Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - June 25, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ ы и1ун ид Kt ш газ Е.Т К • Ш К Y РУС ТАНКЛАРЫНЫН ГАРШЫСЫНЫ АЛАН МРУЗЕЛСКИ ИМИШ НЭР ЬАЛДА ОНУН шахси ГЭНАЭТИ БЕЛЭДИР Шэрги Авропанын ком. мунист лидерлэринин бир гисми гejбэ чэкилиб, бир гисми исэ эмэллэриндэн пешман олуб тввбэ едибдир. Амма сиЛасэт алэмини зо-рэн тэрк едэн пoлjaк ВоЛтсеЬ .Ларузелски Ленэ эввэлки мэтинлиЛини итирмир вэ та-рихдэки Лерини горумага чэЬд- костэрмэкдэ давам едир. Инди ез кечмишини му-дафиэ eтмэjэ чан атан 68 Лашлы кенерал ЬаЛ-куЛчу тэблигат апарыр. Бу ил онун ики китабы чыхыб. Франсада бурахылмыш ха-тирэлэриндэ езунумудафиэ учун Ьэр шeJдэн Лерли-Ла-таглы бэЬс едэрэк 1981-чи илдэ Ьэрби вэзиЛЛэт тэтбиг етмэк гэрарына кэлмэси вэ «Ьэмрэ’Ллик» Ьэрэкаты-нын Латырылмасынын сэбэб-лэрини анладыр. Китабы чап етмиш нэш-риЛЛатын игамэткаЬында бу Лахынларда вердиЛи муса-Ьибэдэ .Ларузелски зэррэ гэдэр бэдкуман олмадан езуну ислапатчы коммунист, елкэсини вэтэндаш муЬарибэсиндэн, ja да совет ишгалындан хилас етмиш вэ бунунла да демократии дэЛишикликлэрин «хач атасы»на чеврилмиш вэтэн-пэрвэр полЛак кими сэчиЛ-jэлэндиpмишдиp. О кестэрмишдир ки, 1981-чи илдэ гардаш гыргыны тэЬлукэси «башымызын ус. тундэ иди». .Ларузелски геЛд етмиш-дир ки, Ьэрби вэзиjjэт е’лан едилмэси тэкчэ «Ьэмрэ’Лли-jин» деЛушкэн мевге]и илэ баглы дejилди. Ьэм дэ Ьэрби мYдaxилэjэ меЛл едэн Москванын ата билэчэЛи аддымларын гаршысыны ал-маг мэгсэди кудурду. Лакин Ларузелскини Ьеч дэ Ьамы вэтэнин хиласка-ры cajмaг истоми р. Полша-да бэ’зилэри онун Москва-ныи хидмэтчиси олдугуна Ьэлэ дэ эминдир, парламент комиссиЛаларындан бири исэ Ьазырда онун мэЬ-кэмэjэ чэлб едилмэси мэсэ-лэсини музакирэ едир. Ди_ кэр тэрэфдэн исэ отэн ИЛ-ки соргу кестэрди ки, ПОЛ-Лакларын экcэpиJjэтинин фикринчэ, Ьэрби вэзиjjэтин тэтбиги езуну догрултмуш-ДУ- Ьэрби вэзиjjэт е лан едил-диЛи шэраити .. арашдыран парламент комиссиЛасынын рэпбэри Богдан Борусевич .Ларузелски учуй «мэлэк деЛил» десэ дэ, элавэ едиб ки, «онун бизим учун Ьа-дисэлэрин тэЬриф олунмуш мэнзэрэсини Ларатмасы да истисна деЛил». Амма Мих-никлэ Ларузелски арасын. да олмуш вэ мэтни хати-рэлэрин франсыз нэшринэ элавэ кими чап едилмиш узун сеЬбэтдэ Михник ке-нералын дедиклэриндэ Ьэ-гигэт олдугуну е’тираф едэрэк белэ бир нэтичэЛэ кэлир:    «Бу. тарихчилэр, Ла- зычылар. килсэ ваизлэри, мэ'нэвиЛЛат мубаризлэри вэ руЬанилэр . учун мевзудур. мэЬкэмэдэ аЛырд едилмэк учун Лох». Ларузелски Шэрги Авро. пада Ьэмишэ эн муэммалы фигурлардан олуб. Полша аристократларынын Рома католик    тэрбиЛэси алмыш терэмэси олан Ларузелски-лэр аилэсини икинчи дун-Ла муЬарибэси заманы совет Ьаким даирэлэри Сиби-рэ суркун етмишди. Атасы суркундэ вэфат етсэ дэ, кэнч Ларузелски советлэрин тэшкил етдиЛи полЛак орду-сунда хидмэтэ Лолланыб. МуЬарибэдэн сонра исэ ком-мунистлэрин ЬакимиЛЛэти алтында олан полЛак Ьэрби гуввэлэриндэ галыб. Бу гэ-рары о, тэрэддудсуз гэбул едиб. «Биз Лалтанын евлады идик», — о, муттэфиглэрин 4унЛаяы Шэргэ вэ Гэрбэ белмэсини нэзэрдэ тутараг деЛир, — бизимки белэ кэ-тирмишди... Ьэмин айда ики Лол вар иди. Ла кизли фэалиЛЛэтэ кечиб партизан-ларла вурушараг вэтэндаш муЬарибэсини узатмаг вэ онсуз да ара-сыра чан-башла мYhapибэjэ гошулараг мэг-лубиЛЛэтэ уграЛан ©лкэЛэ бе-Лук зэрэр вурмаг, Ла да сис-теми тэкмиллэшдирмэЛэ чэЬд едэрэк онун * чэрчивэсиндэ иш кермэк вэ MYCTэгиллиJин сэрЬэдлэрини максимум ке-нишлэнйирмэк. Ларузелски 1981-чи илин февралында баш назир ол-ду. Ики aJ эввэл исэ — 1980-чи илин декабрында Америка кэшфиJJaты совет гошунларынын Полша сэр-Ьэдлэрнндэ топлашдыгыны геЛд етмишди. Бу да, он-ларын рэ’Линэ керэ, сэрЬэ-ди позмага Ьфырлыг кет-диЛини субут едирди. Сон анда Москва . гошунлары кери чэкди — ола билсин ки, Американын тэзЛигинэ керэ, Ла да куман ки, Варшава мугавилэсинин бэ’зи узвлэринин бу аддымын элеЛ-Ьинэ чыхдыгына керэ Пол-шаЛа гошун jepидилмэди. Ларузелски белэ Ьесаб едир ки, 1981-чи ил эрзин-дэ о, Совет Иттифагы тэрэ-финдэн тезликлэ Ьэрби му. дахилэ олачагы Ьагда бир-бириндэн инандырычы мэ-луматлар, о чумлэдэн, али рэЬбэрликдэн.. <5ирбаша Ьэ-дэлэр : ешидирдиг Бу ба-рэдэ Марек Лаворски вэ Влочимеиг'' Дожински ийэ биркэ Лаздыгы вэ Полшада чапдан чыхмыш «Ьэрби вэзиЛЛэт: нэ учун?» китабында сеЬбэт ачыр. Ларузелски ики совет ке-нералынын мусаЬибэлэрини мисал кэтирир. Кенерал. лар демишдилэр ки, 1981. чи илин декабрында онла-рын Ьиссэлэри ПолшаЛа сохулмаг учун Луксек де-Луш Ьазырлыгы вэзиЛЛэтин-дэ идилэр, Ьэр Ьалда полЛак. лар зэрури тэдбирлэр кер-мэсэЛдилэр, белэ ола би. лэрди. Онун дедиЛинэ керэ, о вахт Полша кэшфиЛ-Латы бу фэрзиЛЛэни тэсдиг едэн эламэтлэр тапмамыш-дыр. 1981-чи ил декабрын 13-нэ кечэн кечэ елкэдэ Ьэрби вэзиЛЛэт тэтбиг едил. ди. О вахтлар БМТ Милли ТэЬлукэсизлик Шурасында совет ишлэри узрэ кечмиш мутэхэссис, Ьарварддан олан тарихчи-профессор Ричард ПаЛпс мэ'лумат вер-мишди ки, 1981-чи илин декабрындан Америка кэш. фиЛЛат пеЛклэри ССРИ вэ Ла Варшава мугавилэсинин дикэр девлэтлэри гошунларынын ЛердэЛишмэсцни геЛдэ алмаЛыб. ПаЛпс деЛир: «Бутун    бунлар    сонрадан езуну тэмизэ чыхармаг чэЬ-дидир. Ларузелски истэЛир ки, адамлар онун вэтэн-пэрвэрлиЛинэ инансын. О, тарихдэки Лерини итирмэк-дэн горхур. Онун дедиклэ-ри Ьеч вахт олмаЛыб». 1989-чу    илдэ    Коммунист ПартиЛасы    ЬакимиЛЛэти «Ьэмрэ’Лликлэ» белмэЛэ вэ гисмэн а;зад сечкилэрин кечирилмэсинэ разылашды. Илк дэфэ иди ки, Шэрги Авропада Коммунист ПартиЛасы бу чур аддым атыр-ды. Бу, коммунизмин — эввэлчэ    Шэрги    Авропада, даЬа сонра ССРИ-нин да-хилиндэ ифласына кэтириб чыхарачаг селэ тэкан вер-ди. 1989-чу илин иЛунунда «Ьэмрэ’Ллик» сечкилэрдэ талиб кэлдикдэн сонра парламент Ларузелскини президент сечди. Лакин о, Ьэмин вэзифэдэн беш иллик муддэтин битмэЛинэ хеЛли галмыш кетмэли олду. Ларузелски президент курсу-суну 1990-чы илдэ «Ьэм-рэ ЛлиЛи» Ларатмыш вэ илк дэфэ халгыи сечдиЛи девлэт башчысы олан Лех Вален-саЛа верди. — Коммунистлэр ез Ьа-кимиЛЛэтлэрини Ьеч олмаса бир гэдэр итирфэклэрин-дэн горхурдулармы? Ларузелски бу суала белэ • чаваб верйр: -«Лох, мэн деЛэрдим ки, биз буна гэлб I раЬатльигЫ' у. илэ кет дик: гув-вэмиз чатмаЛан Луку боЛ-нумуздан атдыг. Елэ бир ан кэлмишди ки, кеЬнэ систе-мин бутун еЬтиЛатлары тукэнмишди». «НЛу-Лорк таЛмс* гэзетин- дэн. Сов.ИКП-нин ПУЛЛАРЫ: РУСИЛА МУСТЭНТИГЛЭРИ РОМАДАН ЛЕНИ СЭНЭДЛЭРЛа ГАЛЫТМЫШЛАР Хатырладаг ки, Сов.ИКП илэ ИталиЛа Коммунист ПартиЛасы арасында малиЛЛэ эмэлиЛЛатлары илэ элагэдар тэЬгигат пара-лел олараг ики елкэдэ — РусиЛада вэ Ита. лиЛада апарылыр. ИЛунун эввэлиндэ Рома прокурору Уго Мудичеадрианын рэЬбэрлик етдиЛи ИталиЛа мутэхэссислэри кучлу му-Ьафизэ алтында бир Ьэфтэ Москвада иш-лэмишлэр. Бундан бир нечэ кун сонра исэ Руси]а прокурорлары РомаЛа Лола душ. мушлэр. Онлар да ИталиЛа паЛтахтында тэгрибэн бир Ьэфтэ галмыш вэ Москвадакы кими онлар да РусиЛа тэЬлукэсизлик хидмэтин-дэн олан муЬафизэчилэриндэн саваЛы 12 ИталиЛа асаЛиш кешикчисинин муЬафизэси алтында ишлэмишлэр. ШэЬэрэ исэ Лалныз зиреЬли машьшларда чыхмышлар. Руси-Ланын баш прокурору В. Степанков Рома-дан гаЛыдандан сонра билдирмишдир ки, дэстэ ез програмыны бутунлуклэ Леринэ Летирмишдир]. Прокурорларла, карабинер-лэрлэ, малиЛЛэ гвардиЛасынын нумаЛэн. дэлэри илэ керушмушук. ИталиЛа мустэн-тиглэринин хаЬиши илэ онлара Сов.ИКП вэ ИКП-нин рэЬбэрлэри арасында гаршы-лыглы мунасибэтлэрэ ишыг салан Лени сэ-нэдлэр вермиш, «Сов.ИКП-нин достлары* олан даЬа бир нечэ фирманын адыны сеЛ-лэмишик. Ьэмин фирмаларын фэалиЛЛэти. нин ганунилиЛи ИталиЛада вэ елэ бизим елкэдэ дэ шубЬэ догурур. Эвэзиндэ италиЛалы ЬэмкарларымыздВн РЕДАКСИДАДАН: Догрудан да, тарих мухтэлиф иллэрдэ мухтэлиф халгларын, девлэтлэрин ЬэЛатында тэхминэн ejHH чур тэкрар олунур. Керэсэн, 1990-чы илдэ БакыЛа гошун Леридилмэси, бу ишдэ кимлэрнн элинин олдугу барэдэ Ьэгнгэтэ охшаЛан сез-сеЬбэтлэр нэ вахт гуртарачаг, Ьэгигэт нэ вахт узэ чыхачаг? Бнзчэ, о кун узагда деЛил. бу елкэ коммунистлэринин бир сыра кечмиш лидерлэринин истинтаг протоколлары-ны алмышыг. Бу тэЬгигат сэнэдлэри ИталиЛа коммунистлэринин Москвадан ал-дыглары пуллары Ьансы мэгсэдлэрлэ хэрч-лэдиклэрини муэЛЛэнлэшдирмэкдэ бизэ ке. мэк едэчэк. «Известила» гэзетинин мухбири В. Сте-панковдан белэ бир суала чаваб вермэсини дэ хаЬиш етмишдир. — Ита^иЛанын кутлэви информасиЛа ва-ситэлэри малиЛЛэ мэсэлэлэри илэ Ланашы, «гырмызы бригадаларла» совет ДТК-сынын элагэлэри мэсэлэсини дэ haJ-кYЛлэ муза, кирэ едирлэр. Бу барэдэ нэ деЛэ билэр-синиз? — Бу бизим тэЬгигат мулаЬизэмиздэн чох журналист фэрзиЛЛэсидир. ИталиЛада кечирилэн мэтбуат конфрансларында мэн-дэн Ьэмишэ сорушурдулар ки, РусиЛада геЛри-легал иш усуллары еЛрэнмиш ИталиЛа коммунистлэринин саЛы вэ сиЛаЬысы сизэ бэллидирсэ онларын ад-фамилиЛаларыны деЛин. "Мэн журналистлэрэ билдирдим ки, бу мэсэлэ апардыгымыз чинаЛэт иши илэ баглы деЛил, биз онунла мэшгул олмуруг. Бу мэсэлэни ИталиЛа мустэнтиглэри еЛрэн. мэлидирлэр. Вэ экэр онлар рэсми сурэт. дэ мурачиэт етсэлэр, биз кемэк кестэрэр, ДТК мэктэблэриндэ тэЬсил аланларын фа-мил;.Лаларыны муэЛЛэнлэшдирэ билэрик. Галаны исэ италЛанларын ез ишидир. КЕНЕРАЛ де ГОЛЛУН ЭЛМЗМАЛАРЫ АЛЫНМЫШДЫР «Известила» гэзетинин мухбири Парис-дэн хэбэр верйр ки, кечмиш баш назир ПЛер Мессмерин рэЬбэрлик етдиЛи Шарл де Голл Институту «Сотби» фирмасынык НЛу-Лоркдакы ауксионунда V республика-нын илк президентинин сэккиз элЛазмасы-ны 65 мин доллара алмышдыр. Бунлар муЬарибэ иллэриндэ «Азад Франса» Ьэ-рэкатына рэЬбэрлик етмиш кенерал де Голлун 1940 — 1942-чи иллэрдэ Би-Би-Си радиостансиЛасы илэ чыхышларынын мэт-нидир. Институт Ьэмин ауксионда индиЛэ-дэк мэ’лум олмаЛан бир ше’р дэ алмышдыр. Бу сэнэдлэрин Бирлэшмиш Штатлара нэ Лолла душмэси мэсэлэси Ьэлэлик гаран-лыгдыр. Белэ бир мулаЬизэ сеЛлэЛирлэр ки, Ьэмин сэнэдлэр вахтилэ кенерал де Голла Лахын оланларын варислэри тэрэ-финдэн океанын о таЛына сатыла билэр. Бир нечэ ил эввэл Ален Делон Парисдэ кечирилэн ауксионда де Голлун 1940-чы ил иЛулун 18-дэ франсызлара мэшЬур му-рачиэтинин элЛазмасыны алмышды. Ьэмин мурачиэтдэ де Голл Ьэмвэтэнлэрини алман ишгалчылары илэ мубаризэЛэ галх-MEFa чагырырды. МэшЬур актЛор ауксионда алдыгы Ьэмин сэнэди Азадлыг Орде-нинэ ЬэднЛЛэ вермишдир. «дердунчу ьАкимилат» чидди диггэт мэрнвзиндэдир ЬАМЫ С8ФвРБвРДНР Билэсувар экинчилэри 20 мин Ьектара Л^^ьтн саЬэдэ тахыл Летишдирмишлэр. МэЬсулу вахтында вэ итки-сиз Лыгмаг учун инди pajo-нун эксэр тэсэрруфатларын-да гызгын иш кедир. Лакин елэ илк кунлэрдэнчэ бир сыра    чэтинликлэр тахыл- чылара мане олур. Техника-нын    гиЛмэтинин чох сур’- этлэ    баЬалашмасы узун- дэн бу ил тахылчылар Лени комбаЛн алмамышлар. Инди чалышырлар кй; сэрэн-чамларында олан техника-дан максимум сэмэрэлн ис_ тифадэ етсинлэр. Бу ишдэ Ь. 3. ТагыЛев адына сов-хозун комбаЛнчылары ну-мунэ    кестэрирлэр. Онлар тэсэрруфатдакы 10 ком-баЛнын Ьамысыны вахтында тэ’мир едэрэк зэмилэрэ чыхармышлар. Елэ бичинэ дэ раЛонда биринчи олараг бу совхозун тахылчылары башламышлар. Илк кунлэр дэмЛэ саЬэ-лэрин тахылы бичилиб. Мэ'-лумдур ки, белэ саЬэлэрин мэЬсулдарлыгы ашагы олур. Лакин Закир Салмановун башчылыг етдиЛи1 коллектив техникадан сэмэрэли истифадэ едэрэк ез Ьэм-карларыны хеЛли устэлэ-мишдир. КомбаЛнчылардан Садатгулу Мэммэдов Ьэр кун 12 — 15 Ьектар саЬэ-нин тахылыны бичир. Летишэн тахылы заЛ ет-мэмэк учун галан аз вахт-дан истифадэ етмэк инди Ьэр кэсин борчудур. Билэ-суварлылар да буну Лахшы баша душурлэр. РаЛонун Нэсими адына, АзэрбаЛчан, Телман адына, «Гэлэбэ» вэ «Туркмэнистан» колхозла-рынын эразилэриндэки кэнд-лэрдэ чалышан муэллим-лэр, тибб ишчилэри, пенси-Лачылар елэ буна керэ ел-ликлэ тахыл Лыгымында иштирак едирлэр. Башга чур ола да билмэз. Ахы чох эзиЛЛэтлэ, чэтин шэраитдэ Летишдирилэн мэЬсулу Луз-лэрлэ. минлэрлэ адам кез-лэЛир. Рафнг ЬЭСЭНОв, «Халг гэзетн»ннн мухбярм. МЭТБУАТ ОХУЧУ УЧУНДУР ДОВЛОТ ОНА БИКАН» ГАЛМАМАЛЫДЫР — Шэддат нуэхим, 6 ш Лахын респубднхажыадан на-нарда яшлэмясяннз. Азэр* баЛчанда поляграфнЛа саЬэ-снндэ Леканэ алнюш респуб- э еэоэб лнкамызддя кетмэсннэ нэ олду? Ахы онсуз да озумуздэ бу саЬэннн мутэ-.хэсснслэрннэ Ьэмишэ ентн- ]ач дуЛулуб. — Мэнэ гаршы бэдхаЬ-лыглар чох олуб. Лакин Ьэр Лердэ демишэм кн. ушагымын хэстэлиЛи илэ баглы Ьэким* лэрин мэслэЬэти илэ Азэр* .ба]чандан узагларда ишлэ-мэЛэ мэчбур олмушам. Ахы башгаларына нечэ деЛэЛдим ки, мэни догма Лурду**да сыхышдырырлар. Нэ исэ иш учун МоскваЛа мурачиэт етдим. О вахт бутун полигра-фиЛа муэссисэлэри Мэркэзэ табе иди. Мэнэ 4 шэЬэр тэк-лиф етдилэр. УлЛановска ра-зылыг вердим. О рада бутун Лениликлэри Ьэвэслэ, мэмну-ниЛЛэтлэ гаршылаЛырлар. Мэн дэ хе]ли иш кердум. Чох Ле* ниликлэр кэтирдим мэтбээЛэ. Ьэр чур гаЛгыма галырды-лар. Институтда да дэрс де-Лирднм. Шукурлэр олсун ки, бу кун республикамызда, догма коллективдэЛэм. Севинирэм ки, билик вэ бачарыгымы халгыма сэрф едэ билэчэ* J9M ГЫСА АРАДЫШ: Ш. Чэфэров Ьэлэ 28-лар мэт-бээснннн сннкографнЛа се. хяндэ шакнрд ншлэЛэркэн рэнклн шэкял учун клише ЬазырлаЛыб. Вт, АзэрбаЛ- МусЫмбмми* «Аа*рба|чаи» н«шри)]«тынын ди-ректору Шаддат ЧвФЭРОВДУР. О, 1*40-чы илда «идам олуб, омок фомк||отию 7-км смнфи бмтнр-дикдак сонра матбаада шаимрд мим башла|ыб. Азарба|чан Падагожм Униаарсктатииин ри^знуат факултасмм. Мосиаа Полиграфи|а Иистигутуму бн-тириб. Полиграфи|а саЬосиидо республикамызда |омаио алимдир, S китабы чыхыб. чан полнграфнЛ&сында Je-нилик иди. Кнтаб нэшрин-- дэ нлк ахын хэттнннн шла салынмасы да Ш. Чэфэ-ровун ады илэ баглыдыр. — Инди о вахтдая нллэр кечиб. Онда гоЛуб кетднЛиниз нэшрнЛЛаты бутовлукдэ кэ-либ нечэ кердунуз? — Чап машынлары кеЬ-нэлиб. Бир чох гургулар да* гылыб, заЛ едилио. Компутер системи лэнк ЬэЛата кечири-лир. Амма бутун бунлара бахмаЛараг, мэтбээнин им-канлары кенишдир. Биз ону муасир тэлэблэрэ уЛгунлаш-дырачагыг. Артыг 24 гэзет компутерлэ Лыгылыр. Ьэф-тэлик гэзетлэрдир. Буну кэ-лэчэкдэ дэ артырмага чалы-шачагыг, там компутерлэш* мэЛэ гэдэр. Билирсиниз, эс-линдэ бутун гэзет, журнал редаксиЛаларынын ез компу-терлэри олмалыдыр, бу, Ьэм учуз баша кэлир. Ьэм дэ бир нечэ чэЬэтдэн элвериш-лидир. Лэгин ки, кэлэчэкдэ белэ дэ олачаг. — Деврумуздэ баш верэн ■чтим&и-сиЛаси дэЛншнкляк-лэр, гиЛмэтлэрин аз гала косяик сур’втлэ V т артянкы нэшрнЛ]атдан да Лан кечэ плэпабд aqen бнлиэз. Бу кун вэзмЛЛэт не-чэдшр? — Экэр десэм кн. Ьадисэ-лэрин белэ сур'этлэ дэЛиш-мэси, гиЛмэтлэрин артмасы биринчи невбэдэ мэтбуата тэ’сир кестэрир, елэ билирэм сэЬв етмэрэм. Бу кун «АзэрбаЛчан» нэшриЛЛатында 133. гэзет чап олунур. Тэбии ки, бу да бир сыра чэтинликлэр Ларатмалыдыр. Амма 6ajar дедиЛим кими, имканлары-мыз чохдур, она керэ дэ бу, бизэ килеЛ елэмэЛэ пагг вер-мир. Эсас чэтинлиЛимиз чап мэпсуллары учун лазым олан материалларын, хусусэн ка-гызын Ьэдсиз баЬалашмасы* дыр. Биз онлары кэнардан кэтиририк. ТэчЬизатчылар исэ истэдиЛи гиЛмэти rojyp. — Бу да тэбиж ки, бнр сыра редакснЛалары маддн чэтннлнх гаршысында rojyp. Котурэк елэ бнзнм редакся-Ланы. НэшрнЛЛата хе]ли бор-чумуз вар. — Сиз тэк деЛилсиниз. 33 гэзетин, 11 журналын нэш-риЛЛата борчу вар. «ЬэЛат», «Бакы» —«Баку», «Бакински рабочн», «АзэрбаЛчан муэл-лими», «Идман»—«Спорт», «Вышка». «Бэрэкэт», «АзэрбаЛчан гадыны». «Миллэт» вэ с. Билирсиниз. чап мэЬ-суллары учуздур. Онлара чэкилэн хэрч исэ гат-гат ба-Ьадыр. ГиЛмэтлэри о гэдэр дэ артырмаг олмур. Чама-атын вэзиЛЛэтини дэ нэзэрэ ал маг лазымдыр. Башга Лол* лар ахтармалы|ыг. — Букунку нгтисади чэ-тинлнклэр довруядэ коллек* тявшпзии игтнсздж дроблем-лэрн нечэ Ьэлл олунур? — Эввэл а. ону деЛим ки. нэшриЛЛат гэзетлэрин баг-ланмасында мараглы деЛил. Эксинэ. биз истэЛирик ки. гэзетлэрин саЛы вэ тнражы чох олсун. Алты чап машы-нындан тэхминэн Ларысынын кучундэн истифадэ едилир. Икинчиси, чап формасы эн азы бир милЛон гэзет нусхэ-си учун Ларарлыдыр. Биз исэ Лалныз 25—30 мил нус-хэ чап едирик. ДаЬа бир мэсэлэ. Кадрлары Летишдир-мэк учуй он иллэрлэ вахт лазым кэлир. Экэр гэзетлэрин саЛы вэ тиражы кетдик-чэ ашагы душсэ, биз онлар-дан бир гисмини итнрэ билэрик. Вэ нэ вахтса, мэсэлэн, он илдэн сонра Ленидэн белэ кадрлар Ьазырламаг учун кулли мигдарда вэсаит сэрф етмэли оларыг. Ленэ деЛи-рэм: нэшриЛЛат учун мэтбуат органларынын чохлугу вэ тиражынын Луксэк олма-сы сэрфэлидир. — Кечмиш ССРИ-иин бир сыра ресиубликаларыида, мэсэлэн, PycHja, УкраЛна, Га-захыстаи, Озбэкнстан вэ са. нр олжэлэрдэ гэзетлэрэ двв-лэт тэрэфнндэн лазым олан дотасиЛа верилир. Лэ’ии мэтбуат доалэт тэрэфнндэн тэ-мэннасыз ЬяиаЛэ еднлнр. Гэ-зетн девлэт муяаснбэтэ керэ горумур, халга, охучуЛа керэ ока Лардым едкр. — Рэсми данрэлэр малиЛЛэ чэтинлиЛи ,чэкац„В|^тбуат органлВрыиа кОМэк етМэлй-дирлэр. Амма бу кемэк тэ- мэннасыз олмалыдыр. Сову* м\'н чаны будур ки, мэтбуат девлэт гаршысында козу-келкэли опмамалыдыр. — Гэзет журналларын чоху борч яшдэдкр. Чыхыш Лолуну вэдэ керурсунуз? — Эввела, гэзет редакси-Лалары, хусусилэ борчу олан-лар чалышмалыдырлар ки, артыг хэрчлэрдэн хилас ол-сунлар. Дахили имканлар Ьесабына хеЛли нш керэ би-лэрлэр. Гэзет елэ мараглы чыхмалыдыр ки. охучу онун Лолуну кезлэсин. она чан атсын. Пэракэндэ сатыш исэ Лени усулларла апарылма-лыдыр. Гэзет Лахшы реклам едилмэлидир. Ачыначаглы олса да бнр мисал чэким: Кешкдэ бир маната сатылан гэзет колхоз базарында нки манат а дыр. Алверчи Ьэмин гэзетэ букуб сатдыгы мэЬсу-лун устундэ алычыдан ики манат алыр. РусиЛа нэшриЛЛатларынын республикаларда нумаЛэн-дэлэри вардыр. Онларын вэ-зифэси гэзетин чапына, Ла-Лылмасына нэзарэт етмэкдир. Эввэллэр гэзетин абунэчиЛэ ики саат кеч чатдырыл-масы февгэл’адэ Ьал са-Лылырды. Инди елэ инти-зам Лохдур. РусиЛа нэшрнЛ-Латларынын нумаЛэндэлэринин дэ Лерлэрдэ адамлары вардыр. Онлардан Лалныз бир-чэ шеЛ тэлэб олунур: гэзет пис ЛаЛыланда. сатышы негсанлы тэшкил едил эн дэ вэ Лахуд кеЛфиЛЛэтснз чап олунанда тэ’чили хэбэр вер-мэк. Бах бу усулдан инди даЬа кениш истифадэ етмэк лазымдыр. Бу кун гэзет вэ журналлар Лерлэрэ чох пис чатдырылыр. пэракэндэ сатышы да негсанлыдыр. Унут-маг лазым деЛил ки, журна-листин оперативлиЛи илэ Ланашы, гэзетин ЛаЛылмасы да оператив озмалыдыр. Мэ’лум дур ки. гэзет кагы-зы инди чох баЬадыр. Р>'* сиЛа бизэ офсет кагыз кен-дэрир. 0зу дэ тону 23 мин маната. Гэзет кагызындан ики Ларым дэфэ баЬа. Бу. бутун гэзетлэримизи беЛук маддн чэтинликлэр гаршы- • сында гоЛачаг. Она керэ дэ гэзет кагызыны Ьансыса ас-сосиасиЛа, фирма вэ башга тэшкилатларын сатмасы га-даган едилмэлидир. Гэзет ка-• гызынын девлэт гиЛмэти ол-малы вэ редаксиЛалара да Ьэмин гиЛмэтэ верилмэли-дир. Экэр гиЛмэти галхарса. фэрги девлэт едэмэлидир. ДунЛа практикасында да бе-лэдир. Девлэт гэзет редак-сиЛаларыны багламага Лох. онлары Лашатмага чалышма- лыдыр. Ру слан РЭФИЗАДЭ, ВаЬнд ИМАНОВ. ИСТАНБУЛ JYRC9H С9ВИЛЛ8ЛИ КОРУШЭ ЬАЗЫРЛАШЫР ИСТАНБУЛ, 24 «Лун (РИТА—С0ТА-НЫН мухбнр-лэрн 1алчын Элизадэ вэ Владимир Малышев). Босфор богазы узэриндэн салынмыш мэшЬур керпу тэкчэ Истан-булун ики Ьиссэсини деЛил, Ьэм дэ ики гитэни — Авро-па вэ АсиЛаны бирлэшдирир. СабаЬ бурада ачылан керу-Шу — Тара дэниз Ьевзэси елкэлэринии игтисади эмэк-дашлыг узрэ Луксэк сэвиЛЛэ-дэ керушуну дэ мухтэлиф елкэлэрнн адамларыны бир-лэшдирэн езунэмэхсус «керпу» адландырырлар. Бу дэ-низин саЬиллэриндэ ЛашаЛан халгларын бутун тарихи эр- -зиндэ онларын рэЬбэрлэри гаршылыглы сурэтдэ фаЛда-лы игтисади вэ тичарэт эла-гэлэринин даЬа да инкишаф етдирилмэси перспективлэ-рини вэ бэлкэ дэ, игтисади саЬэдэ Тара дэниз эмэкдаш-лыг тэшкилаты Ларадылмасы имканларыны музакирэ етмэк учун бир Лерэ топлаш-магы гэрара алмышлар. Гаршыдакы керушун эЬэ-миЛЛэтини белэ бир фактдан да кермэк олар ки, Истан-була Турки^э, Лунаныстан, Курчустан, Болгарыстан, УкраЛна, РумыниЛа вэ Тара дэниз саЬиллэриндэ Лерлэшэн дикэр девлэтлэрин рэпбэрлэ- Ринин кэлэчэЛи кезлэнилир. •усиЛаны президент Борис Лелтсин тэмсил едэчэкдир. Белэ мэчлис кечирмэЛи Ьэлэ ики ил бундан эввэл ТуркиЛэ тэрэфи тэклиф етмишдир. Онун тэшэббусу-нун эсас идеЛасы Гара дэни-зи достлуг вэ эмэкдашлыг дэнизинэ чевирмэкдэн иба-рэтдир. Мухтэлиф сэвиЛЛэ-лэрдэ бир сыра Ьазырлыг керушлэри кечирилмиш вэ конкрет гэрарлар, Гара дэниз зонасында эмэкдашлыг ИЛунун 23-дэ саат 15-дэ Pycnja парла. ментиндэ «Кутлэви информасиЛа васитэ-лэри саЬэсиндэ девлэт си]асэти Ьаггында» мэсэлэнин музакирэси башламышдыр. Музакирэдэ РусиЛа ФедерасиЛасы баш на-зиринин муавнни, мэтбуат вэ информасиЛа назири М. Полторанин иштирак едир. Илк дэфэ олараг бу гэбилдэн олан мэсэлэнин музакирэсинр Америка Ьугугшунасларыны вэ кутлэви информасиЛа мутэхэссислэрини дэ’вэт етмишлэр. «Известиje» гээетнндэн. Ьаггында бэЛаннамэ гэбул едилмэси учун зэмин ]арат мага имкан вермишдир. Га- 5а дэниз гоншу олкэлэрин 1эал гаршылыглы эмэкдаш-лыгы вэ ишкузар элагэлэрн раЛонуна чеврилмэлидир. Истанбул керушунэ кутлэви информасиЛа васитэлэри-нин беЛук марагы Ьэм дэ онунла элагэдар дыр ни, пе-зырда араларында мухтэлиф зиддиЛЛэтлэр олан олкэлэрин, мэсэлэн, Лунаныстанын вэ ТуркиЛэнин, РуснЛанын вэ УкраЛнанын лидерлэри бу керушдэ иштирак едэчэклэр. КезлэнилдиЛинэ керэ. онлар Ьэмин мэчлисдэн мевчуд их-тилафлары арадан галдыр-маг мэгсэди илэ корушлэр кечирмэк учун дэ истифадэ едэчэклэр. ТэЬлукэсизлик хидмэтлэ-ри дэ керушэ кэркин Ьазырлыг керурлэр. Мэтбуат хэбэр верир ки, Истанбула 18 миндэн чох полис нэфэри кендэрилмишдир. Рэсми ида-рэлэрин муЬафизэси куч-лэндирилмишдир. Эли авто-матлы полислэр бутун эсас макистралларда вэ керпулэр-дэ кешик чэкирлэр. Нума-Лэндэ ЬеЛ’этлэри рэЬбэрлэри-нин галачагы «Чыраган» меЬманханасыны исэ тэкчэ Лердэн деЛил. Ьэм дэ Ьавад&н горуЛурлар — онун узэрин-дэ даим вертолЛотлар учур. ТуркиЛэ рэЬбэрлэри Луксэк сэвиЛЛэдэ корушу ник-бинлик Ьисси илэ козлэЛир-лэр. ТуркиЛэ президенти Т>гргут 0зал РИТА—С0ТА мухбиринэ верднЛи мусаЬибэ-дэ демишдир ки, Гара дэниз Ьевзэси елкэлэринин игтисади эмэкдашлыгы лаЛиЬэси-нин беЛук кэлэчэЛи вардыр. Девлэт башчысы демишдир: Бу лаЛиЬанин мувэффэгиЛЛэ-ти иштиракчыларын хош мэ-рамындан асылыдыр. БАШ назир амакддшяыгын ПЕРСЛЕКТИВЛЭРИНИ МУСБЭТ ГНЛАЭТЛЭНДНРНР АНКАРА, 24 нЛун (РИТА —СОТА). Бу кун ТуркиЛэнин баш назири СулеЛман Дэмирэл мэтбуат конфран-сында демишдир ки, Гара дэниз игтисади эмэкдашлыг зонасы Ларадылмасы бу лаЛиЬэнин иштиракчысы олан бутун олкэлэрин мэ-нафеЛинэ чаваб верир. О геЛд етмишдир ки, ТуркиЛэ Ресяубликасы бу лаЛиЬэдэ енчул рол ojHajbip. Баш назир эмин олдугуну бил. дирмишдир ки, Гара дэниз Ьевзэси девлэтлэринин игтисади иттифагы белкэнин ел-кэлэри арасында гаршылыглы сурэтдэ фаЛдалы эмэкдашлыг элагэчэринин инки-шафына муЬум теЬфэ верэ-чэкдир. ЭРЗРУМЛА ЕПМИ К0РПУ Сон вахтлар Нахчыванын ТуркиЛэ. илэ мэдэни, игтисади вэ елми элагэлэри хеЛли кенишлэниб. Бу Лахынларда ТуркиЛэ алимлэринин дэ’вэти илэ Нахчыванын елм адам-ларындан бир групу Эрз-рум Университетиндэ олмуш-дур. Мухбиримиз онлардан бири, Л. МэммэдэлиЛев адына Нахчыван Девлэт Уни-верситбтинин ректору, кимЛа елмлэри доктору, профессор Гасым ЬусеЛновла корушуб сэфэр тээссуратыны даныш-масыны хаЬиш етмишдир. О демишдир: — Университетимиз кнди-Лэ гэдэр Иранын Тэбриз. Мэ-рэнд. Марага вэ Зэнчан уни-верситетлэри илэ элагэ Ла-радыб. Бу илин Ланварында исэ ТуркиЛэнин Эрзрум Ата-турк Университетинии му-эллимлэрини гэбул етдик. Онлар бизим университетлэ Лахындан таныш олдулар. Бизим дэ Эрзрум Университе-тинэ дэ’вэт олунмагымыз нэзэрдэ тутулмушду. Нахчыван МР Али Мэчлисинин сэдри ЬеЛдэр ЭлиЛевин ТуркиЛэдэ рэсми сэфэрдэ олмасы буну бир гэдэр сур’этлэндирдн. Биз Эрзрум Университети-нин ректору, профессор Хур-шид бэЛ Эртогрулдан дэ’вэт мэктубу алдыг. ...ТуркиЛэ Ьаггында тээс-суратым барэдэ хеЛли да-нышмаг олар. Лакин мэнн Ьэр шеЛдэн эввэл Эрзрум Университети, бурада тэлэ-бэлэрин тэЬсил алмалары учун Ларадылан кезэл шэ-раит валеЬ етди! Бутун тэд-рис корпуслары Ларашыглы биналарда. взу дэ кениш эра-зидэ Лерлэшир. Университет-дэ беЛук мэдэниЛЛэт мэркэзи вар. зэнкнн китабхана фэ-алиЛЛэт кестэрир. ФэрэЬли бир дэ о иди ки, китабларын бир Ьиссэсини керкэмли АзэрбаЛчан алими Аббас За-манов кендэрмишдир. Китабхана да е]ни за манда, эл-Лазмалар фонду да вар вэ бурада чох гэдим элЛазмалар сахланылыр. Бу али мэктэбдэ 17 мин тэлэбэ охуЛур. Университет- дэ Ьуманитар. кэнд тэсэрру-фаты, тибб. муЬэндис, педа-гожи вэ с. факултэлэр фэ-алиЛЛэт кестэрир. Биз ТуркиЛэдэ оларкэн Ьэм Эрзрум Университети илэ. Ьэм дэ «КеЛ Ьизметле-ри» арашдырма институту илэ мугавчлэлэр имзала-дыг. Эрзрумда бизи тарихи Лер-лэрэ апардылар. ХУ--Х\1 эсрлэрэ аид олан Ьэсэнгала белэ Лерлардэн бириЛдн. Ьэм дэ ЛашаЛыш мэнтэгэси олан Ьэсэнгала да, л итсеЛ вар. .Бурада алты ил охудугдан сонра али мэктэбэ гэбул олу-нурлар. О литсеЛин кирэчэ-Ликдэ мэним диггэтими ики Лазы чэлб етди. Бу Лазылар-дан бири Ьэзрэти МэЬэммэ-дин созудур: «А на дан олан-дан гэбрэ гэдэр еЛрэнмэк». Икинчиси Ьэзрэти Элинин «Мэнэ бир Ьэрф еЛрэдэнин келэси оларам* кэламы иди. Тэзэ хэбэр, к eh на дард БИР МУЭССИСЭДЭ 505,8 MHJ1J0H?! Гэзетимизин 23 маЛ та-рихли саЛында дврч олунмуш «Мэс’улиЛЛэтсизлик. joxca тэхрибат?» сэрлов-Ьэли Лазыда эЬалинин чох беЛук еЬтиЛач Ьисс елэди-Ли. Ьэм дэ азтапылан мал-ларын муэссисэлэрин ан-.барларында Лыгылыб гал-масындан. бу ишбаз узаг-керэнлиЛинин (мал гыт олан-да нечэЛэ истэсэн сата би-л эре эн) республика да ja-ранмыш кагыз пул гытлы-гына тэ’сириндэн сеЬбэт ачылырды. Арадан кечэн тэхминэн бир aj муддэтин-дэ адлары чэкилэн. даЬа цогрусу. мал галыгы хусусилэ чох олан муэссисэ вэ тэшкилатларын Ьамысын-дан мэктуб алмышыг. Кими-си рэгэмлэрин геЛри-дэгиг-лиЛиндэн килеЛлэнир. кими. си белэ шеЛин Ьеч Лерли-дибли олмадыгыны иддиа едир. кимиси дэ галыгын ачыгланмаЛан сэбэблэрини кестэрир. Бу ахырынчы изаЬат да елэ бизи мараг-ландырды вэ мэктубларла таныш оларкэн гэрибэ бир вэзнЛЛэтин шаЬцди олду г. Ьэмин мэктублардаи бн-риндэ — М. Д. hycejHOB ады- на Кэнчэ Халча Комбнна-тынын директору В. МэЬэр-рэмовун имзаладыгы мэк-тубда oxyjypyr:    «Комбина- тын Ьазыр маллар анба-рында Лыгылмыш халча вэ халча мэ’мулатлары тича. рэт базаларынын ез фонд-ларындан имтина етмэлэри нэтичэсиндэ эмэлэ кэлмиш. дир. Ьазырда 23 тичарэт тэшкилаты онлар учун aj-рылмыш 301.8 мин квадрат-метр халча вэ халча мэ’-мулатындан имтина етмишдир ки. бу да 505.8 милЛон манатлыг мэЬсул демэк-дир». Магазаларда халчалар аз-аз кезэ дэЛир. харичдэ халчаларымызы эл-эл кэ-знрлэр. амма бирчэ комби-натын анбарында Ларым милЛард манатлыг мэЬсул Лыгылыб галыб. Сэбаби aj-дындыр. Ьэрчэнд ки. бу комбинат рэЬбэрлиЛинэ Ьагг газандырмыр. Ахы коллектив ичарэ усулу илэ ишлэ. Лир. езу ез зэЬмэтинин, ма-лынын саЬибидир. Амма ке-рунур, бу саЬэдэ дэ мус-тэгиллиЛимиз Ьэлэ ки, сез-дэн о Лана кечмэЛиб. О бири тэрэфдэн. халчачылары да гынамырыг. Инди Ьэр квадратметр халчанын ма. Ja дэЛэри 20 манатдан 800 маната галхыб. Бундан элавэ, 30 фаиз аксиз. 28 фанз элавэ дэЛэр веркиси. 25 |аиз тичэрэт веркиси... еркилэр чохалыр, гиЛмэт-лэр галхыр. анбарлар до-луб-дашыр. мэЬсула исэ Лахын дурак Лохдур. Конве-Jep дэ ишлэЛир. Бэс нечэ олсун? Бу суалы республика На. зирлэр Кабяиетжиэ вермэк истэрдяк вэ элавэ дэ ому сорушардыг кн. Ларым милЛард манатлыг мэЬсул-дан бнр гэпмк дэ газаяма-маг Лахшыдыр, joxca чох. иеалу веркилэрэ ал кэздир. мэк? Ьокумэтлэ мстеЬсал-чылар арасында кед эй mj. мэт вэ верки чэиявмэл^ш нэ вахтадэк давая едэчэк? Нэ вахтадэк республика нг-тясадяЛЛаты илэ, малиЛЛэ мэ-сэлэлэря илэ бу чур шас\ улкЛЛэтскзчэсяиэ, Ьэм дэ сэрматэсиа мэшгул олука. чат? HrTHCAAHJiAT Ш6БЭСН. ;