Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4
Previous Edition:
Next Edition:

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - May 6, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г93ЕТИ 6 MÀJ 1992-чм ИЛ. Г8ФИЛ ШЛ8, JAXyi АГЧДБ9ДИДЭ НЭЛ8Р ОЛУР? Агчабэдн pajOH ичра ЬакимиЗЗэтн ала. ратынын ]ерлэшдн]н эзэмэтлн бина. Икнв. чи мэртэбэЗэ галхыб сага бурулдум. Би. ринчи муавиннн нш отагы бурададыр. Ичэ-ри кнрэн кнмн днггэтимн тавандакы куллэ Зерлэрн чэлб етди. Анчаг Ьеч на еоруш. мадым. Галбнмдэн cojyr душунчэлэр кечди: бир вахтлар, лай ела дуяэнэдэк бу бннанын Ьэндэвэрнндэн еЬти]атла етуб хечэрднлэр. Бура кэлэнлэр да, бурадан кедэнлэр да дэЬлнз бо]у, пнллэларлэ гэрнбэ бнр низам, ла, еЬма^ча аддымлаЗыр» еЬтнрамданмы, горхуданмы, Ja нэдэнсэ учадан данышмага бела ehTHjaT еднрднлэр. Индн нсэ... Эн заЪмлн кабннетлэрдэн бнрн (авзэллэр бура pajón нчран]]э комнтэсн сэдркннн нш отагы иди) JaxbiH кунлэрнн атышмасындая ха. бар вернр... Вас о куллалар кнмэ тушланмышды? Аташ ачаи ним олуб? Вутун буялар барэдэ бнр гадэр сонра. Индн де)эчэ)имнз Ьэгнгэт нсэ будур: бнр гэдар кобуд сэслансэ да Агчабэдн pajOH нчра ЬакимиЗЗэтн башчы. сынын бнринчи муавнняяин нш отагындакы куллэ Зерлэрн сон нллэр ра]онда баш вв. ран нас кии знддНЛэтлэрин, гаршыдурма. иыи, haxHMHjjar чэкишмэлэринин мэнтнги нэтнчэсиднр. Ьамы — Зухарылар да, ашагылар да ела кумаи едир-дилэр ки, АЗдын Гули1евин Агчабэдн pajOH ичра Ьаки-MHjjaTHHHH башчысы tb’Jhh олунмасы, HahaJaT, еЬтирас-лары сендурэчэк, баш алыб кедэн hэpч-мэpчлиJэ, инти-замсызлыга, гаршыдурмаЗа сон roja4ar. Бела душунэн-лэр или бахышда Занылмыр-дылар: А. Гуляев узун Ьэ-jaT Золу кечиб, бир сыра ра-Зонларда рэЬбэр napTHja, совет. тэсэрруфат ишлэриндэ чалышыб, кифаЗэт гадэр тэчрубэси вар, Агчабэдн ja— онун адамларына, торпагына да Захшы бэлэддир. Эдалэт намина демэлиЗик ни, илк вахтлар вэзиЛэт кезлэнилэн ними да олду. Ра)онун игти-сади вэ сосиал ЬэЗатында дирчэлиш нэзэрэ чарпды. интизам вэ тэлэбкарлыг арт-ды, ajpbi-ajpbi дэстэлэр, груп-лар арасында барышыг е’лан олунду. Бир сезлэ, сулар дурулмага башлаЗырды. Анчаг... Тээссуф ки, бу, узун сурмэди. Иллэр кечдикчэ ичра башчысынын этрафын-да хошакэлмэз сез-сеЬбэт ja-ранды, деди-году,    е’тимад- сызлыг артды. Леничэ бели-ни rypmajbió торпагдан ja-пышан кэндлинин да, иллэр-лэ japbiM4bir галмыш тикин-тинин устунэ калан фэЬлэ-нин да. гэлби интизарла де-jyHaH зиjaлынын да эли иш-дэн соЗуду. Вэ HahaJaT, ап- Келин 6-да исте’фа тэлэби... 1э’лумат учун ону да эла-вэ едэк: АЗдын Г-улиЗев бу вэзифэЗэ втэн илин октЗаб-рында Ta’jHH едилмишдир. Бу илин апрелиндэ исэ... Демэ- ли, чэми Зедди aj... PajOH да Ьэмин деврэ. да-ha догрусу, АЗдын ГулиЗевин иш услубуна, адамларла иш- лэмэк бачарыгына, идарэет-мэ, кадрларын сечилиб jep-лэшдирилмэси мэсэлэлэриндэ атдыгы аддымлара мунаси-бэт мухтэлифдир. Буну ceh-бэт етдиЗимиз адамларын ча. вабындан да кермэк олар. Ка. мнл Гули)ев, нчра апараты кэнд тасэрруфаты ше’бэсннин муднри: — Гыса муддэтдэ hap саЬэдэ денуш эмэлэ кэлмиш, Ьамыда мэc’yлиjJэт Ьисси Ja-ранмышдыр. AJдын Гули]е-вин на KyHahbi вар? Интизам Зухарыдан позулуб. СилаЬ-лы дэстэлэр кечэ-кундуз ра-Joh эразисиндэ кэзиб дола-шыр, адамлары горху вэ ва-hHMa ичэрисиндэ сахлаЗыр-дылар. Бела вэзиЗЗэтдэ иш-лэмак авэзинэ биртэЬэр ба-шыны доландырмаг барэдэ фикирлэширсэн. ГаЗда-гануна да, рэЬбэр ишчилэрэ дэ умид вэ Ьермэтин итир. ЭЛуб Вэли]ев, pajOH халг тэНснлн ше’бэсинин муднри: — АЗдын Гyлиjeв кунунун чохуну кабинетдэ кечирирди. Чамаат арасына, тэсэрруфат вэ муэссисэлэрэ надир Ьал-ларда чыхырды. Jepлэpдэ рэпбэр нэфэси Ьисси олун-мурду. Она керэ дэ адамларын умиди итди, наразылыг вэ Ьэрч-мэрчлик башланды. Рамиз Фэтэлн1ев, ра]он нчра haicHMHjJэти башчысынын бнринчи муавнни: — Инди тэкбашына рэЬ-бэрлик девру деЗил. Кэрэк чамаатла rajHaJbi6-rapbiiua-сан, онларын дэрд-сэриндэн хэбэрдар оласан. АЗдын Гуляев исэ адамлара Ьэде-гор-ху кэлир, онларла дургунлуг иллэринин Ьиккэли pajKOM катиби ними данышыр, jep-сиз инзибатчылыг едирди. Белэчэ рэ’Злэр, мулаЬизэ-лэр мухтэлифдир. Бэс бун- ларын Ьансы Ьэгигэтэ даЬа чох у]гун кэлир? Бу суалын чавабыны cэлahиjjэтли тэш-килатлар вермэлидирлэф. Бизим мэгсадимиз исэ башга-дыр. Белэликлэ, 1992-чи ил апрелин 6-сы... Pajoнyн мэр-кэзи мeJдaны адамла долу-дур. Митинг иштиракчылары бир-бир тpибyнaJa галхыр вэ кур сэслэ «исте’фа» гышгы-рырдылар. HэhaJэт, трибу-нaja Ajдын ГyлиJeв вэ ра-Зон Халг ЧэбЬэсинин сэдри Мэммэд МеЬрэлиЗев Захын-лашдылар. М. МеЬрэлиЗев мeJдaнын гати тэлэбини ке-руб ч^инлэрини чэкди: «Мэн нэ едэ билэрэм, AJдын му-эллим, бу, халгын тэлэби-дир». Bэзиjjэти бела керэн ичра башчысы исте’фа вер-диjини билдирди, ела орада-ча иш отагынын вэ ceJфин ачарларыны тэЬвил верди. Ьэмин кунлэр Ьеч кимин квзлэмэд^и даЬа бир хэбэр илдырым сур’этилэ бутун paJoнa Jajылды: Ьиндархлы-лар aJpылмaг. мустэгил ра-Joн тэшкил етмэк истэЗир-лэр. Бэри башдан дeJэк ки, бура pajoнyн иЗирмидэн чох тэсэрруфаты дахилдир. Он-лар тэшэббус групу да За-ратмыш. депутат шурасы сеч-мишдилэр. Биз шуранын сэдри Шабан Pзajeвлэ керуш-ДУк: — Эсас сэбэб haкимиJjэт чэкишмэсидир, — деди. — Биз jyxapы зонанын адамлары Ьеч вахт бу чэкишмэ-лэрдэ иштирак етмэмишик. Нечэ дeJэpлэp, башымызы ашагы салыб вз ишимизлэ мэшгул олмушуг. Анчаг даЬа дезэ билмирик. Бутун рес-публикада биабыр олмушуг. Ьэр ил бир рэЬбэр дэЗишир-лэр. СеЬбэт етди)им адамлар башга субутлар да кэтирди-лэр: — Вахтилэ pajoн мэркэзи Ьиндарх олуб. Сонрадан Аг-чабэдиЗэ кечурублэр. —- Pajoн мэркэзиндэн чох узагыг. Ба’зи кандлэримиз 40—45 километр аралыдыр, кедиб-кэлмэк чэтиндир. — Виза еке) мунасибэт бэслэ)ирлэр, а)ры-сечкилик салырлар. Президент Апаратына, На-зирлэр Кабинетинэ, мувафиг назирлик вэ баш идарэлэрэ хаЬиш-миннэт долу теле-грамлар, мэктублар ахыны башланды. HYмaJэндэлэp дэ-фэлэрлэ Ьэмин тэшкилатлар-да олуб, сэла1^этли Joл-дашларла сеЬбэт едиблэр. «Аллап хе)ир версии» де]эн-лэр дэ олуб, е’тираэ едэнлэр дэ. Республика Назирлэр Ка-бинетинин, Кэнд Тэсэрруфаты вэ Эрзаг Назирли)инин нYмajэндэлэpи бу мэгсэдлэ jepлэpэ кэлиб, адамларла ке-рушуб, имкан вэ еЬт^ат мэнбэлэрини бир даЬа дэ-гиглэшдириблэр. Арадан иJиpми кундэн чох вахт кечиб. Комисс^а узвлэринин Нансы нэтичэjэ кэлдиклэри Ьэлэлик мэ’лум дeJил. Ьин-дархлыларын исэ кезлэри joлдa, гулаглары сэсдэдир. YмyмиjJэтлэ, ajpылмaг сеЬбэти pajoндa онсуз да гeJ-ри-сабит олан вэзиjjэти бир аз да кэркинлэшдирмиш, Jep-сиз Ьа)-ку]э сэбэб олмуш-дур. Дуздур, онлар дejиpлэp ки, биз бу ишэ индики рэЬ-бэрликдэн эввэл башламы-шыг. Лакин Ьэр Ьалда факт фактлыгында галыр:' Ьэмин тэсэрруфатларын pajoнлa элагэси демэк олар ки, кэ-силиб. Ардычыллыг позулмасын дejэ гajыдaг апрелин 9-на. Ьэмин кун pajoн Советинин февгэл’адэ ceccиjacы кечири-лирди. Ceccиja pajoндa )а-ранмыш ичтимаи-с^аси вэ-зи^эти тэЬлил етди вэ и^ра haкимиjjэтинин башчысы вэ-зифэсинэ намизэд мэсэлэ-сини м^^энлэшдирди. (Сес-с^анын белэ бир cэлahиjjэ-ти вармы?) Jeкдил фикир белэ олду: pajoн Халг Чэб-Ьэсинин сэдри, pajoн Советинин депутаты Мэммэд МеЬ-рэл^ев ичра haкимиjjэтинин башчысы вэзифэсинэ мэслэ- Ьэт бнлинсин вэ онун тэсди-ги республика президентиннн cэлahиJJэтини Ьэ)ата кечиран Лагуб Маммэдов )олдашдан хаЬиш едилсин. Лери кэлмишкэн, чыхыш-лардан бэ’зи парчалар: «М. МеЬрэл^ев ра)ону беЬрандан гуртармагы бачаран )екана адамдыр», «Интизам. га1да-ганун Зарадылмасынын тэ-pэфдapыjыг. МеЬрэли)евин исэ буна кучу чатар, биз она инанырыг»^ Белэчэ, ра)он Советинин сесс^асы ез иши-ни баша чатдырды. ^ М. MehpэлиJeв исэ. нечэ дeJэpлэp, ики Joл aJpычындa галмышды. Чохлары ону ра-Joн ичра Ьакими))этинин башчысы кими керсэлэр дэ, о. эслиндэ ез кундэлик иши илэ мэшгул олурду. Чэми бир нечэ кундэн сонра исэ ичра апаратынын ишчилэринэ дэ. paJoн ичтимaиJJэтинэ дэ фик-рини ачыгча билдирди: — Мэна е’тибар eтдиJини-зэ керэ саг олун. Анчаг чох кетур-^ етмишэм. Бу, маним ишим дeJил. езунузэ а)-ры намизэд тапын, анчаг елэ а дам олсун ки. халг она инан-сын, архасынча кетсин. Чохлары М. МеЬрэли)евин бу гэрарынын дузкун вэ ге). рэтли аддым олдугуну бил-дирдилэр. Бундан чэми бир нечэ кун сонра сэс чыхды ки, Ша-мил Ьэсэнов ичра Ьакими)-Jэтинин башчысы тэ^ин олу-нуб (о, эввэллэр ичра Ьаки-миjjэти башчысынын бирин-чи муавнни шш^ирди). Президент Апаратынын мэс ул ишчиси Самур Новрузов III. Ьэсэнову тэгдим етмэк учун апрелин 18-дэ pajoнa кэлди. Ичласын дэгиг вахты да кес-тэрилмишди: ахшам саат 5- дэ. Анчаг... мэркэзи мejдaн jeнэ дэ кYкpэJиб чошурду. СилаЬлы адамлар дэстэ-дэс-тэ олуб фурсэт кезлэ1ир. эл-лэрини тэтикдэн чэкмирди-лэр. Нэ олмушдур? ЕЬтира^-лары jeнидэн гызышмага мэчбур едэн нэ иди? Бу барэдэ Шамил Ьэсэновун езу илэ сеЬбэт етдик. — Догрусу, вэзиЛэтин бу шэкил алачагыны кезлэмир-дим, — деди. — Узун иллэр pajoндa рэЬбэр вэзифэлэрдэ чалышяышам. Ьамы илэ хэ-тир-Ьермэтлэ доланмышам. Пч буну халгын ады илэ багламасынлар. Бу. бнр груп йдамыя ИЩНДИр. Ме1дан нсэ саюгглэшмэк билмирди. Бир гэдар .сонра мэ’лум олду ки, онлар нэ-инки Ш. Ьэсэновун нчра Ьа-кимнjJэтинии башчысы ол-масына е’тираз едирлэр, Ьэт-та бнринчи муавин кнмн галмасыны да истэмирлэр. ВэзиЛэтин белэ кэскяя шэкил дэ дэ1ишди1ння керэн Ш. Ьэсэнов мубалнсэ етмэ1ин мэ’насыз олдугуну анлады вэ сакитчэ чыхыб кетди. Ьэр-чэнд онун ЬакимнЛэтдэн узаглашдырылмасына е’тираз едэнлэр. буну «инсаф-сызлыг». «тэлэснклик» кими гя1мэтлэндирэнлэр дэ вар. Ра1онда ЬакнмиЛэтсязлнк шэраити 1аранмышды. С. Новрузов бир Ьэфтэ)э 1ахын ра)онда галды, мухтэлнф тэ-бэгэлэрдэн олан адамларла керушду. 1ерлэрдэ олду. Нэ-Ьа]эт, ахырынчы кун Мун-сиф Сэфэров 7 нэфэр намизэд ичэрисиндэн ра1он ичра Ьакими1]этинин башчысы вэзифэсинэ мэслэЬэт керулду. Кячик ара)ыш:    Мун. сиф Сэфэров 1947-чн нлдэ Агчабэдн шэЬэрнндэ анадая олуб, аля тэЬснллнднр, 1988-чн ялдэн ра]ои ячтяиая нашэ муэссисэлэря бнрлн1нннн директору иди. Инди ра1онда бе1укдэн-ки-чи1эдэк памыны бир мэсэлэ душундурур: М. Сэфэровун .кэлэчэк тале)и нечэ олачаг? 0з сэлэфлэринин сэЬвлэрин-дэн ибрэт дэрси кетурэ билэ-чэкми? Ра1онда )аранмыш кэркинл^и арадан галдыр-мага кучу чатачагмы? Биз pajoндa олдугумуз кунлэрдэ бу суалларла мух-тэлиф адамлара мурачиэт етдик. Будур онларын чавабла-ры: — Мунсиф Сэфэров ичти-ман иашэдэ дэмир интизам )аратмышдыр. Экэр бурада да о чур ишлэсэ, вэзиJJэт тезликлэ низама душэчэк. (Эскэр Рза1ев). — Биз М. Сэфэрову ин-тизамлы. гaJдa-гaнyнy севэн, мэрд адам кими тань^ырыг. Чамаат она инаныр. (РэЬилэ Шукурова). — ДаЬа безмишик. Нэ гэ-дэр дэ)ишиклик олар? Арзу едирик ки. Мунсиф Сэфэров ахырынчы олсун. Бунун учун биздэн дэ чох ше1 асылыдыр. Кэрэк она кемэк едэк. Ьэ-рэмнз бнр тэрофе чэкмэ)эк. иуснфолн Маммэдов). Ичра ЬакимиНэтяння башчысы Мунсиф Сэфэровла ахырынчы дэфэ онун иш ота-гында керушдук. Саюгг - вэ тэмкянли керунурду. Сто-луи устундэки чэдвэлдэ кэнд тэсэрруфаты ншлэриняя ке-дишини экс етдирен рогам-лэр )азылмышды. — Ишлэркн кедиши ачы-начат лыдыр. — дедн. — Эт. суд. )умурта сатышы план-лары етэн иллэ муга1нсэдэ чох ашагыдыр. Памбыг сэ-пини кампаяи1асы бир сыра тэсэрруфатларда • позулуб. Тахылчылыгда вэзиЛэт Ху-сусилэ писдир. Сосиал мэсэ-лэлэр дэ 1аддан чыхыб. Бир сезлэ. керулэси ншлэр чох-дур. лап чох... — Орасы елэдир. Анчаг ра)онда 1аранмыш интнзам-сызлыг, гаршыдурма ондан да бетэрдир. Сиз вэзнЛэтнн дузэлэчэ]инэ инанырсыныз-мы? — Инанмаса)дым. разылыг вермэздим... Мэням нами-зэдли1ими халг и роли сур-ду. президент Апаратынын нума1эндэсн илэ сеЬбэт етдик. Мэс’улиЛэтдэн кэнара чэкилмэ1э мэ'нэвн Ьаггым )ох идя. Она керэ дэ разылыг вердим. Чалышачагам кн. чамаатын инамыны дотрул-дум. Галды гаршыдурма1а, мэнчэ, буна Ьеч бир эсаслы сэбэб 1охдур. Бир Ьалда ки, халг да, чэбЬэ дэ. ¿ухары даирэлэр дэ е1ни сезу де)ир, онда гтршыдурма1а )ер гал-мыр. Саглыг олсун, 1аша1а-рыг керэрик... ...Лаз ]агышы гэфил баш-ладыгы кими. гэфил дэ кэс-ди. Агачлар, тахыл зэмилэ-ри, 1оллар )у1улуб тэмизлэн- ди. Ке1ун узу ачылды. бу-лудлар арасындаи баЬар ку-нэши, бир дэ ке) гуршагы керунду. Дол )олдашым елэ бил ез-езу илэ даньцпырды: — Каш Атчабэдиния башы устундэки гара булудлар да белэчэ тез дагьшОды... О куну — Агчабэдидэ бу-лудларын дагылачагы куну, ЬакнмиЛэт чэкишмэлэринэ, гаршыдурма)а сон го)улача-гы куну Ьамы кезлэ)ир... Зн]эддян СУЛТАНОВ, «Халг гэзетя»ннн иухбнрк. АГЧАБЭДН ра1ону. •КС-СФДАhep т ез ммлинвЧШБДЕЬДМР «Халг гээетн»нян 1992-чя нл 24 март яемрвсиндэ шэхсн])этинэ ве сэнэтинэ Ьермэт    бэслэди)им )азычы (epaj    Фэзляшш «Аглыя диктату расы»    мэгалэсияя oxyJy6 чох мэмнуя олдум. Хогрудая да республнкамы-зын букунку агыр мэга-цучм халгы «партократ» вэ «демократ» де)э ики Je* ро белуб душман гаршы. сында ачиз галмышыг. Мэн бэ’зн «демократла-рымызын» агына-бозуна бахмадан кеЬнэ коммунист, лэрнн унванына беЬтан ¿агдырмасьша дезэ бнлмиром. Аля    тэЬсял алдыгдан сонра мэгсэдим халгыма вич данла хядмэт * етмэк. кимэсэ. H9J9C9 JapoMar. Ьэ-]атда aajHMH Jep тутмаг олмушдур. napraja узвлэ-рн арасында габнли))этли, вичданлы з^алыларымыз да аз QAMaJbKS. Мэ’нэвн учурумуи гар-шысыны ал маг лазымдыр. Ьарада. Ьансы вэзифэдэ ишлэмэсиндэн. эгидэснндэн асылы    oAMaJapar Ьэр бир инсан JexaH9 Me’JapJia — халгын. миллэтин, Вэтэнин тале)инэ мунасибэти, бу саЬэдэки фэaлиJJэти илэ ^мэтлэндирилмэлидир. Бэ-зи «демократларымызын» эоракылыг KOHcencHjacH. тутдуглары радикал мевге республикада анчаг гаршыдурма ¿арадыр, вэтэндаш мупарибэси тэплукэси те. рэдир,    1937-чи ил ваЬимэ- си кэтирир. Республикамызын дучар олдугу    ермэни тэчавузу би- зи нэЬа)эт. aJылтмaлыдыp. Бу фачиэдэн анчаг агылла, душунчэ илэ гуртара билэ-рик. Инанырам ки, респуб-ликамызда naJáT тезликлэ ез ахарына душэчэк, napraja-лылыгындая, мэнсэбиндэн асылы олма)араг, Ьэр бнр ге)рэтли огул вэ гызымыз мустэгил A3ap6aj4BH Рес-публикасында ез ла)иглн je рини тутачагдыр. ТаЬяр MYCAJEB, Отуа pajoHy нчра Ьакн-MHjJaTH башчысынын муа.B0JYK НИЗАМИДЭН , ЙЛЬАМ АЛАРАГ BejyK Низаминин елмэз осэрлэри Кэнчэнин декора-тив-тэтбиги сэнэт усталары-на илЬам верэн, мевзу зэн-кинлиjинэ керэ тукэнмэз олан бир M8H60ja чеврилмиш-ДИр. КЭНЧЭНИН M8AaHHjj8T- ишкузарлыг мэркэзиндэ онларын шаирин japaflbi4biJibi-гына Ьэср едилмиш jeHH э»сэр-лэринин сэркиси ачылмыш-дыр. Сэркидэ 150-ja гэдэр екс-понат—hejкэлтэpaшлыг ком. позис^алары. чини мэ’мулат, халчалар, дивар бэзэклэри, сувенирлэр тамашачыларын муЬакимэсинэ верилмишдир. Сэрки даими фэaлиjJ9т костэрэчэкдир. (Азэринформ).«ТУПИ» ЬЫРАН ЕДИР Зэманэмизин jYJэнинин кимин элиндэ олдугу билин-мэjэн вахтда нэ тар-каман ]ада душур. нэ дэ скрипка. Бир дэ ду^а мэЬвэриндэн елэ гопуб ки, чэтин гэлбимиз Ьэр чалгыдан овуна. Бу кунлэрдэ камера муси-ги "залында «Тутти» камера оркестринин консертин-дэ исэ дejэcэн Ьэр п^ эк-синэ олду. Консерт «Гала» елми-истеЬсалат бирл^инин «АЗЕКО» муштэрэк Азэр-бajчaн — Америка муэсси-сэсинин тэшэббусу илэ ве-рилди. «Тутти» камера ор-кестри Булбул адына орта ихтисас мусиги мэктэби ша-кирдлэриндэн тэшкил олу-нуб. Оркестр тэгрибэн бир ил кэркин мэшглэрдэн сонра тамашачылар гаршысына илк дэфэ чыхырды. Лэгин оркестрин ады да сизи марагландырыр. «Тутти» мусиги терминидир, мэ’-насы бирлэшмэкдир. Салонда даЬи алман бэс-тэкары И. С. Бахын камера мусигисиндэн caвaJы Ьеч бир сэс ешидилмирди. Бojy чалдыгы алатдэн бир аз бejYK олан балача скрипка-чылар вэ контрабасчылар Tejмyp Kвjчэjeвин днри-жорлугу илэ даЬи бэстэка-рын эн чэтин эсэрлэриндэн бирини мэЬарэтлэ ифа едир-дилэр. Оркестрин ифасын-да Бахын «Фа-минор»у да сэслэнди. Солист Jeлeнa Пoкpoвcкaja иди. Булбул * адына м^ктэбин jeддинчи синиф шакирди Кэмалэ Эли-задэнии «Бешик башында» ики Ьиссэли камера мусиги-сини динлэjэндэ онун кэ-лэчэкдэ танынмыш сэнэт-кар олачагына гэлбимиздэ ннам japaнды. Се}мур ЕЛСЕВ8Р. «ИНБАТ ФУАРЧИЛИК» ТЭГДИМ ЕДИР TypкиJэнин **70-дэн чох фирмасы вэ ширкэти Бакы-да республика Девлэт Бэдэн Тэрб^эси вэ Идман Комитэ-синин ]ункул атлетика мане-жиндэ кечирилэн тичарэт-игтисади мал сэркисинэ ез мэЬсулуну тэгдим етмишдир. Сэркинин тэшкилатчысы Турки]энин «Иибат фуарчи-лик» фирмасыдыр. Бу фирма артыг дэфэлэрлэ Турки-jэ cэнaJecинин имканлары илэ бакылыларын даЬа Ja-хындан таныш олмасына шэ-раит Japaтмыш вэ бунунла да бир даЬа тэсдиг етмишдир ки, гоншу елкэнин са-Ьибкарлацы Aзэpбajчaнлa ишкузар' элагэлэрин кениш-лэрдирилмэсинэ мараг кос-тэрирлэр. Буну белэ бир факт тэсдиг едир ки, сэркинин ачылышына *Гурмфдэн тэгрибэн 400 адам—эсасэн бизнес адамлары кэлмиш-дир. Експозис^а елэ тэртиб олунмушдур ки, сэрк^э кэлэнлэр Ьэм дэ Турки]энин MЭД9HИj jэти, хусусэн рэнк-карлыг вэ халг тэтбиги сэ- нэти барэдэ мэ’лумат ала билсинлэр. MajbiH 5-дэ сэркинин тэн-тэнэли ачылышы мэрасимин-де A3ap6aj4aHbiH баш нази-ринин бнринчи муавини Рэ-Ьим hycejHOB, Ьабелэ бу мунасибэтлэ BaKHja кэлмиш TypKHj9HHH девлэт назири Шэриф Ерчан гонаглары са-ламламышлар. Азэрба]чан— TypKHja элагэлэринин кениш-лэндирилмэсиндэн Ьэр ики тэрэфин мэмнун олдугу ифа-дэ едилмиш,* бу элагэлэрин даЬа да KeHHUwaH34ajHHa умид бэcлэндиJи билдирил-мишдир. Сэркинин ачылышында A33p6aj4aHbiH баш назири-нин муавинлэри Р. Кулмэм-мэдов. М. PaflaJeB, TypKHje-нин A3ap6aj4aHflaKbi сэфири А. Караманоглу иштирак етмишлэр. • • * Ьэмин кун турюфли ГО-наглар ШэЬидлэр xHja6aHbm-да олмушлар. (Азэринформ). * Сэрки салонужда. Фото О. Мэммэдовундур. йрЬщфапщ! hijtuuu Kjuap ГАРЛЫ АШЫРЫНД1 НЗЛЗР МОТОР JAHA4ATJIAPbI В9 ЭТРАФ MYhHT JEHH ЕЛМИ Т0ДГИГАТ ИНСТИТУТУДУР Елмлэр Академн1асы вэ Азэрба)чан Техники Унн-верснтетинии нэзднндэ Мотор Даначаглары вэ Этраф Му-Ьит Елмн Тэдгигат Институту )арадылмышдыр. Мухбнрнмяз ннстнтутун директору, техника елмлэри доктору, профессор Р. МЕЬДИХЕВЛЭ керушуб сеЬбэт етмишдир. — Рафнг муэллни, )ени елмн тэдгигат ннстнтутунун )арадылмасы Ьансы зэрурэт-лэ баглыдыр? — Чох гэрибэ дэ олса дун)ада мотор )аначаглары-нын вэтэни са)ылан Бакыда инди)э кими белэ бир мэр-кэз )ох иди. Ьалбуки муасир дун]а сивилизаси)асында, ху-сусилэ дэ бухар машынлары ерасындан )уксэк кестэричи-ли мотор-дахили ¿анма муЬэрриклэри ерасына кеч-мэкдэ Бакы нефтиннн эвэз-сиз ролу олмушдур. Мэсэлэ ондан ибарэтдир ки, XIX эсрик ахырларында Алмани-1ада илк дэфэ )арадылан ди-зел муЬэрриклэри мэЬз Бакыда е’мал едилэн 1аначаг-ла ишлэдилмишдир. Онларын сонракы нэглиЦат васи-тэлэриндэ — автомобиллэр-дэ, кэнд тэсэрруфаты ма-шынларында. кэмилэрдэ, тэ1-)арэлэрдэ, Ьэтта танкларда тэтбигиндэ дэ Бакы )анача-гынын * хассэлэри    нэзэрэ алынмышдыр. Бу мэ’нада Ьазырда умумдун1а енержи па)ында 80 —85 фаиз 1ери олан моторларын икинчи вэ тэни Бакы олмушдур десэк. )анылмарыг. Хени Зарадылан институ-тун эсас вэзифэси республи-камызда мотор )аначаглары-нын е’малында вэ тэтбигиндэ Захындан иштирак етмэк, бу саЬэдэ чалышан мухтэ-лиф ел ми вэ истеЬсалат тэш-килатларынын сэ’1лэрини бир истигамэтэ 1енэлтмэк вэ ис-тисмарда олан автомобиллэ-рин з^ансыз ишинэ тэ’ми-нат верэн эмэли тэдбирлэр Ьазырламагдыр. — Бакы вэ Сум:а1ытын Ьава Ьевзэснкя зэЬэрдн газ туллантылары илэ чнрклэн-мэсяндэ 1эгнн ки нефт-кни1а комплекси заводларынын вэ автомобиллэрнн «кунаЬы» бе1укдур? — Боли. Ьэлэ 1989-чу илин рэсми мэ’луматына керэ Бакыда )аша]ан эЬали Ьэр кун Тбилиси вэ Дашкэнддэ ]аша)анлара нисбэтэн 5 дэфэ артыг азот оксндлэрн илэ нэфэс алыр. Азот оксидлэ-риний эсас мэнбэ1и исэ авто-мобиллэрдир. Бу оксидлэр чох зэЬэрли о л мала ры илэ )анашы, этраф муЬитэ эсасэн мэ’дэнлэрдэн вэ нефт- ким)а комплекси заводла-рындан тулланылан мухтэ-лиф карбоЬидрокенлэрлэ бир-лэшиб даЬа зэЬэрли вэ гор-хулу олан «тусту думаны» эмэлэ кэтирир ки, бу да урэк-дамар, хэрчэнк вэ башга горхулу хэстэликлэрин сур’этлэ чохалмасынын вэ гусурлу ушат догумунун арт-масына сэбэб олур. Эмэк фэали))этинин 30 илдэн чохуну автомобиллэ-рин зи)ансыз ищини тэ’мин етмэк проблеминэ Ьэср ет-миш бир мутэхэссис кими ону да демэ)э бopчлyjaм ки, ишлэнмиш газларын зэЬэрли-лик дэрэчэси Ьэр ше)дэн эввэл )аначагын ке)фи))этин_ дэн асылыдыр. Одур ки, Ьава Ьевзэси проблемлэрини Ьэлл етмэк учун эввэлчэ ]аначагдан башламаг даЬа мэгсэдэу]гундур. 0зу дэ бу-нуй учун, нечэ де1эрлэр, чох да узага кетмэк лазым де1ил. Луксэк ке)фиЛэтли кукурдсуз нефти вэ газ конденсаты, меЬтэшэм нефт-ким)а комплекси, бу саЬэдэ 1уксэк ел-ми потенсиалы олан респуб-ликамызда проблемин Ьэлли учуй мустэсна шэраит вар-дыр. Гаршыда дуран эсас вэ-зифэ бу имкандан мэгсэд)ен-лу истифадэ етмэкдир. — Соя замаялар 1аначаг чатышмазлыгы бнр Зава, онун ке|фнЛэтяндэн чохлу наразылыг вар. Сязчэ, буну нэ ялэ нзаЬ етмэк олар? — Кечмиш ССРИ-нин бутун эразисиндэ истеЬсал едилэн мотор Заначагларынын ке1фиЛэт характеристикасы-ны тэфн етмэк вэ ги]мэт-лэндирмэк ихти1ары баш тэшкилат кими Умумиттифаг Нефт Сэна)еси Елми Тэдгигат Институтуна верилмиш- ди. Иттифаг структурлары лэгв олун дугу, ]енилэрин исэ Ьэлэ Заранмадыгы учун бир чох Зердэ олдугу кими. республикамызын истеЬсал са-Ьэлэриндэ дэ девлэт нэзарэ-ти зэифлэмишдир. Керунур. буна керэ дэ бир тэрэфдэк нефт е’малы заводлары. ди-кэр тэрэфдэн исэ Заначаг сатышы илэ мэшгул олан тэш-килатлар мэЬсулун ке1фи33э-тини кэмиЗЗэт Ьесабына даЬа да ашагы салмышлар. Ьэлэ буилар бир Зана, Ьэмин тэшкил атлар /аранмагда олан базар мунасибэтлэринин вер-диЗи имтиЗазлардан истяфа-дэ едиб ез дахилиидэ Ьэрнш-тэси олмаЗан мухтэлнф ки-чик муэссисэлэр Заратмыш-лар ки, буилар да техни»»-еколожи кеЗфиЗЗэти шубЬэ догу ран Заначаг истеЬсал ет-мэЗэ башламышлар. Илк бахышда енержи беЬраны дев-руидэ бу иш мусбэт гиЗмэт-лэндирилмэлидир. Лакин муасир вэзиЗЗэт учуй кеЬнэл-миш стандартлара вэ тэкчэ завод лабораториЗа сынагла- рынын нэтичэлэринэ истннад едиб кутлэви истифадэ учун Заначаг тэклнф етмэк садэчэ олараг чинаЗэтдир. Ланача-гын кеЗфиЗ]этинии ашагы душмэси Ьесабына еколоки-Занын корланмасы илэ Зана-шы чох баЬа гиЗмэтэ баша кэлэн еЬтиЗат Ьиссэлэри дэ Ьэмин сэбэб дэн сыра дан чы-хыр. Бунлары нэзэрэ алараг биз республика рэЬбэрлиЗи гаршысында Зеки Заранмыш институтун мотор Заначагла- Еынын сынагы вэ этраф му-итин газ туллантыларындан го рун мае ы узрэ баш тэшкн-лат тэ’Зии едилмэсн Ьаггын-да мэсэлэ галдырмышыг. — Нэзэрдэ тутдугунуз аа- Нахчыван Мухтар Рес. публикасынын Ермэнистан. ла сэрЬэдлэриидэ нясби са. кит лик JapaHca да, азгын ермэнилэрэ е’тибар етмэк олмаз. Нахчывана пэр дэ. .гигэ басгын ола билэр. Бу. на керэ дэ мухтар респуб. ликанын сэрЬэд белкэлэрин. дэ Ьамы мусэллэЬ эсхэрэ денуб. Гэдим диЗарын сэр-Ьэдлэри е’тябарлы сурэт. дэ муЬафизэ олунур. Буку Бичэнэк ашырымында, С ал. вартыда. Со]угбулагда. Хэ-зинэ тэпэснндэ, Зэряэтун кэдиЗиидэ, Батабат келлэ. Еинин Ьэндэвэриндэ бнр да. а Зэгин етдик. Галыи мешанин гоЗнуна сыгынмыш Бичэнэк кэидн. нин Зухары Ьиссэсиидэ Jep-лэшэн меЗданчаЗа чохлу адам топлашмышды. Кэнд чав&нлары ахшам невбэсин-дэн гаЗыдырдылар. СэрЬэд муЬафизэси узрэ белмэ ко. мандири баш леЗтенант Фэхрэддин ДунЗамалыЗевлэ дэ бурада таныш олдуг. О, Коланы кэндиыдэ AYHjaJa ' кез ачыб. Бакыда Ч. Нах-чывански адына Ьэрби-ин-тернат мэктэбини битярдик. дэн сонра ал ты нл сэрЬэд кэшфиЗЗат баталЗонунда хид-мэт едиб. Фэхрэддин сэрЬэддэкн вэ. зиЗЗэт барэдэ мэ’лумат вер-ди: — Белмэмиз ШаЬбуз ра-Зонунун Бичэнэк, Коланы, Салварты, Агбулаг, Ашагы вэ Лухары Гышлаг кэндлэ-рини эЬатэ едир. СэрЬэдлэ-римизин муЬафизэсикдэ лазы ми тэдбирлэри бир дэги-гэ белэ лэнкитмирик. Де-Зушчулэримиздэн Зэфэр Заманов. Муслум Bajpa-мов, Шэмси ЬачыЗев. Рауф bycejHBAHjeB вэ башгалары иугэддэе торпагымызын ке-шиЗиндэ геЗрэтлэ ддЗан-мышлар. Онлары душмэн ЬиЗлэсн. haJ-Kyjy. террер- учун аЗдыядырмы? — Там эмии едэ билэрэм кн. институту муз нэзэрдэ туту лан план узрэ фэалнЗЗэт кестэрэ билеэ, Бакы вэ Сум-гаЗыт шэЬэрлэриннн Ьава Ьевзэси 2—3 нл муддэтиндэ инсан сагламлыгы учун тэЬ-лукэсиз Ьала кэтирялэчэк. Бундан башга. мотор Заначагларынын Maja дэЗэри 10—15 фанз ашагы душэчэк, онун мигдарыны исэ мазутун азал-масы Ьесабына 15—25 фаиз артырмаг мумкуя олачаг. СеЬбэтя Заадн: А. НИФТ9ЛИJ1SB. чулуг эмэлн горху да бил-мээ. Ьамымыэ сез вермишик ки, сон дамла ганымызадэк догма Вэтэянмизи. мугэддэе торпагымызы мэрдликлэ горуЗачагыг. Бичэнэк кэнди чох эл-веришлн мевгедэ, Ьэм дэ Ермэнистанын СисЗав ра-Зонуна кедэн макнетрал Jo. лун устундэ Зерлэшир. Бичэнэк ашырымы мухтар республнкаЗа 6hjî гапыдыр. Даг кэндянин сэрЬэд му. Ьафнзэчилэря езуяумудафиэ гуввэлэри вэ милислэ бнр. ликдэ догма Зурдун му да-фиэсиндэ эр кнмн даЗан. мышлар. Ьамы мудафнэ тэдбирлэрнндэ фэал ишти. рак едир. Кэндин мэркэзи меЗда. иыи да чаванларла Занашы даЗанан агсаггаллардан Да-вуд БаЗрамов вэ Ьэсэн Кэ-энмовла танышлыг бизэ хош тэ’сир багышлады. Нэ Захшы ки, кэндлэрнмнздэ сезу кечэн, нуфузлу вэ муд-рик агсаггалларымыз чох-дур. Уз-кезуидэн кумраЬ-лыг JaraH Давуд баба деди ки, Зашымын чох олмасына бахмаЗараг Зенэ дэ аз. гын. гудургаи душмэнэ гар-шы деЗушдэ элямдэн кэлэ-нн эсиркэмэрэм. Огланла-рымдан НиЗази сэрЬэдчи. дир. Фнруднн исэ топчу дур. Ьэр икиси ермэнилэрлэ елум-дирим савашыядадыр. 0зу. муз чэтин кунлэр кечнреэк дэ Даглыг Гарабагда вэ АзэрбаЗчанын сэрЬэд бел. кэлэриндэкн вэзнЗЗэтдэн даЬа чох нараЬатыг. Гарабагын даглыг Ьяссэснядэкн азэр-баЗчанлылара 5000 манат, дан чох пул вэ мухтэлнф кеЗимлэр кендэрмишяк. Сардар 9JIHJEB, «Халг гээетя»иш мухбярн. Кадар ЭЬМЭДОВ, «Шэрг шиш» миш JYKC8K ЭМЭК ЬАГГЫ кэсялмэся дэ техноложн хэт-лэрнн даЗанмасына сэоаб олур. Хаммалын баЬалашма-сы бизи дэ малларымызын гяЗмэтнян артырмага мэчбур W. буна бахмаЗараг гизмэтлэрнн ашагы салын-масы учун бутун имканлцк дан истифадэ едирик. Эмэк Ьаггыны /уксэлтмэЗн ей плана чэкмишик. Инди бурада чалышянлар 2000 — 2500 манат эмэк Ьаггы Нахчыван алт трикотаж палтарлары фабрики м мэЬ-сулларыны республика мыз да вэ ондан кэнарда 200-дэи тичарэт тэшкнлатына сатыр. Мухтар республнканын блокада шэраятяидэ Зашамасына бахмаЗараг фабрикдэ встеЬ-сал просеся даЗаямаЗыб. — ДУЗДУР- иш аЬэнмя эввэл ки иллэрэ нисбэтэн аза- лыб. — деЗэ фабрима    _ — Эсас хаммаллары Миякэ- адамбашына ъп чезир вэ РусиЗадан алырыг. Лакин дэмир Зодунуя аЗлар-да ишлэмэмэси узундэн хам-мал фабрика вахтыида кэти-рилмир. Енержинин тез-тез адамоашыня о** дым кэстэрилир. Уствлнк Ьэр ишчяЗэ аЗда 108 манат i ;