Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - June 30, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГвЗЕТИ-**- *в ил,н 19,1чи т w кандин TÄfiEJH Улу Таиры Jep узунэ ела бир миллэт вэ халг кэтир-мэЗиб ки, о, Ьамы учун ета-лон са]ылсын вэ онун на-мэрди, хаини, сатгыны, хэ-Занэткары, залымы вэ aaja-гэтсизи олмасын. Амма бэ-mapHjjaT миллэтэ вэ халга hen бир заМан ичиндэки на-хэлэф ввладлара керэ гиЗмэт вермир. Халгы дэЗерлэнди-рэн, миллэтин башыны учал-дан онун гэЬрэман. агыллы. фэдакар. xejHpxah евладла-рыдыр. Тарихин мухтэлиф долаЗларыйда АээрбаЗчан халгынын белэ евладлары шукр ни, аз олма]ыб. XX эсрин халгымыз учуй бу «олум* ja «елум» М8Р^ ласиядв нечэ. вармы вала евладлар?! Бела агыр оир шэрантдэ ахтармышыгмы. тапмышыгмы онлары Т эссуф ки, сон сл-аллардан чох ез-взумузэ мвглубиЛвтлвримиздви доган «кимдир хв)анаткар?» суалы ны веририк. Элбэттэ, оу, бэбснз де]ил. 20 JaHBap_ 20 HoJa6p, Хочалы, Дашал™ фачиэлэри, Кэркича!Ьан, кэран. Нувади Мешали. Га радаглы, HahaJaT, Шуша ила бирликда булав «аЛагын Ьэтта Лачынын иш галы Бир-бирини тэкрарла-J3H бела мэглубиЛэтлар баш-га суал догура да билмэзди. Вэ hap M8F^6Hjj0TflaH COHpd «хэЗанэт», «сатгынл^\КчИин иттиЬамлар халгы ез ичи да душмэн ахтармага, xaja нэткар, сатгын к»а^э* езу- на инамсызлыгына, ачиз лэшмэсинэ, умидсизлик бу рулганына кэтириб чыхар-мышдыр. Амма чох тээсс\ф ки м^убиЗЗэтлэримизинпан- чаг сэбэблэрини, кунаЬкарла-рыны вэ ичимиздэки хв]а-•нэткарлары ахтармага ча-Лышмышыг. Унутмушуг ки, бу мэглубиЗЗэтлэрлэ сон ана-дэк барышмаг истэмэЗэн, 2энк ме]данында душмэнэ халгынын кимлиЗини та ныдан, чэсарэти вэ мэрдлизи илэ душмэнэ амансыз инти-гам кезлэди]ини кестэрэн гэЬрэман евладларымыз да-ha чохдур. Агыр да олса hap мэглубиЛэтдэн сонра он-ларын cajbi гат-гат артыр. Белэ гэЬрэманларымыздан бири — Азарт Ьэлэ Шуша-да таныш олмушдуг. МалыбэЗли вэ Гушчулар кэнди эЬа-лисинин хиласкары ними тэгдим етмишдилэр Аза]ы мэнэ. Елэ орадача фуреэт та-иыб керушдук вэ бу ики кэндин талеЗи илэ „а^лы сеЬбэтимиз олду. Шубгт етмирэм ки, бу ceh6aT тэк-чэ тарихи Ьэгигэтлэрин узэ чыхмасына Jox, Ьэм дэ халга гэЬрэманларыйы танытма-га кемэк едэчэк. APAJbllH: Кэрнмов Аза]. Кн]ев Алн Ьэрбн КэтфнЗЗат Мэктэбняи биифиб. Газа-хыстанын паЗтахтындакы Ьэрбн Ьнссэлэрнн бнрнндэ кэшфн]]ат ротасынын коман-дири олуб. 1986-чы нлдэ рус командирлэрнннн рэЬбэрлн-Зн нлэ Алма-Атадакы нгтн-шашларын Jатырылмасында нштярак едно. Ил Зарым кэш-фнЗЗат ротасынын команднри кнмн Эфганыстанда хндмэт едиб. Фэрганэ вэ Ош Ьадн-сэл эрнннн шаЬнднднр. Ба-кыда 20 JaHBap фачнэси ба-рэдэ хэбэр алан кнмн рапорт [азыб:    «Миллэтнни гыран ордуда хндмэт етмэ1и эзумэ тэЬгнр саЗырам...* Орду сы-раларындан чыхыб догма Вэ-тэнннэ га]ыдыб. Вадндеш-лэринэ ]ахын олсун де]э Шуша PajoH Дахнлн Ишдэр Шэ -бэснндэ взвод команднрн нш-лэ]нб. I. МуИасирэ — Дерд ил иди ки, кэнд-лэримиз hap тэрэфдэн Хан-кэнди шэЬэри, дашкэнди, Дагдаган, Ьаров, Пирэмэки, Ьэсэнабад кэндлэринин эЬа-тэсиндэ дуруш кэтирнрди, — деЗг АзаЗ сеЬбэтэ башлады. — 0тэн ил декабр aJbiHbiH согларынадэк Малыбэ]лини ми лис ишчилэри, ов туфэнк-лэрн илэ силапланмыш кэнд чамааты, милли мудафив ба-галЗонунун бир груп эскэри горуЗурду. Декабрын сонуна Захын ермэнилэрин Ьучумла-ры даЬа мунтэзэм шэкил ал-ды. ДоЗушлэр шиддэтлэнир-дк. Елэ бу вахт, декабрын 28-дэ сабиг мудафиэ назири Тачэддин MehflHjee Милли Орду эскэрлэринин кэндлэр-дэн чыхыб Бакы]а raJbiTMa-ларыны эмр етди. Мэн кэнд советинин сэдриндэн дэ, шэхсэн Тачэддин MehflHje-вин езундэн дэ хаЗшш етдим ки, hen олмаса сила!1лары би-зэ вериб кетсинлэр. Бу барэ-дэ рэсми кестэриш верилмэ-сэ дэ вэзиЗЗэти баша душэн эскэрлэрин бир чоху сила!1Ы кэнддэ го]уб чыхды. Бундан эввэл дэ Милли Орду эскэрлэринДЭН К9НДД9Н чыханлар олмушду. Икиси ХочалыЗа кетмишди, езлэри илэ си мин патрон да апар-мышдылар... Нэинки техника, Ьеч бир литр Заначагымыз да галма-мышды кн. тонгала од салаг. Мйлли Орду эскэрлэриндэн галан 33 автомат, 1 пулем]от вэ езумун Шушадан кэтир-диЗим оир гумбараатанла кэндлэри мудафиэ едирдик. Декабрын 28-дэ эскэрлэри-миз буралары тэрк едэндэн сонра кэндлэрин мудафиэси бизим узэрикшзэ душду. 1992-чи ил февралын 6-на гэдэр вэзиЗЗэт чох агыр олмаса да деЗушлэр кедирди. Элимнздэ о лай Ьэрбн сурса-ты (Зухарыда костэрдиЗим силаЬлары) бир Jepa топла-Зрб сэнкэрлэр дузэлтмнш. постлар гурмуш, душмэнин нечэ-нечэ пэмлэсинн дэф етмишдик. ВэзнЗЗэт кетднкчэ чэтин-лэширди. Патрон тукэнир, ачлыг вэ хэстэлик башланыр-ды. Ьеч Зсрдэн кемэк Зох иди. санки - ЬараЗымызы ешитмирдилэр. Амма де-Зушчулэр вэ кэнд чамааты мвЬкэм даЗанмышдылар. Февралын 6-на кечэн ке-чэ ермэнилэрин кучлу Ьучу-му башлады. Гачгынлар учун тикилмиш ]ени мэнтэ-гэни элэ кечирдилэр. Мэн-тэгэ саат 2-дэн 5-э гэдэр он-ларын элиндэ галды. Мэн МалыбэЗли]э кэлэн кундэн милис ишчилэри вэ бутун силаЬлы вэтэндашлар ара-сында Иэрби интизам Зарада билмишдим. Бу да езуну деЗушдэ кестэрирди. Ахшам саат 21-дэн кечэ 2-]эдэк ер-мэнилэри Зени Заша]ыш мэн-тэгэмиздэн кери отуртмага наил олдуг. Гуввэлэр нисбэ-ти онларын хеЗринэ олса да т rJì устунлуЗу мувэггэти элэ ала билдик. Амма бир Зандан cojyr, дикэр тэрэфдэн ачлыг вэ умидсизлик чамааты тагэтдэн салырды. Февралын 7-дэ Зени кучлу hynyM башлады. Ики кун-ики кечэ кэндлэри кучлу атэш алтында сахладылар. Леиэ Ьеч нэ]э наил ола бил-мэдилэр. А]ын 9-да Дагда- гыдыб сахлаЗа билдим. Кэнди сахламаг исэ артэ» мум-кун деЗилди. Оку да деЗим ки. ермэнилэр тэрэфдэ ву-рушан рус эскэрлэринин ара-сын да зэнчилэр дэ варды. — Буну керэн сэнми ол-дун? — деЗэ марагланырам. — Елэ олду ки, гызгын деЗуш эснасында Зекэ бир дашын архасындаи чыхды-гым вахт бу бэдЬе]бэт зэн-чилэрин бири илэ уз-узэ кэл-дим. О мэни габаглаЗыб атэш ачды. ЭЗнимдэ зиреЬ-ли чанлыг варды. Арамыз-да 35—40 метр мэсафэ олар-ды. Ьэриф мэним Зыхылма-дыгымы керуб даЗанды. Да-Ьа фурсэти элдэн вермэдим. Ачдыгым атэшдэн сонра мэнэ тэрэф уч-дерд аддым сэн-тирлэ]иб Зерэ сэрилди. Кэнддэн чыхмаг лазым иди. Иткилэримиз артыр-ды. ^знэми, эмиоглуму, гар-дашым оглуну да бу деЗуш-лэрдэ итирдим. ДэрэЗэ, ча-маатын Занына ендим. Аг-саггаллары мэслэЬэтэ Зыг-дым. КэшфиЗЗат групум хэбэр кэтирди ки, хочалылы-лар бизи кезлэЗирлэр. ^нэ дэ Хочалы илэ элагэЗэ ки-риб бизэ тэрэф ирэлилэмэ-лэрини хаЬиш етдим. Ермэнилэр бу дэфэ дэ бизи рат-сиЗа илэ ешидирдилэр. Ар-тыг там архаЗын идилэр ки, биз Хочалы истигамэтиндэ лар. Бэлкэ а раларындан бир инсафлысы чыхыб раэылыга кэлди. Ленидэн    эскэрлэри кендэрдим ки, онларын аг-саггалыны бизимлэ даны-шыга чагырсынлар. Ьеч биз-дэя 20 —30 метр араланма-мыш эскэрлэрин учуну дэ Зерэ сэрдилэр.    ВаЗ-шивэн эршэ дирэнди. Аглашанла-рын фэрЗады аз гала адамы дэли едирди. БиртэЬэр езу-му топла]ыб Ьамыны сакит- ли]э чагырдым. Елэ бир мэ-гам иди ки, Ьамы мэндэи ни-чат кезлэЗир, хилас Золу со-рушурду. 01 ДИ1 рэЗ гоЗдан сонра эмэлиЗЗат планы гурду м. Галхыб силаЬлы-лары башыма топладым. Беш нэфэрэ саг, 20 нэфэ-рэ исэ сол чинаЬдан хэлвэт-чэ ермэнилэрин архасына кечмэ]и тапшырдым. Онлар ишэ башладылар. Озум^эк, эл пулемЗоту илэ ермэниЯэр-лэ гаршы-гаршыЗа деЗушэ кирдим. Балача бир оглан исэ пулем]отумун 4 сандыг-ларына патрон долдурурду. ПулемЗотун арамсыз атэши онлары этрафдакылардан аЗырмышды. Арха]ын идим ки, бизим маневримиздэн хэ-бэрсиздилэр. 40-а Захын ер- дадаи, гэ- ган; Пирэмэки вэ Ханкэнди-дэн Ьучума кечдилэр. Эсл мэрдлик нумунэси кестэрэн мудафиэчилэр онлары бу дэфэ дэ кери отуртду-лар. ВэзиЗЗэт исэ *1эр ан мурэккэблэширди. Шушадан кемэк уммурдум, чунки орда да вэзиЗЗэт чох агыр иди. ВертолЗот ]ох, Зол-лар баглы. Шушадан кемэк кезлзмэк дузкун олмазды. Биз кемэЗн Агд! раркаьдан кезлэ]нрдик. СеЬбэтин бу Зериидэ Шуша раЗон ичра ЬакймиЗЗэти-нин башчысы Мэнсур Мэм-мэдов билдирди ки, «ахы февралын 10-да сизэ вертол-Зотла ун кисэлэринин ичнн-дэ сурсат кендэрмчшдик». Аза] деди: — ,1ох, о кемэк бизэ чат-маЗыб. Пилотлар Зуку сэЬ-вэн Агдамын Эфэтли кэн-динэ бошалтмышдылар. Нэ исэ. Бутун бу вахт эрзиндэ чамааты кэндин гэдим мэс-чидинэ Зыгмышдыг. Февралын 10-да чох кетур-гоЗдан сонра кердум ки, кэнди сахламаг артыг мумкун де]ил. Патронумуз тукэнир, иткилэримиз исэ артырды. КэркичаЬанда, Мешэлидэ, Сырхавэнддэ, Гарадаглыда ермэнилэрин де]уш тактика-сына артыг бэлэд олмушду м. Онлар адэтэн 5—6 кун атышыр, сонра кучлу артиллери]а атэши ачыб субЬ тездэн Ьучума кечирдилэр. Ьэлэ февралын илк кунлэ-риндэ еЬти]ат <учун ики ]е-шик автомат патрону сахла-мышдыг. МуЬасирэдэн чы-ханда бу тэдбир кемэЗимэ чатды. А]ын 10-да чамааты Гушчуларла МалыбэЗли кэндлэри арасындакы Гулудэрэ-синэ Зыгдыг. Билирдим ки, бу мевге ермэнилэрин Ъеч аглына да кэлмэ]эчэк. МуЬа-снрэдэн чыхмаг учун Ики Золу муз варды. Биринчиси Хочалы, нкннчиси Агдамын Аб-дал-Кулаблы кэндинэ апаран Зол. Ьамы гуртулуш Золуну бешчэ километрлик Хочалы Золунда керурду. Чунки Ку-лаблы]а кедэн 35 километр-лик Зол даглардан, гарлы ашырымлардан кечирди. Ьэм дэ Золда ермэни кэндлэри, Иэрби постлар вар иди. Сон Ьучума гэдэр Ьамы елэ би-лирди ки, ХочалыЗа кедэчэ-Зик. Февралын 11-дэ субЬ тездэн 366-чы алаЗын Ьэрбн техникасынын мушаЗиэти илэ 'ермэнилэр вэ рус оскэрлэри дерд тэрэфдэн кэядэ кучлу Ьучума кечдилэр. Мэн рат-сиЗа илэ ХочалыЗа хэбэр вер-дим ки, бизим габагымыза чыхыб душмэни ЗаЗындыр-сынлар. Амма билирдим ки, ермэнилэр буну ешидир. Онлар чохдан бу Золда пусгу гурмушдулар. Ьучумун. хусусилэ дэ зи-реЬли техниканын гаршысы-ны алмаг артыг мумкун деЗилди. Бир гумбараатана бир деЗуш мэрмиси галмышды. Бу, Шушадан езумлэ кэ-тирдиЗям 8 мэрмяиин сонун-чусу иди. Ьэмин мэрми ^ЛЭ бир ПДМ-нн тыртылынк да- ирэлилэЗэчэЗик. Она керэ дэ МаЬмудлу вэ Хочалы арасындакы постлары меЬкэм-лэндирирдилэр. Агдамын Кулаблы кэндинэ истигамэт кетурдук. За-рафат деЗил, . кэидлэрдэ — МалыбэЗли вэ Гушчуларда уч миндэн чох эЬали варды. Кэнд агсаггаллары мэнимлэ разылашмаЗыб мубаЬисэ ет-дилэр. Онлар тэЬлукэни нэ-зэрэ алмыр, ХочалыЗа ирэ-лилэмэк истэЗирдилэр. Мэн исэ гэти билдирдим вэ эмр етдим ки, Кулаблы истигамэтиндэ ирэлилэЗэчэЗик. Белэ дэ олду. Бутун мэс’улиЗ-Зэти ез узэримэ кетурдум. Лол исэ дэЬшэтли иди. Диз-дэн Зухары гар, 60 дэрэчэ меЗлли Joxyiu, raja вэ чыл-паг мешэ... 2. Кулаблы ja кедирик Мешэ илэ ирэлилэмэЗэ баш л адыг. Кэлиб елэ 3eP® чыхдыг ки, сол тэрэфимиз Шушанын сэрт сылдырым гаЗалары, саг тэрэф исэ аран, дуээнлнк вэ ермэни кэндлэри иди. Башымызын устундэ 200 метр гэлбидэ гаЗанын 6а-шыида ермэни посту дурур-ду. Кэнд эЬалиси бу мешэ-нин ичиндэ ачыг-аЗдын ha-дэф иди. Арвад-ушагын аг-лашмасы адамы дэЬшэтэ кэ-тирирди. Ьаров деЗилэн кэнддэ ермэнилэр габагымызы кэсмишдилэр. Ьэлэ биз кэнддэ оланда Ханкэндидэки -366-чы алаЗын 11 эскэри гачыб бизэ сыгынмышды. Онлара hap чур гуллуг кестэрирдик ки, кери гаЗытмасынлар. Белэ олсаЗды бутун сирлэримиз, мэ’луматларымыз ермэнилэрин элинэ кечэчэкди. Амма саг олсунлар, Занымыздан Ьеч Зара тэрпэнмэднлэр, Ьэтта муЬасирэдэн чыхаида кэнд чамаатына арха олду лар. Ьарова гэдэр Ьеч вахт, Ьеч бир душмэнин габагында мнннэтчи олмамышдым. Амма чамааты гуртармаг учун башга Золум галмырды. Рус эскэрлэринин битэрэф олду-гуйу иэзэрэ алыб онлардан икисини данышыга кендэрдим. Шэртимиз белэ иди ки, онсуз да кэнди алыблар. Ьеч олмаса арвад-ушага, гочала-ра Зол версинлэр. Чунки башга Зол jox иди. Дар бир чыгырла уч мннэдэк адам кечмэли иди. Эскэрлэр кери гаЗьггдылар. Ермэнилэр тэлэб етмишдилэр ки, кишилэр эЬалидэн аЗры-лыб силаЬы Зерэ гоЗсуилар, сонра гадынлар вэ ушаглар кечиб кетсинлэр. Ермэнинин вэ'динэ ннанмаг эЬалини би-лэ-билэ гыргына вермэк вэ кнрова чевирмэк иди. Jena ураЗим таб кэтирмэ-дн, душуняум ки, бу хендлэр узуи иллэр гояшу олуб- мэни илэ атышыб башлары-ны гатмышдым. Бир дэ ону кердум ни, атэш сэслэри га-рышыг чахнашмадан сонра кэсилди. ЭмэлиЗЗат угурла кечмишди. Ушаглар гышгы-рыб ирэлилэмэЗимизэ кестэриш вердилэр. 20-дэн артыг ермэни гулдурунун ме-Зиди деЗуш мевгелэриндэ галмышды. Галаны исэ гачыб арадан чыха билмишди. Бизим ушаглар бу деЗушу иткн-сиз кечирдилэр. Бурда лэнкимэЗиб Золуму-за давам етдик. Бир гэдэр араланандан сонра гуввэ топ-лаЗан ермэнилэр бизи арха-дан атэшэ тутдулар. ЗТР-дэн ачылан атэшлэрдэн иткилэримиз олду. Амма ме-Зидлэри кетурмэЗэ имкан Зох иди. 19—20 Зашлы пэЬлэван чуссэли бир оглана куллэ ар-хадан дэЗиб мэ’дэсиндэн чыхмышды. Атасы да Заны илэ кедирди. Ата нэ едэчэЗи-ни билмирди. Огул гана бэ-лэнмишди. Ону апармаг геЗ-ри-мумкун иди. Саг-галача-гына да умид азды. Агрыдан зарыЗан огул ганрылыб ата-сыны чагырды: «Ата, мэни езун вур, ермэни вэЬшилэри-нин зулмунэ сахлама». Дог-рудан да ермэнилэр итлэ га-рабагара архамызча кэли^ дилэр. Ата гошалулэни алыб оглунун урэЗинэ тушлады. Невбэ илэ тэтиклэрин икисини дэ чэкди. Куллэ ачылма-ды. Киши мэнэ тэрэф ден-ду: «Керурсэн, АзаЗ, туфэнк ачылмады, ахы оглумдур...» Ата сон вээифэсини кичик* чаплы тэклулэ илэ тамамла-ды. АРАДЫШ: Бу, эфсанэ деЗил. Сонралар Бакыда малы-бэЗдидэрдэи сорушдуи. На-мэрд душмэнин архадаи вур-дуру орланыи ады Елшэи ФэрЬадов олуб. ШэЬяд ба-ласыяы душмэн зулмунэ гоЗ-мамаг учуй онун сон арзу-суну (экэр буну бела 3 азиат кунаЬ де]илсэ) ]ерниэ Зетжрэн ата исэ синэсидаглы Барат киплджр. Чамааты дерд тэрэфдэн силаЬлы деЗушчулэримиз мушаЗиэт едирди. Биздэй хеЗли габагда ратсиЗа илэ уч нэфэрдэн ибарэт кэшфиЗЗат-чы груп сахламышдым. Онлар ЗолбоЗу бир тэЬлукэ керэн кими дэрпал мэнимлэ элагэЗэ кирирдилэр. Онлардан архада беш-алты нэфэр-лик элиавтоматлы дэстэ кедирди. Сонра исэ гочалар, гадынлар вэ ушаглар... Ьэлэ Гулудэрэсиндэ белэ бир шэрт гоЗмушдуг ки, элэ кечмэк тэЬлукэси олса гадынлары дэрЬал куллэлэ-сннлэр. Гардаш бачыны. ата гызыны, киши арвадыны. кэлин ЗиЗэси кэлинини. Нэ гэдэр фачиэля олса да гадынлар езлэри бизим бу тэ-рарымызла разылашмышды-лар. Имкан тапыб езлэри яла пал-палтар кетурэн гадынла-ра мешэдэ амр етдим кя, он* лары атыб эвэзинда патрон кетурсундар. Чунки бу ша-раитдэ анчаг силаЬ кемаЗа чатырды. Hahajar, кэлиб ермэнилэр jamajak Кэтик вэ ДэЬразлы квндлэринэ чыхдыг. Лоду муз бу ики кэндин арасындан кечирди. Орада Зерлэшэн силаЬлы дасталара ермэнилэр ратсиЗа нлэ ма* лыбэЗлидэн хабар чатдыр-мышдылар ки, бизим габа- гымызы кассинлар. Каш-фиЗЗат трупу хабар хэтирдя ки. онлар деЗушэ там Ьазыр вэзиЗЗэтдэ Золу кэсиб бизи кезлаЗирлар. ДеЗуша кир-мэкдэн башга чарамиз Зох иди. Ьучума кечиб бир каэ гыр* пымыида онлары пэрэн-пэ-рэн салдыг. Канди алыб, чамааты саг-саламат бура дан да кечиртдик. Ермэнилэрдан гьфыл&ны гырылды, галаны гачыб арадан чыхды. Лол да бир гадына куллэ дэЗди, ела орадача кечинди. Бир даЬ-шэтли Ьадисэни иса емрум боЗу унуда билмаЗачэм. Кэлинлэрдэн бири ушагы-ны эмиздирмэк учун агачыи дибине чэкнлмишди. Намэрд-лэр архадаи неча атэш ач-дыларса, куллэ Калинин кура] кн дон дэ]иб керпэнин ку-рэЗиндэн чыхды. пэр икиси орадача кечинди. Гачгын олмуш, соярадан Малыбэ]лиЗэ пэнаЬ катирмиш милис ишчисн Назим Худа-верди]евло Ьамыдан архада кедирдик. Бирден Захынлыг-даны колларын бирннден чага агламасыны ешитдик. Ана-лардан Ьансыса Зорулуб элдэн душдуЗундэн, хилас ола-чагына умидини итирдиЗин-дэн 6—7 а]лыг керпэсини бэлэкдэчэ колун дибинэ го-]уб кетмишди. Назим ушаты белинэ баг лады. Сонра ермэнилэр Заша]ан Агбулага кэлиб чыхдыг. Гар-шымыздакы кэнддэ 25—30 ев оларды. Ушаглар о гэдэр гэзэбли идилэр ки, мэни дэ кэнди доланыо кечмэк иста-Зимдэн дендэрдилар. Канди алыб дагытмаг. бурадакы гулдурлары гырыб агрыла-ыны со]утмаг истэЗирдилэр. езлэнилмэз Ьучумла кэнди элэ кечнрдик. Деме биэим Ьучумумузу кезлэмирлэр-миш. Гуввэлэри да. силап-лары да аз имиш. АллаЬ шаЬид иди ки, Ма-лыбэ]линии, Гушчуларын му-дафиэсиндэ икидлэримиз нечэ вурушурдулар. Амма не]-лэЗэсэн ки, миллати АллаЬын умидинэ го]мушдулар. Бе-лэчэ бутун бу азаблы Золу да онларын чэсурлугу, мэрд-лнЗи, мэтанэти саЗэсиндэ *сеч-мишик. Ревшэн АллаЬверди-Зев, Фазил АллаЬвердиЗев, ИбраЬим ГулиЗев, Е’тибар Дэмиров, МэЬиЗэддин ва Ревшэн Эмираслановлар, Закир ТеЗмуров, ЬядаЗэт пусеЗиов, Назим ХудавердиЗев, Нариман БаЗрамов. Улфэт Шири-иов... Бунлар милис ишчилэри иди. Болу, Ариф Кэри-мовлар кими мэрдлэр исэ Зерли ©зунумудафиэ дэстэ-лэринин деЗушчулэри идилэр. Гушчулар кэндинин игтисадчысы Элевсэт Чафа-ров иса сон канди аланда аЗагындан Заралаиды. Р1 к 3. Хилас Ахырынчы ермэни кэндини аландан сонра кетмэЗэ тагэ-тимиз галмады. Амма уми-димизи итирмирдик. Кэлиб невбэти бир кэндин устунэ чыхдыг. Бизэ тэрэф бир-нки куллэ атдыЛар. ДэрЬал Зерэ узанмагы эмр елэдим. Дуз Зарым саат атышдыг. Бир дэ кэшфйЗЗатчылар хэбэр кэ-тирдилэр ки. гаршыдакы деЗуш мевгелэриндэн АзэрбаЗ-чан дилиндэ командалар ве-рилир. Ьеч демэ Кулаблыдакы мудафиэ постларына кэлиб чыхмышыг. Атэши даЗаи-дырыб элагэЗэ кирдик. Ва-3Hjj9TH аЗдынлашдырыб ним олдугумузу билдирдик. Милли эскэрлэримиз дэрЬал ке-мэЗэ кэлиб чамааты кэядэ апармата башладылар. Бах белэчэ МалыбэЗлидэн, Гуш-чулардаи башлаЗыб нечэ га-ты душмэн сэнкэриндэн кечэн Зол нэ гэдэр эзаблы олса да чамаатын хилас, нячат Золу олду. Дуздур, гурбан-ларымыз да аз олмады. Амма миллэти Хочалыдан ав-вэл баш вера билэчак фачи-эдэн хилас етдик. Aaajan сйбиш Шуиада лента апшшдым. Оида Шуша деЗушур, мудафиэ елу-яурду. Бир Ьэрбчи кип прогнозуиу, иэтичаиии мча олачатыиы сорушдуи. ГМ, анчаг даряж бир «harr бкзимлэдмрсэ, дэ бязям олачаг, ^ Ьэм Зохдур» — дади. Шуманы итнрднк, амма «иуи еоа-лэрнхэ жшмымы бмр ай да узмурам. Чукхи «галвба би-зим олачаг» д|]га таи AaaJ деЗжд. И иди асиар иалтары кеЗпшяш Ьацсы деЗушчуму-аа бела суал «тсэи сомста »»в—im ячЬиди оларсии. fiy ■es пдабвп п’вв цпн »■ ■»« B>puspi«ppqi. Илгар PYCT8M0B, «Халг raset«»— pfit—. 8ЛВНДА. ЧИНКН31 Гарца—н, ■ете’дад- Mjiiataji—    Гараваг чабЬае—а р— «Г-■Y OKfI— t—> Заялары сарсытмышдыр. I РедакснЗамыза    оиуяла бавлм жатярвлвряии, уран сааяаряии билдмрэи ому-' чулб^ав наитубларааыя БДУлуи журналистика факултасииия    талабэси Азар Маммадов Зазыр: «Виз ону илк дэфэ «215 КЛ» студаЗасы тэгдим едир» верил ишиидо кермушдук. Чинкиз ела Ьемяя вахтдаи Захын достумуэа чеврил-мишди. влумундэн бир га. дар эввэл телерадио шир-кэтиндэ сон керушумуз олду.. НиКараи бахышлары варды. Санки фачиэнн га-багчадан Ьисс едирди. Ада-тэн керушлэримнз заманы «Азар. ахы на вар бурада. бизим Зернмиз Гарабагдыр. Кал бирликда кедак ора*. — деЗэн Чинкиз бу дэфэ маним    Гарабата    , кетмак истадиЗими ешитдикдэ кев-рэлиб деди:    «Азар. сая кетмэ Гарабага. кетма». Республикада эн чох та. иынан. Хочалы фачяаснни бутун    дунЗаЗа чатды ран даим нараЬат журналист иди Чинкиз. Буна бахма-Зараг    Ьеч бир вернлишн асанлыгла баша кэлмэзмиш. Неча видеолента индиЗадак истифадасиэ галыб. Амма тээссуф! Балка Ьэмин видео-лентлэр букунэдэк сирли галан дуЗунлэрин ачылмасында. тапа билмэди]имиз хэЗанэт излэринин ашкарланмасын. да бизэ чох кемэк едарди. РуЬун шад олсун. Чинкиз! Сан неча^еча кэнч журналистин кэлэчэк ЬаЗат Золунда бир чыраг и дин. Инди идеала чеврилдин. Эмин ол ки. биз сэния Золуну адына лаЗиг давам ет. дирэчэ]ик». музвин икинчи тэвэллуду ДзэрбаЗчан халг маарифи муэеЗм тамамилэ Зенидэн гу-рулмуш ва онун да ими екс-позисиЗасы елми-тарихн дэ-Зэрлэр узэриндэ тартиб едил-мишдир. Этан чума MyaejHH ачылышы олмушдур. — 53 илэ Захындыр ки. фэалиЗЗат -кестэрнрнк. — деЗэ муэеЗин директору, рес-публякаяыи эмэкдар муэлли-ми ТшЬярэ ЭЬмэдзадэ ма’лу-мат верир. — ЕкспоэисиЗада 2.700-э Захын сэяэд ва фо-тошакял нумаЗяш етдирилнр. МуэеЗин чох занкян фонду вэ кятабханасы вардыр. Бурада 19.532 тарихи санэд. 7.250 дарслнк, програм, методик вэсант топлаямышдыр. Инди муэеЗда эввэл кя екс-позисиЗадан фэргли олараг Азэрба]чан маарифинин тарихи даЬа кеииш ишыгланды-рылмыш, елм хадимлэри, зиЗалыларыи фэалиЗЗэти Ьаг-гында дапа этрафлы мэ лу-мат верилмншдир. МуэеЗин АээрбаЗчан мэ-дэняЗЗэтинин, маарифинин ан гэдим деврлэрини экс ет-дм рэн белмэсиндэ VI—VII эсрлэрин Зазылы абидэлэри — «Авеста», «Орхоч-JeHH-cej», «Култэкяи» Ьаггында мате риал лара кеииш jep ве-рилмишдир Бурада yjryp, ал баи. араб, латын элифба-ларынын тэшэккулундэн свпбэт ачылыр. Исвечин веки паЗтахты Упсала шэЬэри-иин кнтабханасында та-пылмыш бир санэд барэдэ дэ материал вар. Бурада Ис-веч туркологу. профессор Л. ЛуЬансонун Хэтаи девруидэ АзэрбаЗчаи туркчэенндэ латын элифбасы илэ Зазылмыш эсэрлэри ашкар едилмиш-дир. ЕкспоэисиЗада XII — XIV эерлэрдэ АзарбаЗчанын маариф системи барэдэ сэ-нэдлэрэ кеииш jep верилиб. МуэеЗин башга бир белмэсин- дэ XIX эсрин маарифчилэри — Мирза Казым 6oJ, Ьэсэн бэЗ Зэрдаби. Мирза Шэфи ВазеЬ вэ башгалары Ьаггында материаллар .архив сэнэд-лэри нумаЗиш етдирилир. С. 9. Шнрванинин 1869-чу нлдэ Шамахыда/ МэЬэм-мэдтагы Сндгинин 1892-чк нлдэ Ордубадда ачдыгы Je-ня таплн мэктэблэрин фэ* аляЗЗатнядан сеЬбэт ачылыр. Узуи муддэт АДР-ин тарихи сахталашдырылмыш ва кязлэдилмишдир. Инди замая тарихи Ьэгягэтлэря уза чы-хармышдыр. MyaejHH болма-лэриндэн бири да илк демократам девлатямизин ма-арифчнлик саЬэсинда кар-дуЗу ишлэрдэн хабар верир. Илк университетии ташкили, онун муэллимлэрм Ьаггында сэнэдлэр. харичэ тэЬсял ал-мага кендэрилмиш талабала-рин сиЗаЬысы Марат догурур. Бу кун АзэрбаЗчаи дВкы аэсаЗлы халг лара гаЗгы эн умдэ мэсэлэдир. ЕкспозисиЗа-да 1918—20-чи* илларда Ша-рифовун лэзкн вэ 3. ЭЬмэд-задэнин талыш элифбасы илэ бурахдыгы ибтидаи мэктэб дэрсликлэринэ кеииш jep ве-рилиб. Совет деврунэ вид белмэдэ АээрбаЗчан маарифинин кечдиЗи мэрЬэлэлэр тарихи-хроноложи ардычыл-лыгла экс етдирилир. МуэеЗда тэдрис просесини экс етдирэи фотошэкиллэр. надир дэрс вэсамтлари ва ла-вазнматлары. мухтэлиф ил-лэрэ дайр дэрслик вэ прог-рамлар. мэктэблэрдэ иста-фадэ едилэн техники вэсант лэр. шакирдлэрия эмэк дарс-лэриндэ Ьазырладыглары aja-ни вэсант л эр вэ мухтэлиф эл ишлэри — албомлар, макет-лэр. мэктэбдэнкэнар муэсси-сэлэрин фэалиЗЗэтинэ анд сэиэдлэр дэ нумаЗяш етдирилир. В. эзизов. ТЭГАУДЧУЛЭРЭ J АР ДЫМ ЛвНКвРАН («ухбара- мяздэя). Тэгаудчулэрэ сосна л    хндмэт узрэ эрази мэркэзнндэ тез-тез мараг. лы тэдбирлэр кечирилир. Бура А Зашлылара мухтэлиф тэсэрруфат. муэссисэ вэ тэшкилатлар тэрэфиндэн мадди Зардым да кастари-лир. Бе/ук базар мэсчидн-нин ианэ фондундан aj-рылмыш 2700 манат jap. дым мухтэлиф мяллатлэр-дэн олан пенсиЗачылара тэгдим олунмушдур. ХАММАЛ ЧАТЫШМЫР. УШАГЛАР ЧЫЛПАГ ГАЛСЫНЛАР? Орта \атжи гадын вэЬэримиздэкя «Чыртдая» ады илэ таиыяая магааада ушаг иалтарларш    1^ чириб элиидаи тутдугу балача оглмы бир аз да нрэлн чэкди: — Гачгыиларданыг, а| бала! — деди. — АллаЬ баисии евияи Зыхсыи. Нэвэм бмр аз хэстэ кнмндир. Ьа-р да ни. бала даЗмэ-душэр. Дедин балиэ бунун мунасиб бир иалтар ода. эЗ- Сатычы гыз ушата'казучу иазар салыб: ; бавадыр, Вар, амма чох баЬадыр, — деди. - 422 маната! Сонра да алабоааи кодавчэии гадына верди. ДувЗа-ныя njuuB кэрдмшиидэи хэбарсиэ нэаа иэдэкчэиж нэмэ-сяидэи тез алыб еииасяиа сыхды. Jox, кодакчэЗэ иулла-ры чатмады. Нава ва вам fMejBB amевд—м »!«"    «■ ■es 1 — ралв Вавы ib—i ф»брнт»1м.мядмв- Б cyh’h xas яарчадая яалто, чаталар учуй иалтар дзета Ьазырлаямасы yapa ихтисаслашыб. ШаЬнди олдугум аЬвала-ты фабрикин директору Агэ-ли Гасымова данышанда о езу дэ е’тираф етди ки, ушаг палтарларынын ги]мэ-ти чох баЬадыр. Бу сабаб-дэн дэ эн чох муштэри ити-рэилэрдэн бири елэ оу фаб-рикдир. — Ги]мэтлэрин баЬалаш-масы бир Зана, ахы Ьеч ушаг палтарлары тапылмыр, мэк-тэбли формасыны валидеЗн-лар, неча деЗарлар. иундуз чырагла ахтарырлар. Буна нечэ бахырсыныз? — су&щ-на директор тэрэддуд етмэ-дэн чаваб верди: — Хаммал чатышмыр. Билирсннизми сехлэрдэ Зенидэнгурма 3 нл эввэл баша чатдырылыб. Бурада ЛапониЗадан кэтирнл-миш Зуксэк кеЗфиЗЗетлн вэ мэЬсулдарлыгы илэ фэрглэ-нэн аваданлыг гурашдыры-лыб. Фабрикин истеЬсал саЬэси дэ кенншдир. Чэбра-]ыл раЗонунун Лухары Мэр-чанлы кэндиндэ, Гарадаг ра* Зонунун Гызылдаш гэсэбэ-синда филиаллары вар. Кеч-миш Мартунн раЗонунун Га-радаглы ва Хочаванд кэндлэ- Arpuu Щи ряндаки филиаллар исэ ер-мэян тачавузуиун гурбаны олмуш, онларын ишчилэрин-дэн бир нечаси Ьэлак олмуш. биз анчаг такирик. Иши-мизии Ьэчми да бунун-ла атчулур. Хаммал ын 70 фаязини кэнар рес- кионларарасьГэлаталсфин по-    галаилары илэ    пэрэн-пэоэн зулдугу белэ чэтан шэраит-    душмушдур. ДОПУДУР», "_ЭР дэ илк невбэдэ истеЬсалы да-Зандырмамага чалышырыг. 1991 чи нлдэ республмканын тичэээт муэссисэлэринэ 62 мил Зон манатлыг. бу ил ни биринчи рубундэ исэ 42 мнл-Зон манатлыг сэнаЗе мал лары кендэрилмишдир. Отэи уч аЗда фабрик уэ-ра 55.820 мня манатлыг мухтолмф адда маЬсул па- икн лай аЗлыг зырлаидыгымы хусуси геЗд етмэЗиммэи лазым билам директору и. — Бас алая узра на гэдэр иэзэрда тутулмуш-дур суалыка чавабы бу ол-ДУ — На план, гардаш? Плаиаа гуртармышыг. На алырыгса онун да истеЬсалы нлэ мэшгулуг. Вахта ша-кирдлэр учуй мэкгэблм фор-масы. чаталар учуй иалтар дэста ЬазырлаЗырдыг. Ча-маатыи иуду иуидалях ар-зьтмиа к учла чатыр. Ииди кимдир е] оху]аи, caj арты-раи... Вир да вя. ушата на вар, ииди ЗаЗдыр. чылиаг да кэзэ балэр (?1) Баш муЬэндмсмн муааиия Солмаз Мэммэдоаа деди ки. Филиал узрэ ишеиз га-150 нэфэрсонрадан 3 г муавинэтлэ тэ’мии олунмушдур. Фабрик сэр-Ьэд раЗоиларында ЗашаЗан азэрбаЗчанлы бачы-гардаш-ларымыза ез мэЬсулларын-дан да хеЗли тэмэннасыз jap-дым кестэрммшднр. Муэсснсэннн Бакыда. Са-бнрабадда ва Сал]аида фирма матазалары вар. — Вир Ьэфтадир ки, Ба кыдакы санаЗе мал лары jap-маркаларыида Захын дан нш-тнрак едирик — деЗэ А. Га-сымоа элааэ етди: — 10 кун эрзиида 1 милЗон манатлыг мал сатылыб.    Коллектнви мизян Ьеч кммэ борчу jox-дур. Эиеияа. Кеичэ. Агдам, Учар, Ьорадиз тичарэт тэш-кидатлары бизэ хеЗли пуд •дэмэлядирлэр Бунлар да истеЬсадыя Ьачмииэ мэнфи тэ сир едир. Дюсэр проб-демдэримиз да вар. Maca-лая. хаммал ын гиЗмэтн 15 — 20 дэфэ галхыб. амма Ьазыр мэЬсулуя гяЗмэта буиа му-вафмг галдырылмаЗыб. Бэ -ээа ела вэзиЗЗэт Зарвиыр ки. мэ'мулатыи истеЬсалына чэ- килэн хэрчи онун сатышына гоЗулан rHjM9T куч-бма нлэ едэЗир. Белэ олдугу Ьалда фэЬлэнин зэЬмэт Ьаггы ара-да «иткр». Она керэ да мэп-сулун Maja дэЗэринэ чэкилэн хэрчи азалтмаг учун мутэ-хэсеислэримиз даим ахтарыш апарырлар. Экэр иста ара гаты истеЬсал едэчэк Jap-дымчы муэсснсэмиз тезлик-лэ ншэ душеа нэинки езу-музу, бутевлукдэ республи-кадакы бутун тикиш фабоик-лэринин бу материала епти-Зачы хеЗян едэнэчэк. Директор даЬа сонра елек-трик енержиси, су, нэглиЗЗат хэрчлэри учун дэ хеЗли ва-саит аЗрылдыгыны, устэлик тичарэт элавэскнин Ьазыр мэЬсула гоЗулан гиЗмэтдэ ез эксини тапдыгыны билдирди. ДеЗилацлэр догрудур. Анчаг буна Ьеч чур пап* га-зандырмаг олмаз ки, хаммал базасы даЬа чох ез рес-публнкамызда олан, Ьэм дэ чэми 3 ил эввэл Зенидэн гу-рулан муэссисэдэ истеЬса-лын Ьэчми кечэн илин му-вафиг девру нлэ мугаЗисэдэ хеЗли ашагы душмушдур. Устэлик. магазаларда керун* мэЗэн маллар ]ыгылыб га-лыр. Ьазырда анбарларда тэхминэн 4 mk-tJoh 500 мин манатлыг белэ мэЬсул вар. Онун да 3 мил]он манатлы-гы ушаглар учун пал то ва Зарымпалтодур. КеЗфиЗ^ат-сиз мал ними нэ вахтса фабрикин устунэ га]ыда бнлэ-чэк мэЬсулун тале]и дэ реЬ-бэрлн]и нараЬат етмэлидир. СеЬбэт заманы фабрикин башчылары Гызылдаш    га- «сэбасиндэки фнлиалын    вэ 3 немрэлн сехин базалары эсасында мувафиг олараг «Шэфэг» вэ «Азэри» кичик девлэт муэссисэлэринин Ja-радылмасыны эЬалинин халг истеЬлакы малларына тэла-батыны едамак. ишчи гуввэ-синдаи даЬа сэмарали    ва мэгсэдЗенлу **стифадэ    ет- мак учуй муЬум тэдбир ними гиЗматлэндирдилэр. ФаЬ- 1991-чя ajama кими фабрик узра нш-чилэрин орта аЗлыг эмэк Ьаггы 201 манат ядясэ Ьазырда 1.450 маната чатды-рыл мышдыр. Бундам сонра тикишчиларэ куээштли je-мэк эвэзннэ ajia 100 манат пул едэнмлэчэк. фабрикин Ебатчасы. 204 нафэрлик ханасы вар. Бунларыи |сы Захшыдыр, да ha да-гиг десэк. истеЬсалчы учуй Захшыдыр Бас истеЬлакчы. бас. алычы. бэс ушаглар? ЗаЬяд КАЗЫМОВ. «Халг газета» иии иулбири. #* ;