Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, December 27, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 27, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛ г Г03ЕТИ 47 ÄEKAbP 1W1-« ил. не jss Бу Нагда душунма}9 да]9р ДНА ДИЛИ ОНУ ЬЭР JEPfla БАША ДУШУРЛвРМИ? Лырынчагларда. мэгалэ вэ китабларда Шимали AзэpбaJчaндaкы репресси-Jaлapдaн. хусусэн да 1937-чи ил фачиэлэриндэн чох данышылыр. Амма Чэнуби A3ap6aj4aHAa. элалхусус uiah режими заманында хал-гын башына катирилэн му-сибатлэр Ьеч Jaдa душмур. Ьалбуки МИЛЛИ oJaHbim ус-тунда на гэдар aзэpбajчaнлы огуллар дар арачындан асыл-мыш, зинданларда чурудул-мушдур. Биэим индики Ba3HjaTH* миз о гэдар jaxiubi дeJил. Амма взумузу Чэнуби Азэр-6aj4aHAa JauiajaH гардашла-рымызла MyrajHca едэндэ бир-бирина экс олан мэн-зэра j^aHbip. Ела кетурэк ана дилинин BaaHjJaTHHH. Шимали AзэpбaJчaндa hap кэнддэ ана дилиндэ мэктаб вар. Ушагларымыз ана дилиндэ таЬсил алырлар. Чэнуби Aзэpбajчaндa исэ ана дилиндэ мэктаб, тэЬсил jox-дур, Биздэ орта умумтэЬ-сил мэктаблариндэн элавэ, ана дилиндэ орта ихтисас мэктэблэри — ушаг багчала-ры, керпэ евлари вэ ибти-даи мэктаблэр учун муэл- лим Ьазь1рла]ан техникум- 6 лар, тибб техникумлары. мухтэлиф саЬэли кэнд тэ-сэрруфаты техникумлары вар. Бутун университетлэр вэ институтлар Азэрба]чан дилиндэ таЬсил верир. Али мактэбларин бир гисминдэ рус белмэлэри дэ вар, ора-да oxyJaH тэлэбэлэр Азэр-6aj4aH дилини Ьекмэн бил-мэледир. hap институтда A3ap6aj4aH дили муэллим-лэринин хусуси кафедрасы japaAbWbi6. Онлар A3ap6aj-чан дилинин тэдриси мэсэ-лэлэри ила мэшгул олурлар. Али мактэбларин филоло-KHja факултэлэриндэ Азэр-6aj4aH дилинин мухтэлиф саЬэлэринэ аид кафедра-лар вар. Мэсэлан, М. Э. Ра-сулзадэ адына Бакы Дев-лэт Университетиндэ ана дили ила мэшгул олан бир нечэ кафедра — A3ap6aj4aH дил'1или]и, тypкoлoкиja, A3ap6aj4aH дили вэ онун тэдриси методикасы, уму-ми дилчилик кафедралары фэaлиjJэт костэрир. Бу ка-(Ьедралар муасир A3ap6aj-чан дилинин фонетикасы, лу-гат тэркиби, грамматикасы, нитг MaABHHjjaTH (натиглик с эн эти да дахил олмагла), yc3y6HjjaTbi, ономастикасы, 0):х|)ографиЗасы вэ орфое-mijacbi, диалект вэ шивэ-лэри, умуми турколоки]а вэ умуми дилчилик мэсэ-лэлэри. ДИЛИН тэдриси методикасы во дикэр саЬэлэри илэ машгул олур. О бири университетлэрдэ дэ белэ кафедралар вэ фэнлэр вар. ЛзарбаЗчан Елмлэр Ака-деми}асынын а]рыча бир елми-тэдгигат институтун-да — Нэсими адына Дилчилик Институтунда 108 елми ишчи jaлнbIЗ A3ap6aj4aH дилини тэдгиг етмэклэ мэш-гулдур. hap ил бу дили тэдгиг едан на гэдэр адам алим-лик дарэчэси алыр. Тэкчэ Бакы Дев лат Университе-тинин филoлoкиja факултэ-синдэ 30-дан артыг профессор. jyaa гэдар досент Азарба]чан дили вэ aAa6Hj-jaTbiHAaH даре де]ир. A3ap6aj4aH эдиблэринин эсэрлэри денэ-денэ 6ejyK тиражла нэшр еднлиб. Бун-ларын ]уздэ бири Чэнуби Азэрба]чанда joxдyp. Бал-буки биз онларин учдэ би-риндэн до аз оларыг. Ана дилиндэ мэктаб о демэкдир ки. онун ваЬид Азэрба1чан эдэби дилиндэ jaзылмыш дэрсликлэри олур: эдэбиЛат, pHjasHjjaT, чог-рафи1а, тарих, ана дили вэ с. A3ap6aj4aHbiH Ьэр бир купюсиндэ ejHH эдэби дил-дэ Зазылмыш китаблардан истифадэ едилир. Экэр чэ-нубда да белэ oлcaJды, Тэб-риздэ, Эрдэбилде, Рэштдэ. Хорасанда, бир сезлэ, азэр-ба]чанлы JamaJaH бутун ]ерлэрдэ ваЬид эдэби дил-дэн истифадэ едилэр, Ьамы ejHH эдэби дили мэнимсэ-1эрди. Шимали . Азэрба1чанда ана дилиндэ ]узлэрлэ гэзет вэ журнал чап едилир, Чэнуби Азэрба]чанда «Kejhan» адлы бир гэзет вар. онун да бир сэЬифэси a33p6aj4aH4a. галаны фарсча нэшр олу-нур. «Варлыг» журналынын да Japыcы a3ap6aj4aH4a, Ja-рысы фарсча чыхыр. Бун-лардан башга, «Лол» адлы бир гэзет дэ нэшрэ башла-Jbl6. Биздэ ана дилиндэ радио, тeлeвизиja фэали])эт кестэ-рир. Тэбриздэн Азэрба1чан дилиндэ сэслэнэн 1—2 саатлыг верилиш исэ дэр-¡ада дамла ними бир шejдиp. Бизим ана дилиндэ те-атрымыз вэ киномуз вар. Дили ваЬидлэшдирэн. мэр-кэзлэшдирэн васитэлэр ними, мэтбуатын, радио вэ те-лeвизиJaнbШ. театр вэ кино-нун ohaMHjjBTH олдугча 6eJyK-дур. Иранда ана дилиндэ бу васитэлэр олмадыгы учун орадан кэлэн aздp6aJчaнлы-ларын Ьэрэси бир чур да-нышыр. ВаЬид бир эдэби дил joxдyp. Халгын бирлэш-мэсиндэ Ьэр ше]дэн габаг дил биpлиjи зэруридир. Е'тираз едиб де^э билэр-синиз ки, бу нaилиJjэтлэpи биз дэ сон заманлар элдэ етмишик. Xejp, мэн 1920-чк илдэ анадан олмушам. Мэним 1ашымдан вэ ондан габаг да биздэ тэЬсил ана дилиндэ олуб. Эслиндэ биз бунларла кифaJэтлэнмиpик. Биз инди A33p6aj4aH дилинин бутун саЬэлэрдэ даЬа фэал ишлэнмэсинэ чалышы-рыг. Чэнуби Aзэpбajчaндa эЬалинин caJbiHbiH етник груплар узрэ кестэрилмэси дэ MyajjoH мэгсэдэ хидмэт едир^ Cиjahыjaaлмa мэ’-лу.матларында Иранда Jama-JaH азэрба]чанлыларын са-jbi 7 мил1он нэфэр кестэри-лир. Гачарлар, эфшарлар, гaшгaJлap, шаЬсевэнлэр, га-рапапаглар, гарадаглылар cиJahылapдa ajpbi4a rejfl олу-нур. Kyja онлар азэри турк-лэри дejил. А1дындыр ки, бунлар кечмиш та]фа ад-ларыдыр. Бир нечэ белэ laj-фанын, мэсэлэн, бычагчы, хорасани, гарал, гаракезлу, халач, падар, нафар, баЬар-лы, иналлы, TejMypTam вэ б. тajфaлapын ады исэ уму-миjjэтлэ cHjahbija душмур. Ьалбуки онларын Ьамысы ваЬид бир ад алтында — «азэрба]чанлылар», «Азэр-6aj4aH турклэри», «Азори турклэри» ады алтыи-да бирлэшдирилмэлидир. Бэмин тaJфaлaфдaн Шимали A3ap6aj4aHAa да вар, онлар ваЬид ,Азэрба]чан халгы кими бирлэшмишлэр, умуми бир эдэби дилэ ма-ликдирлэр. Бэмин эдэби дилдэ нэшр едилэн гэзет, журнал, китаблар, радио вэ тeлeвизиja илэ верилэн Ьэр бир верилиш Шимали Азэр-6aj4aHbiH hop JepHHAo ejHH дэрэчэдэ баша душулур. Лэнкэран, Шэки, Шамахы, Губа. Нахчыван вэ дикэр ]ерлэрдэ jamajaH эЬалинин езунун Ьэлэ дэ шивэ хусу-cиjjэтлэpи олмасына бах-Majapar, эдэби дил Ьамынын догма дилидир. Бурадан тамамилэ а]дын-дыр ки, шималда A3ap6aj-чан дилинин BaanJjaTHHH чэнубдакы илэ Ьеч чур му-rajHca етмэк олмаз. Халгын биpлиJи угрунда мубаризэдэ буну кэрок нэзэрден гачыр-Majar. Элевсэт АБДУЛЛАДЕВ, профессор. рад Сэкидэ машын олар? Бакыда олар... Бир нечэ а! эввэл нем рэсиз машын сурэн инти-замсыз суручулэр барэдэ ре]д материалы дэрч ет-мишдик. пэмин мэгалэдэ суручулэрин 10Л-ЬэрЭК8Т ни-шанларына мэЬэл гoJмa-дыгларындан, машынлары нэзэрдэ тутулмамыш ]ерлэр-дэ — сэкилэрдэ, пиJaдa ке-чидлэриндэ сахладыгларын-дан да JaзмbIшдbIГ. О вахт-дан бу Jaнa, мэсэлэн. пи-]адаларын кур олдугу Низами кучэсинин «Торговы» дejилэн Ьиссэсиндэ Ьеч нэ дэjишмэJиб, Ьалбуки Ьэ-.мин кучэ ДАМ ишчилэринин даими нэзарэти алтында олмалы иди. Бакы шэЬэр ДИШ-нин элаЬиддэ 1ол-кешик хидмэт батал.1онунун баш инспектору, милис капитаны Ь. Ьусе]новдан ашагыдакы статистик .мэ’луматы «л-мышыг: 1991-чи и ЛИН 11 ajы эр-зиндэ 3 минэдэк суручу нэгли]]аты гадаган олун-муш Jepлэpдэ сахладыгы учун чэримэ едилиб. Республика Президен-тинин «AзэpбaJчaн . Респуб-ликасында joл Ьэрэкэти гаЗдаларыны позмага керэ мэс’ули]]этин кучлэндирил-мэси Ьаггында» фэрманында дejилиp:    «...Лол ишарэлэ- ри. Jaxyд ]ол нишанланма тэлэблэринэ нэглиJjaт ва-ситэлэринин суручулэри тэ-рэфиндэн эмэл едилмэмэси, адамларын дашынмасы гaj-даларынын вэ дикэр ]ол Ьэрэкэти гaJдaлapынын позул-масына керэ... 50 манат мэблэгиндэ чэримэ гojyлyp...» Керунду]у кими, фэрман бунд^н эввэл ДАМ эмэкдаш-ларынын горхусундан бу кучэ]э машынла дахил ол-маг чох 6eJyK чэсарэт тэ-лэб едирмиш. Инди исэ нэ-инки дахил олурлар, Ьэтта машынлары Jeл кими го-вурлар. вар, чэримэ дэ вар... Tajfla- . Б5 ганун исэ Joxдyp. Буну етэн 1эфтэнин ]агышлы кунлэ-риндэн бириндэ JeHa дэ му-шаЬидэ етдик. Лагмурлу Ьавада машынларын cajbi азалса да, rajAa позанлар азалмамышды. PejAa елэ ре-дакси]амызын jepлэшдиJи бинанын Jaнындaн — Киров проспектиндэн башладыг. Проспектин сагында-солун-да машынлар сыра илэ ду-зулмушду. Орадан бир гэдэр amarbija мэшЬур «Тор-roBbi»ja joллaндыг. Лал-ныз пи]адалар учун нэзэрдэ тутулмуш бу кучэдэ машын элиндэн тэрпэнмэк ол-мурду. Лашлы бир киши cej-лэди ки, Ьэлэ 15 — 20 ил ...СэЬэр саат 11.00. Низами кучэси. Сэкинин 1а-нында да1анмыш ВАЗ-2106 И 54-80 АГ немрэли ма-шына jaxынлaшыpblг. Суручу гаршыдакы ател1енин ишчиси (езу бела деди) М. Чэфэровдур. ДАМ эмэкда-шынын «ниJэ машыны гада-ган олунмуш ]ердэ сахла-мысыныз?» суалына «бурда беш дэгигэлик ишим вар-ды» — дeJэ чаваб верир (гэрибэдир ишдэ беш дэгигэ лик иши вармыш). ВАЗ-2106 К 13-57 АГ немрэли машын Joл ишарэ нишаны-ны позараг дajaнbш. Таныш олуруг: ИлЬам Tejмypoв. Онун изаЬаты лап гысадыр: «Командир (hэJaт joлдaшы) де]ир сур магазанын Jaнынa, мэн дэ сурдум...» Сахлады-гымыз невбэти машын М. Экбэровун идарэ eтдиjи Л 74-14 АГ немрэли «Жигули» олду. О Ьеч бир бэЬа-кэ кэтирмэдэн деди: «Дaja-нанда нэ олар?..» Чавабларын рэнкарэнк-лиJи онсуз да мэcэлэJэ а1дын-лыг кэтирмэ]ачэн. Фото-мухбиримизин чэкдиjи шэ- киллэрдэ га1да позанлар да керунур. Вэ бутун бунла-ра бирчэ ад вермэк олар: Дэрэбэ1лик. Ьеч кэс ДАМ-дан горхмур. Hиjэ горхмур? Бу башга мэсэлэдир. Автомобили олан сэбир-сиз охучу бунлары oxyJaн-да бэлкэ дэ эсэбилэшэчэк. «Бэс Ьарда сахла]аг?» Бу да башга суалдыр. Тутаг ки. шэЬэрин мэркэзи Ьиссэси эсрин эввэллэрин-дэ салыныб вэ кучэлэрин дэ чоху фа]тон, конка учун нэзэрдэ тутулуб. Бас Jeни мэЬэллэлэр, тичарэт вэ мэ-дэниJJэт oбJeктлэpи, инзиба-ти биналар тикилэндэ ниJэ фикирлэшмирик ки. бура машынлар кэлэчэк, да]ан-мага Jep ахтарачаг. Бу кун демэк олар ки. Ьеч бир ири меЬманхананын Ja-хынлыгында дaJaнaчar ]ох-дур. СеЬбэт бинанын бвJyp-башындакы кучэлэрдэн кет-мир. Авропада белэ об1ектлэр тикилэркэн адэтэн онларын ики-уч алт мэртэбэси гараж-дaJaнaчaглap учун aJpылыp. О ки галды бизи.м машын дajaнaчaглapынa. онлары «ачдыранлар» мевА«уд вэ-зиJjэти Jox. езлэринэ сэрф едэн, имкан олан саЬэлэри сечирлэр. ШэЬэрин дар ку-чэлэриндэ Jaшajaнлap сэки-лэр|И тутан машын.чардан без^ олублар. Гасым Ис.ма- Jh.’iob кучэсиндэки евин са-КИНИ Гэмэр Эбдулгызы де-jHp; — Бир бахын, бу кучэнин ени Ьеч 5 метр дэ олмаз. Ам.ма Ьэр ики сэкидэ машын сахла1ыблар. Де]ин. инди бурдан нечэ кечэсэн? Нечэ дэфэ газа терэ]иб... Элагэдар тэшкилатлар^ шикaJэт ет-мэкдэн 1орулмушуг. Елэ бурадача га]даны поз--20 . муш 05-20 ЛУУ ГАЗ-69 мар-калы машына ]ахынлашы-рыг. Сур^',чу ооуну’ тэгдим едир:    Хэзэр    Ьэрби Донан- масына мэхсус машынын су-ручусу Jypи ФJoдopoв. «Кердум ки. Ьа.мы кэлиб сахла]ыб, мэн дэ сахладым». — дejэ чаваб верир. Машынларын эн чох га-нунсуз олараг дaJaндыглa• ры кoмиccиJoн магазалары-нын гаршысыдыр. Га]даны позан тэкчэ ко.м.мерсантлар дeJил. Бакылылар С. Вургун кучэси илэ Бэшир Сэфэрог-лу кучэсинин кэсишмэсин* дэ jepлэшэн бинаны — республика Али МэЬкэ.мэси-НИН бинасыны Jaxшы та-ныJыpлap. Бурада .машынлары ]олун ортасында сах-ла]анларын эксэрииэти га-нунлары гору]ан адамлар-дыр. Y.мyмиjJэтлэ. Окт]абр вэ Нэси.ми paJoнлapы эрази-синэ дуШэн «КеЬнэ Бакы» потенсиал чэЬэтдэн эн гэ- MJ.I залы ]ер кими галыр. Бурада    тэhлYкэcизлиJин тэ’- .минаты учун Ьеч бир тэд-бир керулмур. оввэллэр демэк олар Ьэр тиндэ го]ул-муш ири кузкулэрдэн, инди сэЬв ет.мириксэ бирчэси га-лыб. Умид тиндэн чыхан машынын суручусунун сэ-рИШТЭСИНЭ, бир дэ СЭС сиг-налына галыр. Бэс чыхыш joлy вармы? Москвада бэлэдиJjэ ида-рэси буна чох орижинал, кеч.миш совет адамынын тэ-фэккурунэ yJFyн чарэ та-пыб. Москва ДАМ-ын сифа-риши илэ харичдэн вaлJyтaJa алынмыш «Мерседес-ева-куатор»лар шэЬэрин кур Jepлэpиндэ    сахлама гaJдa- сыны позмуш нэглиJJaт ва-Ситэлэрини    хусуси плат- формасына JyклэJиp. Сонра ону чэза мэнтэгэлэринэ апа-рырлар. Суручу машыны-ны кери ал.маг учун xeJли эзиjJэт чэкмэли, эввэла Je-риндэчэ 40 манат чэри.мэ вермэли олур. Y.мyмиJJэтлэ бутун бу эмэлиJJaт исэ га]- да позана 235 маната оту-г^р. Чох сэрт, бэлкэ дэ гэд-дар васитэдир. Амма нэ едэсэн. керунур кез керду-]ундэн    горх.маса,    гajдa-гa- н>ша э.мэл oлyнмajaчaг. «Бэс    Ьарда    сахла]аг?» суалы Ьеч ким учун бэраэт ола бил.мэз. Ганун о демэк дeJилдиp ки, она имкан олан-да э.мэл едэсэн. Гану на исэ о jepдэ эмэл едилир ки, у.муми мэдэниJJэт 1уксэк. нэзарэт    кучлу олсун. Нэ кизлэдэк. Ьэлэлик    биздэ Ьеч бирини кермурук... РЕаДДЭ ИШТИРАК ил ЕДИРДИЛЭР:    Бакы шэЬэр ДИШ-нян элаЬяддэ ]ол-ке-пшк хндиэтн батал1онунун баш тэблигат вэ тэшвягат муфэттишя, мнлнс капитаны Низами ФEJЗУЛЛAJEB, баш ле]тенаят Илгар БЭВИРОВ, баш Joл•кeшик муфаттишн, мнлнс баш ле]тенанты Е1-ваз РЗАДЕВ, «Халг гэзети»-ннн мухбнрлэри ВаЬнд ЭЗИ-ЗОВ, ЧаЬанкнр ИБАДОВ (фото). АБШ БИЗИ ТАНЬиАЧАГ... КАНАДА ВЭ КУБА ТАНЫДЫ ИЛИН CHJACH ХАДИМИ «КУНЭШ»ИН НАХЧЫВАН ФИЛИАЛЫ Республика «Кунэш» Тэ-сэрруфатларарасы Елм Ис-теЬсалат Ассосиаси]асынын НахчЫван филиалы тэшкнл едялмншднр. Дени гурум ба-рэснидэ филиалын директору Кн]аз Ахундов мэ’лумат Верди: — Республикада, елэчэ ДчЭ Нахчыванда эрзаг мэЬ-сулларына 6е]ук тэлэбат вар. Бу еЬти]ачы гисмэн едамэк учун кэнд тэсэрру-фаты мэЬсулларынын ис-теЬсалчысы, тэдарукчусу, алычысы вэ сатычысы кими )арадачаг, тэрэвэз вэ башга биткилэр )етишдирэчэ]ик. Ьэмчинин тохум вэ )емлэ-рин, елэчэ дэ кен-дэри мэ’-мулатынын алыныб сатыл-масы иш планымыза да-хилдир, Ишимизин бир истига-мэти дэ Нахчыванын jep-алты вэ jepycTy тэбии сэр-вэтлэри илэ баглыдыр. Минерал су, нарын дуз истеЬ-салы муэссисэлэри, тикин-ти материаллары сехлэри тэшкил етмэк фикриндэ1ик. фэaлиjjэт кестэрэчэ]ик. Тэ-сэрруфатларда истиханалар. Сардар dJIIlJEB, «Халг гэзети»ннн мухбнри. БЭРДЭ1Э ГАЧГЫНЛАР КЭЛИБ Гарабагын даглыг ра-]онларындан ермэни тэча-вузундэн чана кэлмиш 35 анлэ В;)рдп]э пэнаЬ кэтир-мншдир. Тэкчэ декабр ajbiH-да белэ аилэлэрин са1ы 200-дэн чохдур. Гачгынла-рын эксэриЛэти Хочалы, lIJyma вэ Мардакертин кэнд-лэрнндэн чыхарыланлардыр. Онлар шэЬэрин техники пе-тэ мэктэблэринин ]атагха-на.чарында вэ кэнд хэстэха-наларында ]ерлэшдирил-мишлэр Дидэркинлэрэ ев- лэриндэ сыгыначаг верэнлэр дэ чохдур. Бэрдэлилэр гач-гынлара ичтимаи кемэк кес-тэрирлэр. Бэ'зи зэрури ше)-лэр тэмэннасыз теЬфэ олу-нур. Гачгын ушагларын тэЬси-ли тэшкил едилир. Гочалара вэ хэстэлэрэ биринчи нев-бэпэ га1гы кестэрилир. Аи-лэ башчылары илкин раЬат-лыгдан сонра дэрЬал муда-фиэ мэгсэдли тэдбирлэр учун вз кэндлэринэ га)ы-дырлар. (Азэринформ). Австри)анын эн нуфузлу гэзет вэ журналларынын, Jepли радио вэ тeлeвизиja-нын баш редакторлары В]а-нада чыхан Ьэфтэлик «Баста» гэзетинин баша чатмаг-да олан 1екунларына Ьэср олунмуш эн’энэви соргусу-на чаваб верэрэк I^cиJa девлэтинин башчысыны jeк-дилликлэ «Илин cиjacи ха-дими» адландырмышлар. Бу заман Aвcтpиja журналист-лэри август ги)амы кунлэ-риндэ Б. Лелтсинин мэрд мeвгejини хусуси ге)д ет-мишлэр. Чэршэнбэ куну ахшам АБШ-ын Президенти Чорч Буш PycHjaHHH, YKpajHa-нын, Беларусун, Ермэниста-нын, Газахыстанын вэ Гыр-гызыстанын рэсмэн танын-дыгыны    е'лан    етмишдир. АБШ Ьекумэтинин башчысы Президент    Горбачовун ис- те’фасы илэ элагэдар олараг Кемп-Девиддэки шэЬэр-кэнары    игамэткаЬында ис- тираЬэтини    japbiM4bir rojyö Ar евдэки    даирэви каби- нетдэн    елкэ1э    мурачиэтлэ чыхыш    етмэк    мэгсэдилэ Вашингтона га)ытмышдыр. Президент ejHH заманда билдирмишдир ки, АБШ Молдованьш, Турк.мэниста-нын, Азэрба)чанын, Тачик-истанын, Курчустанын вэ бзбэкистанын истиглали1-JdTHHH дэ таны)ачагдыр. Ла-кин онларла там дипло.ма-тик .мунасибэтлэри бу ел-кэлэрин    тэЬлукэсизлик вэ демократик принсиплэр са-Ьэсиндэ мэс’ули])эт CHjaca-тинэ садиг галдыгларына инандыгдан сонра )арада-чагдыр, * • * Канада кечмиш 11 Совет республикасыны — Азэрба)-чаны, Беларусу, Газахыста-ны. Гыргызыстаны, Брмэ-нистаны, Курчустаны, 0з- бэкистаны, Молдованы, Ру-си)аны, Тачикистаны вэ Турк-мэнистаны .мустэгил девлэт кими таныдыгыны е’лан етмишдир. Укра1нанын та-нынмасы барэдэ гэрар исэ декабрын 2-дэ гэбул едил-.мишдир. Баш назир Бpajaн Малрунинин чэршэнбэ куну ахшам 1а)ыл.мыш бэ)ана-тында даЬа сонра кестэрилир ки, Оттава дэрЬал Ру-си]а вэ Укра)на илэ дип-ло.матик .мунасибэтлэр 1а-радачагдыр. Башга девлэт-лэрлэ .мунасибэтлэрин шэрт-лэри гаршыдакы    а)ларда кечирилэчэк данышыгла-рын кедишиндэ    муэ))эн- лэшдирилэчэкдир. ♦ ♦ ♦ Куба мустэгил девлэт-лэр Биpлиjинэ дахил олан бутун республикаларын, Ьабелэ Курчустанын истиг-.la.iHjjaTHHH вэ суверенли)и-ни рэсмэн танымышдыр. Куба Харичи Ишлэр На-зир.1и)инин чэршэнбэ куну )а)дыгы бэ)анатда де)илир ки. Куба Ьекумэти бу гэ-рары халгларын ез мугэд-дэратыны Ta’jHH етмэк Ьу-гугуна    Ьер.мэт    едил.мэси барэдэ    езунун    эн’энэви харичи    си)асэт    принсиплэ- ринэ yjryii олараг гэбул етмишдир. кемрукчулар кечмиш ссридэи калан ватанддшлАРА наздрати кучландирии Дунэн Парисин кениш мэ’луматлы «Фигаро» гэ-зети )азмышдыр ки. кезлэ-нилмэдэн Франса кемрук-чулэринэ милад вэ ]ени ил ба)рамлары деврундэ кечмиш Совет Иттифагынын республикаларындан Фран са fa кэлэн вртэндашларын Зуклэринэ нэзарэти xeJли кучлэндирмэк эмри верил-мишдир. Чари илдэ кемрукчулэр кечмиш ССРИ-дэн олан вэ-тэндашлардан уст-устэ кэл-дикдэ тэгрибэн бир тон ку пу ашкар едэ билмишлэр ки, бу да етэн нлдэки илэ му-га)исэдэ он дэфэ чохд>'р. «Фигаро» гэзетинин мэ'-луматына керэ. белэ «куру бизнеси» олдугча сэрфэ.ти-дир. Бэс мусадирэ олунмуш куруну нэ едирлэр? Ьэр mej- дэн эввэл, ону биоложи експертизадан кечир.мэк учун Пастер Институту на кен-дэрирлэр. Экэр мэЬсул хараб олма]ы(ка. Ja ауксиона ве-рилир, ja да хе1рииэчилнк гиJмдтлэpи илэ сатырлар. ГИ1МЭТИ.. СУРУЧУЛЭР rojyp Дадыныздадырса гэзети-мнзнн 1991-чн ил И декабр caJuHAaKH «Суручулэрин иши дузэлнр, бнзнмкя нечэ?» )азысында Бакы ШэЬэр Сэрнишнндашыма HэглнJjaт ИстеЬсалат Бирли1иния баш муЬэнднсн Л. Арханкелскн-НИН белэ бир хэоэринн дэрч ПОЛИСЛЭ ЖУРНАЛИСТЛЭРИН ТОГГУШМАСЫ БИР НЕЧ8 ШНРД8 БОЛГАРЫСТАН: ИКИ ЬЭФТЭДЭ 12 МИН ИШСИЗ ДеЬли полней елкэ парла-ментинин бинасына ]олла-нан Ьиндистан журналист-лэринин динч нyмaJишини дагытмаг учун кез]ашарды-чы газ ишлэтмишдир. Ну-ма]ишин иштиракчылары Ьиндистанын баш назири П. В. Нарас^мха Paoja кут-лэви    инфopмacиja васитэ- лэри    ишчилэринин э.мэк шэраитинэ диггэт ]етирмэк тэлэби барэдэ мэктуб вермэк ниЗ]этиндэ идилэр. Полис гуввэлэри илэ тог-^0-дэн чох гушма заманы журналист Ьэбс едилмиш-дир. Полис нэфэрлэринин арасындан кечэрэк парла« мент бинасынын эсас гапы-сына 1ахынлашмага чалы-шан нума)иш иштиракчыла-рынын бир чоху Japaлaнмыш-дыр. ^ «Ннхои KejAaaJ» гээетн ССРИ Прсзадеитянян бэ1а-яатыиы шэрЬ едир: «Горба-чов дмру ССРИ-шга мои-чудлугунун да]анмасы ила бнрлякдэ баша чатыр. Лакни Ьеч КИМ ннкар еда бил-мэз ки, Горбачовун )енндэя- АМЕРИКА СЕЧКИЛЭРЭ БАЗЫРЛАШЫР гурмасы муаснр тарнхдэ wx öojyi Сон ики Ьэфтэ эрзкядэ Болгарыстанда ишсизлэрин cajbi 12 мин нэфэрдэн чох артмышдыр. «Труд» гэзетинин ]аздыгына керэ, иш Зерини итирэнлэрин умуми cajbi 414 мин нэфэри кеч-мишдир вэ экэр белэ кетсэ, JeHH ил кечэси 423 мин нэфэр иш тапмагын гaJFЫCыны чэкмэли олачагдыр. Белэ-ликлэ, тэкчэ 1991-чи ил эр-зиндэ Болгарыстанда ишсизлэрин cajы тэгрибэн 7 дэфэ артмышдыр. Э.мэк вэ сосиал тэ’минат назири Вэкил Ванов Милад тэ’тиллэри гаршысында пар-.чаментин сон ичласында чыхыш едэрэк демишдир ки. Болгарыстанда ишсизлик тэЬлукэли сур’этлэ артыр. Онун прогнозуна керэ, 1992-чи илин сонунда Болгарыстанда иш JepHHH итирэнлэрин са1ы 700 мин нэфэрдэн чох олачагдыр, бу исэ эмэк гaбилиjJэтли бутун эЬалинин тэгрибэн 20 фаизи-нэ бэрабэрдир. Бирлэшмиш (Штатларда президент сечкилэри эсэблэри зэиф оланлар учун дeJил. Ху-сусилэ дэ сечкилэрин биринчи мэрЬэлэсиндэ, ejHH бир парти]адан олан иддиачылар мубаризэ]э гошуларкэн. Бу заман онлар шевглэ диди-шир, бир-биринин унванына дедиклэри сезлэрдэн вэ ифа-дэлэрдэн чэкинмир. jцxылa-ны, нечэ дejэpлэp. лэззэтлэ бaлтaлajыpлap. Республика вэ демократик пapтиjaлapы-нын милди гурулта]лары ачы-ланадэк белэчэ давам едир. Гypyлтajлap сечки илинин jajындa кечирилир, инди исэ президент JvpymyHYH Ьэлэ илк, эн мараглы' вэ кэркин мэрЬэлэсидир. Бу мэрЬэлэдэ демократлардан %лты идди-ачы — сенаторлар, HyMajan-дэлэр палатасынын узвлэри вэ губернаторлар иштирак едир. Ьэр бири дэ мувэффэ-rHjjaT газаначагыны Aejnp. Лакин эслиндэ онларын Ьа-мысы ез штатларындан кэ-нарда демэк олар ки, танын-мыр. Ьэлэлик онларын угур газаначагларыны да демир-лэр. Бунун башлыча сэбэби рес-публикачыларын меЬкэм мев-rejHAHp. Президент Чорч Буш она кестэрилэн диггэт-дэн корлуг чэкмир вэ шеЬ-рэти илэ ejYнэ билэр. Дог-РУДУР. о, икинчи муддэтэ ез намизэдли]ини ирэли сурмэк ниjjэтиндэ олдугуну рэсмэн билдирмэмишдир, лакин белэ олачагына Ьеч ким шубЬэ етмир. Вушун рэгиблэри ашкар саг руЬлу гэзетлэрин вэ те-левизи]анын ичмалчысы Патрик БJyкeнeн вэ Ку-Клукс-Кланын Аг лэббадэсини бизнесмен кocтjoмy илэ эвэз едэн Девид /Пукдур. О, Ьэр шejдэн эввэл вэтэндашлыг Ьугуглары угрунда Ьэрэка-тын чохиллик мубаризэ caJэ-синдэ гэбул едилмэсинэ на-ил олдугу ганунларын лэг-вини тэлэб едир, Америка-нын сэрЬэдлэрини jeни му-Ьачирлэрин узунэ баглама-гы, милли муэссисэлэри ид-халдан, илк невбэдэ Лапони-ja мэЬсуллары йдхалындан горумаг учун сэрт тэдбирлэр кермэ)и вэ’д едир. Экэр президент сечилэрсэ чох ишлэр керэчэ]ини билдирир, лакин онун фикринчэ. бутун не’-мэтлэр «эсл америкалылар»а чатмалыдыр. Д|ук де]ир: «Hэhajэт баша дYшмэлиJик ки, биз христианлар учун христиан чэмиjjэтиjик». Си]аси элejЬдapлapы. де-мократлар вэ республика-чылар хатырладырлар ки, Девид А)ук кечмишдэ езу-нун насист бахышларыны кизлэт.мэмишдир, гаты ирг-чи чыхышлары исэ она Ку-Клукс-Кланын «бejYк макис-три» олмага имкан вермиш-дир. О, Америка cиjacэтиндэ хошакэлмэя симадыр вэ артыг АБШ конгреси сенатына вэ Луизиана штатынын г)*-бернатору вэзифэсннэ сечки-лэрдэ мэглyбиjjэтэ уграмыш-дыр. Лакин Ьиккэсиндэн эл чэкмир.    Ycтэлик. девлэтдэ эн jYкcэк    вэзифэни тут маг иддиасындадыр. Белэ муштэбеЬлик Ьара-дандыр?    МуЬачирлэриц ja- ратдыглары. етник вэ дини азлыгларын мэнафелэринин аЬэнкдарлыгына эсасланан елкэдэ Девид Шук нэjэ умид бэcлэjиp? Экэр Бирлэшмиш Штатларда «милли мэсэлэ»    де]илэн анла|ыш YмyмиjJэтлэ joxдypca. Д]уку ким баша душэчэк вэ гнj-мэтлэндирэчэк? Девид Д]ук Америка се-чичилэриннн бир чохунун индики Президентин дахили cиjacэтипдэн нара.1ы олмасына умид бэслэ]ир. |ук из бурахмышдыр» Газет 1азыр ш, Горбачовун cHjacar ва тактинасы саг ва СОЛ гуввалар арасыяда та-раэлыгы свхлвиагдан ибв-рат ВДВ «Нвхон KejAaaj» М. С. Горбачовун угурсуз-лугзгиун бапишча сэбэбшш онуи ягтнсвдв cHjacaTHHAa «•PYP. ^ ^ :>|с Дунэн Ьэрби-демаркасн-Ja хэттяндэкя Пхаямунчом мэнтэгасянда Коре]аныя ппшалы яла чэнубу арасын-да иува таЬдуяэснздн)я проблемлэряяэ данр аиэля даяышыглар башлаяиышдыр, ^ А&аагада boaaaHAHja ха-рячв CHjacar ядарасн тара-1нядая |а]ылмыш ба]анатда де1ялщ>:    Авропа Бнрлн]н- Ьян узаларя буяу эсас ту-турдар яя, PycHja кечияш Совет Иттифагьшын бе!яэл-халг Ьугуг ва вЬдэлнкларн-ян, о чумдэдэн Бврдашмяш Мндлатл^ Тэшкялатыяыя Нязаняшаасяцдэя нрэлн калан Ьугуг ва еЬдалнхларяяя •а узэрнва квтурур. Мэ’луматлы мэнОэлэрдэн ».^тыяап хабарлэра кара, Ьа-тъфда Кубада тэгрнбан вОО совет мутэхэссясн гадныш-дыр. Овлар сур’атдв да|к-пшкляхдэрдэя COIM xej^ азадшп якнтэрафлн амэк-дашлыг об|сктларяяда нш-ла|ц»лар. етмишдик ки, автобуслара инннк Ьаггынын Jchh thJ-мэтлэряна кэлэн илин |ан-вар aJbiHAB .кечмэк нэзэрдэ тутулуб. Лакин суручулэр елэ ер-тэси кун хэттэ ез «тариф»-лэри илэ чыхдылар. О кун-дэн бу кунэ 5 гапик.яик ав-тобуслар, 10 гэпиклик «екс-преслэр» 20 гэпик, маршрут таксилэр исэ кефлэри нэ гэдэр истэсэ о гэдэр дэ Ьагг алырлар. Конкрет факт да кестэрэ билэрик: НО. 52, 57,    39, вэ с. немрэли автобуслар ики Ьэфтэдир ки, бу rиj.мэтлэp-лэ ишлэjиpлэp. Мэсэлэни ajдынлaшдыp-маг учун бу дэфэ дэ бир-лиjин истис.мар ишлэри узрэ директор .муавини Ел-дар Достузадэ илэ даныш-дыг. Чавабы белэ олду: — ШэЬэр сэрнишинда-шыма HarAHjjaTHHAa thJ-мэтлэрин артырылмасына дайр Ьеч бир кэстэриш ве-pHAM3jH6. Лени THjMaTAapHH кэлэн ил 1анварын 1-дэн тэтбиг олунмасы нэзэрдэ тутулур. Маршрутлара ез-башына гиjмэтлэp rojan суручулэр Ьаггында тэдбир керулэчэк. Анчаг хаЬиш едирик белэ Ьалларла гар-шылашан сзрнишинлэр дэрЬал идарэ.мизэ зэнк ву-руб автобусун маршруту-ну вэ немрэсини билдир-синлэр. Внзсэ 03 адымыздан суру-чудэрэ бнлдярнрик: соЬбэт тэзэ влэ галан 4 — 5 кун-дэн, 5 — в гэш1ЯД?н кет-мяр. Сэриншинни чаныны богазына )ыган бэ’зя авто-бус суртчулэрншш озбашы-яалыгыдыр. Нечэ олур ки, биз hop кун саатларла автобус козлэмэядэн ]орул-■уруг, снзян 3 — 4 кун коз-лаио|о сэбрнннз чатмцр, Ьэрчэцд сэбэбнин скздэв jox, гаяувсузлуга )ол верэя бвшчылврыяыздая сорушмаг даЬа дузкуя оларды. Илгар РУСТЭМОВ. «Хаяг гоаетя»яяя мухбкрк. ;
RealCheck