Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, March 26, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - March 26, 1992, Baku, Azerbaijan I ХАЛГ Г83ЕТИ -*-■ u maw «яьи ha и* « касэрли С839 ьамиша шип вар Вахтилэ Чэлил Мэммэд-пулузадэ «Молла Нэсрэд-дин» журналынын сэЬифэ-лэриндэ Зазырды:    «Бу кун Кэрбэла метаны АзэрбаЗ-чандакы вэтэнпэрвэрлик меЗданыдыр. Ьэр кимин урэ-}индэ бир чуз’и дин, намус, вэтэн hHCCH варса оранын геЗдинэ галмалыдыр! Ахыт. малы ганларымыз, еЬсан етмэли пулларымыз варса кезумузун габагында урэк-лэр парчалаЗан АзэрбаЗ-чан матэмкаЬы дуру р.. Бу кун эн беЗук вэтэнпэрвэр-лик opaja кемэк етмэкдир». BeJyK сэнэткарын Ьэлэ 71 ил эввэл Заздыгы бу сезлэр инди нечэ дэ муасир сэслэнир. Ермэни ганичэн-лэрин Азэрба)чан халгы-нын башына кэтирди)и му-сибэтлэр. хусусилэ Малы-бэ)ли вэ Хочалы фачиэси Ьэр Иансы Кэрбэла фачиэ-синдэн дэ дэрин, дэЬшэтли-дир. Азачыг вичданы, наму-су. ypajH олан hap кэс бу кэндлэрдэ кунаЬсыз кер-пэлэрин, гочаларын, га-дынларын, хэстэлэрин башына ачылан вэЬшиликлэ. ри, )ыртычылыглары ке-рэндэ, ешидэндэ дамарла-рында ган донур. бела гэд-дарларла бир сэманын ал-тында Зашадыгына керэ хэ-чалэт чэкир. Инсан адыны дашыЗан мэхлуг нэ гэдэр гэддар. JbipTbi4bi, амансыз хислэтэ малик олмалыЗмыш ки. бела чинаЗэтлэрэ эл атсын! Бир чох мэтбуат орган-ларымыз, журналистлэри-миз бу мурэккэб шэраитдэ Зенэ дэ ез вэтэнпэрвэрлик борчуну намусла JepHHa j Зетирир, душмэнлэ уз,узэ \даЗанан, Ьаггы тапданан | халгымызын вэтэнпэрвэр-ли]ини, гудротини аз-чох нумаЗиш етдирмэЗэ сэ'З кес-торирлэр. АллаЬ елэмэсин, бирчэ анлыг тэсэввур едэк ки, мэтбуат органларьг, ра. 1 дно сусмушдур. онда керун '¡нечэ бе)ук фэлакэтлэр баш верэр. Ьэгигэтин сэсини, harr деЗэнлэрин ЬаЗгырты-1сыны, инилтисини Зенэ дэ аз-чох журналистика де-)ир. Бизим журналистика бу саат деЗушэн эскэр вэ-зйззэтиндэдир. ЧэбЬэдэ олан факт вэ Ьадисэлэри аз-чох Зенэ дэ эн чох долгун о экс етдирир. Вурушур, flejy-uiyp, Зараланыр, елур вэ je-нэ дэ ез 6oJyK амалындан, — торпагымызын, вэтэни-мизин азадлыгы вэ бутовлу-JY угрунда мубаризэдэн бир аддым да кери дурмур. Вахтилэ бизим бир сыра вэзифэли шэхслэрнмиз журналистика вэ унвдерсите-тин журналистика факул. тэсинэ Kyja сэви^эсиз кадрлар бурахдыгына керэ агыз бузур, Ьэгиги муба-риз журналистлэрин JeTHiu-мэдиЗини иддиа едирдилэр, Амма мэн чэсарэтлэ де]эр-дим ки, бу саат республи. када Ьеч бир жанр журналистика гэдэр чэбЬэлэрэ, халгын hoJaT вэ мэишэти-НЭ, Д0ВЛЭТ ВЭ 43MHjj9T мэ- сэлэлэринэ. мудахилэ етмэк игтидарында деЗилдир. «Вэ-зифэ маршалларынын» мас-касыны, ЬиЗлэкэр HHjJaTHHH эн чох чэсарэтлэ ифша едэн журналистикадыр, жур-налистлэрдир. ЧэбЬэми-зин эн rajHap, тэЬлу-кэли обЗектлэриндэн. одун-аловун ичэрисиндэн халгк-мыза дэгиг мэ’лумат верэн Зенэ дэ журналистикадыр. Сон иллэрин ганлы Ьадисэ-лэри дэ бу дедиклэримизи бир даЬа тэсдиг етди. Салатын Эскэрова Гара-багымыз угрунда или фэда оланлардан де)илдими? О. MHp30jeB, А. МустафаJee, Ф. IlIah6a30B, A. hycejH3a-дэ вэ башгалары эллэри гэ-лэмли-силаЬлы журиалист-лэр деЗилдими? Онлар намус вэ вичданла халг вэ вэтэн Золунда JaHbi6 кулэ дондулэр. Онларын гэЬрэ-манлыг нумунэси бу кун Ja-зыб_3арадан журналистлэри JeHH-jeHH гэлэбэлэрэ сэслэ-]ир вэ бу гудрэтли орду кетдикчэ, Ьэ]атымызын эн rajHap ногтэлэринэ даЬа чэсарэтлэ баш вурур. МэЬз бу журналистлэримизин Ьу-нэри саЗэсиндэ ермэни, рус вэ дунЗа информас^асынын rapa ниЗЗэтлэри тэдричэн пуч олур, Ьэгигэтин сэси даЬа кур eшидилмэjэ баш-лаЗыр. Бутун мэтбуат ор-ганларымызда, радио вэ те-лeвизиJaдa чох сур’этлэ Зеткинлэшэн журналистлэримизин Ьамысынын адыны бурада садаламаг имка-ным Joxflyp. Амма ифтихар-ла де]э билэрэм ки, сон иллэр мэтбуатымызда чох агыллы, ити гэлэмли, чэ-сарэтли журналистлэр je_ тишир. Надежда Исма]ы-лова. МэзаЬир СулеЗманза-дэ, Араз Гурбанов, АллаЬ-верди Эсэдов, ТаЬир Рустэмов, ЗиЗэддин Султанов, Ьамлет Гасымов, ВалеЬ Шыхлы, Мусэллим Ьэсэ-нов, ЭлилэнаЬ BaJpaMOB, ' Елшэн Эл^ев, Телли Эли-jeea, ХудаЗэт Ьэсэнли, Сол-маз Эмирова, Надир Абдул- лajeв, Флора Хэлилзадэ вэ онларча башгалары белэлэ. риндэндир. Онларын эмэл-лэриндэ Ь. Зэрдаби, М. ШаЬтахтлы, Э. ЬусеЗнзадэ. Э. Агаоглу, Э. Фаиг, Мирзэ Чэлил, Н. НэрИманов. М. Э. Рэсулзадэ кими керкэмли публисист вэ журналистлэримизин Ьунэри, геЗрэти ЗашаЗыр. Журналистиканын бу кэнч вэ jeни голу Азэр-бaJчaн ичтимаи фикир та-рихиндэ эн ишыглы jepлэp-дэн бирини тутур. Ду^а м^асына чыхмаг, факт вэ Иадисэлэри исти-исти дejYб-м0hкэмлэтмэк ду^аЗа ]а]маг мэ'насында онларын фэaлиJJэтиндэ гусурлар тап-маг мумкундур. Амма урэк-дэн инанырам ки, бу журналистлэр ^рэтли бабала-рынын эмэллэрини даЬа да зэнкинлэшдирэчэклэр. Мэни нараЬат едэн бир мэсэлэни дэ ге]д етмэк ]е-ринэ душэр: журналистлэримизин бэ'зилэринин. вэзи-фэдэ оланларымызын исэ чохунун Азэрба]чанын иг-лимини, дагыны-дашыны. кэнд вэ шэЬэрлэринин ов-гатыны дэриндэн билмэмэлэ-ри тээссуф догурур. Мэн инанмырам ки, Кэлбэчэрин бир-бириндэн саф булагла-рындан, минерал суларын-дан, Шушанын Иса була-гындан, Нахчыванын JYЗ-лэрлэ минерал мэнбэJиндэн, KэдэбэJ дагларынын, хусусилэ Шыныхын ]ахын-лыгындакы диш ке]нэдэн булагынын cyjyндaн> Ла-чынын, Минкэндин, .Чалба-Jыpын булагларындан су ичэн адамларда вэтэнпэрвэрлик Инсси, тэбиэт-ке-зэллик jaнгыcы зэифлэсин вэ ]а Ьеч олмасын. Торпа' гымын. вэтэнимин бир-бириндэн К0зэл бу надир кушэлэриндэн С03 душэндэ урэ]имин башы K0jнэjиp. СэЬЪэтим имкан версэ га-надланыб о jepлэpин суд чешмэлэриндэн ичиб даЬа да чаванлашар, кумраЬла-шарам. Чунки мэним hэja-тым г о Зерлэрин сэрин бу-лагларынын шырылтысы устундэ кеклэниб. О даг_ лар, о Зерлэр, о булаглар мэним тэкчэ илИам мэн-бэЗим деЗил, руЬум, варлы-гым деЗил, ата-анамдыр, арзумдур. дилэjимдиp. Мэ-нэ елэ кэлир ки, бэдэним-дэки куч, Ьунэр, тэпэр, ИэЗат ешги бир анамын ’будундэн, бир дэ торпагымызын о чешмэлэриндэн су-зулуб кэлмишдир. Чох тээссуф ки; биз нэ эввэллэр, нэ дэ индинин езундэ илаЪи кезэллиЗэ малик дагл ары-мыза, минерал чешмэлэри-мизэ чан Зандыра билми-шик. Инди даглар мэним Заралы Зеримэ двнуб. РэЬмэтлик Зазычымыз Эли ВэлиЗев бир дэфэ мэнэ бела бир эЬвалат данышды: Бир кун Кэлбэчэрин. Ла-чынын дэрдини демэк учун чох зэнкдэн сонра республика башчылыг едэнлэр-дэн биринин Занына кет-дим. Дедим ки, Лачын, Кэлбэчэр кими дагларымыз бизим сэрЬэд галамыздыр. Амма бу Зерлэрин нэ агыллы-башлы Золу вар, нэ дэ абадлыгы. Даг раЗонларын-да ЬэЗат сэвиЗЗэси чох аша. гыдыр. Илдэ нечэ гэрар чыхыр, Ьеч бири дэ Зеринэ Зетирилмир. Ахы бу даг-ларын меИкэмланмэси Ьэм дэ* душмэнэ гаршы е'тибар-лы сипэр чэкмэкдир. Сиз сэлаЬиЗЗэтиниздэн истифа-дэ едиб бу дагларын ба-сылмаз галаЗа чеврилмоси гаЗгнсынз нэ учун галмыр-снныз? Бир аз фикирлэшэндэн сонра Ъэмин адам мэнэ нэ чаваб версэ Захшыдыр: — Дуз деЗирсэн, Эли Тара оглу, валлаЬ Ъэр шеЗ дагылыб кедир. Ьеч кэс о гэрарлары Зеринэ Зетир-мир! Бу сезлэрдэн сонра гэзэ-бими кучлэ богуб дедим: — Эши, биз сэнэ деЗирик, сэн дэ бизэ? Республика-нын башчысы сэнсэн, мэн? Кор-пешман дуруб кэлдим. Бу сезлэрдэ беЗук Иэги-гэт вар. Башчы эфэл олан-да душмэн очагын башына чыхар. Даглары, шэЬэр вэ кэндлэри, 3<>ллаРы басылмаз галаЗа дендэрэн илк нввбэ-дэ агыллы, ишкузар, вэтэн-)торвэр башчы олмалыдыр. Тэк-тук урэЗи Зананлар им-каьсызлыг узундэн сэмэ-рэли бир иш керэ билмэз-лэр. АзэрбаЗчаны АллаЬ баш дан-баша даг л а рл а му-йасирэЗэ алыб. Даг раЗон-лары даИа кучлу-гудрэтли олсаЗды инди Гарабагы ганда уздурэн, адамларына, кэндлэринэ вэЬшичэсинэ диван тутан душмэнин иЗи-тозу да )ох иди. Тэкчэ Кэлбэчэрин ИстисуЗу илэ бу. тун дунЗаны долашмаг олар вэ бу надир суЗун вердиЗи кэлир памбыгдан, нефтдэн, тутундэн артыгдыр. Чох ис-тэрдим ки, вэтэнпэрвэр жур-налистлэримиз белэ диЗар-ларын ичтимаи-сосиал проб-лемлэрини дэриндэн тэЬлилЧаЬанкир ЧАЬАНКИРОВ едиб узэ чыхартсынл&р. Кэлбэчэр дерд илдэн чох-дур ки. душмэн муЬасирэ-синдэдир. Нечэ аЗдыр ишыг JaHMbip, Зардым    едилмир. РаЗонуи башчылары hej ha. paj салырлар, ]енэ дэ чндди бир тэдбир керулмур. Зэннимчэ, журнал нстлэ-3|эимиз сахтакарлыглара rap. шы да harr сэсини учалт-малыдырлар. Чунки Залай. Залтаглыг ев Jbixup. баш кэ-сир. Мэн бизим телевизиЗа-мызда Ьермэтли, нуфузлу алимлэримизин рэЬбэрлэрин унванына* елэ шит, баЗагы тэ'рифлэрини ешитмишэм ки, кеЗнэк.кеЗнэк хэчалэт тэри твкмушэм. Ахы Зал. таглыгын да бир Ьэдди вар. МафиЗанын. Залтаглыгын, рушвэтин, сатгынлыгын... вэтэни Зохдур. Керэсэн елэ бир девр кэлэчэкми бу му-зуру унсурлэрин торпагы-мызда тохуму кэсилсин! Чэнкавэр журналистлэри. миз Ьэр чур мэнфи Иаллара гаршы да амансыз олмалы. дырлар. Халгын. торпагын, вэтэнин талеЗинэ мэс'ул олан адамларын шэхсиЗЗэ. тиндэн асылы олмаЗараг вах-тында мэтбуатда Mahiuap аЗагына чэкмэк кэрэкдир. Ьэгиги журналист нечэ-не-чэ усту зиреЬлэнмиш xaja-нэт вэ севдэлэшмэлэрин ус. туну ачыр, вахтында хал. гы ajara галдырыр. Ьазыр-да халгымыз овхарлы гы-лынч вэзиЗЗэтиндэдир вэ Зурд-Зувасы дагылмыш адам-лара элиндэн кэлэни эсир-кэмир. Бир тэрэфдэн, эс. кэрлэримизэ кемэк, дикэр тэрэфдэн, JY3 минлэрлэ ди-дэркин душмушлэрэ ел Зардымы бу саат Ьэгиги вэ. ‘ тэнпэрвэрлик тэлэб едир. Гарабаг дэрди чохларымы-зын гэддини эЗсэ дэ халгымыз душмэнин алчаг ниЗЗэтини Захшы баша ду. шур. Бутун Зыртычыларын дэ-Jhuim33 бир хислэти вар: ову элдэ едэркэн пэнчэлэ-ри устэ сурунэ-сурунэ рэ-гибини ЗохлаЗыр. Экэр рэ-гиби аддым-аддым керили. Зирсэ даЬа да ширникир вэ фурсэт душэн кими бутун кучу илэ онун устунэ аты-лыр! Ермэни Зыртычылары да бизим рэ!1бэрлэримизи - дишлэринэ чох вурду вэ OH-ларда тэпэр кермэЗэндэ ганымыза Зериклэдилэр! Бе. лэ Ьалларда гэтиЗЗэтсизлик, лагеЗдлик Зыртычыны даЬа да ширниклэндирэ, иштаЬ ландыра билэр. Гулу ХЭЛИЛЛИ. Республиканын мусиги нчтимаиЗЗэтинэ агыр итки уз вермишдир. Керкэмли АзэрбаЗчан бестэкары, бир чох мэшЬур маЬныларын. операларын. кантаталарын вэ ораториЗаларын муэлли. фи, хор дирижору вэ педагог, республиканын халг ар тисти, ССРИ Девлэт мука-фаты лауреаты, профессор ЧаЬанкир Ширкэшт оглу ЧаЬанкиров емрунун 71-чи илиндэ вэфат етмишдир. Ч. ЧаЬанкиров 1921-чи илдэ Бакы да нефтчи фэЬлэ аилэсиндэ анадан олмуш-дур. Театр техникумуну битирдикдэн сонра Бакы орта ихтисас мусиги мэктэ-бинин нэзэриЗЗэ ше’бэсинэ дахил олмуш, сонра тэЬси-лини АзэрбаЗчан Девлэт КонсерваториЗасында давам етдирэрек ону 1951-чи илдэ битирмишдир. Бэстэкарын Зарадычылыг услубунун муэ)3энлэшмэси-нэ онун У. ЬачыбэЗов илэ унсиЗЗэти беЗук тэ'сир кес-тэрмишдир. Ч. ЧаЬанкиров даЬи бэстэкарын син-финдэ АзэрбаЗчан халг му-сигисинин эсасларыны еЗ-рэнмишдир. Бэстэкарын илк беЗук мувэффэгиЗЗэти 1949-чу илэ аиддир. Республиканын кэнч бэстэкарларынын За. радычылыгына бахыш кун. лэоиндэ ифа олунмуш эсэр-лэр арасында онун «Ара-зын о таЗында» вокал-сим-фоник поемасы Зуксэк гиЗ-мэт алмышдыр. 1950-ми илдэ бу эсэр ССРИ Девлэт мукафатына лаЗиг ке-рулмушдур. О вахтдан бэри вокал-симфоник жанр бэстэкарын Зарадычылыгында эсас Зер тутмушдур. Ч. ЧаЬанкиров ров кино вэ театр мусиги-си саЬэсиндэ дэ хе)ли эсэр Зазмышдыр. Онун мусиги-си ■ «Короглу», «Ленилмэз баталЗон», < Да г л ар да деЗуш», «Гатыр Мэммэд» кими филм-лэрин аЗрылмаз тэркиб Ьиссэсидир. Бу эсэрлэр кэнч-лэрэ мэтинлик вэ вэтэнэ мэЬэббэт pyhy ашылаЗыр. Ч. ЧаЬанкиров респуб-ликада тэкчэ бэстэкар кими деЗил, педагог кими    дэ •танынмышдыр. О, AeapÖaJ. чан Девлэт Консерватори--Засынын хор дирижорлугу би^ю!^^зфэапиТзэт хор кафедрасында 40 илДэ» коллективлэринин рэЬбэри артыг муддэтдэ фасилэсиз кими АзэрбаЗчан мусиги-    фэалиЗЗэт кестэрмиш,    бу синдэ бу жанрын эн    фэал    кафедранын ишинэ    сон тэблигатчыларындан    бири    вахтл^адэкГа^ткяоын    1е или О Азэоба]чанда илк мишдир. Сэнэткарын je- дэфэ ♦ ЧаЬаркаЬ* хор    му-    тишдирдиЗи . гамы Зарадараг мугамын меЗстерлэр Ьазырда Азэр- тэкчэ опера вэ симфоник баЗчанын мухтэлиф хор мусигинин деЗил. Ьэм дэ коллективлэриндэ, дикэр хор мусигиси жанрлары- республикаларда чалышыр- нын тэшэккулу учун    эсас    лар. мэнбэ    кими    эЬэмиЗЗэтини    АзэрбаЗчан Бэстэкарлар субут    етмишдир.    Иттифагынын гочаман узв- Бэстэкар    Ч. ЧаЬанкиро- дэриндэн бири олан ЧаЬан- вун парлаг исте'дады мэш- Кир ЧаЬанкиров республи-Ьур «Азад* вэ «Ханэндэ- канын мусиги HHTHMaHjJa-HtiH талеЗи* операларынын хинин ЬэЗатында фэал иш-^арадылмасында да озуну ТИрак едирди. Онун хидмэт-кестэрмнщдир. * Онун беЗук дари Зуксэк гиЗмэтлэндирил-ФузулиЗэ Ьэср етдиЗи сон мишдир. Бэстэкар ики Гыр-операсы тээссуф ки, Зарым- мыг-ы 8мэк БаЗрагы орде-чыг галмышдыр.    ни    вэ уч медал илэ тэлтиф Вокал мусигисинэ    ус-    олунмушдур. тунлук    верэн    Ч.    ЧаЬанки-    Кезэл мусигичи вэ инсан ров бир сыра санбаллы инс- олан ЧаЬанкир ЧаЪанкировун трументал эсэрлэр дэ Ja- нурлу хатирэси гэлбимиздэ ратмышдыр.    Ч.    ЧаЬанки-    даим ЗашаЗачагдыр. АзэрбаЗчан Республикасынын Мэдэннйэт НазирлиЗн, Y ЬачыбэЗов адына АзэрбаЗчан Девлэт Консервато-pwjgcbi, АзэрбаЗчан Бэстэкарлар, кинематографчылар, мусиги хадимлэрн, театр хадимлэри иттифаглары. OxyjyH, К9р9К олар НУРУ КII ШИН И Н И1РАЧИЭТИ Нуру киши емру 6ojy тор-пагла унсиЗЗэтдэ олуб. Экиб-бечэриб, мал-гара сахлаЗыб. тэгаудэ чохдан чыхса да ишсиз даЗана билмир. Гызы Кулафэрин дэ белэ 6ejy3y6. Кечэн ил ата-бала бирлик-дэ 21 мин манатдан чох пул газаныблар. Анлэ , черэЗэ еЬтиЗачыны езу едэЗир, кэнд-JPM тэсэрр\фатындан уЧуз гиЗмэтэ алдыглары тахылы YJYAY6 евэ Зыгыр. Уч инэк-лэри, он гоЗунлары вар, то- Зуг-чучэлэринин cajH-heca-бы Зохдур. Эт. Jar, суд, Jy-мурта учун базара кетмир-лэр. — Амма бизим бу Cajafl кэндиндэ зэЬмэтэ гатлаш-маг истэмэЗэн, кезуну базара дикэнлэр чохдур. — Н. Arajee тээссуфлэ де-Зир. — Бу кунлэрдэ «Дост-луг» гэзетиндэ онлара, ра-Зонумузун бутун кэнд ча-маатына мурачиэт етмишэм. ЬэмЗерлилэрими торпага эЗилмэЗэ. экин-бичиндэн ja-пышмага. мал-гара сахла-мага чагырырам. Кэндли-нин базара меЬтач галма-сы аЗыбдыр. Ьэмишэ кэнд. ли езуну дэ Зедиздириб, шэ-Ьэрлинин дэ суфрэсини бот rojMajbrä. Кэрэк бу эн'энэ-мизэ rajbaar. бу Ja3 агзы Ьэрэмиз бир ишин гулпундан Запышаг. Б. ЭСЭДОВ, «Халг гэзети»инн мухбнрн. ХАЧМАЗ PAJOHY. Г елей силаЬдырса, биз нечэ асиэрик? МуЬарибэ вэзиЗЗэтиндэ олан девлэтлэрин эразисин-дэ информасиЗа ишинин тэшкилинин нэ гэдэр ми. силсиз эЬэмнЗЗэт дашыды-гынын субута еЬтиЗачы Зохдур. Бэшэр тарихиндэ баш вермиш бутун беЗук во кичик муЬарибэлэрин бу саЬэдэ кифаЗэт гэдэр кениш тэчрубэси мевчуддур. Тээссуф ки. респ^ликамыз бу иш дэ дэ дунЗа тэчрубэсин-дэн гат-гат кери галыр вэ бу... езумузэ архадан туш-ланмыш силаЬа чеврилир. Мартын 13-дэ Агдам эт-рафындакы чэбЬэ хэттиндэн даЬа долгун мэ'лумат ал-маг учун деЗуш Зерлэринэ Захын кэндлэрдэ кечэлэ-дик. Ноланы белкэсинин ГалаЗчылар кэндиндэ нечэ кун иди ки, атышма давам едирди. Атэш хэттинин ус-тундэки Моллалар кэндинэ Золландыг. Бу кэнддэн атышма сэслэри нэинки Захшы ешидилир, Ьэтта куллэлэр кечэнин зулмэтини Зарараг башымызын устундэн ке-чирди. КечэЗары кэндин силаЬ. сыз мудафиэчилэри учун мушаЬидэ мэнтэгэсини эвэз едэн дагын Залына галхдыг. ДэрЬал бир нечэ кэнчин эЬатэсинэ душдук. Бакыдан кэлдиЗимизи    ахшамдан ешитмишдилэр. Кэндин чэбЬэ хэттиндэки мевгеЗини бизэ баша салмаг учун он-лардан бири чэнуб-гэрб тэ-рэфэ ишарэЗлэ деди: — О тэрэфдэн, Чинли кэндиндэн архаЗыныг. Му-дафиэмиз меЬкэмдир. Ди кэл. бу бири тэрэфдэн — (экс-истигамэти кестэрир) ГалаЗчылардан никараныг. О рада душмэнин хеЗли гув-вэси топланыб. СэЬэрэ Захын, саат 4-дэ евэ гаЗытдыг. Ики-уч саат Затдыгдан сонра ев ЗиЗэси бизи ojaдыб деди: — Индичэ радио хэбэр верди ки, кэндимиз муЬаси. рэдэдир. ЛубанмаЗын. бэлкэ езунузу Агдама чатдыр|а билдин^з... Бир саатын ичиндэ бутун кэнд бир-биринэ дэЗди. Нэ-hajaT, кешик постларындан алынан дэгиг мэ’луматлар-дан аЗдын олду ки, радио-нун вердиЗи хэбэр лргоу деЗилмиш. Ьэм ГалаЗчылар, Ьэм дэ Чинли кэндлэриндэ атышма давам етсэ дэ, мев-гелэримизи горуЗуб сахлаЗа билмишдик. Кутлэви информасиЗа ва-ситэлэримизин Зарытмаз ишиндэн Агдам шэЬэриндэ вэ онун этрафындакы кэндлэрдэ милли езунумудафиэ дэстэлэринин деЗушчулэри дэ хеЗли килеЗлэндилэр. «Ьеч олмаса ол дугу ну Заз-сынлар,    нэ шиширтсинлэр. нэ дэ азалтсынлар», «радиола, телевизиЗада чэбЬэ хэ-бэрлэринэ гулаг асанда та-мам руЬдан душурук. Елэ гэзетлэрин чохунда да    Ьа- дисэлэрин эсли илэ Ьеч    бир элагэси    олмаЗан Зазылар аз деЗил». «0з Ьаггымызда радиола ешидирик, гэзетдэ oxyjypyr, амма Зазанларын узуну кермурук...» Экэр    ез кутлэви информасиЗа    васитэлэримиз бу вэзиЗЗэтдэдирсэ, онда    ди кэр елкэлэрин журналист-лэриндэн нэ кезлэЗирик? 4 илдир ки, Авропанын, Аме-риканын, бутун дун]анын элеЗЬимизэ Зенэлмиш    ин формасиЗа блокадасындан, ермэнипэрэст мевге тутду-гундан килеЗлэнифик. Гэрибэ мэнтигдир. Санки ади бир Ьэгигэти унудуруг ки, душмэнин эмэллэриндэн шикаЗэтлэнмэк jox, ону Ьэр васитэ илэ мэЬв етмэк кэрэкдир. Дикэр тэрэфдэн, мэтбуа-тымыз сон дерд илдэ аз вэ За чох дэрэчэдэ керчэкли-]э чеврилмиш демократи-]адан нечэ истифадэ едир? Бири дикэринэ Зерли-Зер-сиз Ьучумлар, тэЬгирлэр шэклиндэми? Е’тираф едэк: дунЗанын кутлэви информасиЗа васитэлэриндэн тэкчэ муасир техники тэчЬи-зат чэЬэтдэн Зох, иш усулу-на керэ дэ хеЗли кери галы-рыг. Гарабагда кедэн муЬари-бэ, ермэни тэчавузу мартын эввэллэриндэн керунмэмиш мигЗас алдыгы вахт да АБШ, Инкилтэрэ АлманиЗа., Авс-триЗа, Франса, АвстралиЗа. Исвеч, ИспаниЗа, Португалка. Канада, Исвечрэнин эн ири телерадио ширкэт-лэри, гэзет вэ журналла-рынын нумаЗэндэлэри Бэр-дэдэ гэрар тутараг бурада-кы вэзиЗЗэт барэдэ кундэ дерд дэфэ оператив мэ’лумат верирлэр. Исвечрэнин «ЕУ» телеширкэтинин нума-Зэндэси Лелена ЛегаЗева бил-дирди ки, мартын 7-дэн Бэрдэдэдирлэр. Нормал иш учун онлара Ьэр чур шэраит Зарадылыб. Тээссуфлэнди ки, ермэни Зараглыларын гулдур Ьэрэкэтлэри онлара муЬарибэнин бутун дэЬшэт-лэрини долгун вэ обЗектив ишыгландырмага имкан вер-мир. «Бэс информасиЗа мэнбэЗиниз Ьансылардыр?» суалына исэ чаваб верди ки, эсасэн раЗон рэЬбэрли. Зинэ вэ халг чэбЬэсинэ мурачиэт едирлэр. Амма алынан мэ’луматлар чох вахт ' еЗни олмур. А мери канын «Би-би-си», умумдунЗа телевизиЗа ]ени-ликлэри (ШТЫ) вэ дикэр информаси]а акентликлэри-нин нумаЗэндэлэри дэ тэх-минэн е]ни фикирдэ иди-лэр. Исвечрэнин Умумдун За телевизиЗа Зениликлэри ширкэтинин эмэкдашы Олег Иванов шикаЗэтлэнди ки, индиЗэдэк Хочалы шэЬэри-нин алынмасы вэ тэча-вузун нэтичэлэри барэдэ Ьеч бир тутарлы материал ЬазырлаЗа билмэмишик. Ьа-дисэ Зеринэ кедиб чыхмаг олмур. Керэсэн бутун дунЗанын информасиЗа васитэлэри кезумуз гаршысында олду-гу Ьалда ниЗэ бундан истифадэ едиб эсл Ьэгигэти дун-ЗаЗа чатдыра билмирик? Бэлкэ гэлэмимизин кэсэри, се-зумузун тэпэри Зохдур? Элбэттэ вар. Тээссуф ки, бу саЬэдэ дэ имканлары-мыздан истифадэ едэ билмирик. ИндиЗэдэк АзэрбаЗ-чанда ваЬид информасиЗа мэркэзи Зарадылмамышдыр Республикамыза кэлэн ха ричи елкэ журналистлэри илэ Зарадычылыг элагэлэри-миз Зох дэрэчэсиндэдир. Бир вахтлар — соЗуг му-Ьарибэ иллэриндэ биз жур-налистлэрэ идеоложи чэб-Ьэнин эскэрлэри деЗэрди-лэр. Лакин бу кун мэмлэ-кэтимиздэ эсл ганлы муЬа-рибэ кедир... Вэ сэнкэрдэ-ки журналист ади эскэрдэн Ьеч нэ илэ фэрглэнмир, ДаЬа догрусу, куллэ Ьеч кимэ фэрг гоЗмур. Бурасы вар ки, бэ’зэн журналистин Зе-канэ силаЬынын — гэлэ-минин сэррастлыгы топ атэшинин дэгиглиЗиндэн аз эЬэмиЗЗэтли олмур. Салар АСЛАНОВ, Елшэн ЭЛИ1ЕВ, «Халг гээетн»ннн мухбнр-лэрн. МУЬАРИБЭНИН ИКИ АДДЫМЛЫГЫНДА 03КЭ МУСИБЭТИНЭ ЛАГВД ГАЛАН ОЛМАЗ••• з|с БЭРДЭ. Харичи жур налнстлэр cajjap nejK ра-бнтэси васитэснлэ ншлэЗнр-лэр. Фото Рафяг Салмановундур. Кечэ Бакыда Загыш Jar. ды. Лакин кечэ JaFbiujbi артыг бу торпага гэдэм бас-VI ыш баЬарла уЗушмурду. Тэбиэт елэ бил мисли керунмэмиш Хочалы фачиэси учун ара вермэдэн кез ашы текурду. Гаршымда елдурулмуш вэ вэЬшичэсинэ ишкэнчэ верилмиш га-дынларын, ушагларын, гочаларын фото-шэкиллэрн дурур. Будур. узундэ эбэди АеЗрэт донуб галмыш бала-ча гызчыгаз: «Эмилэр. сиз нэ елэЗирсиниз?...» Диктофону ишэ салмага hej им jox-дур — гыргындан чан гур тармыш адамларьга reJpH-инсани фэрЗады адамын урэ-ини парчалаЗыр... Онла-рын, саг галанларын вэ елэнлэрин Залныз бир ку-наЬы вар — азэрбаЗчанлы олмалары. Бурада баш вермиш Ьа_ дисэлэрин бир зэррэсиндэн дэ хэоэримиз олмадыгыны сеЗлэмэк биз русиЗалылар учун аЗыбдыр. «РусиЗа хал. гы. HHja сусурсан?..* Ьу ше’ри меЬманхана немрэ-синдэ киминсэ Заддан чыха-рыб rojflyry ¿ерли гэзетдэ охудум. Сонра исэ даЬа кэс-кин мулаЬизэлэр охудум вэ ешитдим. АзэрбаЗчан Халг ЧэбЬэсинин лидерлэ-риндэн бири И. Гэмбэров «|Гоншу республиканын би-лаваситэ Русланин кемэ-Зи илэ АзэрбаЗчаиа гаршы мудахилэсиндэн» данышды. Мэн беЗук haj-KyJa сэбэб олмуш вэ бу кун элДЭН-ЭЛэ кэзэн «РусиЗаиыи Загаф-газиЗада JeHH мисси JacH» тэдгигат-мэгалэсинин му-эллифи Ф. Искэндэровла хеЗли мубаЬисэ етдим. Фуад белэ Ьесаб едир ки. «душмэн» АзэрбаЗчан образы» Руси-Занын ЗагафгазиЗада милли мэнафелэринин ЬэЗата ке-чирилмэси схеминэ yJryH кэлир. Бу, «Аг евин» «Зере-ванлы демократлара» вэ «Бакы барбарларына» диф-ференсиал мунасибэти учун чох сэмэрэли пэрдэдир. Бу мевзуда садэ адамларла да, рэсми шэхслэрлэ дэ чох сеЬбэтлэрим олду, лакин е'тираф едим ки, Ьэмлн ше’р мэнэ чох тохунду. Бэлкэ дэ она керэ ки, бу ше’рин му-эллифи «артыг гэлбэн Азэр-ба]чана говушмуш* Зарым милЗонлуг руслардан бири олан Владимир Гомоэовдур. Бэли, PycHjaja Курил адалары чох эзиздир Гарабаг да бизэ бундан учгат эзиздир!.. АзэрбаЗчан халгларынын кенуллу Ьэмрэ’Злик чэмиЗ-Зэти олан «Содру*е^т»°*Да сеЬбэтлэрим дэ елэ бу нараЬат нотла башлады. ЧэмиЗ-Зэтин сэдри — Бакы Девлэт Университетинил досенти В. Зотовла. Азэрбазчан Техники Университетинин досенти А. СоловЗовла. биоло-киЗа елмлэри намизэди Л. Степанова илэ керушуб сеЬ-бэт етдим. Анатоли НиколаЗевич Со-лов]ов деди: — Бу кун биз, республиканын рус эЬалиси РусиЗа рэЬбэрлиЗинин сон дэрэчэ изаЬедилмэз сиЗасэтинин кирову олмушуг. Бу сиЗа-сэт РусиЗа илэ АзэрбаЗчан арасында мунаснбэтлэрин кэскин сурэтдэ соЗумасына апарыр. АзэрбаЗчан эЬали. синэ гаршы террору вэ зор ишлэдилдиЗини нэ учунсэ Москвада кермэк истэмир вэ бунун лаЗигли гиЗмэти-ни вермирлэр. Эксинэ, Даг-лыг Гарабагда баш верэн Ьадисэлэр этрафында информасиЗа блокадасы Зара-дылмышдыр. ИчтимаиЗЗэтэ сэЬв информасиЗа верилир. Христианларла мусэлман. лар арасында анлашыл. мазлыг    меЗдана чыхыр... Бутун бунлар РусиЗаиыи нормал мэнафелэринин элеЗ-Ьинэдир, — Мэсэлэн, «Достлуг вэ тэЬлукэсизлик Ьаггында» Руси]а — Ермонястан му-гавилэсинин имзаланмасыны нечэ баша душмэк олар? — Виктор    Романович Зотов сорушур. — Тамамилэ ан-лашылмаз бир вэзиЗЗэт За-радылмышдыр:    мунагишэ- нин низама салынмасында васитэчи олан РусиЗа еЗни заманда муЬарибэ апаран тэрэфлэрдэн биринин Ьэрби. сиЗаси муттэфиги кими чы. хыш едир. — Бу муНарибэдэ Ьэмчи-нин эзаб чэкэн ермэни хал. гынын унванына Ьеч бир пис сез демэк истэмирик. — Солов]ов давам едир. — СеЬбэт Ьадисэлэрэ гиЗмэт вермэли вэ гэрарлар чы-хармалы олан сиЗасэт-чилэрин мэс’улиЗЗэтиндэн кедир. НэЗэ керэ АзэрбаЗчан сырф мусэлман респуб-ликасы кими тэгдим олунур? Бурада 80-дэн чох миллэ. тин нумаЗэндэлэри эсрлэр-. дан бэри гардашльн' шэраи-тиндэ ЗашаЗырлар. Мэним нэслим аз гала 300 илдир ки, АзэрбаЗчан торпагы илэ баглыдыр. Бизим учун Вэтэнэ чеврилмиш бу торпагын дэркнликлэринэ иш-лэ]эн кеклэрлэ Ьесаблашма-маг олармы? ЬэмсеЬбэтлэрим тез-тез деЗирдилэр:    «данышын. сеЬ- бэт ачын*. Бизим ЬэЗэчан-ларымыздан. агрыларымыз-дан сеЬбэт ачын. Биз АзэрбаЗчан халгы илэ бир Зердэ чэкирик бу агрылары, чунки АзэрбаЗчан вэтэндашлары-Зыг. Озу дэ тэкчэ Ьугуг бэ-рабэрли!инэ керэ Зох. Ьэм дэ Гарабагда Ьэлэ дэ алов-ланмагда давам едэн муЬарибэнин эзаб-эзи31этини бе-лушзурмэкдэ. СеЬбэт ачын ки. русиЗалылара Залвары-рыг ки, Гарабагда ган те-кулмэсинин дэрЬал даЗанды рылмасы угрунда ез сэслэ-рини учалтсынлар. — ГоЗ РусиЗада Ьэгигэти билсинлэр: бурада. бизим республикамызда эсасэн АзэрбаЗчанда ЗашаЗан руслардан ибарэт беЗнэлмилэл дэстэлэр Зарадылыр. Ьэмин дэстэлэр бу торпаг угрунда вурушурлар. БеЗнэлмилэл-чйлэр арасында |араланан-лар да вар... 591 немрэли Ьэрби гос-питал Ьаггында сеЬбэт ачы-ланда бэлли олду ки, «Содружество»* чэмиЗЗэти бу муа-личэ очагыны ЬамилиЗэ ке-туруб. Лери кэлмишкэн де-Зим ки, Хочалыда, Агдамда Заралананларын бир Ьиссэ-си бу гос питал да дыр. «Сод-ружество*нун фэаллары СонЗа Шехитова. Лариса Козлова вэ ЛЗудмила Нико-лаЗева артыг а] Зарымдыр ки. кенуллу вэ тэмэннасыз олараг шэфгзт бачысына чеврилмишлэр. ЧэмиЗЗэт артыг бир нечэ дэфэ Заралы-лара кемэк мэгсэдилэ вэ-саит топламышдыр. Инди гачгынлар учун вэсаит топ-ламага башламышлар. ЛЗудмила Петровна деЗир: — Гадынлар инсан му-сибэтини. инсан агрысыны даЬа дэриндэн ДУЗУРлар. Бу агрыдан Ьенкурурук биз. Догруданмы русиЗалы, ук-раЗналы, белоруслу гадынлар бизим сэсимизи ешит-мирлэр? ^хшы. деЗэк ки, парламент узвлэринин урэк-лэри даша двнуб, онлар «дунЗа мигЗаслы проблем-лэр* Ьэлл едирлэр, бэс гадынлар? Ьэмин парламент узвлэринин вэ назирлэрин гадынлары гоЗ бура кэлсин-лэр. сэсимизи ешитсинлэр, Ьэр шеЗи ез кезлври илэ кврсунлэр. Онда евэ гаЗы-дандан сонра бэлкэ о девлэт ха димлэринкн квзлэриии ача билдилэр. «Содружество» 1990-чы илдэн фэалиЗЗэт кестэрир. Ди кэл. АзэрбаЗчаиа кэл-миш РусиЗа рэсми нумаЗэн-дэлэриндэн Ьеч бири мэс-лэЬэт. изаЬат учун чэмиЗ-Зэтэ мурачиэт етмэмишдир. В. Р. Зотов буну гэтиЗЗэтлэ билдирир. — Ьеч ким мурачиэт ет-мэЗиб бизэ. Бир дэфэ «Ап-рел» чэмиЗЗэтиндэн кэлэн Зазычылара Ьэр шеЗи ачыг-аЗдын данышдыг, сэнэдлэр вердик. Чыхыб кетдилэр, амма Ьеч бир нэтичэси ол-мады. Гарабаг мунагишэси-нин Ьэлл едилмэси ишинэ халг дипломатиЗасыны гош-магын исэ вахты артыг чат-мышзыр. о, чох иш керэ билэр... — Керунур, Зени сиЗа-сэтчилэр халг дипломати]а-сы ЬаЗында деЗиллэр Ьэлэ, — СоловЗов шубЬэ ет-диЗини билдирди. — РусиЗа халг депутатларынын IV гурултаЗында бундан эввэл Бакыда олмуш АзэрбаЗчанда вэ Ермэнистанда вэзиЗ-Зэти еЗрэнмэк узрэ РусиЗа ФедерасиЗасынын Али Со-вети комиссиЗасынын сэдри ФЗодор Щелов-КоведЗа-Зевлэ керушмэЗэ чэЬд ет-дик. О, Бакыда да «Сод-ружество*дан Зан кечмиш-дй. Биз гурултаЗда онун диггэтини езумузэ чэлб ет-мэЗэ зорла имкан тапдыг. Ахыр ки, онунла сеЬбэт едэ билдик. Шелов-КоведЗа-Зев сез верди ки, АзэрбаЗчанда ЗашаЗан русларын фикрини рэЬбэрлиЗэ чат-дырачаг. Лакин онун гурул-таЗдакы чыхышындан аЗ-дын олду ки, бизи баша душмэЗиб во Захуд баша душмэк истэмэЗиб. Лузлэр-лэ, минлэрлэ адамын ганы-нын текулмэсинэ сэбэб олан проблемлэри сиЗасэтчилэр бах, белэчэ гулагардына ву-рурлар... СеЬбэтлэрдэн ©3-рэндим ки, азэрбаЗчанлыла-рын руслара гаршы геЗри-сэмими мунасибэти чох надир Ьалларда баш верир. Озу дэ Залныз мэишэтлэ баг-лы. Лакин денуклуклэ баг-лы сез-сеЬбэт тез-тез ешидилир. Вэ адамлар арасында соЗуглуг меЬи артыг езуну бурузэ верир, бахма-Зараг ки, азэрбаЗчанлылар-ла русларын, аллаЬ елэмэ-миш. кусушмэсинин иечэ беЗук фачиэлэр терэдэ би-лэчэЗини эксэ[ЖЗЗэт дэрк едир. Буна керэ дэ Бакыда кусушмэнин габагыны алмаг учуй Ьэр шеЗ едилир, садэ адамлар — азэрбаЗчан-лылар вэ руслар бир чох тэ’рифли сиЗасэтчилэримиз-дэн мудрик олдутларыны кестэрирлэр. НяколаЗ БЕЛАН, БАКЫ.    _ «Советска]а РоРсяЗа*. 19 март. ;
RealCheck