Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,337 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, February 15, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - February 15, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ 15 Ф EBP AJI 1992-чи ИЛ. № 33 С, БИР ДАЬА ПЕНСИЗАЛАР НАГГЫНДА А39РБАШН РЕСПУБЛИКАСЫ АЛИ СОВЕТИНИН ИЗАЬАТЫ «ПенсиЗаларын    бутун невлэринин минимум мэблэги Ьаггында» АзэрбаЗчан Республикасы Ганунунун тэтбигиндэ Зол верил миш ногсанларла элагэдар АзэрбаЗчан Республикасы. Али Совети сэдринин биринчи муавини 3. Э. Сэмэдзадэ Али Советин мэтбуат мэр-, кэзинэ билдирмишдир: Сон вахтлар вэтэндаш. лардан алынан шикаЗэт вэ эризэлэрдэн аЗдын олур ки, республикада бэ зи пенсиЗа невлэринин Золве. рилмэз дэрэчэдэ аз мэб. лэгдэ — 158.5 манат вэ ондан ашагы верилмэси Ьал-лары мушаЬидэ олун\р. Бела бир вэзиЗЗэт инфлЗаси. Занын дурмадан артдыгы индики шэраитдэ бир чох пенсиЗачыларын ЬэЗат шэраи. тини дезулмэз бир Ьала кэтириб чыхара билэр. Бу. онун нзтичэсиндэ баш вер. мишдир ки, элагэдар тэшки-•латлар республикада пен* сиЗаларын бутун невлэри. ннн минимум мэблэгини АзэрбаЗчан Республикасы. нын «ПенсиЗаларын бутун невлэринин минимум мэб. лэги Ьаггында» 1991 чи ил 31 декабр тарихли ганунуна вэ АзэрбаЗчан Республикасы Президентинин «Пенси. Зачылара вэ ушаглы аилэлэ. рэ сосиал Зардымын куч-лэндирил'мэси саЬэсиндэ элавэ тэдбирлэр Ьаггында» 1992-чи ил 2 Занвар тарихли фэрманына мувафиг су. рэтдэ деЗил, кечмиш ССРИ ганунверичилиЗиндэ нэзэр-дэ тутулмуш гаЗдада тэ’3«н етмишлэр. Бу ' заман4 бнлар «Пенси. Заларын бутун невлэринин минимум мэблэги Ьаггын-да» АзэрбаЗчан Республикасы Ганунунун 1-чи бэн. динэ истинад едир вэ Ьэмин бэнддэ олан «Гуввэдэ олан пенс и ja ганунверичилиЗи 1992-чи ил Занварын 1-дэн АзэрбаЗчан Республикасы-нын jeHH пенсиЗа ганунверичилиЗи гэбул едилэнэдэк там Ьэчмдэ тэтбиг едилир» муддэасыны эсассыз сурзт. дэ сэЬвэн шэрЬ едирлэр. Буну нэзэрэ алараг бил-дирирэм ки, Ьэр hancbi бир кечмиш Иттифаг ганунве-«ричилиЗинин там 11эчмдэ тэтбиг едилмэси Ьеч дэ онун механики сурэтдэ тэтбиг едилмэсини jox, онун республика ганунверичиликлэ. ринэ зидд олмаЗан маддэ вэ бэндлэринин тэтбигини нэзэрдэ туту р. «neHCHja-ларын бутун невлэринин минимум мэблэги Ьагтын-ла» АзэрбаЗчан Республикасы Ганунунун икинчи бэн- Ичтимаи Ьадисэлэр сур’этлэ чэрэЗан етмиш, бир чох cHjacH, ндеоложн мевгелэр чнддн сарсынтыЗа мэ’руз галмышдыр. Ирнли-хырдалы газет сэНнфэлэриндэ иде]а истигамэтлэри бир-бириндэн фэрглэнэн материаллар дэрч олунмуш, индиЗэ гэдэр гыфыл алтында сахланылмыш бир чох тарихи Ьэгигэтлэр уза чыхарылмышдыр. By, jax-шыдыр. Тээссуф ки, бутув материаллар угурлу олма-мышдыр. Мэн ез ихтисасым бахымындан онлара вз му-насибэтими билдирмэк истэЗирэм. диндэ иеэ геЗд олунур ки, «Гуввэдэ олан ганунверичи. лик узре Ьесабланмыш пенсиЗаларын бутун нев-лэринии мэблэги 317 ма-натдан ибарэт олан минимум пенсиЗа мэблэги эсас ке. турулмэклэ муэЗЗэн едил-син». Башга евзлэ. республикада пенсиЗаларын Ьэр Ьансы бир невунун минимум мэблэгинин кечмиш ССРИ ганунверичилиЗиндэ нэзэрдэ тутулмуш гаЗдада верилмэси гануна зиддир. Мэсэлэн, эхэр кечмиш ССРИ ганунверичилиЗи эсасында Ьесабланан пенсиЗа мэблэги 158,5 манат алынарса, Зухарыда адлары чэкилэн АзэрбаЗчан Республикасы. нын Ганунуна вэ Азэр-ба!чан Республикасы Президентинин фэрманына эса. сэн сосиал тэ’минат органы •тэрэфиндэн Ьэмин мэб-лэг 317 манат мэблэгиндэ муэЗЗэн олунмалыдыр. «ПенсиЗаларын бутун невлэринин минимум мэблэги Ьаггында» Гану ну н ЬэЗата кечирилмэси саЬэсиндэ ичра органларынын Ьесабаты Милли Шурада динлэнилэ. чэкдир. АзэрбаЗчан Республикасы Али Совети сэдринин биринчи муавини. 3. СЭМЭДЗАДЭ. h. Э. ЬЭСЗНОВ ЙТЗМ НУМАШДЭЛМКНИ ГЭБУЛ ЕТИИШДИР I Авропада ТэЬлукэсизлик ! вэ Эмэкдашлыг Мэсэлэлэ-: ринэ дайр Мушавирэнин бир 1 кун эввэл АзэрбаЗчан naj-тахтына кэлмиш нумаЗэн. дэлиЗинин башчысы — Че. хо-СловакиЗа Президенти дэфтэрханасынын мудири Карел фон Швартсенберг демишдир:    НумаЗэндэлиЗин зсас мэгсэди Гарабаг му-нагишэси илэ элагэдар факт-лары топламагдЬгр. Бу. Ьел. синки просесинин руЬуна у)гундур вэ биз Ьэмин про. сес чэрчивэсиндэ Ьэрэкэт едирик. Гонаг Азэрба)чанын баш назири Бэсэн Ьэсэновла сеЬбатиндэ ^демидодя#: гаршылыглы анлашмаЗа вэ эмэкдашлыга бел баглаЗы- Ьиссэсиндэки мунагишэ илэ рыг Онларын протоколда элагэдар фактларын тон-нэзэрдэ тутулмуш керушу ланмасында нумазэндэлик фев рал ын 14-дэ сэЬэр ке- узвлэринин обЗективлиЗинэ чипитмишдир.    вз гэрэзсизлиЗинэ е. Республика Ьекумэтинин ламага да Ьаггымыз вардыр. башчысы Гарабагын даглыг Онун дедиЗинэ керэ. б>, Ьиссэсиндэ japanмыш му. узун сурэн мунагишэнин рэккэб вэзиЗЗэтлэ таныш арадан галдырылмасы Золу _ от маг учун АзэрбаЗчана нун ахтарылыб тапылма. кэлмиш НумаЗэндэлиЗин. эс- сына кемэк едэр. Баш на-линдэ биринчи Ьекумэтлэр- зир билдирмишдир ки. рес-аоасы нумаЗэндэ ЬеЗ’этинигА публиканын АТОМ-ин \зв. узвлэрицэ миннэтдарлы- луЗунэ гэбул олунмасы гыны билдириб онлара угур- АзэрбаЗчанда мусбэт гар-лар арзуламышдыр. h. Ьэ. шыланмышдыр. сэнов демишдир: Биз' нума- АзэрбаЗчан Реснублика-Зэндэ hej’9THHH марагланды- СЬ1НЫН харичи ишлэр на-ран Ьэр Ьансы инФс>Рма^|а^    h    м Садыгов соЬбэт гWbk и Лверм4)1УЭлй&¥>,Рыг-    1Г> РЕШБЛИКАНЫН АЛИ СОВЕТИНДЗ K0PYIU Ьэмин кун АзэрбаЗчан Республикасы Али Советники Милли Шурасы девлэт гуручулугу комиссиЗасынын сэдри Т. М. Гасымов Авро-пада ТэЬлукэсизлик вэ Эмэкдашлыг Мэсэлэлэринэ дайр мушавирэ нумаЗэн. дэлиЗинин узвлзрини гэбул етмишдир. АзэрбаЗчанда, о чумлэ. дэн Гарабагын даглыг Ьиссэсиндэ ичтимаи-сиЗаси вэ-зиЗЗэт Ьаггында гонаглара мэ’лумат    верилмишдир. ГеЗд едилмишдир ки, Азэо. баЗчанлы кэндлэринин динч эЬалисинэ гаршы агыр топ. лардан истифадэ етмэклэ ермэни гулдур дэстэлэринин кениш мигЗаслы деЗуш эмэлиЗЗатлары инди дэ давам едир. Т. М. Гасымов АзэрбаЗчан Али Совети Милли Шурасынын ишиндэн дэ бэЬс етмиш, онун гэбул етдиЗи ганунлардан вэ дикэр сэнэдлэрдэн даныш-мышдыр. НумаЗэндэлиЗин башчысы — ЧСФР Президенти дэфтэрханасынын мудири Карел фон Швартсенберь нумаЗэн-дэлиЗин меЬрибанлыгла гар-шыланмасы учун тэшэк-куруну билдириб демишдир ки, еэфэрдэн эсас мэгсэд Гарабагын даглыг Ьиссэси-нэ кетмэк. вэзиЗЗэтлэ je. риндэ таныш олмагдыр. Т. М. Гасымов АТЭМ ну-маЗэндэ ЬеЗ’эти узвлэринин бир чох суалларына чаваб вермишдир. Ьэмчинин мэ’лум олмушдур ки. нумазэндэлик республикада дерд кун гала-чаг вэ АзэрбаЗчан Прези-’ денти, Гарабагын даглыг Ьиссэсиндэ азэрбаЗчанлы вэ ермэни    ичмаларынын    ну- маЗэндэлэри илэ керушэчэк-дир, Даими Jauiajbiiu Лерлэ-рини Тэрк ЕтмэЗэ Мэч бур    Олмуш Шэхслэрлэ Иш    Апаран Республика Девлэт    Комитэсиндэ,    пар- ламентин инсан Ьугуглары комиссиЗасынын, милли си_ Засэт вэ миллэтлэрарасы мунасибэт мэсэлэлзри комиссиЗасынын узвлэри. МИЛЛИ ТэЬлукэсизлик вэ муда-фиэ    назирликлэринин рэЬ- бэрлэри,    Халг ЧэбЬэсинин, Сосиал-Демократ HapTHja. сынын фэаллары, АзэрбаЗ-чанын    мусэлман вэ    пра- вослав конфессиЗаларынын башчылары илэ сеЬоэт ет-мэк планлашдырылмышдыр. Брмэнистандан говулмуш гачгын азэрбаз'чанлыларын ЗербэЗер едилдиклэри jep. лэрэ кетмэк дэ нэзэрдэ ту. тутур. (Азэринформ). Эввэлчэ дин, хусусилэ ислам динн, бизим она муна-енбэтнмиз барэдэ. Адамла-рын дини е’тигады, дини мэ-расим вэ аЗинлэрин. ичрасы узэриндэ кобуд инзибати нэ-зарэтин. идеоложи тэзЗигин арадан галдырылмасы. бунун эвэяиндэ дини тэшкилат вэ идарэлэрэ муэЗЗэн азаДлыг веззилмэси, вичдан азадл^гы-нын там миг]асда ту мин едйлмоси тэгдирэлаЗигдир. Сон деврдэ республикамызда ислам дининин тэблиги., дини мэрасимлэрин вэ аЗинлэрин нчрасына диггэтин ар-тырылмасы. дин хадимлэри-мизин республикамызын су-веренлиЗини урэкдэн бэЗэн-мэлэри. дини ситаЗиш, иба-дэт обЗектлэринин тэ'мир олунуб гаЗдаЗа салынмасы, исламын мугэддэе китабы олан Гур’анын АзэрбаЗчан дилиндэ чап едилмэси буну аЗдын кестэрир. Республикамызда ислам дининэ диггэтин артырылмасы бутун ислам ду^асы илэ элагэлэри-мизин гаЗдаЗа салыныб са-битлэшмэсиндэ мусбэт рол оЗнаЗыр. Елэ иеэ е’тираз до-гуран нэдир? Бир чох Ьалларда дин идеализэ едилир, дин хадимлэри дини тэбли-гат заманы бэ'зэн эндазэ Ьис-синэ садиг галмырлар. Динин. о чумлэдэн ислам дининин елми тэЬлили илэ мэш-гул олан мутэхэссислэримиз. алимлэримиз бэ’зэн сун’или-Зо. баЗагылыга, лузумсуз сез-чулуЗэ Зол верирлэр. Бир дэ керуреэн ки, дунэнки «му-бариз атеист» бу кун динин тэблигчиси кими чыхыш едир. Гур’анын тэЬлили илэ мэшгул олур. АллаЬын ады-нын дэфолэрлэ, езу дэ тэк-рар-тэкрар геЗд едилмэси Ал-лаЬа, ислама Ьермэт деЗил-дир. ДаЗазлыг, сэтЬилик. ба-Загылыг Ьеч заман рэгбэтлэ гаршыланмаЗыб. Бу, исламда хеЗли зер ту тан вэ тэблиг едилэн дунЗэвилик принси-пинэ дэ зиддир. Элбэттэ, философларымызын вэ дикэр мутэхэссислэримизин ис-ламдан, Гур’андан. уму-миЗЗэтлэ диндэн данышмасы-нын. зазмасынын элеЗЬинэ деЗилэм. Исламын фэлсофи тэЬлилннэ, ичтимаи, тарихи. мэдэни бир Ьадисэ кими шэр-Ьинэ чох беЗук еЬтиЗач вар. Философларымыз эсас диг-гэти буна вермэлидирлэр. Бир дин кими исламын езу-нун структуру вэ маЬнЗЗэти, еЬкамларынын ачылмасы илэ бириичи новбэдэ керкэмли 1^МЧ^*»вларымыз, днн ха-димлэримиз мэшгул олмалы-дьГрлар. * * * Бир нечэ кэлмэ марксизм, марксизм фэлеэфэен, онун муасир талеЗи Ьаггында. Инди марксизм тэ’лиминэ За-хындан бэлэд оланлар да, ону аз билэнлэр вэ За ондан хэбэрсиз оланлар да она аз гала душмэн кэенлиблэр. Марксизм, марксизм фэлеэ-фэси дунЗа ичтимаи-фэлеэфи фикринин инкишафьшын чох муЬум мэрЬэлэсн кими еЗ* рэнил.мэЗэ лаЗигдир. Бу ба-хымдан Зарамаз ки, бэшэр фэлеэфи фикрини. онун ну-маЗэндэлэрини муэЗЗэн идеоложи ме’Зарлар, «идеоложи гадагалар» бахымындан «ке-зумчыхдыЗа салаг», бэ’зилэ-рини бэЗэнэк. дикэрлэринэ е’тинасыз Занашаг. Дунэнэ гэдэр Ф. Нитсше Ьаггында чох даЗаз тэсэввурэ малик идик. О бир нев тэнгид об-Зекти олмушду. Бу кун иеэ биз аЗдын дэрк едирик' ки, Нитсше бэшэриЗЗэтин агыл-лы огулларындан, гиЗмэтли елми иреэ малик мутэфэккир философларындан биридир. Мэкэр тэсадуфидирми кн. Нитсше ТолстоЗ кими даЬи эдибин, Толсто} да Нитсше-нин фэлеэфи-эдэби Зарады-чылыгына Зуксэк nijMaT вермишдир. Нитсше Ьаггында деЗилэнлэри еЗнилэ онун иде-ja муэллими А. ШопенЬауер Ьаггында да демэк олар, Ьэр бир тарихи Ьадисэ. идеЗа, эдэби. фэлеэфи яросес ез деврунэ yJryH олараг oóJeK-тив сурэтдэ еЗрэнилмэлидир. Бэшэр ичтимаи-фэлеэфи фикринин тэкамул вэ инки-шафы бир зэнчир тэшкил едир. Онун Ьэр бир Ьэлгэси дикэрй илэ узви сурэтдэ баг-лыдыр вэ бу Ьэлгэлэрин Ьеч бирини гояарыб атмаг олмаз. Бу чэЬэтдэн марксизм, онун кишаф етмиш сосиализм». «Зеткин сосиализм*. «кениш коммунизм гуручулугу*. « комму низмдэ миллэтлэрин там говушмасы» кими ичти. май практикадан ирэли кэл-мэЗэн угурсуз консепсиЗа вэ тэ'лимлэрин даирэсиндэ до-ланмаг мэчбуриЗЗэтиндэ га-лыб. бир нев идеоложи си-фаришлэри Зеринэ Зетириб. Ьэгиги сосиоложи тэдгигат-лар, арашдырмалар зэиф апарылыб. дэрин нэзэри уму-милэшдирмэлэр едилмэЗиб. ичтимаи -просеслэрин елми тэЬлилиндэ ногсанлара Зол верилиб. чэмиЗЗэтимизин ин-кишафыны узун муддэт учун прогнозлашдыран угурлу тэ * лимлэр олмаЗыб. «Ленидэнгурма* доврунун ичтимаи ислаЬатлар консеп-сиЗаларынын иеэ З^лныз бир габарыг Зекунуну таныЗырыг: Совет Иттифагы мовчудлугу-ну баша вурмушдур. чемиЗЗэт дэрин ичтимаи. сосиал, игти-сади, мэ’нэви боЬраи кечи рир. Милли эдавэт, зидди]-Зэт баш алыб кедир: элбэттэ. ли диллорэ тэрчумэ олунур-ду. Ьэмин тэрчумэлор охучулара чатдырылана гэдэр ори-жиналдакы бир чох материаллар бу вэ За дикэр си]а-сэт мэнкэнэсинэ алындыгын-дан, ичтимаи Ьадисэлэрин дэрин тэЬлили эксэр Ьалларда чиддн вэ сур’этлэ дэЗи-шэн сиЗаси Ьадисэлэрин да-Ьа чох сададанмасы вэ сэт-Ьи шэрЬи илэ эвэз олундуг гундан тезликлэ кеЬнэлирди. * Ьазырда кечмиш муттэфиг республикалар. индики суверен довлэтлэр дэрслик вэ дэрс вэсаитлэри саЬэсиндэ там мустэгиллик элдэ етмишлэр. Тээссуф ки, АзэрбаЗчанда бу сэрбэстликдэн Зарытмаз истифадэ олунур. СоЬбэт фэлеэфэ вэ фэлеэфэ елмлэри саЬэсиндэн кедир. Ьэмин муЬум иш Ьэлэлик дэрк олунмуш зэрурэт Ьа-лыны алмамышдыр. Тэлэбэ-лэримизи АзэрбаЗчан дилиндэ муасир руЬлу эдэбиЗЗатла, дэрслик вэ вэсаитлэрлэ тэ’-мин етмэк барэдэ сез-соЬ-бэт тэмтэраглы трибуна нитг- Экс-сэда №1ШШШИ фэлеэфи тэ’лими ез довру, зэманэси учун зэрури Hfleja чэрэЗаны кими еЗрэнилмэлидир. Лери кэлмишкэн ону да деЗим ки, Маркс вэ Енкел-син эсэрлэриндэ оЗрэнилмэли чэЬэтлэр чохдур. Онларын елми ирсини биз езумуз мут-лэглэшдириб бутэ чевир-мишдик. Маркс вэ Енкелс-дэн мувафиг ситатлар олма-дан елми ишимизи музакирэ-ja тэгдим едэ билмирдик. Сэрт идеоложи сензура вэ идеоложи тэ’лимат бизи мэч-óypHjjaT гаршысында roj-мушду. Белэ чыхыр ки, биз анчаг бир тэрздэ душунэ би-лэрик. Инди эл-голумуз бир гэдэр ачылмышдыр, сэр>бэст душунмэЗэ башламышыг. Лузумсуз идеоложи буховлар пасланыб кэнара атылмагда-дыр. Бурада да еЬтиЗатлы ол-маг лазымдыр. ФаЗдалы олан, бэшэриЗЗэтин эмэк сэр-фи илэ элдэ етдиклэринин ламысы гэфилдэн ajar алтына салыныб тапдаланмама-лыдыр. Биз бир чох Ьалларда бэшэриЗЗэтин алим, мутэфэккир огулларынын кэшф етдиклэри нэзэри. елми Ьэ-гигэтлэрин бир чохуну Марк-сын вэ Енкелсин адына чых-мага меЗилли ол^ЧушуГ. Мэй Аникинин «Елмин кэичлиЗи (марксизма гэдэрки игтисад-чы мутэфэккирлэрин haJaTbi вэ идеЗалары» китабыны («Кэнчлик». 1987) АзэрбаЗчан дилинэ тэрчумэ едэркэн буну аЗдын кордум^ ВилЗам Петти, Буакилбер, Чои Ло. Адам Смит. Доктор Кене. Давид Рикардо вэ башгала-рынын идеЗаларындан бэЬс едэркэн дэ эсасэн бу чур Ьэрэкэт етмишик. Сон деврлэрдэ ичтимаи елмлэрин ролу барэдэ зиддиЗ-Зэтли фикирлэр соЗлэнилир. Бутовлукдэ коммунист иде-олокиЗасынын угурсузлугу илэ ичтимаи елмлэрин ролу арасында бэрабэрлик иша-рэси гоЗулур вэ бу мовгедэн дэ 49MHjj9THH тэнэззулунун башлыча сэбэби ичтимаи елм-лэрдэ ахтарылыр. Элбэттэ ичтимаи елмлэри, ичтимаи) jaTuiyHac алимлэри нэдэе? «тэгсирлэндирмэк» олар. Бу бир Ьэгигэтдир ки. ичтимаи елмлэр узун муддэт ичтимаи практикадан кери галыб, бир нев онун гуЗругунда сурунуб, зорла гэбул етдирилмиш «ин- кеч-тез бунлар баш вермэли иди. Шуарларымызла кок-крет ичтимаи керчэклиЗимиз арасында, «наилиЗЗэтлэри-мизлэ», «кениш аддымлары-мызла* эсл вэзиЗЗэтимиз арасында дэрин учурум, инки-шаф етмиш капиталист ел-кэлэриндэн Ьэдсиз дэрэчэдэ кери галдыгымыз буну аЗдын субут едир. Бутун бунлары гэбул етмэклэ Занашы Jct-миш илдэ элдэ етдиЗим^з наилиЗЗэтлэри. о чумлэдэн ичтимаи елмлэр саЗэсиндэки мусбэт ирэлилэЗишлэри ин-кар етмэЗэ Ьаггымыз ¡охдур. Ьэр шеЗи агыл вэ душунчэ илэ елчуб-бичмэк лазымдыр. Элбэттэ. ичтимаи елмлэри эввэл ки шэкилдэ тэдрис етмэк raTHjJoH дузкун деЗил. кеЬнэ биликлэрлэ. кеЬнэл-миш, мэн деЗэрдим. алт-уст олмуш тэсэввурлэрлэ аудито-риЗалара кирмэк олмаз. Ичтимаи елмлэрин муЬум тэр-киб Ьиссэси олан фэлеэфэ-нин тэдриси дэ чидди диггэт тэлэб едир. Ону да демэк ис-тэЗирэм ки. фэлеэфэни тэдрис едэркэн али мэктэбин , профили. Ьэтта кечилэн их тисас мутлэг нэзэрэ алынма-лыдыр. Мэсэлэн, фэлеэфэ-нин кеоложи-кэшфиЗЗат. ис-теЬсал просеслэринин авто-матлашдырыл масы. KHMja-технолокиЗа факултэ-пэриндэ тэдриси Ьуманитар али мэк-тэблэрин тарих, филолокиЗа. китабханашунаслыг факул-тэлэриндэ тэдрисиндэн хеЗли дэрэчэдэ фэрглэнмэлидир; бурада тэбиэтшунаслыгын муасир фэлеэфи проблемлэ-ринин тэдрисинэ диггэт ар-тырылмалыдыр. Фэлеэфэ елмлэри доктору, профессор Магсуд Чэлиловун «Халг гэзети*ндэ дэрч олунмуш «Лени фэлеэфэ дэрсли-Зи. О нечэ олмалыдыр»? мэ-галэси дэрсликлэримиз барЭ’-дэ артыг урэзимдэ Зыгыл-мыш душунчэлэри кагыза ко-чурмэк учун тэкан олду. Сон вахтлара гэдэр ичтимаи елм лэр узрэ дэрсликлэр вэ дэрс вэсаитлээи Зарадылмасы кечмиш ССРИ-нин муттэфиг республикаларына био нов гадаган едилмишди. Бу чур дэрслик вэ дэрс вэсаитлэри бир гаЗда олараг Москвада Зарадылыр. сонра иеэ мил- лэриндэн вэ шуарлардан о Зана кетмир. Халг ТэЬсили НазирлиЗи систгминдэ дэрс-ликлэрин Зарадылмасынын ваЬид системи вэ консепси-Засы Зохдур. Элбэттэ, бу сз-Ьэдэ муэллимлэрин, фэлеэфэ кафе драл ары    коллективлэ- ринин узэринэ дэ мэс’улиЗ-Зэт душур. Дэрслик вэ дэрс вэсаитлэри олмадыгына кора тэлэбэлэр сон дэрэмэ коь-нэлмиш дэрс вэсаитлэринэ мурачиэт едирлэр. Эксэр Ьалларда фэлсэфэЗэ дайр дэрс вэсаитлэри тэрчу-мэлэринин чапы нэшриЗЗат-ларымызын бир чохунда чидди е’тинасызлыгла гаршы-ланмышдыр. Мэ’лумдур ки, АзэрбаЗчан дилиндэ фэлеэфэ лугэти академик Ь. ЬусеЗно-вун редакторлугу илэ артыг 40 ил бундан эввэл чап олун-мушдур. Озу дэ кичик Ьэчм-дэ. Бундан сонра рус дилиндэ боЗук вэ кичик Ьэчмдэ фэлеэфэ лугэтлэри бурахыл-мышдыр. Тээссуф ки. онларын Ьеч бири Ьэлэ АзэрбаЗчан дилиндэ чап едилмэмиш-дир. Ьалбуки лугэтлэр Ьэмишэ Ьэр бир халгын мэ нэ-чи мэдэниЗЗэтинин муЬум ' гэркиб Ьиссэси вэ костэричи-сидир. УмумиЗЗэтлэ. дэрслик вэ дэрс вэсаити Заратмаг ишин-дэ чох боЗук чэтинликлэр вэ мурэккэбликлэр вардыр. Биз индиЗэ гэдэр эсасэн марксизм фэлсэфэсини тэдрис едирдик. Бу да тэбии иди, чунки фэннимиз «Марксизм-ленинизм фэлеэфэеи курсу* адланырды. Фэлеэфи фикри ики башлыча мэрЬэлэЗэ: марксизма гэдэрки фэлеэфэ вэ марксизм фэлеэфэеи мэр-Ьэлэлэринэ белурдук. Бизэ Ьаким кэсилмиш стереотипа керэ марксизм фэлеэфэеи «зирвэни» тэшкил едирди. О, фэлеэфэдэ ингилаби чев-рилиш адланырды. Эввэлки фэлеэфэ иеэ бир нов «Ьа-зырлыг мэрЬэлэси* ролуну оЗнаЗырды. О. «зирвэнин» оз гэдэмлэрини басдыгы, эсас-ландыгы ил кин нэрдиван, бир нов «фэлеэфи хаммал* иди. Адэт етдиЗимиз Занашманын тэлэбинэ кора она Зарымчыг-лыг, геЗри-камиллик хас ол. малы иди. Индисэ вэзиЗЗэт башга шэкилдэдир. Фэлеэфэ курсу садэчэ олараг «фэлеэфэ» адланыр. Ларатмалы ола- чагымыз дэрсликдэ дэ нэзэрэ чатдырачагымыз мэсэлэ-лэр Зени шэкилдэ гоЗулмалы вэ езунун Ьэллини тапмалы-дыр. Бу иеэ муэЗЗэн вахт вэ чидди ахтарышлар тэлэб едир. Ичтимаи-игтисади фор-масиЗа, чэмиЗЗэтин сиЗаси вэ сосиал тэшкили мэсэлэлэри эсаслы сурэтдэ Зенидэн шэрЬ олунмалыдыр. Икинчиси. узун муддэт Зенэ дэ муэЗЗэн идеоложи ба-хымдан муасир буржуа фэл-еэфэсиндэ Залныз боЬраи, идеализм. антиинтеллектуализм. агностисизм, муртэче-лик ахтармышыг. Лакин бу фэлеэфэ илэ. онун керкэмли нумаЗэндэлэринин эсэрлэри илэ илк чидди танышлыг кестэрир ки. Ьэмин фэлеэфэдэ еЗрэнилмэЗэ лаЗиг олан. умумбэшэри Ьэгигэтлэр сы-расына дахил ола билэчэк нумунэлэр. чэЬэтлэр чох-дур. Дэрслик вэ дэрс вэсаитлэри Зазачаг Золдашлар бу чэЬэтэ диггэтлэ Занашмалы-дырлар. Учунчусу, философ Зол-дашларым милли «фэлеэфэ дэрслиЗи» Заратмаг пробле-мини ирэли сурурлэр. Бу иеэ чидди душунмэЗи, Ьэм дэ еЬтиЗатлы олмагы тэлэб едир. Ахы фэлсэфэЗэ дайр милли дэрслик нэ демэкдир? О де-мэкдирми ки. Ьэр бир хал гын вэ За олкэнин оз «фал еэфэ курсу*, «милли дэрс-ли]и* олмалыдыр, Зэ’ни дун Закорушу олан фэлеэфэ ре-кионлар узрэ болунмали дир? ЕЬтимал едирик ки. муэллифлэр милли дэрслик. Заратмаг идеЗасыны сеЗлэ-Зэркэн Ьеч дэ буну нэзэрдэ тутмурлар. Ьэр шеЗдэн эввэл она керэ ки, фэлеэфэ беЗнэлмилэл. умумбэшэри сосиал-ичтимаи Ьадисэдир. Инкишаф етмиш бутун халг-ларын. миллэтлэрин бунда паЗы вар. Елэ иеэ «милли» дэрсликдэн соЬбэт ачдыгда нэЗи нэзэрдэ тутмаг лазымдыр? Бир сыра Ьалларда вахтилэ Зарадылмыш дэрс вэсаитлэринин муэллифлэри ез китабларында кэтирил-миш мисаллары «азэрба}-чанлашдырмагла» «мил. лилик» вэзифэсинин оПдэ-синдэн кэлмэЗэ чалышмыш-лар. Белэ Занашма Ьеч заман рэгбэтлэ гаршыланма-мышдыр. 1ери кэлмишкэн деЗэк ки, Москвада Ьазырла-нан вэ республикамызда тэрчумэ едилмиш дэрслик тэрдэ бир нов «мэркэз* руЬу Ьекм сурмушдур; онларын «Фэ^-еэфэ тарихинэ кириш» Ьиссэсиндэ АзэрбаЗчан фэлеэфи фикринэ, онун нумаЗэидэтэ ринэ демэк олар ки. фикир верилмэмишдир. Тэкчэ «Фэлеэфэ* курсуну деЗил. бутовлукдэ фэлеэфэ елмлэрини нэзэрдэ тутсаг. онларын тэдриси заманы милли фэлеэфи сэрвэтимиз-дэн. милли фэлеэфи мэдэниЗ-Зэтимизин нумунэлэриндэн этрафлы истифадэ етмэк учун кениш имканларымыз вар. АзэрбаЗчан фэлеэфи фикринин тэдгигатчылары-нын чап олунмуш эсэрлэри субут едир ки. АзэрбаЗчан хдлгынын фэлеэфи фикринин бутун дунЗа елми ичтимаиЗЗэ-ти тэрэфиндэн танынан, аса сэн эрэб дилли олан пешэ-кар нумаЗэндэлэри олмуи-дур. Бу чэЬэтдэн биз исте -дадлы тэдгигатчы алим. фэт-еэфэ елмлэри доктору Закир Мэммэдовун эсэрлэрини, ху сусилэ онун «XI—XIII эср-лэрдэ АзэрбаЗчанда фэлеэфи фикир» китабыны ге]л етмэк истэрдик. Арзум бу дур ки. АзэрбаЗчан фэлеэфи фикри лап гэдим деврдэн индиЗэ гэдэр ваЬид бир ки табда вэ За чохчилдликдэ экс олунсун вэ аудиториЗалары мыза Зол тапсын. Бутун бун лар вэтэнпэрвэрлик вэ мит ли мэнлик шуурунун тэрби-Зэ едилмэсиндэ боЗук рол о)-наЗа билэр. Иззэт РУСТУМОВ, фэлеэфэ елмлэри доктору, профессор. FLNINCOM ВЕРКИ СИСТЕМИНИН ЭЛЕЖИНЭ У УУУ,У УУУУ-У^ 1 САБАЬЫНЫЗА УМИД ЭЛДЭ ЕДИН Аилэнизин кэлэчэк рифаИынын тэмэли бу кун го|улур Finincom’ yH номинал дэзэри 1000 манат олаи сэИмлэри: - сэьмлэшдирилэн caHaje об]екглэриник, игтисадицатын jV*cer ренгабспли саЬэпвг.индв «яаяяадиммрин oójeKTnapnH, * перслективли елми чехники ла]иЬэлэрик, * )уксэк сэмэрзли сг:?-лар чамипзтпариник i и]мзтли    ■ * ири л.яичынмэз эм лак ь:.: ■ саЬибь улмэг демэкдир! фкйра и. дан сэЬмлэрэ ачьл абунз зазылышы baiMoajwp . \f:< УНЛЗр ЧЭМЯ МИНЧЭ МЗНЗУЗДЬф! Г-Cha ¡эзылмзг ИМКЗНЫНЫЗ вардыр: Аилэнизин рифаИы --йэмиjjOTí's р^фаИыдыр. БИЗ СИЗИН ЬАГТЫНЫЗДА ДУШУНУРУК! Ун вал: Р. Луксек|бург кум. (Хагани кучэсинитини).. 2. Телефонлар: 92-98-41, 98-55 20.. АзэрбаЗчан Ьэмкарлар Ит-тифаглары Шурасы веркилэ-рин JeHH системинин тэтбиги илэ элагэдар бэЗанатла чыхыш етмишдир. БэЗанатда деЗилир ки. веркилэрин JeHH системи ишкузар фэаллыга вэ истеЬсалы ЗуксэлтмэЗи стимуллашдырмага онун тэ’-сирини лазымынча oJpaHMa-дэн ЬэЗата кечирилир. Элавэ дэ]эр веркисинин Зени невунун вэ гиЗмэтлэрин сэрбэст-лэшдирилмэсинин ejHH вахт-да тэтбиги Залныз бир мэгсэд — будчэнин кэсирини арадан галдырмаг мэгсэди дашыЗыр. Элавэ дэЗэр веркисинин Jykcbk мигдары сосиал эЬэмиЗЗэти даЬа чох олан малларын гиЗмэтлэрини галдырмыш. эЬалинин 6oJyK Ьиссэсини Ьэмин маллары ал маг имканындан мэЬрум етмишдир. 0тэн ил едэнилэн эмэк Ьаггынын 1 манатына 54.7 гэпик долаЗы верки душур-ду. бу ил иеэ Ьэмин верки- ЬЭЮЧАНЛЫ 39НК лэр 63 гэпиЗэ галхмышдыр. Бу. эмэк Ьаггынын арты-рылмасыны вэ башга сосиал мудафиа тэдбирлэрини Ьечэ ендирмишдир. Ьазырда эмэк Ьаггынын минимум мигдары ЗашаЗыш минимумундан о дэфэдэн дэ ашагыдыр. Бу* на керэ дэ сосиал эЬэмиЗЗэ-тэ малик маллар сатылмыр вэ истеЬсалчыЗа гаЗтарылыр. БэЗанатда геЗд едилир ки. аза л магда олан истеЬлакчы тэлэбаты истеЬсалын Зыгыш-дырылмасы. муэссисэлэрин багланмасы. там бир сыра эмэк коллективлэри мигЗа-сында ишсизлиЗэ сэбэб ола билэр. елэ индинин озундэ аЗры аЗры саЬэлэрдэ буна фактики олараг раст кэли-нир. Лени верки системи республика эЬалисини вэ илк новбэдэ онун даЬа азтэ ми* натлы тэбэгэлэрини корун* мэмиш гуввэ илэ Захаламыш-дыр. Бутун бунлар сосиал-игтисади партлаЗыша сэбэб ола билэр. АзэрбаЗчан Ьэмкарлар Ит-тифаглары Шурасы АзэрбаЗчан Президентииэ. Али Советин Милли Шурасына вэ республика Назирлэр Ка-бинетинэ мурачиэт едэрэк эмэкчилэрин вэ бутун эЬалинин сосиал мудафиэсинэ дайр лэнкимэдэн тэдбирлэр Ьа-зырламагы тэлэб етмишдир. Мэсэлэн. бу мэгсэдлэ эрзаг мэЬсулларынын эсас невлэ-ринэ вэ зэрури малларын вэ хидмэтлэрин чохуна гоЗулан элавэ дэЗэр веркиси дэрэчэ-синин мигдарыны дэрЬал 2—4 дэфэ ашагы салмаг тэклиф олунур. БэЗанатда деЗилир: ГиЗмэтлэрин дэфэлэрлэ артырылмасы. онларын сэрбэстлэшди. рилмэси Ьэмвэтэнлэримизин бир чохуну артыг Зохсуллуг Ьэддиндэн ашагы Зуварлат-мышдыр. Лени веркилэр республика эЬалисини дилэнчи-лиЗэ дучар едэ билэр. Буна Зат вермэк олмаз! ШЭЬЭРДЭ АВТОМАТЛЫ АДАМ Нечэ муддэт дир ки, ре-дакснЗаЗ* ЪэЗэчаилы зэнклэр олур. Охучулар милли эскэ-ря кеЗимдэ али автоматлы адамларын шэЬэрИи куч®* л эриндэ кэзншдиЗнии соЗлэ-зир. иараЬатлыгларыны бил-дирирлэр. Бэ’зэи сун-истифа-дэ едэнлэр дэ олур (такси вэ шэхея машынлары сахла-маг. башга Ьаллар...). Бумуи. ла элагэдар АзэрбаЗчан Республикасы Мудафяэ Назир лиЗяияя мэтбуат моркэзиндэ «Халг гэзети*нни мухбирн-нэ билдириишлэр: — Республика мудафиа назиринин эмринэ эсасэн шэ-Ьэрдэ силаЬла кэзмэк гадаган едилиб. Белэ шэхслэрлэ растлашан сэлаЬиНэтли ор-гэнларын ичтиаЗэндэлэри мут- лэг онларын сэнэдлэрини Зохламалыдырлар. Бутун бу сез-сеЬбэти арадан галдырмаг учун ики кун дур ни. паЗтахтда шэЬэр дахили ииь лэр идарэсинин вэ респуб лика Мудафиэ Назирли.ш-нин патрул дэстэлэри ьччинк чэкир. Бу дэстэлэрип эскэр лэринии голуида хусуги cap ;