Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,665,687 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, June 24, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - June 24, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 24 МУН 1992-чм ML Mí <20 TYPKHJ0 МОДЕЛИ С8РФЭЛИДИРМИ? (Эввэли 1-чн сэЬнфэдэ) лограма гэдэр ]уксалмиш-дир. Гаргыдалы, чэлтик вэ шэкэр чурундуру истеЬсалы орта ду^а сэвиНесини етуб кечкишдир. Дун/ада бнр Ьек-тар сапэдэн орта Ьесабла 3627 килограм гаргыдалы Зыгылдыгы Ьалда ТуркиЗэдэ 4000 килограм ¿ыгылыр. Лухарыда садаланан на-или^этлэрин Ьамьгсы «Озал» моде линии тэтбиги илэ, Зэ’ни либерал игтисади]]ата ке-чидлэ газанылмышдыр. Ла-кин бу о демэк де]илдир ки. ТуркиЗэдэ бутун соеиал-иг-тисади проблемлэр тамамилэ Ьэлл едилмишдир. Эксинэ, елэ проблемлэр вар ки, онлар инди даЬа кэскин характер алмышдыр. Башга сезлэ, TYPIшJэ моделинин мусбэт тэрэфлэри илэ jaнaшы мэн-фи чэЬэтлэри дэ вар. 1990-чы илин икинчи ¿а-рысындан е’тибарэн TYpкиJэ игтиcaдиJJaтындa дургунлуг ме]ли мушаЬидэ едилмэкдэ-дир. 0лкэдэ игтисади артым сур’эти зэифлэмиш, инфлЗа-с^а дэринлэшмиш, капитал гоЗулушу Ьэчми азалмышдыр. Дахили вэ харичи борчлар xfiJли артмышдыр. Банк фа-излэрикин артырылмасы, зи-Занла ишлзЗэн муэссисэлэрэ aJpылaн дoтacиJaлap будчэ-дэ кэсир )аратмышдыр. МэЬз бунун нэтичэсиднр ки, турк лирэси денэрли харичи вал-Jyтaлap гаршысында мунтэ-зэм эр^ир. «Догру Лол» ПартиЗасы вэ «Сосиал халг-чы» ПapтиJacынын тэшкил етдиклэри коалисиЗа Ьекумэ-ти бу кунэ гэдэр Ьэмин проблемлэри Ьэлл едэ бил-мэмишдир. 1992-чи ил учуй 32 трилЗон лирэ планлаш-дырылан будчэ кэсири Ьа-зырда 11 тритон лирэ олмушдур. Девлэт тaбeлиjиндэ олан муэссисэлэрин зи]анла ншлэмэси будчэ кэсирини артырыр. Будчэнин кэсири банк фа-излэринин чох Зуксэк сэви]-Зэси илэ дэ баглыдыр. Мэ-сэлэн, 1992-чи ил учун гэбул едилмиш 207 трил]он лирэлик будчэ хэзинэсииин 20- фаизи ]алныз едэмэлэр учун aJpылмышдыp. Фаиз едэмэлэри артдыгы учун капитал гоЗулушу да аза-лыр. Девлэтин игтисади кучу онун беЗнэлхалг конЗуктура-дакы ролу вэ мевге]и илэ MYэJjэн олунур. Мэсэлэн, елкэ ихрачатынын адамбф-шына щнэн Ьэчминэ керэ Турнир Сингапурдан 175 дэфэ. Танланддан^Дб Дэфэ кери галыр. Олкэдэ ихрач 16 мш^ард доллар тэшкил eтдиjи Ьалда, идхал 24 мил-Japд доллардыр. Турмфдэ банклар бeJYK мaлиJJэ имканларына малик-дир. Орада кредит идарэлэ-ри девлэтэ верки едэмэкдэн азад едилмишлэр. Лакии рэгабэт банклары фаиз дэ-рэчэлэри илэ маневрлэрэ мэчбур едир. Сон вахтлара кими 70 фаизлэ гэбул еди-лэн эманэтлэр инди 80 фаизлэ гэбул едилир. Белэ фаиз сиЗасэти бир тэрэфдэн эманэт гоЗулушларыны стн-муллашдырыр, дикэр тэрэфдэн ин<Ы0аси^а тэкан ве-рир. Ьазырда Турки jэдэ ннфл^с^анын Ьэфтэлик сэ-виЗЗэси 6—7 фаиз. иллик сэ-ви]]эси 80 —82 фаиздир. Ма- HHjJa системиндэки бу rej-ри-таразлыг вaлJyтa еЬтиЗат-ларыны азалдыр, турк лирэ-сини сабит вал]уталар гаршысында кунбэкун дэ^рдэн салыр. Инди 1 доллар 7000 турк лирэсинэ дэЗишдири-лир. Лирэнин сур’этлэ «эри-мэси» HTTHcaflHjJaTa агыр зэрбэ вурур. ТуркиЗэдэ дэ девлэтин иг-THcaflHjJaT узэриндэ Ьекмран-лыгы там арадан галды-рылмамышдыр. Мэсэлэн, ffiH^njäCHjaHbiH гаршысыны алмагда, дахили вэ харичи борчлары едэмэкдэ чэтинлик чэкэн пекумэт мэркэзи бан-кы девриjjaja элавэ пул eh-ти]атлары бурахмага мэчбур едир. Артан eMHccnJa Ьэчми исэ инфлЗас^а просесинэ тэкан верэн амилэ чеврилир. JepH кэлмишкэн геЗд едэк ки. 1991-чи илин сон а]ла-рында турк лирэсинин тэда-вулдэки fleepHjjacH 23 трил-Joh тэшкил етмишдисэ 1992-чи илин сон 3 aJbiHfla тэкчэ eMHccnJa Ьэчми 50 тpилJoн лиpэjэ чатмышдыр. Керун-flyjy ними eMHccHja Ьэчминии пул девриJJacHHH 2,1 дэфэ габагламасы Ьеч дэ игтиса-ди^атын там сагламлыгына дэлалэт етмир. ИгтисадиЛатдакы сапма-лар сосиал саЬэдэ дэ проблемлэр Заратмышдыр. Ьазырда эЬалинин бе}ук бир гисми мадди чэтинлик чэ-кир. ИнфлjacиJa да мэЬз бу тэоэгэдэ ез агыр тэ’сирини кестэрир. блкэдэ минимум эмэк Ьаггы 800.000 лирэ. башга сезлэ. 114 доллардыр. Нэзэрэ алмаль^ыг ки, бунун да 300.000 лирэси веркиЗэ чэлб олунур. ТуркиЗэдэ бир нэфэрлик аилэнин эн зэрури тэлэбатыны едэмэк учун 4 мил]он 200 мин лирэ хэрч-лэнмэлидир. 1981-чи илдэ бу кестэричи 10 мин, 1988-чи илдэ 126 мин, 1990-чы илдэ 414 мин лирэ олмушдур. 1991-чи ил августун 1-дэ исэ 801 мин лирэ Ьэд-диндэ муэЗЗэнлэшдирилмиш-дир. Белэ Зуксэлмэ инфлЗа-cHjaHbiH илдэн-илэ артмасы-нын эламэтидир. Минимал эмэк Ьаггы сэвиЗЗэсинэ керэ TypKHj9 Авропа Игтисади Бирли]индэн (АИБ) 9 дэфэ кери галыб. АИБ елкэлэри сырасында бу кестэричиЗэ керэ ендэ кедэн елкэ Лук-сембург (1845 доллар), эн керидэ галаны исэ Португа-лиЗадыр (300 доллар). МуЬум сосиал проблемлэр-дэн бири дэ ишсизликдир. Ьазырда ТуркиЗэдэ' 2 мил- салмыш «хэстэликлэрин» нэ-тичэсидир. АзэрбаЗчанда игтисади ис-лаЬат милли девлэт гуручу-лугу илэ паралел ЬэЗата ке-чирилмэлидир. Нэ туркиЗэ-нин, нэ дэ бизэ ернэк олачаг башга бир елкэнин тэч-рубэсиндэ белэ бир чэЬэт олмаЗыб. ТуркиЗэдэн фэргли олараг республикамыз узун иллэр беЗнэлхалг интегра-сиЗаЗа чэлб олунмамыш, да-им гапалы игтисадиЗЗат чэр-чивэсиндэ фэалиЗЗэт кестэр-мишдир. АзэрбаЗчанда ва-Ьид девлэт механизми Зара--дылмадыгына керэ онун милли игтисади структурлары там тэшэккул тапмаЗыб. Бу исэ РусиЗаЗа баглылыгы шэртлэндирэн эсас амиллэр-дэн биридир. Экэр ТуркиЗэ ислаЬаты ЬэЗата кечирэн замай Зени мунасибэтлэри му-Ьум игтисади васитэ олан малиЗЗэ механизми илэ ида- Í>э едирдисэ, АзэрбаЗчан белэ ир имкандан мэЬрумдур. Биз инди базар мунасибэтлэ-ринэ кечид мэрЬэлэсиндэЗик. Лакин бу мунасибэтлэрэ тэ’-сир етмэк вэ ону тэнзимлэ-мэк учун милли валЗутаЗа саЬиб олмальОыг. Милли банкы, мустэгил игтисади муЬити там формалашмаЗан вэ езуиун милли пул ваЬиди-нэ малик олмаЗан бир дев-лэтдэ игтисади ислаЬатын ЬэЗата кечирилмэси сукан-сыз кэминин идарэ едилмэ-синэ бэнзэЗир. Биздэн фэргли олараг ТуркиЗэдэ игтисади ислаЬат учун муэЗЗэн зэ-мин вар иди, чунки базар мунасибэтлэри инкишаф ет-миш, саЬибкарлар. азад ти-чарэтчилэр тэбэгэси форма-лашмышды. Буна керэ дэ эЬали Заранан Зени аб-Ьава-ны асанлыгла гэбул етди. Биздэ исэ ичтимаи мулкиЗ-Зэт мунасибэтлэриндэи . ху-сусиЗЗэтчилиЗэ кечид инсан-ларын шуурунда денуш За* ранмасыны тэлэб едир ки, бу да тэдричэн керчэклэшэчэк бир просесдир. ТуркиЗэдэн фэргли олараг АзэрбаЗчан мупарибэ шэраитиндэдир вэ девлэтин мудафиэ габилиЗЗэ-ти чох зэифдир. Республика-мызда Милли Ордунун тэш-кили вэ онун малиЗЗэлэшди-рилмэси, мудафиэ системи-нин Зарадылмасы, Ьэрби сэ-наЗе комплексинин форма-лашмасы кими мэсэлэлэр АзэрбаЗчан моделинэ тамам фэргли бир аспектдэн За-нашмагы тэлэб едир. АзэрбаЗчан Зуксэк игтисади по-тенсиала маэййй бИр елкэдИр. Буна керэ: дэ игтисади беЬ- «АМОКО» гилиблэри e'naji едир М. ф. Ахундов адына АзэрбаЗчан Девлэт Китаб-ханасыида кечирилмиш ке-рушдэ .Техас штатынын (АБШ) Остин шэЬэри Уни-верситетиндэ тэЬсилин^ давам етдирмэк Ьугугу' уг-рунда биринчи мусабигэнин галиблэринин адлары е’лан едилмишдир. Мусабигэни ‘ «АМОКО Каспиан си Петролеум ком-пани» (мэшЬур «АМОКО Продакшн» нефт ширкэти-нин филиалы) вэ беЗнэлхалг ТэЬсил Институту, Амери-када али тэЬсил вэ мэдэни мубадилэлэр саЬэсиндэ их-тисаслашан эн ири хусуси акентлик тэшкил етмишлэр. Инкилис дилиндэ сэрбэст данышмаг, Ьабелэ али тэЬсил вэ азы училлик вэ чоху сэккизиллик иш стажы мусабигэнин иштиракчылары-на верилэн эсас тэлэблэр олмушдур. Оз анкетлэрини кендэр-миш Зуз сэккиз иддиачыдан БеЗнэлхалг ТэЬсил Инсти-тутунун експертлэри сеЬ-бэт учун иЗирми нэфэри сечмишдилэр. НэЬаЗэт, дерд угурлу кэнч — кэркин му-сабигэ мубаризэсини мувэф-фэгиЗЗэтлэ баша чатдыр-мыш Фуад Ахундов, Фуад ЭлиЗев, ЧаЬанкир ЬачыЗев, вэ Фаиг Мэмм?дов галиб кэлмишлэр. Онлар бир ил эрзиндэ АБШ-да бизнеси, игтисадиЗЗаты, нефт сэна-Зеси илэ баглы е1млэрч оЗ-рэнэчэклэр ки, евэ гаЗыт-дыгдан сонра бу саЬэлэрдэ ишлэмэЗэ башласынлар. Мусабигэ галиблэринин шэрэфинэ кечирилэн мэра-симдэ АБШ-ын АзэрбаЗчан-дакы сэфири Ричард МаЗлс иштирак етмишдир. ' Азэринформ. АзэрбаЗчанда сэфнр тэ’Зин едилмишдир (Эввэдя 1-чи сэЬифэдэ) % эсас вермэк лазымдыр. Ахы инди сепбэт мустэгил дев. лэтлэрдэн кедир, онларын арасындакы мунасибэтлэр беЗнэлхалг Ьугуг эсасында гурулмалыдыр. О деЗир:    Бунунла    белэ геЗд • етмэк вачибдир ки, арамыздакы мунасибэтлэрин Зени мэрЬэлэси «сыфырдан» деЗил, икитэрэфли эмэк-дашлыгын элдэ о лун му ш потенсиалындан башлаЗыр. РусиЗа сэфиринин фик-ринчэ, истэр бу эсасы. ис-тэрсэ дэ мевчуд эи’энэлэ-ри горумаг вэ меЬкэмлэт-мэк лазымдыр. Лакин бу, Забанчы, халгларымызын лэ-Загэти илэ бир араЗа сыг-маЗан, онларда гаршылыглы шубЬэ, е’тимадсызлыг до-гуран, езлэрини Ьэгигэтэн бэрабэр Ьугуглу ортаглар кими Ьисс етмэЗэ мане олан Ьэр шеЗдэн хилас олмагы истисна етмир. эксинэ зэрури едир. Индики Русланин «Шэрг • сиЗасэтинин» олмамасынын сэфирлиЗин ишинин сэмэ-рэлилиЗинэ нэ дэрэчэдэ тэ’-сир кестэрэ билэчэЗи суа-лына чавабында Балтер ШониЗа демишдир: «Бу си. Засэтин башлыча принсип-лэри артыг формалашды-рылмышдыр. Ьэмин прин-сиплэр РусиЗанын дирчэл-дилмэсинэ, лакин башга мустэгил девлэтлэрин 3Hja-нына деЗил, хеЗринэ дир-чэлдилмэсинэ. истэр русиЗа-лыларын, истэрсэ дэ кечмиш Иттифагын башга халгла-рыньш мэнафелэринэ чаваб верэн гиЗмэтли нэ варса Ьэр mejHH сахланмасына ис-тигамэтлэнмишдир». Иран вэ ТуркиЗэнин ку-За РусиЗанын «Шэрг сиЗасэтинин» олмамасы нэти. чэсиндэ Заранмыш бошлугу долдурмаг чэЬдлэри Ьаггында сеЬбэтлэрэ кэлдикдэ исэ. Pvcnja сэфири Ьесаб едир кн, мэсэлэ Ьансыса бир бош-лугда деЗил, ондадыр ка, РусиЗа кечмиш Иттфагын империЗа Ьиккэлерк ив, о чумлэдэн ченуб нстяга. мэтиндэ. гэти шэкялдэ узу-лушмушдур. Иран вэ Тур-киЗэния башга гоншуларла. башга девлвтлэрлэ мунаси-бэтлэринин инкишафы Мос-квада тэЬлукэ кими деЗил, девлэтлэрарасы yhchJJbthh нормал просеси кими гэбул едилир. Гарабаг мунагишэсиив то. хунаркэи В. ШониЗа rejA етмишдир ки. онун арадан галдырылмасы барэдэ РусиЗа. Харичи Ишлэр На-в зирлиЗинин ирэли сурдуЗу план эразя бутээлуЗу, сэр-Ьэдлэрин позулмаалыгы, нисан Ьугуг ларыиа, милли азлыгларын Ьугуг ларыиа Ьермэт принсиплэринэ эсас-лаимыщдыр. Онун деди-Зинэ керэ, Гарабаг муна-гишэсиндэ бутуи бала ондан догур ки. «иидиЗэдэк бу мэсэлэдэ биздэ мевчуд олмуш тоталитар режим шэраитиндэ башланмыш сиЗа-сэт Зеридилир. Демэк олар Ьэр Зердэ ЬакимяЗЗэтэ де-мократларын кэлмэлэрниэ бахмаЗараг. кермэмэк чэтин деЗил дир ки, бу беЬ-раныи ахарыны мэЬз тоталитаризм психолокиЗасы муэЗ[энлэшдирир. Зэ’ни эввэлки кими Зеиэ дэ эоракы-лыга у мнд едилир. Ьал-буки демократлэр башлыча мэсэлэнин Ьэлли — cHjaceTH, игтисадиЗЗаты вэ сосиал саЬэни бурумуш беЬрандан ел к эн н чыхармаг намннэ бнр-бирлэринэ эл тутмалыдырлар. Баша душ-мэк лазымдыр ки. За Гара-баг мунагишэси сиЗаси усул-ларла арадан галдырылачаг вэ Ьамы галиб кэлэчэк. За да умумиЗЗэтлэ галиб ол-маЗачагдыр». Сэфир башлыча вэзифэ-сини вэ мэгсэдини «Азэр- жалгыкыи кээуидэ ■ тыг иотшрдклмиш, факт. бэЗчан РусиЗаиыя тэмкз адыны бэр-па етмэкдэ* керур. Оиук фякркнчэ, Ьазырда кечмиш Иттифагыя республикала-рында    ачылая    сэфярлик- лэр девлэтлэрарасы муна-сяоэтлэрдэ зэрури атрибут-дардая    бири. Захуд прото кола Ьэшкэт эламэти де-Зил дир. Буяуи башлыча мэ-насы РусиЗанын кечмиш Иттифаг узрэ ортаглары илэ мунэсибетдэрдэ товланмыш Захшы    нэ варса    Ьамысы- иын итирилмэсинэ Зол вер-мэиэк    вэ иядэи    беда бу мунасибэтлэрин позулмама-сы учун мумкун олан Ьэр шеЗи етмэкдяр. РусиЗа сэфирлиЗияин мэш. рул олачагы эн чидди мэ-сэлэлэрдэи бири русдилли эЬэля мэсэлэсядир. В. Шо-нкЗаныи дадиЗяиэ керэ. о. апрелям ахырларында Ба-кыЗа кэлэркэя, гээетлэрин бэ* зэк Заздыгыяыи эксинэ олараг. Ьеч бир русофоби-За тэзаЬуру Ьисс етмэмиш, эксинэ руслара вэ чохмил-лэтли АаэрбаЗчанда jama-Заи башга халгларын ну-маЗэидэлэрииэ гаршы эн Jyx-сэк Ьэрмэткн шаЬиди олмушдур. РусиЗа рэЬбарлн-Зииин тапшырыгларындан бири беледир — елэ етмрли ки. русдилли эЬали РусиЗа илэ АзэрбаЗчан арасында нифага сэбэб олмасын, эксинэ, бярлэшдярнчя вэсилэ. карпу олсун вэ гаршылыглы е'тимады меЬкэмлэт-син. ТуркиЗэнин вэ МДВ-нин туркдилли республикалары. иын, о чумлэдэн АзэроаЗ-чаиыя элагэл эринии маЬ-кэмлэнмэсияэ мунасибэтин. дэн даяышаркэн В. Шони-Ja паятуркизм идеЗалары-нын Зени шэраитдэ дирчэл-дилмэси, вапид .ущУН^Р* девлэтин ин Зарадылмасы барэдэ бэ*зн Зазыларда сэс-лэнэн горхуиу «Ьэддэн ар- реалл ыг дан да ha |д муЬакимэЗэ. 1урэ эсасланан адлаядырмышдыр !Э фикярлэрн уто-Ija адланды- ран ТуркиЗэнин баш назири илэ разьОам. Вахты илэ Ьэмин пантуркизмэ кара бв-Зук горху За)мышдылар. Ьэм дэ бу тэЬлукэ эсасэн идео-ложи мулаЬизэлэра керэ. «муЬасирэЗэ алыимыш гала» стереотипии и кучлэнднрмэк EfH    гызышдырылырды. чмиш Иттифагын турк. днлли девлэтлэри ома керэ суверенлнк газанмырлар ки, Ьансыса Зеии гурумла-рын хеЗринэ бундам эл чэксинлэр. Онлар Зеки су-веренлэр деЗил, Зени бэра-бэрЬугуглу ортаглар ах-тарырлар. Ьэмин елкэлэр вэ ТуркиJb керпу Заратмаг-ла илк невбэдэ ез проб-лемлэрини Ьэлл едирлэр, проблемлэр исэ. мухтэлиф олса да, Ьэм орада, Ьэм дэ буоада аз деЗнлдир. Бу исэ печ дэ милли егоиэм ]ох. нормал Ьалдыр. БеЗнэлхалг эмэкдашлыг она керэ мевчуддур ки, о, гаршылыглы сурэтдэ фаЗдалы вэ ЬамыЗа хеЗирлидир. Ан-чаг белэ эмэкдашлыгын ме*. Зарларыиы ишлэЗиб Ьазыр-ламаг лазымдыр. В. ШониЗанын фикринчэ. АзэрбаЗчанда ислам тэмэлчи-лиЗи тэЬлукэси барэдэ ceh. бэтлэр дэ чэфэнкиЗЗатдыр. О де]ир:    «Ислам тэмэлчи- пиЗи исламын сиЗасэтлэ говушмасы, Зэ’ни ислам узэриндэ гурулан сиЗасэтдир. МэЬз буну исэ АзэрбаЗчан. да Ьисс етмэмишэм: бура-да белэ меЗллэр учун лазыми психоложи муЬит са-дэчэ олараг Зохдур». МОСКВА. Азэр ЧАЬАНКИРОВ, Ааэрпформуи мухбкря. Joh 200 мин ишсиз вар. Бу ишгабилиЗЗэтли эЬалинин 11,2 фаизини тэшкил: едир. бэдэ >е» дахили еЬтйЗатла^>ы исэ мыза бел багламалыЗыг. Тур Бу кестэричиЗэ керэ ТуркиЗэ Игтисади Эмэкдаш лыг вэ Инкишаф Тэшкила-ты елкэлэри арасында Испа-HHja (15.2 фаиз), ИрландиЗа (14,6 фаиз) вэ ИталиЗадан (12,3 фаиз) сонра дердунчу JepH тутур. Ьэмин тэшки-латын дикэр узвлэри олан Исвечрэдэ бу нисбэт 0,6 фаиз, Луксембургда 1,3 фаиз, ИспаниЗада вэ Исвечдэ 2 фанз тэшкил едир. ЭЬалинин 13 фаизи савадсыздыр. Олкэ эЬалисинин чэми 30 фаизи сосиал тэ’минат сис-теми илэ эЬатэ олунмушдур. Ушаглар арасында ел ум Ьал-лары чохдур. AyHjaja кэлэн Ьэр 1000 ушагдан 74-у елур, Ьэр 1280 нэфэрэ бир Ьэким душур. Бунлар да TypKHja игтнсадиЗЗатында дэрин кек рандая .чыхмаг учун нлк нев- ----- багламалыЗыг. Тур-KHja дэ зэнкин девлэтдир. Лакин онун харичи ehTHjaT-лара даЬа чох меЗл етмэси, бу кун ТуркиЗэдэ беЗук проблемлэр догурмушдур. Инки-шаф етмиш елкэлэрдэн алы-нан Зуксэк фаизли кредит-лэр инфлЗаснЗа, будчэ кэсири вэ тичарэт кэсири кими проблемлэрэ сэбэб олмушдур. Ьазырда ТуркиЗэ My9jj9H мэ’-нада Гэрби Авропа елкэлэ-риндэн асылы бир дурумда-дыр. Илк мэрЬэлэдэн инкишаф етмиш девлэтлэрдэн игтисади асылылыг торуна душмэмэЗимиз. Ьэм дэ алы-начаг кредитлэрдэн сэмэрэ-ли истифадэ механизми ол-мадыгы учун харичдэн борч алмага ептиЗатла Занашмаг лазымдыр. ХЛ.1ТЛИ ШЭЬЭРИ О л У Б М У ? Губа раЗонундакы Халтан сындан кэндиндэн беш-алты кило- орадан метр аралыда, уча даглар кизли, го}нуида Хэрмидар деЗилэн*1 радая бир Jep вар* Бурада JepHH шэЬэрин тркиндэи кулли мкрдарда гьфмызы кэрпич    чыхыр. Халтанда эксэр    евлэрин диварлары Ьэмин кэрпич-лэрлэ Ьерулмушдур. , Он. лардан гоншу кэндлэрдэ вэ Захын раЗонларда да ке-ниш истифадэ едилир. Ихти-Jap гочалар бу хаммалын кечмиш шэЬэр мэсчидлэри-нин вэ háмaмлapынын га-лыгы олдугуну билдирир-лэр. Кэндин сакини М. ЭфэндиЗев деЗир: — Халтан шэЬэринэ Зал-ныз ИсмаЗыллы раЗонунун ЛаЬыч кэндиндэн кэлмэк мумкун имиш. Даглар ара- Хыналыг кэндинэ вэ Дагыстана кедэн е’тибарлы Зол да бу- .дачмишд^, t Гэдо Заранмэеы se да-^ылмасыу» барэдосцъЬелмидо дэгиг мэ’лумат joiiíyp.’Ку-ман едилир ки, Левлах раЗонундакы Халдан кэнди-нин эсасыны бурадан кечуб кетмиш эЬали гоЗмушдур. Бу Зерде вахтилэ шэЬэр олдугуну У1уг кэндинин Ja-хынлыгында тапылмыш ме. тал сиккэлэр дэ тэсдиглэ-Зир. ДеЗилэнлэр догрудурму, белэ бир шэЬэр олмушдур-му? Археологларымыздан вэ тарихчилэримиздэн чаваб козлэЗирик. Барнз 9СЭД0В, «Халг гэзети»ннн мухбкря. [1 я Эдэби элагэлэрдэ дургунлуг AYHJA деюрлэринден моьрум олмагдыр JEPEBAHflA H9JH БАША ДУШМ8К ИСТ8МИРЛ8Р •ее Ьэр шеЗдэн керундуЗу ними, Минск шэЬэриндэ АтЭМ-ин ЬимаЗэси алтында Гарабаг проблеминэ дайр беЗнэлхалг конфранс иЗул аЗында кечирилэчэк. орада 11 девлэтин нумаЗэндэлэри, Ьабелэ Даглыг Гарабагын ермэни вэ азэрбаЗчанлы ичмаларынын мушаЬидэчи кими дэ’вэт олу-нан нумаЗэндэлэри иштирак едэчэклэр. Лакин сон кунлэ-рин Ьадисэлэри — АзэрбаЗчан СилаЬлы Гуввэлэринин КоранбоЗда вэ бэ’зи дикэр раЗонларда торпагларымызы азад етмэк учун апардыгы эмэлиЗЗатлар, ермэни ишгал-чыларыны орадан говуб чы-хармасы Ермэнистанын тэкчэ Ьэрби оахымдан деЗил, Ьэм дэ дипломатии вэ тэб-лигаТ бахымындан чаваб тэдбирлэри кермэсинэ сэбэб олмушдур. Ермэнилэр Хо-чалы шэЬэринин динч эЬали-сянэ гаршы фашист вэЬши. ликлэри терэтдиклэринэ, Шу-шаны вэ Лачыны ишгал ет-диклэринэ керэ дунЗа ичти-маиЗЗэти тэрэфиндэн мэзэм-мэт олунараг мэ’нэви мэглу-биЗЗэтэ уградыгдан сонра АзэрбаЗчанын ез вэтэндаш-ларынын Ьугугларыны вэ Ьэ)атыны горумага Зенэлдил-миш сырф мудафиэ тэдбир-лэрини тэчавузкар Ьэрэкэт-лэр кими гэлэмэ вермэЗи гэ-рара алмыш вэ бу барэдэ бутун flyHjaJa чар чэкмиш-лэр. Бу заман бир кэлмэ дэ демэЗи лазым билмэмишлэр ки, бутун Ьэфтэ эрзиндэ Ермэнистан — АзэрбаЗчан девлэт сэрЬэди боЗунча ермэни Милли Ордусунун Ьэрби тех-никасы вэ шэхси ЬеЗ’эти чом-лэшдирилнрди. базар ертэ-синдэн исэ онлар бутун сэр-Ьэд боЗунча кучлу пучума кечмишлэр. Сэдэрэк вэ Ор-дубад paJOH мэркэзлэрн jep-дэн вэ Ьавадан хусусилэ амансыз ракет-топ атэшкнэ ту^лур. Ермэнистанын рэсми нумаЗэндэлэри Гарабаг пробле-мини динч Золла арадан гал-дырмаг учун башланмагда олан просесэ «энкэл терэ- дилмэси» (бэлкэ онлар Шу-шанын вэ Лачынын ишгал олунмасыны нэзэрдэ тутур-лар? — А. Ш.), АзэрбаЗчанын Ермэнистан Республика-сына гаршы кениш мигЗаслы Ьэрби эмэлиЗЗатлара башла-масы, Даглыг Гарабагын ермэни эЬалисинин гырылмасы Ьаггында Ьэр Зердэ зэЬлэте-кэн бэЗанатлар верирлэр. Кутлэви информасиЗа васи-тэлэри чидд-чэЬдлэ белэ ша-Зиэлэр ЗаЗырлар ки, Ермэнистанын МеЬри раЗонундан кечмэклэ Нахчывана дэЬлиз ачмаг учун АзэрбаЗчанын Зэнкилан вэ Ордубад раЗон-ларында беЗук гуввэлэр чэм-лэшдирилир. Сонра да элавэ едирлэр ки, куЗа бу, бел-кэдэ чографи-сиЗаси вэзиЗЗэ-ти дэЗишэчэк вэ суверен дев-лэтэ гаршы ачыг тэчавуз кими гиЗмэтлэндирилэчэкдир. Ермэни тэчавузкарларына бу шаЗиэлэр АзэрбаЗчан эра-зисинэ Зени мудахилэ учун бэЬанэ кими лазым иди. Белэликлэ, «икили стандарт» кими кеЬнэ методдан Зенидэн истифадэ олунур: Лачын эразисиндэ зор кучу-нэ элэ кечирилмиш вэ Ермэ-нистаны Гарабагын даглыг Ьиссэси илэ бирлэшдирмиш дэЬлизи «Ьуманитар дэЬлиз», Ьэтта «ЬэЗат Золу» адланды-рырлар. Ьалбуки дэгиг мэ -лумдур ки, кун эрзиндэ бу «ЬэЗат Золу» илэ деЗуш сурсаты. силаЬ вэ Зараг. лыларла долу 150-дэк автомашин кечйр. Зэнкэзурун вэ ОрдубаДЫн эзэли АзэрбаЗчан торпагларындан кечэчэЗи ку-ман олунан Зол исэ Ьэрби тэчавуз адландырылыр. КоранбоЗун кэндлэри ермэни Зараглыларындан азад едилэркэн Ермэнистан пре-зидеити Л. Тер-ПетросЗан невбэти харичи сэфэрдэ иди — Латын Америкасы елкэ-лэринэ кетмишди. Орада да чохлу ермэни ЗашаЗыр. Тэкчэ Аркентинада 120 минэ Захын ермэни вардыр, Ьэм дэ онлар бу елкэ эЬалисинин Ьеч дэ касыб Ьиссэси де-Зилдир. Керунур, сэфэрин мэгсэди «ДашнаксутЗун» ПартиЗасыны малиЗЗэлэшди-рэн харичи ичмаларла умуми дил тапмага чалышмагдан вэ онларын васитэсилэ даш-наклара тэ’сир кестэрмэкдэн ибарэт иди. Сон вахтларда дашнаклар президентин баш-чылыг етдиЗи Ьаким ермэни умуммилли Ьэрэкаты илэ ачыг чэбЬэлэшмэЗэ кечмишлэр. Ермэнистан президенти кетдиЗи елкэлэрин Ьамысы- ИЧМАЛЧЫНЫН ГЕДДЛЭРИ нын рэЬбэрлэри илэ Гарабаг проблеминэ дайр данышыглар апармыш, аЗдындыр ки, бу мэсэлэни езунэ хеЗирли шэ-килдэ гэлэмэ вермишдир. (X Америка президенти вэ БМТ баш катиби тэрэфиндэн дэ гэбул едилмэсинэ наил олмушдур. Тер-Петрос1ан Ьэр харичи сэфэриндэи сонра олдугу кими, бу дэфэ дэ гыса муддэ-тэ Парисэ баш чэкмишдир. Ьэм она керэ ки, Парис Ьэ-мишэ Парйсдир вэ «кэркин эмэк»дэн сонра бурада дин-чэлмэк бэд деЗил, Ьэм дэ о сэбэбэ ки, бу шэЬэрдэ ну-фузлу диаспор илэ сеЬбэт етмэк вэ элбэттэ ки, Франса президенти, ермэнилэрэ уз-керэнлик етмэси илэ мэшЬур олан Франсуа Миттеран илэ керушмэк мумкундур. Мэт-буатын вердиЗи хэбзрэ керэ, Франса президенти «ез ермэни гонагынын Даглыг Гара-багда ганлы мунагишэни да-Закдырмаг учун тэдбирлэр кермэк барэдэ хаЬишинэ рэг-бэтлэ Занашмышдыр». Лакин демишдир ки, «бу беЬ-ранын арадан галдырылма-сына кемэк едэ билэн Зека-нэ орган Авропада ТэЬлукэ-сизлик вэ Эмэкдашлыг Мэ-сэлэлэринэ дайр мушавирэ-дир». Ьисс олунур ки, ер-мэниларин аЬ-зары Ф. Миттераны да тэнкэ кэтррмиш-дир. Ьэрчэнд о, Даглыг Га- рабага БМТ мушаЬидэчилэ-ри кендэрмэк тэклифини мудафиэ едэчэЗинэ сез вермишдир. КезлэдиЗи дэрэчэдэ мудафиэ олунмаЗан Л. Тер-ПетросЗан «картлары ачма-гы» гэрара алмыш вэ мэтбуат конфрансында билдирмишдир ки, РусиЗа силаЬлар мэсэлэсиндэ Ермэнистан илэ АзэрбаЗчан арасында тараз-лыгы позур. О, даЬа ирэли кедэрэк Русланы АзэрбаЗ-чана 100 танк вермэкдэ тэг-сирлэндирмишдир. Ермэнилэрин    «диплома- тик фэаллыгы» о гэдэр куч-лэнмишдир ки.    онлар ТуркиЗэ илэ дипломатик му насибэтлэр Заратмага вэ Ьэртэрэфли эмэкдашлыгы инкишаф етдирмэЗэ Ьазыр ол-дугларыны билдирмишлэр. Бунун чавабында ТуркиЗэнин харичи ишлэр назири Ьик-мэт Чэтин демишдир: «Даглыг Гарабагда вэ Нахчыван-да сулЬ ЗаранмаЗынча, ТуркиЗэ Ермэнистанла тичарэт мунасибэтлэрини инкишаф етдирмэЗэчэкдир». О демишдир ки, Минск конфрансы башлананадэк ермэни гошун-лары Лачындан вэ Шушадан чыхарылмалы вэ Ермэнистан Даглыг Гарабагын АзэрбаЗчан эразиси олдугуну ет’ираф етмэлидир. Гарабагын ермэни ичма-сынын лидерлэри Ермэнистан президентииин дипломатик тэдбнрлэриндэн руЬлана-раг белкэнин эразисиндэ фев-гэл’адэ вэзиЗЗэт, умуми сэ-фэрбэрлик е’лан етмиш вэ партизан муЬарибэсинин баш-ландыгыны билдирмишлэр, Зэ’ни ез гулдурларына террор эмэллэри терэтмэЗэ рэс-мэн ичазэ вермишлэр. Бун-дан дэрЬал сонра Лереван шаЗиэлэр бурахмага башла-/ мышдыр ки, «бир труп фэда-кар адам» Мардакерт Захын-лыгындакы 130 метр Ьун-дурлуЗундэ Сэрсэкк бэндини партлатмаг истэдиЗини билдирмишдир. Бу бэндин суЗу бир нечэ раЗонун эразисини баса билэр. Лаки^ куЗа Даглыг Гарабаг парламенти бу тэдбирэ е’тираз едир. Бутун бу фэал дипломатик вэ тэблигат кампаниЗасы нэ мэгсзд кудур? Ермэнистан лидерлэри Гарабага БМТ-нин сулЬу ropyJaH гуввэлэ-ринии Зеридилмэси идеЗасын-дан HHja бела бэрк-бэрк Ja-пышмышлар? Куман етмэк олар ки, онлар мави дэбил-гэли БМТ эскэрлэринин бел-кэдэ олмасындан истифадэ едэрэк уЗдурма республика-нын Заранмасы фактыны дун-Jaja чатдырмаг мэгсэди ху-дур. ермэни ичмаларынын нуфузу кучлу олан бэ’зи елкэлэрин вердиЗи вэ’длэрэ умид бэслэЗэрэк онларын ДГР-ин девлэт мустэгилли-Зини таныЗачагларыИа умид бэслэЗирлэр. Республикамызын мевге-Зи АзэрбаЗчан Али Совети. нин сэдри Иса Гэмбэров тэрэфиндэн аЗдын вэ дэгиг шэ-кнлдэ* ифадэ едилмишдир: Даглыг Гарабаг Мухтар Ви-лаЗэтинин статусу Залныз о заман бэрпа олуна билэр ки, Ермэнистан ЬакимиЗЗэт ор-ганлары Ьэмин республика-дан говулмуш 250 мин азэр-баЗчанлынын кери гаЗытма-сыны тэ’мин етсин вэ онлар-дан етру АзэрбаЗчанда ерМэ-ни эЬалинин шэраити кими бир шэраит Заратсынлар. Гарабаг АзэрбаЗчанын aj-рылмаз Ьиссэсидир. Бу, шэкк-пгубЬэ догурмаЗаи бир Ьэгигэтдир. Нэ гэдэр ки, шэЬэр вэ кэндлэримиз ишгал алтындадыр, сулЬ Ьаггында чидди шэкилдэ данышмаг мумкун олан иш деЗил дир — ' буну Ермэнистан .сиЗасэтчя-лэрй дэ Захшы баша душур-лэр. Анчаг езлэрини елэ кэс-тэрмэЗэ мэчбурдурлар ки. KyJa баша душмурлэр. Экс тэгдирдэ, онларын бет ил* дэн бэри ганлы «Миатсу" шуарыны тэлгин етдиклэр . адамлар Ьэмии сиЗасэтчилэ-рин гопарагыны кетурэр-лэр. Чунки бу шуар бир вахтлар чичэклэнэн диЗары ИНДИ ха«^ -а«»». Азэряяформ. Эдэби элагэлер зэминин-дэ Заранан эсэрлэр тари-хин бизэ бэхш етдиЗи ми-раодыр вэ' инкишафымызда бу истигамэти горуЗуб сах-ламаг сиЗаси вэзиЗЗэтдэи асылы« олмаЗараг бутун эдэби ичтимаиЗЗэтин борчудур. Лакин сон вахтлар эдэби элагэлэр просесиндэ муэЗЗэн дургунлуг Ьисс олунур. Бу да мэни Ьэм тэрчумэчи кими. Ьэм тэдгигатчы кими нараЬат едир. Ахы дунЗа мэдэниЗЗэтини эЗрэнмэ-дэн мэнсуб олдугун халгын мэдэниЗЗэтини инкишаф етдирмэк умумиЗЗэтлэ лумкун деЗил. Эн ачыначаг-лысы да одур ки. инди башга халгларын мэдэниЗЗэ-тинэ, хусусилэ рус эдэбиЗ-Затына вэ дилинэ «чиЬад» е’лан етмэк меЗли вар. ШубЬэсиз демокрагак мэдэ-ниЗЗэт бу чэЬдлэри гэбул едэ билмэз. Догрудур, рус эдэбиЗЗаты XVII эсрдэн башлаЗараг радикал дэЗишиклиЗэ Ьазыр-пыг девру кечирэндэн сонра. Зэ’ни XVIII эсрин би. ринчи Зарысындан инкишаф етмэЗэ башламышдыр. Рус эдэбиЗЗаты XIX эсрдэн башлаЗараг сур’этлэ инкишаф етди, АзэрбаЗчанла Гэрби Авропа арасында бир «эдэби пэнчэрэ» олду. Заман кеч-дикчэ Авропа вэ Америка елкэлэри халглары арасында эдэби элагэлэр кенкшлэн-ди, милли эдэбиЗЗатымызда жанр зэнкинлиЗи За ранды. Субут учун XIX эср АзэрбаЗчан эдэби просесинэ бнр анлыг нэзэр Зетирмэк вэ сонракы иллэрдэ сэнэт меЗ-данына кэлмиш гэлэм са-Ьиблэримизин Зарадычылыгы-ны арашдырмаг кифаЗэт. дир. МэрЬум академик М. Ч. Чэфэроэун геЗд етдиЗи кими. «тарихин муэЗЗэн деврлэриндэ халгларын ичтимаи фикриндэ. Ьэмчняия эдэбиЗЗатында сэслэшмэнм тарихи шэраит езу Ьазыр-лаЗыр вэ анчаг буцдан сонра эдэби тэ’сир башлаЗыр вэ бу сэслэшмэни даЬа да дэриилэшдирир. меЬкэм-лэндирир». XIX эсрин сону — Ь эсрин эввэллэрнндэ Азэр. баЗчан маарифчнлэри. Зазы-чы вэ зиЗалылары рус дилини дэриидэн еЗрэнэрэк рус эдэбиЗЗатынын корифеЗлэ-ри илэ Захын дан таныщ олмуш. Зени Заранмыш жанр-ларыя яичэликлэрииэ ЗиЗэ-лэимишлэр. Бу шэхскЗЗэт-лэр рус эдэбяЗЗатыяыя му-тэрэгги маЬиЗЗэтини. онун нчгамая ролуну дэрк едэрэк тэрчумэ вэ нэшр ишини ЬэЗата кечирмэЗэ. эдэби элагэлэрин гаршылыглы инки шафына чалышмышлар. АзэрбаЗчан вэ рус диллэри-нин кениш ЗаЗылмасы тэбии зэрурэтдэи ирэли кэлирдя. М. J. Лермонтов Гафгаэда оларкэы досту С. А. РаЗевс-киЗэ Зазырды кн, Авропада франсыз дилини билмэк нэ гэдэр вачибдирсэ, Гафгаз-да, умумиЗЗэтлэ Ася]ада АзэрбаЗчан дилини билмэк о гэдэр зэруридир. А. Бес-тужев-Марл киски, Чернышеве ки, Лермонтов, Л. Толс-тоЗ кими сэяэткарларыи АзэрбаЗчан дилнни еЗрен. мэЗэ Ьэвэс кестэрмэси Шэрг ЬэЗатыиыя бир акту-ал мевзу кими рус эдэбкЬ Затына дахил олмасы илэ сэчиЗЗэлэнир. Бу ' реаллыглара кэз Зумараг Заилыш 1ол тутмаг инкишафымызда бизэ анчаг энкэл ола билэр. Нечэ уну-да билэрик ки. А. Бакыха. новла Пушкин, А. Бестт-жев. Марлине км илэ М. Ф. Ахундов. В. Короленко илэ Н. Вэзиров. С. Гэнизадэ илэ Л. ТолстоЗ вэ башгала. ры самими элагэ caxaaja-раг ез халглары учун 6eJyK мирас гоЗмушлар. XIX эсрин гаршылыглы эдэби просесини бэ’зилэри ез билдиклэря кими шэрЬ етмэЗэ чалышырлар. ДуяЗа эдэбиЗЗатыны вв халгына танытдыгларына керэ А. Ба-кыханову вэ М. Ф. Ахундову «руспэрэст» -адлан- маним ®ик»имчв дырмаг нэ дэрэчэдэ дузкун-дур? Лахшы ки. Ьазырда белэ мевге тутанлар эсэр-лэркни фарс дилиндэ Заз-дыгына керэ Нивами Кэн-чэвини, бэлкэ дэ елмэ олан мэЬэббэтяядэи хрнстианлы-гы гэбул едэн Мирзэ Ка-зым бэЗя гынаг меЗданына чэкмирлэр! Мустэгил халг ез милли мэдэияЗЗэтиии инкишаф етдирмэк учун бутун халглар-ла гаршылыглы тэмасда ол малы дыр. Лакин сои вахтлар бу истигамэтдэки дургунлуг нэшр мэсэлэлэри-нэ дэ снраЗет едлб. Нэш-риЗЗатлар Ьэтта Ьазыр тэрчумэ эдэбиЗЗатынын чал олунмасына тэрэддудлэ Зана-шырлар. ИидиЗэчэн эдэби элагэлэрэ кениш jep вер-мяш радио вэ телевязиЗа да бу кун эа мутэрэггя эн -энэлэриндэн узаглашыб. Елэ бу чур мунасибэтин нэтичэсиднр ки. тэрчумэчи 9M8JH лаЗигяячэ гизмэтлэн-дярнлмир. Бир тэрчумэ эсэ-ринин нэшря учун мутэр-чимлэр аа гала эмрунуи За-рысыны кеТ-кэлэ сэрф еднр-лэр. Республика да халгымыэын истэр игтисади. истэр мэ-дэии. истэрсэ дэ шуур сэвмЗ-Зэсяия Зуксэлтмэк учуй биз иутлэг инкишаф етмиш халг-ларяа элагэдэ олмалыЗыг. О чумлэдэн. бутун халгларын мутэрэггя эдэбиЗЗаты илэ. Ахы 46MHjJaTHMH3im мэ’иэвя сагламлыгы. нэеял-лэрин ме’нэвя дуяЗасы эдэ-биЗЗат вэ инчэсэиэтян, умумиЗЗэтлэ интеллектуал мэ-дэниЗЗэтин сэвяЗЗаси илэ муэЗЗэн олунур. ЭдэбиЗЗат. шунас Андре Стилям яфа-дэси илэ десэк. башга халг-ларын эдэбяЗЗатларыяы оху-маг о демэкдир ки. о халг. ларыя квзлэри ичияэ дув баха билиреэн Совет девруидэ бэ’зи тэдгигатчы вэ адэбяЗЗатшу-насларымыэ АзэрбаЗчан вэ рус халгларыяыя эдэби эла. гэсияи гаршылыглы яросес кими дезнл. бмруэрэфлн шэ- килдэ. Зэ’ни «бе)ук гар-дашыи кич и к гарда ша тэ’-сири» принсипинэ уЗгун ол*р*г 1т,»"?ж.Дг инди дэ ЬагЛЫ ТЭНГИД ПЭДЭ-финэ че.врилмишдир, Лакин дик^р Халгларын гэлэм са-Ьиблэри (И. Бунин. М. Ау. еэов. К. Ломидэе. В. Кулешов- К. Зелински вэ б.) гаршылыглы эдэби элагэлэрин эЬэмиИэтн вэ маЬиЗ-Зэтиндэн обЗектив шэкилдэ данышмыш, обЗектив тэЬ-лилн устун тутмушлар. Эдэ-биЗЗатшунас Г. Гасымзадэ-нин республикамызда бэлкэ дэ илк дэфэ олараг «Ин-ди невбэ бу эдэбиЗЗатьш (рус эдэбиЗЗатынын — Ф. Э.) езунэ дикэр халглар эдэбиЗЗатынын тэ’сириннн тэд-гигинэ чатмышдыр» демэси бэ’зи анлашылмазлыглар нэтичэсиндэ багланмыш га-пыларын ачылмасына, «беЗук вэ кичик» халг мэфЬу-мунун арадан галхмаеына имкан Заратмышдыр Лакин бунун учун Зенэ дэ практик ишин — бэдии тэр-чумэнин гаршылыглы шэкилдэ инкишафына фикир вермэк зэруридир. Сон вахтлар ичтимаи-си-Заси вэзяЗЗэтин вэ милли мунасибэтлэрин мурэккэб-лэшмэси демэк олар ки, «халглар достлугу» ифадэ-синнн унудулмасына сэбэб олмушдур. Бу исэ Ьеч бир мэдэни чэрчивэЗэ сыг-маЗан. био-бири илэ тэрс мутэнасиб. геЗри-нормал вэзиЗЗэтдир. сивилйзасиЗа-даи узаглашмаг. нисан ду-Зумларындан мэЬрум олмаг демэкдир. Бир планетдэ ЗашаЗан халгларын амалы бир олмалыдыр:    дунЗа мэ- двниЗЗэтиии чичэклэндир-иэк. инсанлары ваЬид си-вилизасиЗаЗа дэ’вэт етмэк. эмин-амаилыга чагырмаг. Буну Залныз дунЗа халглары эдэбиЗЗатынын биркэ гуввэсн илэ ЬэЗата кечир-мэк мумкундур. Шэхси архивими арашды-рырам. Эсэрлэрини дилими-зэ тэрчумэ етдиЗим мухтэлиф мяллэтлэрэ мэнсуб олан гэлэм достларымдая узун иллэр алдыгым мэк-тублары бир даЬа кездэн ке-чирирэм. Лятвалы Албер-тас Лауринчукас. естон Паул Куусберг. Линда Рууд. Андрес Лааксоо. ' рус Алек-сеЗ Осипов. Константин Сер-кяЗеимо. Александр Шерс-т]ук, мол дав Филип Миро, нов. газах Калдарба1 НаЗ-маябаЗев. туркмэн Бердй-нэзэр ХудаЗиэзэров... Тэрчумэ етдаЗим. лакин дунЗа-сыны дэЗишмиш Зазычы-лары хатырлаЗырам: естон Антон Таммсааре. рус Алек. сеЗ Толсто], курчу Нодар Думбадэе... вэ душуяурем ки. дуиэиэчэя «араларындан су бела кечмэ]эн» бу халгларын арасындакы эдэби элагэлэрдэ дургунлуг нэдэн-дир? Бу. чэмиЗЗэга мэ'нэвн жЬласа апарыб чыхармыо ни? Она керэ Ьэр гэлэм саЬяби бу барэдэ ез сезуну демэлндир Фуку ля 9СК9РЛИ, , Е Туей адына АДПУ-иуи ;
RealCheck