнсинэ чеврилир. Белэ китабханалардан бири Ьаггында мэ'лумат сон вахтларда элдэ едилмиш. дир. ФилолокиЗа елмлэри намизэди К. TapbpepAHjeea Зазыр ки, Тифлисдэ чыхан журналларын бярн 1896-чы илдэ «1>ввд* Гасымовун гираэтханасы» адлы Зазы да онун ишини бутун маариф-пэрвэр адамлара нумунэ кестэрмишднр. Орада де-JiuiHp кн. шэЬэр мэктэби. нин муэллими Мирзэ Мэ-Ьэммэдзлн Гасымов 1895-чи ил нЗунун 14-дэ Губада китабхана-гираэтхана ач-мышдыр. Тэнтэнэли ачы-лышда зиЗалылар, дин ха-димлэри. гэза Ьакимлэри, и дара мэ’мурлары вэ башга л ары да иштнрак етмиш. лэр. Китабхана 21 адда деври мэтбуат алыр. 13-у турк вэ фарс диллэриндэ-дир. JepjiK эЬали китабханаЗа муэллифлэрлэ охучу ларын. мэ нэви керуш JepK. газет вэ журналлара исэ Ьэр Jep-дэн вэ Ьэр шеЗДЭн даны, шан муэллим кими мура-чнэт етмншдир. Китабханаларын    ал дыры гээет вэ журналларын XIX эсрин мухтэлиф ониллик-лэриндэ мэтбуатда верил-миш сиЗаЬысыны эсас ке. туреэк, деЗэ билэрик ки, Губа китабханасында ки. табы олмаЗан классик аз имиш. М. Гасымов Тифлис, Бакы. СалЗан вэ башга ре. кнонлардакы Ьэмфикир му-аенрлэрннн (Ь. Зэрдаби. Н. Нариманов. С. М. Гэнизадэ вэ башгаларыны) садэчэ олараг тэкрар етмэмиш. онларын тэчрубэсини даЬа да тэкмиллэшдирмэЗэ ча- • лышмышдыр. Чох тэбгадир ки. бу ишин мутэрэгги нэ-тичэлэри «ГираэтханеЗи-ис-.laMHjJa» ады илэ мэтбуатда Зуксэк гиЗмэтлэндирил мишдир («Тэрчуман». 1896. М 5). 1897-чи ил 17 феврал немрэсиндэ исэ «Тэрчуман» гээети бу мэдэннЗЗэт очагы-нын адыны Нариманов ки. табханасындан (1894 — 1898) сонра АзарбаЗчанын икинчи беЗук китабханасы кими чэкмишдир. М. Гасымов Нэримановун башга идеЗа давамчылары кнмн дэрин билик. Jykcok нэзэри Ьазырлыг. мудряк тэшкилатчылыг бачарыгы, сарсылмаз ирадэ илэ си. лагаанмышды. О, шэриэт муэллими иди. Динин идеЗа даЗагларына тохунмадан оз китабханасыны зэрури эдэб^Зат вэ мэтбуатла чох зэнкинлэшднрмишди. Ьэлэлик Губа кнтабхана-сы вэ онун Зарадычысы Ьаггында этрафлы мэ’лума-тымыз олмаса да. XIX эсрин сон иллэринин мэтбуат ын дан еЗрэннркх кн. «Гасымов китабханасы» фондунун зэнкинлиЗм. кут-лэви тэдбнрлэрн. охучу-ларла сых элагэси кнмн кестэрнчнлэрн нлэ Гафгазын иуфузлу китабханаларын дан бири олмушдур. Бу мэдэннЗЗэт очагы 18 мнн нэфэрлях Губа эЬаляся нлэ ]анашы. этраф кэндлэрнн сакянлэряяэ дэ хндмат кес. тэшкилатчылыгы саЗэснндэ китабхана эсл халг мэк-тэбинэ чеврилмишди. XIX еср мэтбуатынын материал. ларына эсаслаиан Т. ЭЬ-мэдов ез тэдгнгатында бу мэктэби Зараданын адыны чэкмэсэ дэ, Нэрнманов кн. табханасынын (1894) она бе]ук тэ'сири олдугуна нша-рэ едир:    «Нэрнманов гира- ^ этханасы бир нумунэ кими АзэрбаЗчанда миллн китаб-ханачылыгын инкишафына чнддн тэ'сир кветэоирди. Чох чэкмеди ки. габагчыл маарифпэрвэр зиЗалылар Губа, Шуша. Нуха, Jeли-заветпол шэЬэрлэриндэ бир-биринин ардынча ичтимаи "К Гасымовун нуфузу вэ китабханалар ачдылар» (Т. ЭЬмэдов. «Нэриман Нэрима-нов», Бакы, «Зазычы». 1982. с. 43). М. Гасымовун адына профессор Ь. ЭЬмэдовун «XIX эср АзэрбаЗчан мэктэби» китабында (Бакы, Маариф. 1984) да раст кэлмирик; лакин онун ишлэдиЗи мэк-тэб Ьаггында бу сэзлэри oxyjypyr: «Губа икисинифли ибтидаи мэктэби 80-дэн артыг шакирд гэбул едэ бнлмирди. Ьалбуки бу мэк-тэб тэкчэ Губа шэЬэриндэ деЗил. чэми гэзада Зеканэ Зуксэк типли мэктэб иди» (с- 75). , М. Гасымовун ишлэдиЗи мэктэб вэ китабхана ре-кионун мэдэниЗЗэтинэ тэ’. сирсиз    галмырды Губа- нын тэчрубэси Гонагкэнд (бурада мэктэб вэ китабхана 1887-чи илдэ Зарадыл-мышды) истигамэтиндэки кэндлэрдэ дэ эксода до-гуомушду. Губа гэзасынын Р^'стов.    Чичи, Хыналыг. Афурча.    Халтан. Рук, Ними    вэ башга кэндлэринин эЬалиси 1897 — 1898-чн иллэрдэ коллектив эризэ-лэрлэ девлэтэ мурачиэт едиб ез    шэхеи вэсаитлэри Ье- сабына мэктэб ачмага кча-зэ    истэмишди. ШубЬэснз, бу    мэктэблэрдэн бир чоху- нун китабханасы да ола-. чагды. Лакин чар Ьакнм даирэлэри верила« эрийэ-лэри рэдд етмишдн. XIX эсрин мухтэлиф мэтбуат органларында чыхан Зазылар    М. Гасымову муа- сирлэринэ ВЭ КЭЛЭЧЭК НЭС-лэ ернэк кими    тэгдим едир. Тээссуф кн,    бу мараглы шэхсиЗЗэт нндиЗэ гэдэр ез халгына таныдылмамыш. дыр. Куман ки, она анд бэ’зи сэнэдлэр Тифлис ар-хивлэриндэ сыгыначаг тап-мышдыр. Бу уиудулмуш маарифчинин саг галмыш гоЬумлары варса, онларын да хатирэ вэ сэнэдлэри бэ’зи гаранлыг мэтлэблэрн аЗдынлашдырмага чох ка. мэк едэ билэрди. HdhaJdT, ге)д едэк ки, М. Гасымовун эдэбн Зарады-чылыгла вэ журналистлик фэалиЗЗэти нлэ дэ мэшгул олдугуну деЗэнлэр вардыр. Профессор X. Мэммэдовун фикринчэ. о, «М. М.» нм-засы илэ мавэусу мэишет. дэн алынмыш бирпэрдели комеднЗа Зазмышдыр... С. М. Тэнизадэнин дэ 1891-чи илдэ    «Генчэ ханы м» адлы    драм эсере Заздыгыны нэзэрэ ал саг. деЗэ билэрик ки. Н. Нэримановун «Кэшкул»е Захын олан Ьэр нкя муасиряннн е]нн илдэ. ejra адда аэ эсасэн еЗни мевзуда njec Заз-масынын мэдэннЗЗэт тари. хямнзлэ баглы ачылмамыш енрлэрн дэ ола билэр .. Имамэддян 39KHJKB, фнлолокяja ■ fam черн на- ;