Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.17+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, January 23, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.17+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - January 23, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 2Э JAHBAP 1992-чи ИЛ. Н* 14 РВДАKCHJAHblH ПОЧТУНДАН МЭ'ЗУНИЛЭТЛЭР НЕЧЭ ЬЕСАБЛАНАЧАГ? Сизи нараИат етдиЛим мэ-сэлэ ила элагэдар республика Ьэмкарлкар Иттифаглары Шурасына вэ Maлиjjэ На-зирли^нэ 1азмаг оларды. Анчаг , JeHa редакс^аны устун тутдум. Лени илдэ мил^нларла фэЬлэ вэ гуллугчу эмэк га-нунчулугуна yjryH олараг невбэти ма’зуниМэтдэн исти-фадэ едэчэкдир. Анчаг мэ'-3yHHjJaT муддэтиндэ онларын мадди тэ’минатынын Ьансы га]дада одэнилэчэ1и барэдэ адлары чэкилэн тэшкилат-лар, нэдэнсэ, бу куна гэдэр Ьеч на демирлэр. 1992-чи ил-дэ Ma’3yHHjjaT пулунун мев-чуд ганунчулуга yjryH. Jo’hh сон он ики ajbiH орта Ьесаб мэблэгиндэ едэнилмэси эда-лэтсизлик оларды. Ахы фэЬ-лэ вэ гуллугчуларын зэЬмэт Ьаггы эсасэн. кечэн илин икинчи ^арысындан вэ бу илин эввэлиндэн артырыл-мышдыр. KepyHflyJy ними, 1992-чи илдэ Ma'3yHHjj9Ta кедэн шэх-син алачагы пул сонунчу aj дон лу рун дан аз оларса, о, истираЬэт эвэзинэ мадди чо-тинликл» узлэшэчэк. Чари мали]1э илиндэ зэЬмэт Ьаггы фондунун 12 aj учун Ьесаб-ланачагыны нэзэрэ алсаг. бу мэсэлэнин мусбэт Ьэлли учун мадди имкан вэ мэнтиги эсас олдугу инкаредилмэздир. Эминэм ки, бу чидди мэсэлэ 'республика Ьекумэти тэрэ-финдэн тезликлэ Ьэлл олуна-чаг вэ зэЬмэткешлэри разы салан гэрар верилэчэкдир. Экбэр ЭКБЭРОВ, республика Халг ТэЬсили Назирли]и хусуси мэктэби-нин директору, эмэкдар муэллим. МУЭССИСЭ ИЛ К АДДЫМЛАРЫНЫ АТЫР Алычы бир xeJли бахан-дан сонра: — О свитери мэнэ верин, — fleje сатычьОа мурачиэт етди. Сатычы Камран Мэммэдов свитери вериб: — Ушаг палтарлары да пис де]ил. — де1э кичик ел-чулу кост1умлары кестэр-ди. — Она да мэн бахым. — fleja башга бир алычы дил-лэнди. Танышлыг узун чэкмэди. Ьэр ики алычы истэд^и мал л ары алды. ...Елэ куман eTMajHH ки, сеЬбэт алычы-сатычы му-насибэтлэриндэн кедир. Jox. мэгсэдимиз бир муэссисэ-нин истеЬсал етд^и мэЬ-суллара олан марагдан, тэ-лэбатдан данышмагдыр. Af-даш paJoHVHfla тэзэ фэали1* jaT9 башламыш бу муэсси-сэнин истеЬсал етди]и уч адда свитер вэ ушаг кост-]умлары тез дэ езунэ муш-тэри тапа билмишдир. Му-эссисэнин фирма магаза-сында haMHH мэЬсулла ма-раглананлар кет-кедэ чоха-лыр. Бу да сэбэбсиз де!ил. Лапони|ада истеЬсал олун-муш дэзкаЬларда тохунан Ьэмин мэЬсуллар алычы зевгуну oxmajbip. •1 Азэриттифагйн истеЬсал муэссисэлэри бирл^инин ра!ондакы халг истеЬлакц маллары истеЬсалы муэсси сэсинин ишэ душду]у беш ajfla онун унваны нечэ-нечэ ра]онда танынмышдыр. Му^ эссисэнин директору Лагуб Мэммэдов де1ир ки, бизэ Левлахдан, Кв1ча]дан вэ дикэр ра1онлардан сифариш вермэк иcтэJэнлэp дэ олуб. Анчаг разылашмамышыг. Чунки эввэл ез paJoнyмyз-да Ьэмин мэЬсуллара тэлэ-батын едэнилмэсинэ чалы-шырыг. Кэлэчэкдэ исэ му-гавилэлэр багламаг фик-риндэ!ик. ИстеЬсал шэраити илэ марагланырыг. Кэнчлэрдэн ибарэт бу коллектив «То1о-та» маркалы 20 тохучу машыныны идарэ едир. Ла-хын кунлэрдэ даЬа беш ма-шын ишэ душэчэк. Сумга-jыт ховлу ипэк фабрикин-дэн хаммал алан тохучулар истеЬсал етдиклэри свитер вэ ушаг кост1умларынын зевглэ тохунушуна чалы-шырлар. ИстеЬсалат устасы Му-бариз Чэлэб^ев тохучула-рын ишинэ кез го]ур. Лери кэлдикчэ мэслэЬэт вэ кес-тэриш верир. — Виз кэлэчэкдэ истеЬ-салын Ьэчмини кенишлэн-дирмэ]и нэзэрдэ тутмушуг, — дejэ муэссисэнин директору билдирди. — Она керэ дэ Ьазырда бу истигамэтдэ тэдбирлэр керулур. Бэли. кичик муэссисэ илк аддымларыны атыр. Бомбош пиштахталара ]ени мэЬсуллар кэлир. Фариз РУСТЭМОВ, Агдашда чыхан «Эмэк» гэзетинин мэс’ул катиби. Кирову елдурдукдэн сонра Сталинин элалтылары елкэ-дэ «халг душмэнлэринин» ифша едилмэси бэЬанэсилэ илк невбэдэ зи^лылара диван тутдулар. Ьэлэ Ленинин вэ Тротскинин тэшэббусу илэ елкэнин эн сэрт иглимли 1ерлэриндэ гурулмуш Ьэбс душэркэлэринэ болшевикчэ-синэ душунмэ]эн. болшевик-лэрин Ьэрэкэт хэттинэ зидд олан он минлэрлэ зи1алы суркун олунду. Башгалары-нын бэдбэхтли}и, мусибэти узэриндэ гурулмалы олан бэхтэвэр ÄYHjaja шубЬэли ja-нашан, бэрабэрлик барэдэ су-аллар верэн Ьэр бир агыллы, савадлы шэхс коммунизм де-]илэн кэлэчэJин душмэни Ьесаб олунуб «Ьагг ]олу»на га-JbiTMar учун ислаЬ-эмэк душэркэлэринэ кендэрилди. 1937 —1938-чи иллэр АзэрбаЗчан халгынын тари-хинин бэлкэ дэ эн гэмли, эн rapa сэЬифэлэридир. Бу ики дэпшэтли илдэ халгымызын тале]ини вэ мугэддэратыны Ьэлл едэн болшевик куруЬу ЧК, ГПУ вэ КГБ адланан тэшкилатларын васитэси. лэ мухтэлиф у!дурма вэ чэ-фэнк иттиЬамлара эсасланыб Азэрба1чан зи}алыларынын демэк олар ки, бутун габаг-чыл нума!эндэлэрини мэЬв етди. Бери1анын Банька кен-дэрилэн хусуси элалтылары Матулевичин, Сумбатовун, rpHropJaHbiH. MapKapjaHHH вэ онларча дикэр болшевик-дашнак нума]эндэлэринин фэ-ал кемэ1и илэ ики ил эрзин-дэ 70 минэ гэдэр з^алымыз, сезун эсл мэ’насында али-мимиз. муэллимимиз, пешэ-кар Ьэрбчимиз, Ьэкимимиз, ja3bi4bi вэ шаиримиз, му-Ьэндис вэ агрономумуз кул-лэлэнди. МэЬкэмэ ичласла-ры вэ ЬекмуН охунмасы чэ-ми 15 дэгигэ чэкирди. Де. мэли, саатда дерд нэфэрин, 24 саатда 96 нэфэрин, ajfla 2.880 нэфэрин вэ даЬа чох адамын (rejfl етмэк лазым-дыр ки. хусуси учлуклэр вэ Матулевичин дэстэси тэнэф-фуссуз вэ истираЬэтсиз иш-лэ1ирди) TaflejH Ьэлл олу-нурду. Олумэ вэ суркунэ мэЬкум олунан бутун 3Hja-лыларымыз антисовет, экс-ингилаби фэалиЛэтдэ. ycjaH Ьазырланмасында. Азэрба1-чаны ССРИ-Дэн гопарыб мустэгил ел^э чевирмэкдэ, BepHjaHMH, Багыровун. дикэр napTHja вэ Ьекумэт узв-лэринин эле]Ьинэ суи-гэсд тэшкил етмэкдэ тэгсирлэн-дирилирдилэр. Эу гырым A39p6aj^ia-нын халг тэсэрруфатынын мухтэлиф саЬэлэриндэ чалы-шан керкэмли зиjaлылapдaн да jaH кечмэди. Ьэр бир jyK-сэк ихтисаслы азэрба1чанлы муЬэндисин. нефтчинин, ин-шаатчынын симасында халгымызын чэлладлары ез душмэнлэрини квруб онла-ры сырадан чыхарырдылар. Кутлэви гыргынын 1ени далгасынын икинчи илиндэ — 1938-чи илдэ кунаЬсыз вэ эсассыз мэЬкум олунан-лардан бири дэ Кэнчэ тоху-чулуг комбинатынын оаш механики Суле1манов Фир\з Олэскэр оглу иди. Халг Да-хили Ишлэр Комиссарлыгы Довлэт TohnyKaCH3nHjH Ида-рэси К01140 шэЬэр ше’бэ-синин рэисн Гамрекелинин 1938-чи ил мартын 2-дэ 1аз-дыры apajышдa oxyjypyn «Суле]маноа Фнруз Элэс-кэр оглу 1905-чн илдэ Са-бкрабад pajottyHyH Галага-JbiH кэядиядэ анадан олуб. Бнтэрэфднр, Кировабад то-хучулуг комбинатынын баш механякиднр. Аилэси: анасы Сэнэм Кэ-рим гызы, 55 1ашлы, гарда-шы Cypxaj, 38 1ашлы, бачы-сы Арэстэ, 35 ]ашлы. Ьеч вахт иштирак етмэми* шэм». - Лнхачои: «Сизин бу жЬа-дэлэряииз ]аландыр. Сиз па-мин эксингялаби тэшкила-тын узвлэри олан шэриклэ-ринизин ифадэлэри илэ ифша олунурсунуз вэ онлар су-бут едирлэр ки, сиз бу тэш-килатын узву идиниз». Суле|маяов:    «Мэн    гэти)- ]этлэ тэсдиг едирэм ки, экс-ингилаби, миллэтчи. ус]анчы тэшкилатын узву де^эм. мэни бу тэшкилата Ьеч кэс чэлб етмэ1иб вэ белэ бир килата чэлб едир вэ она тап* шырыр ки, Канчада мэхфи фэали))этдэ олан тэшкилата ез инанылмыш адамларыны чэлб етсин. Рафика ишэ баш-ла]ыб Канча фэалларындан нечаснни. о чу мл о дан да Су-aejMaHoa Фирузу бу ташкила-та чэлб едир. Тэбиидир ки. Рэф«}ев лаэым олан ифадэлэри вердикдан сонра чэза-сыны алыр, амма онун иФа-дэлэри эсасында JeHK гурбан —CyflejMaHoe Ьэбс олунур. Фируз Суле>мановун 10936 немрэли чина!эт иши днндирмадэ Ja.iaH демншэм. Бо|нума алырам ки, мэн Су. ле]мавюв Фируз Кнгювабад. да олан энсингилаби, мил. лотчи. ycjBMHW тэшкилатын узву ндим». Лихачои:    «Сизи аксинги. лабя. миллугч», ус}анчы ггэшкилата кнм вэ но вахт чалб едиб?>. CyaejMBM: «Эксингилаби, миллэтчи, ycjBHHH ташкнла-та мани 1936-чы илин HjyH а1ында Кировабаддакы то. хучулут комбинатынын кеч. миш директору Рафи^в ГУРБАНЛАРДАН БИРН: CYJIEJMAHOB ФИРУЗ 9ЛШР ОРЛУ Ьэбс едилмнш эксингилаби, миллэтчи, ус]анчы тэшкнла-тын узву, Кировабад тохучу-луг комбинатынын кечмиш директору Рэф^ев Ина1этин ифадэлэриндэн корунур ки, 1936-чы илин и1ун а]ында о, Суле]манов Фнрузу акснн-гилаби, миллэтчи, ус1аншн тэшкилата чэлб етмнш вэ Ф. Суле1манов бу эксингилаби тэшкилатын тапшырыпы ила тэхрибатчы, зи]аихар ишлэр кермушдур. ИзаЬ олунанМ-ра эсасэи СулИмаяов Фиру-зу Ьэбс еднб AзэpбaJчaн Чи* на1эт Мэчэллэсннин 64, 69, 70, 72 вэ 73-чу маддэлэри илэ мэс’улииэтэ чэлб еднл-мэсини лазым билирэм. ДТ Кировабад шэЬэр шо’бэсикнн рэнси, ДТ баш ле!тенанты Гамре-келн». 1938-чи ил мартын 2-дэ 195 немрэли ордера эсасэн Суле]манов Фируз Ьэбс едил-ди вэ елэ Ьэмин кун дэ би-ринчи дэфэ диндирилди. Мустэнтиг Лнхачов; «Ис-тинтага мэ’лумдур ки, сиз Кировабад шэЬэриндэ фэ-алиЦэтдэ олан эксингилаби, миллэтчи, ус1анчы тэшкилатын узу олуб эксингилаби ишлэр корурдунуз. Буилары бо1нунуза алырсыныз?» Суле1манов: «Хе1р, бо1ну-ма алмырам. Мэн эксингилаби, миллэтчи, ус]анчы тэшки-латда олмамышам». Лихачов: «Сиз 1алан де-¿ирсиниз. Истинтаг дэгиг билир ки, сиз эксингилаби, миллэтчи, ус]анчы тэшкилатын узву идиниз. Истинтаг сизэ инад квстэрмэмэ!и вэ бу эксингилаби тэшкилатда ракыныз барэдэ догру ифа-дэ вермэ]и мэслэЬэт керур». Суле1манов:    «Мэн    догру данышырам вэ бир даЬа де-1ирэм ки, эксингилаби, миллэтчи, ус!анчы тэшкилатда тэшкилатын олмасы Ьагда мэн Ьеч нэ билмирдим*. Охучулара мэ’лумат учун дeJиp«к ки, 1936-чы илдэ Бер^анын рэсми сэрэнчамы илэ истинтага лазым олан ифадэлэри алмаг учун дус-таглары вэЬшичэсинэ Дв1мэ-Jэ. истинтаг мэнкэнэсинэ са-лыб ишкэнчэлэрин мухтэлиф усулларына (буна «учунчу усул диндирилмэси» дeJилиp-ди) эл атмага ичазэ вери-лирди. Белэ чанфэшанлыг-ла «чекистлэр» е1ни заман-да «тротскичи—зинов1евчи». «миллэтчи» вэ башга буна бэнзэр тэшкилатларын мев-чудлугуну субут eтмэJэ ча-лышырдылар. Азэрба]чанда белэ миллэтчи. эксингилаби, ус]анчы тэшкилат «ифша олунан дан» сонра Jepли довлэт тэЬлукэ-cизлиJи апаратынын ермэни-лэрдэн ибарэт олан рэЬбэр-лэри «мYэJJэн етдилэр* ки, бу тэшкилатын башчылары Р. Ахундов. Э. Гара1ев. Г. Мусабэ]ов, М. Д. hYceJнoв, Ь. Султанов вэ башгалары имиш. Ку1а Ьэмин адамлар республика назирликлэринин рэЬбэрлэрини, МК-нын мэс -ул ишчилэрини, онлар да ез табеликлэриндэки муэссисэ, завод, фабрик вэ мэ’дэн рэЬбэрлэрини эксингилаби миллэтчи тэшкилата чэлб едиб республикада антисовет ус-]ан галдырмалы. Багырову елдурмэли, AзэpбaJчaны ССРИ-нин тэркибиндэн чы-хармалы идилэр. Лени 1ара-дылачаг AзэpбaJчaн буржуа демократик республикасынын президентли1инэ РуЬулла Ахундов нэзэрдэ тутулуб-муш*. ВДа РуЬулла Ахундов то-хучулуг комбинатынын директору Рэфи1ев Ина]эти дэ рэЬбэрлик етди]и эксингилаби, антисовет, миллэтчи тэш- дерд 'чилддэн, тэхминэн 1200 сэЬифэдэн ибарэтдир. Ону эксингилаби, миллэтчи, ус]анчы тэшкилатын Кэнчэ белмэсини 1аратмагда, бу тэшкилата башга адамлары чэлб етмэкдэ, комбинатда тэхрибатлар терэтмэкдэ тэгсирлэндирирлэр. Комбинаты ондан артыг експерт номисси!асы ]охла1ыр вэ бу иш ил j^apbtM вахт апарыр. Сулейманов исэ бу заман Ьэбсдэ сахланылыр вэ JeA-ди дэфэ Кэнчэдэ диндири-лэндэн сонра 1938-чи ил ап- «елии 8-дэ БакыJa—Довлэт эЬлукэсизл^и Идарэсинин З-чу ше’бэсинин сэрэнча-мына кендэрилир. Бакыда да беш дэфэ диндирилир. Уэун.узады тэфтишлер, експерт вэ ]охламалар yjfly-рулмуш итгиЬамлары субут едэ билмэди. Элавэ дин-дирилэн онларла комбинат и|ичисинин демэк олар ки, Ьамысы аз ифадэлэриндэ Суле|мановун Jyhcok би-ликли мутэхэссис олдугуну вэ чанла-башла комбината хидмэт етди1ини квстэрди. Бундан сонра Азорба]чан ЧМ-нии 69. 70 вэ 72-ми маддэлэринэ истинад еди. лэн чина]этлэ|> Ф. C\^eJ-мановун узэриидэн кетурул- aY    ,    ж Биринчи мэрЬэлэдэ. бутун итгиЬамлары рэдд едэн Ф. CYлejмaнoвa Jyxa-рыда деди1имиз «учунчу усул диндирилмэси* тэтбиг олунду. ИшкэнЧэлорэ таб кэтирмэ)эн Фируз Суле1ма-нов. HahaJoT, «Ьэр ше]и» 6oJ-нуна алды. Ляхачов:    «Истинтаг    бир даЬа    эксингилаби. миллэт чи, ундины тэшкилатда иштирак е*гмэ|иииз Ьагда ифаде eepMajH мэслэЬэт ко. ^ Суле1маиоа:    «Биринчи Ина}эт чэлб едиб. О, мэнэ ашагыдакы тапшырыгла-ры вериб:    истеЬсалатын планлашмасы вэ фэЬлэ гув. вэсиндэн нстифадэ саЬэсин* дэ зи]аикарлыг едиб rejpH. реал планлар тэртиб етмэк; эЬали арасында Совет Ьа. khmhJJoth эл/е^Ьннэ нара-зылыг JapaTMar мэгсэдилэ этрафымда оланларын ара. сында антисовет, эксингилаби, миллэтчи тэблигат апармаг; антисовет эЬвал-pyhHjjMH шэхслэри MyaJJaH едиб онлары дилэ тутмаг вэ е’тибар едиб, бел багла-дырым адамлары эксин. гнлаби. миллэтчи, ус1анчы тэшкилатымьгза чэлб етмэк». Лихачов; «Тэшкилатыны. за ними чэлб етмислниз?» CyaejMaHoa:    Баш меха ник муавини Элизадэ Эс-кори, електрикдэн истифа-дэ болмэсинин мэс’ул ич-рачылары Рэчэбов Ьачы-балаиы. Эскэров Чэлалы. Чаббаров Мэммэди вэ Ьу. ceijHOB Гэзэнфэри». Ьагсыз Ьэбс едилэн Фи. руз Оуле1манова бириИчи иттиЬамнамэни 1939-чу ил MajbiH 3-дэ е лан етдилэр. Лакин иш мэЬкэмэ)э чат-мады. чунки ону Ьэбс едэн. лэр озлэри кердулэр ки, иш башдан.баша фырыл. дагдыр. эсассыздыр. Суле]. маиов исэ 1938-чи ил мартын 2-дэн Ьэбсдэдир! Чох рурдаладылар. чох ахтар-дылар. амма санбаллы бир ше) тапылмады ки, тапыл. мады. 1939-чу ил ^улун 31-дэ Фируз Сулейманов Довлэт ТаЬлукэсизлиЬ* Идарэсинин рэЬбэрли1инэ ш»ка]эт Jar зыр: «Мэн гэти сурэтдэ бил. дирмишэм вэ JteHd дэ бил. дирирэм ки, Ьеч бир эксингилаби тэджилата )увв олмамышам, Рэмэбову, Фш. задэни вэ башгалдрыны бу тэшкилата чэлб етмэми шэм, Комбннатьш юечмшд директору РофчЗев!« Ьаггым-да ]аздыглары 1алан вэ беЬтандыр. ©дум пагда во башгала. ры Ьаггында боЬтан долу ифадэлэри верила мони мэчбур едиблэр. By барэдэ мэн уч эризэмлэ Загаф. Ганина Ьорои прокурорлу. гуна вэ Азарба1чан ССР прокурорлугуна мурачиэт етмишэм. ДТИ-иин Кировабад шэ-Ьэр ше’бэсинин кечмиш рэис муавини Лихачовун мэнэ гаршы тэтбиг етдо^и амансыз физики репресси-janap. зоракылыг мэни ja-лаи вэ боЬтанлы ифадэлэр вермэ]э мэчбур етди. Инди Ьалымын нормал вэзи]]э-тиндэ догру ифадэ вэ иза-Ьат вермэ!э имканым. вар вэ мэн CЭMИMИJJЭTЛ9 бэ/ан едирэм ки, Ьеч бир эксингилаби тэшкилатда олмамышам вэ бувдан хэбэрим дэ олма]ыб. Мэн боЬтаи гур. баны олмамалы!ам1» 1939-чу ил сеит>абрын 23-Д9 икинчи иттиЬамнамэ тэртиб олунду: «Суле]ма-нов Фируз Элэскар оглу Аээрба|чаы ССР ЧМ^нин 73-чу маддэси илэ ондан отру тэгсирлэндирилир ки: 1. О, Азэрба1чаида ф»а. ли11эт кастэрэв эксиягила. бя, мяллэтчя, ус)авчы тэш. кялатыя узву идя; 2. О, Азэрба1чаида Совет ЬакнммЛэтннин зора-кы деарялмэсн учуй зксян-гклабн тэшкнлатыя Ьа-зырладыгы смлаЬды ycJaH-дан хэбэрдар ядя; 3. О, эксингилаби тэш-кал»« 5 яэфврк:    Р»ч^о» Ьачыбалаяы, Элвзадэ эс-кэря, Эсяаров Чэлалы, Чаб. баров Мэммэди вэ bycejHoi Гэзэнфэри чэлб еднб, онла-рыя эксингнлабн фэаляЛэ. тииэ башчылыг еднрди*. 1939-чу ил окт1абрыи 2. аэ Суле]мановун «чина!эт иши» ХДИК-ин довлэт ТэЬлукэсизля]и Идарэсинин хусуси мушавирэсинэ (уч-лу)э) верилди. 1940-чы ил февралын 9-да (Ьэбс олу-наидан ики ил сонра!). уч-nyJyH 10 немрэли протоколу на эсасэн «антисовет, миллэтчи тэшкилатда иш-1«нр4кьша кора» Сулейманов Фируз Элэскэр оглу беш ил муддэтинэ ислаЬ-эмэк душэркэсииэ кондорнлмэк-лэ азадлыгдан мэЬрум едил-ди. Февралын 10-да Су-ле)манов «Шимал-шэрг ду-шэркэсинэ» (Севвостлага, JanyTHjaJa) кендэрилди. Ора-да да бу фани дун1аиы тэрк етди.    . 1956-чы ил августун 4-дэ Азэрба1чан ССР Али МэЬ-комэсинин гэрары илэ Хусуси Мушавирэикн 1940-чы ил 9 феврал тарихли гэрары лэгв едндди, CynejMa-нов Фируз Элэскэр оглунун Ьэрэкэтиндэ чина!эт тэоки-6и олмадыгы учуй онун ишинэ хитам верилди. Амма даЬа кеч иди. Зя)а BYHJAAOB, академия. ЛЕРИКДЭ НЕФТ ЧЫХАРАГ? Ра]онумузун 58 минлик эЬалиси адындан сорушурам: Де1ин керэк. бизнм чамаата нэ вахт нефт сатышы тэшкил едилэчэк? Ахы, Лерик Талыш дарларынын Ьундур зирвэсиндэ 1ерлэшир. гышда Ьавасы чох сэрт олур. Ку-лэк эсэндэ, гар 1аранда ишыг-лар сенур, Ьэфтэлэрлэ гаран-лыгда галырыг. Сон вахт-лар да електрик лампалары анчаг алверчилэрин элиндо дир. Биринн 10—15 маната сатырлар. Ахы «rapa гызыл* I истеЬсал едэн республиканын pajoH вэ шэЬэрлэриндэ HHja сатышда нефт олмасын’’ Кечэн ил MajbiH 1-дэн нефт сатышы АзэриттифагЫн сэ- лаЬиПэтиндэн алыныб рес публика Довлэт Ланачаг Но митэсинэ верилиб. Лэнкэран зонасынын нефт базасы Иорт-Илич шэЬэриндэ Jep.io 1 шир. Мудири Акиф Мустаф »-1евдир. Бизэ бир литр д> нефт вермир. Кечэн илин маj ! ajbiHAaH HHflHj9 ними бЬр ма шын нефт вериб. О да pajon прокурорлугу учун. Виз нефт истэ1эндэ де]ир ки. верэ бит . мэрэм. Лахшы. бэс биз башымыза нэ чарэ гылаг? Лерикдэ неф) чыхараг?    ..    . v    М.    ЭЛШЕВ,    , Лерик pajoH истеЬлак чэ миЦэтлэри тэфтиш комис. cHjacbiHbiit сэдри. ЮЛУМУЗ ДУЗЭЛЭ1ДИ. Гу:»нлы - Хындырыстан }олунун бэрбад ha л да олду гуну Агдам ра]онунда бил-мэ]эн >охдур. 1971-чи илдэн башла]араг    ики-ум    и.хдэн бир ¿ypaja гум.чынгыл то-курлэр. Амма эмэлли тэ‘-Мир етмирлэр. Нэдэнсэ ра-joHAa дерд ири кэндин эЬа-лисинэ хидмэт едэн бу jo-лун rajFbicbiHa галан тапыл. мыр. Бэрбад joлдa Ьэрэкэт артыг    ]аначаг    сэрфинэ. машынларын сырадан чых-лКасы|на. эн горхулусу И( » гэЛа шэраити }аранмасына. сэбэб олур. 20 илдир JapraH j лара бахмагдан зара кэл. ! мишик.    Керэсэн элагэдар, тэшкилатлара мане олан н.>. i дир ки, сэккиз километрлнь ]олун тэ’мири иллэрлэ у залы р? Эли РЭЬИМОГЛУ. Агдам pajoHv. Х930Р: ПР0ГН03ЛАР Н0 ДБ ИР? «ХАЛГ ГЭЗЕТИ»НЭ ЧАВАБ ВЕРИРЛЭР тэнгид ва нэтичаси «АЗЭРЕНЕРЖИ» ИСТЕЬСАЛАТ БИРЛЖИНИН БАШ ДИРЕКТОРУ М. ИМАНОВ: — Гэ.зетинизин кечэн ил 30 OKTjaöp немрэсиндэ дэрУ едилмтн «ФэЬлэнин сезуну ешитсин» сэрловЬэли коллектив имзалы мэктуб-ла элагэдар билдиририк ки, Ьазырда Эли Ба)рамлы Девлэт Електрик CTaHCHja-сында мэнзил алмаг учун невбэдэ олан 145 нэфэрдэн 66 нэфэри 1986-чы илдэн да]ананлардыр. 1988— 1989-чу иллэрдэ вэ кечэн ил шэЬэр узрэ белушдурулмуш 48 мэнзнлдэн 24-у стан. CHja учун а]рылмышдыр. Ларанмыш кэркин вэзиj-1этлэ элагэдар вэ дэмир-бе-тон мэ’мулаты илэ тэ’мин едилмэд^и учун 143 мэн-зилли бинанын тикинтиси 1992-чи илин планына ке. чирилмишдир. JCHH нефт ¡атаглары нын    техни««^^    рмГ^ТВДТР-    Азэрба)- лы гаЬосиндэ м\асир слек ТР°» Тэдг'игат вэ JlajHha Институтунун . aaTOMaT-idii: •дырыл2ыш ла^Хл^ -л-Г^^аГлРа%^^^^ елми ишчи Шамама 1ули1ева. Бирли]ин вэ ДРКС-ин рэЬбэрликлэри вэзииэти нэзэрэ алараг, ]ахын 2-3 илдэ вэтэндашлары мэнзил. лэ тэ’мин етмэк мэгсэдилэ 1991-чи илдэ 143 мэнзилли бинанын тикинтиси учун а>рылмыш 100 мин манат вэсаитдэн нстифадэ олун. масьгны. элавэ 50 мэнзилли бина тикинтисини плана сал. мышлар. Е1«и заманда па1чылыг гаЦасында станси!а]а мэнзил ajpылмacы учун Эли Ба]рамлы шэЬэр Советинэ 655 мин манат пул кечурул. мушдур. Бу вэсаитэ 60 — 70 мэнзил ajpылмaлыдыp. 1986-чы илин Jaнвapьш-дан невбэдэ оланларын бу ил мэнзиллэ тэ’мин едилмэси планлашдырылмышдыр. ЭКС-СЭДА Квмэк эли узадырлар 1 Б>' кун Хэзэрин cэвиJJэ-синин галхмасыны чохла ры ваЬимэ илэ гаршыла1ыр. , Кеоложи тэдгигатлар субут едир ки. 80 мин ил эввэл 1 Хэзэр индики <^эвиJJэcин. I дэн 100 метр ашагы, 60 мин ил эввэл исэ ИНДИКИИ-Л >Н 75 метр 1уксэк олмуш-д\р Бизим ерада исэ су-|\н сэвиЛэсинин белэ душуб галхмасы мушаЬидэ олун-\fajbi6 Бу девр эрзиндэ эн 1укс;»к сэииДэ    1805-чи илдэ олуб, бир ил сонра ; исэ ашагы дуи^э башла. зыб. Эсримнзин оггузунчу нллэриндэ Хэзэрин сэвилэ. 1 си )енидэн енма!» башла. ды 1977-чи илдэ артыг океан сэвиЛориндэн 29 метр ашагы Ьэддэ чатды. ¡О вахт бу. Ьамымызы гор-’ ;<> ]а салмышды.    Сонракы 1 иллэрдэ суЬ'н    сэвиЛвси гилхмага башламыш вэ бу ! кун дэ давам едир. Инди дэ | Хэзэрин бу Ьалы бизи гор- ! худу р. Дэн 1*3 до су1ун сэв^)эси-нин галхмасынын хе!ри. кэид тэсэрруфатына вэ сэ-на!емизэ вурдугу кулли чигдарда зи!аи Ьагтьжда мэтбуат сэЬифэлэриндо тез-тез 1азылыр. Она керэ дэ май онлара тохунма1ачага.м. Илк невбэдэ кэлин Хэзэрдэ су1ун сэви^имин галхма-сьгнын сэбэблэрнни араш-дыраг. Ал и мл эрин эксэри)>эти бунун иглимлэ элагэдар ол* дугуну кестэрэрэк ге1д едир км, Хэзэрин сэви^инин галхыб-енмэсииэ бириичи невбэдэ Шималк Атлантика, Арктика. Ш им ал и вэ Шэрги Авропа игли.миннн «Халг гэзети»нин 1991-чи ил 16 но-jaóp нвмрэсиндэки «Кен дун ja Ьэерэтлн* сэрлевЬэли мэгалэдэ шэЬэримизин «кечэ-гонду»ларында jaшajaн аилэлэрин агыр тaлejиндэн бэЬс едилирди. Орада дезулмэз мэишэт шэраитинин керпэлэрин саглам-лыгына вэ 6ejYM9KA9 олан нзелин мэ'нэ-BHjjaTHHa вурдугу 3HjaHflàH урэк агрысы илэ сеЬбэт ачылырды. Мэгалэ шэЬэримиздэ кениш экс-сэда догурмушдур. Бир чох идарэ вэ муэсси-сэлэр. ичтимаи тэшкилатлар имкансыз. чохушаглы вэ экиз ушаглы аилэлэрэ мадди кемэк кестэрэчэклэрини вэ’д едирлэр. Бу саЬэдэ илк реал аддымы исэ Азэрба]-чан Еколожи Иттифагы вэ иттифагын НОЗДИНДЭКИ «Шэрг гадыны» 49MHjjeTH атмышлар. Бу тэшкилатларын рэЬбэрлэ-ри Манаф CYлeJмaнoв вэ Севил ЧаЬани бу кунлэрдэ мэгалэдэ адлары Ч9К1И^!! аилэлэрэ баш чэкмиш, Ьэр ушага 1000 манат мэблэгиндэ japдым вермишлэр. «Кечэгонду»лардакы агыр шэраитин шаЬидлэри елэ бурадача даЬа уч имкансыз аилэ1э вэ Чернобыл гэзасынын гур-банларындан олан Элиса Багыровун чох ушаглы аилэсинэ кемэк эли узатмышлар. Мадди 1ардым алан аилэлэрин миннэт-дарлыгыны Азэрба]чан Еколожи Итти-фагына, «Шэрг гадыны» чэмиЛотинэ вэ «Халг гээетЦ»иин редакси1асына чатдыр-магы езумэ борч билирэм. Халида ГУЛШЕВА, Гимна!»« mahantlHHH бяШ дэ1ишмэси тэ’сир едир. Л. С. Берт Кунэш фэаллы-гы вэ атмосфер сиркул1а-си}асыньен кестэрячилэрк. ни вэ дэниз cэвиJJэcинин |галхыб-енмэсини из|зэрэ алараг белэ гэрара кэлиб ки. Арктикада исинмэ атан-да Хэзэрин сэвиЛэси ду-шур. Аралыг дэиизининки исэ Jyкcэлиp. Со1ума зама-ны бунун экси мушаЬидэ олунур. Дэнизэ ча]ларла ахай су-1ун чохиллиь орта мигдары илдэ 290 мин куб километра уахьгндыр. Хэзэрэ текулэн суларЫн мигдарынын 90 фаизи дэнизин шимал Ьис-сэсиндэки чaJлapын, — Волга. Урал вэ Терек ча!лары-нын па1ына душур. Гэрб саЬиллэринэ текулэн Са-Чур. Кур вэ дикэр ча)лар 9 фанз, Иран чaJлapы исэ 1 фаиз су кэтнрир. Хэрэрин    сэвиЛэсинин отузуичу иллэрдэ енмоси замаиы чaJлapдa аз сулу девр олмушдур. Бу заман дэниз сэтЬиндэн бухарлан-ма 1уксэк. атмосфер 1а-гынтыларынын мигдары исэ ашагы енир. Буна керэ дэ су балансынын кэлир Ьиссэсиндэ иллик су ча-тышмазлыгы 50 кубкилометр Ьэчмивдэ иди. Ох шар шэ-раит 70-чи иллэрин орта-ларында да тэкрар олунур. 1978-ми илдэн )башла1араг дэнизэ ча1ларла ахай су. jyн орта иллик мигдары 300 кубкилометрэдэк чо-халыб. . Су1ун сэвиЛэсинин галхмасына дэниз сэтЬннэ душэн 1агы»ггыларын мигдарынын jYкcэк олмасы да тэхир етмишдир. 1982-чи илдэ Гарабогаз — Гол кер-фэзимэ даниздэн ахай су-JyH гаршысынын алынмасы Хэзэрин сэв»Л*эсинин аз да олса галхмасына сэбэб олду. Бэс cyjyH сэвиЛэсинин 1уксэлмэси нэ вахтадэк давам едэчэк? Ьэлэ 1967-чи илдэ Хэзэр проблемлэри илэ элагэдар кечирилэ« конфрансда ге1д о^нмушд>р ки, сонракы JY3 ил эрзиндэ cyJyH caBKj-jacHHHH даЬа 10 — 12 метр ашагы душмэси кезлэнилир. Буна 6axMaJapar сонракы бир нечэ он ил эрзиндэ сэ-виЛэнин галхмасынын мум-кунлу1у дэ кестэрилнрди. Прогнозларын бэ’зилэ-ригндэ cyjyw сэв^эсинин галимасынын 20-чи эсрин ахырларьшадэк. бэ’зилэржн-да исэ 21-чи эсрин 20-чи иллэринэдэк чэкэчэ1и кез-лэнилир. Ону да ге>д едим ки. Хэзэр проблемлэрики, онун еколожи Ьэуатында кедэн дэ1ишикликлэри тэкчэ тэ-бии просеслэр jox, Ьэм дэ 43MHjj3THH езу japaдыp. Дэниз саЬилиндэ jepлэшэн caHaje oöJe^apHHAaH вэ экш саЬэлэриндэн Хэзэрэ чохлу зэЬэрли маддэ теку-лур. Бу да |ол верилэн кон-ccHTpacHja Ьэядиидэн он дэфэлэрлэ чохд>’р. •Бутун бунларла ¿анашы. Хэзэрин кэтирэчэ)н фэла-кэтлэри дэ отуруб кезлэмэк олмаз. Вурула билэчэк зи-)анын гаршысыны алмаг учуй иш кормэк лазымдыр. Рафиг ВЕР ДИДЕВ. чографий елмлэря мим. зэди. ЬЭ1АТЫМЫЗДА МЭРЬЭМЭТ Дерд илдир ки. республи-камыза гаршы е’лан олунма-мыш муЬарибэ давам едир. КунаЬсыз адамлар Ьэлак олурлар. Аилэлэр башчысыз галырлар... Бу муЬарибэ нэтичэсиндэ валиде]нлэрннн итирмиш у шаг л ара japAMM кестэрмэк мэгсэдилэ «ин сан амилн» программ    чэрчивэсиндэ Азэрбайан Республика Ушаг Фонду тэрэфиндэн бутов тэдбирлэр комплекси муэ^эи еднлмиш вэ haJaTa кечири-лир. A3ap6aj4aH Республика Ушаг Фонду идарэ he j’эти paJacaT hej'aTHHHH невбэти ичласы да рекионда баш верэн Ьадисэлэрлэ элагэдар Ьэлак олмуш Ьэрби гуллугчуларын вэ республика Да-хили Ишлэр Ha3HpHKjH иш-чилэринин JeTKmuiKK ]ашына чатмамыш ушагларына сослал. мэ’нэвн, мадди JapAbiM мэсэлэсинэ Ьэср едилмиш-дир. Урэк агрысы илэ де!ил-мишдир ки. ганлк» муЬари-бэнин етэн дерд или эрзии-дэ Ьэрбч гуллугчуларын вэ Ьугуг муЬафизэ органлары эмэкдашларынын 140 уша-гы JeTHM галмышдыр. Фонду« агыр малииэ b33Ä]J3TH-нэ 6axMaJapar. бу ушагла-рыи Ьэр биринэ имкан да-хилиндэ мадди ¿ардым кестэрмэк — чэми JY3 мин ма-натдан артыг восаит ajMp-маг гэрара алыимышдыр. Бу пуллар ]еткинлик ]ашына чатанадэк Ьэр aj онлара верилэчэкдир. Калэчэкдэ Рес публика фонду бу ]арды-мын мэблэгини бир нечэ дэфэ артырмяг HHjJoTHHAaAHp. (Азоринформ). à 9 7 I ;
RealCheck