Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 22, 1992, Baku, Azerbaijan XALO Q0ZETI ♦ 22 ДЕХАБР 19Р2-МИ ИЛ. Н* 226¿Гарабар муНарибэсинин психолокщасы ИндиЮдэк jep узуидо баш вермиш hap ©ир муЬариоэ бу вэ ja дикар дввлатии ар* лычыл <и]аси хэттинин мэн тиги давамы ними спесифиь хусусиЗЗэтлэрэ маликдир Ер.МЭНИ .МИЛЛЭТЧИЛЭрИ 8.J шовинистлэринин Ьэлэ О» вет Ьакими]]зтл иллэриндэ оуневросини Ьазырладыг лары A:K>p6aj4ana гаршы ке нншмигЗаслы муЬарибзняп эсас нрлнеипи мумкун олан в» олмаЗан hop васитз илэ э разил ори ми зи олэ кечирмо jo и аил олмаг дыр. АЗдын иди ки. бу експансив сиЗа сэтин hojaia кечирилмэ« и учун он алверишли васита лэр заракылыг. тэчавуз во риЗакар дипломатиЗа ола би лэрди ССРИ-нин сур’этлэ парчаланмасы Ьэмин hhJjo-тик реаллашмасына кениш меЗдан ачды. АзэрбаЗчан халгы гоншу ларымызын бу хэЗанэтини квзлэмирдзи вэ мугавнмэтэ Ьазыр деЗилди. Илк вахтлар нэ ордумуз, нэ дэ душмэнин гулдур басгынларыны лаЗи гинчэ дэф етмэк учун си-лаЬ-сурсатымыз варды. АГДАМ ЧЭБЬЭСИ КЭРИЛМИШ ХАДДЫР Ьолэлик е’лан едидмэмиш Ермэнистан ~ АзэрбаЗчан му рарибэсинин узунемурлуЗу дэ эсасэн квзлэнилмэзлиь амили илэ баглыдыр. ДаЬа дэгиг десэк. эсасэн ДзэрбаЗ чан тэрэфи учун кезлэнил мэзлнзн илэ! Буну дикэр ре аллыглар да субут едир. Ма сэлэн. уЗдурма Гарабаг npoó леминзш ортаЗа атылдыгы кундон мупарибэ Залныл Азврба]чан эразисиндэ кс дир, Ермэнистан тэргнфи тэк чэ бунунла кифаЗэтлэнмэ-Зиб оутуи сэрЬэдбоЗу раЗон ларда тэчавузкар сиЗасэт Зеридир: ермэнилэр ез алчаг ниЗЗэтлэриии hoJaTa    кечир- мэк учун дунЗаньш бутун елкэлориндоки лоббилэрин-дэн мэЬарэтлэ истифадэ едирлэр... Белэ бир шэраитдэ АзэрбаЗчан халгы ез торпаглары-нын мудафиэсинэ галхды во тэчавузкара лаЗигли мугааи-мэт кестэрмэклэ бэрабэр суверен, мустэгил девлэт гурмаг арзусуну hajaTa ке-чирди. Девлэтимизин бу ики истигамэтдэ фэалиЗЗэти инди дэ давам едир вэ бунлардан эн муЬуму шубЬэсиз ки. эрази    бутевлуЗумузун го- рунмасы, муЬарибэ очагла-рынын сендурулмэсидир. Эслиндэ нэ Ермэнистан, нэ дэ АзэрбаЗчан бизнм анла-дыгымыз монада беЗук муЬарибэ апармаг игтидарын-да олан девлэт лэр деЗил. Садэчэ олараг Ьэрби по-тенсиал буна имкан вер-мир.    Бу мэ’нада    тор- пагларымызда кед эн ган-лы деЗушлэрдэ кезэиерун-мэз учунчу тэрэфкн марагы олдугу шубЬэсиздир. Бе]нэл-халг дипломатиЗаньга Ьэмин башкичэллэндиричи Зел-лэнчэЗини Ьансы гуввэлэрин Ьэрэкэтэ кэтирдиЗини Зэгин ки, кэлэчэк кестэрэчэк. Инди исэ чари мэгсэд бутун чэбЬэ    6ojy душмэни    кери отуртмагдыр. 1992-чи илдэ Агдам этрафында кедэн де-Зушлэрдон даЬа чох мэ’Зус-едичи хэбэрлар ешитдиЗими- ЧЭВНЭ ХЭТТИНЭ Е’ЗАМИНЭ зи нэзэрэ ала par Ьэмин ис-тигамэто Зенэлдик. СИПЭРЭ ЧЕВРИЛМИШ ШЭЬЭР Мартын »ввэллэриндэ Аг-дама атылан илк «Алазан» вэ «Кристал» ракетлэри санки Затмыш шэЬэри гэфлэт jy-хусундан оЗадараг «олум ja елум» аксиомуна чаваб вер-Majo чагырырды. ШэЬэр бир вахтлар 6eJyK сэхавэтлэ ер-монялэрэ вердиЗимиз Зук-сэкликлэрдэн атэшэ туту-лурду. Инди эсас вэзифэ Ьэмин Зуксэкликлэрин элэ кечи рил мэси иди. Лакин деЗуш омэлиЗЗатла-ры бир-бирини эвэз едир, шэЬидлэрин во Заралаяанла-рын cajbi»apTbip, иролилоЗнш исэ Ьисс олунмурду. Устэ-лик, Нахчываник во Хан-абад Зуксэкликлэринэ сон вахтлар душмэнин ишгал етдиЗи Кулаблы да элавэ олун-ду. Елэ Ьэмин вахтдан да Агдам шэЬэринэ топ вэ ракет атэшлэри ара вермир. Белэ бир куидэ шэЬэрэ ва-рид олдуг. Растлашдыгы-мыз адамлардан еЗрэндик ки, ракетлэрдэн бири нефт базасына душмуш вэ Зангын терэтмишдир. ШэЬэрдэ саламат бир мэЬэллэ, муэссисэ, бина тапа билмэдик. Бир Ьэфтэ эввэл ермэни вэЬши-лэринин невбэти чинаЗэтлэ-ринин унванына — Мерзили кэндинэ уз тутдуг. МЭРЗИЛШЭ КЕДЭН ДОЛДА Миндэн чох еви олан Мэр-зилиЗэ Зол Ерки дузундэн кечир. Елэ шэЬэрин’ чыхача-гыида (топ вэ ракет мэрми-лэринин тутмадыгы, Залныз сэслэринии ешидилдиЗи Jep-дэ) гызгыи «тичарэт» кедкр-ди. Лахынлашыб бкриндэн сорушдуг. — Бу нэ курултудур еши дилир? — Ермэнилэрдир дэ, атыр-лар. Бах бу мэрмини Хан-абад тэрэфдэн атдылар. де-Зэсэн лап шэЬарин ортасына душду... Бэли, бунлар бизим ду-чар едилдиЗимиз муЬарибэ-нин еЗбэчэр тэзадларыдыр... Белэ тэзадлардан бири дэ силаЬлы адамларын чэбЬэ хэттиндэн узагда кэзиб до-лашмасыдыр. Бу Ьагда дэфэ-лэрлэ деЗилсэ, данышылса да нэтичэси керунмур. Мэрзили Золунда раст-лашдыгымыз урэкагрыдан сэЬнэлэрдэн бири дэ артыг адэт етдиЗимиз кеч иди. Елэ гаршымыза чыхан илк кеч машыныны сахлаЗыб невбэти дидэркинлэ сеЬбэт етдик. Мэрзили кэндинин сакини, чобан Мирэлэм Гурбанов гэ-Ьэрлэнэрэк буну деЗэ билди: —' НэЗимиз вапдыса Ьа-мысыны Зандырыолар. Ушаг-лары сакит бир Jepa гоЗуб езум кэндэ rajbi дача гам... — Бары кетмэЗэ Зериниз вармы? — Дэгиг jep jox дур. Ам-ма Зэгин ки, бу тифиллэрэ сыгыначаг верэн тапылар... HahaJaT, Ерки дузунэ чэ-тыб машыны сахладыг. Ja-хынлыгда урактор экин са-Ьэсини шумлаЗыр. бир нефэр исэ кэнарда дуруб эляндэ-ки дэфтэрэ геЗдлэр едирди. езрэндик ки, Шушадакьг М. ЭзизбэЗов адына судчулук-тэрэвэзчилик совхозунун директору Телман Ширинов- ДУР- — Шуша душмэнэ ве{ж-лэндэн бу тэрэфлэрэ пэнаЬ кэтирмишик. О вахт бизэ Эмираллар, Муганлы, Куро-паткин кэндлэриндэ 400 Ьек,-тара Захын саЬэ вермишди-лэр. Инди Ьэмин Зерлэр дэ ермэнилэрин элинэ кечиб. Элачсыз галыб Еркидэки гышлагдан экин учун 100 Ьектара JaxbiH саЬэ кетурму-шук. Ди кэл, бу.ралар да тэЬ- лукэсиз ДеЗил, Ьэр кун .мэр ми дущур... Бу да муЬарибании тэзад-ларындан бири иди. влумлэ уэбэуз дурмасына бахмаЗа-par эли ишдэн coJyMaJaH. бутун варлыгы илэ торпага багланан, дэфэлэрлэ гачгын ВЭЗИЗЗЭТИНЭ душмэсиндэн ки-леЗлэнмэЗэн мэрд инсаилара да аз раст кэлмэдик. — Эк эр бэдбинлэшсэк, шэ* Ьидлэримизин pyhy бизи багышламаз, — деЗэ Т. Ши-ринов сезуно давам етди. Ерки дузундэ мэскэн салан гачгыылар аз деЗвл. Ьамысы Ja чэбЬэдэ двЗушур. Ja да тэсэрруфатда чалышыр. Ки-минсэ кемэЗииэ бел багласаг, шамсыз галарыг. вз гуввэ-миз бэс елэЗэр. Тэки бирлик олсуи, инам олсун... JEP ВЭ СЭМА AeJYUlY ДаЬа бир нечэ километр-дэн сонра Мэрзили кэндинин Захынлыгындакы поста чатдыг. Тэртэр paJOH ичра ЬакимиЗЗетинин башчысы Сердар Ьэмидов вэ. Бэрде pajoH ичра ЬакимиЗЗэти башчысы МэЬэммэд ЭлиЗев дэ бурада идилэр. ДеЗушчулэ-рэ баш чэкмэЗэ кэлмишдилер. БаталЗон командиры, капитан Е’тибар ИлЗасовун де-диклэри: — Су сарыдан эзиЗЗэт чэ-кирдик. Ичра башчылары ешндэн кими чэн кендэрдилер. кеЗимлэ, башга лэвази-матла тэ мин етдилэр. Инди езумузу кемэксцз бил мирик, деЗушчулэрин руЬ Зук-сэклиЗи хеЗли артыб. — Бэс деЗуш мевгелорин-дэ вэзиЗЗэт нечэдир. душмэнэ лаЗигли чаваб вере билэ-рикми? Эввэл а, ону деЗи.м ки. бурада Залныз ДИН-ин го-шун белмэлэринин баталЗону Зерлэшир. Тэкчэ сои бир аЗ-да беш дэфэ душмэнлэ аман-сыз деЗушэ кирмишик. Но-Забрын 27-дэ сэЬэрэ Захын ермэнилэр постумуза кучлу Ьучума кечдилэр. О вахт техника олмадыгына керэ душмэнин габагына тэкчэ гумбара вэ автоматларла чыхдыг.    Ики деЗушчумуз Ьэлак олду. он нэфэр Зара-ланды, амма Ьучумун гар-шысыны ала билдик. — Мэрзили Ьадисэси ба-рэдэ нэ деЗэрсиниз? Ахы гыса муддэтэ дэ олса. кэнд душмэн тапдагына чеврил-мншдн... — Декабрын Ь-на кечэн кеча ермэнилор Пирэбулаг-да Зерлэпмн постумузу беЗук гуввэ илэ элэ кечириб МэрзилиЗэ сохулдулар. Кончин индики вэзиЗЗэти барэ-д., даныша билмирэм. взу-нуз кедиб керэрсиниз. Мэр-.1И.1К Ьадисэсиндои бнр кун I оира Шакир Гурбаиовуи 0ан1чылы1 етдиЗи 4 нэфэр кэшфиЗЗатчымыз душмэн чевгелэринэ Захынлашараг Залныз гумбараатан вэ авто* чатларла онлары агыр тэлэ-фата угратды Буну она керэ деЗирэм ки, roj Ьеч кэс бизим деЗушчулэрин икид-лиЗинэ шубЬэ етмэсин. Елэ бу вахт мовгеларимиз кучлу ракет атэшинэ тутул ду. влум сачан мэрмилэр 200 — 300 аддымлыгда парт-лаЗырды. Гаракэнд тэрэфдэн атырлар. — aeja гэраркаЬ рэиси Шэфи Мэм^мэдов бил-дирди вэ оиз сыгыначага чэ-килдик. Ьэмин ан нкид шаЬинлэ-римиздэн бири сэмаЗа гал-хараг душмэнин атэш негтэ-лэринэ шыгыды Ермэнилэрин зенит гургулары тэро* фнндэн атэшэ тутулмасына бахмаЗараг Ьавада мэЬарэтлэ маневр едэрэк 18 немрэ ли посту сусдурду (бу барэ-дэ бизэ бир гэдэр сонра де-дилэр). Этрафа Зенидэн сукут чек-ду. Рота командири ТаЬир ArajeiB деЗушун бизнм учун угурла н эти ч эл энди Зин и билди риб деди: Мевгелэрнмиз тэкчэ Гаракэнд истигамэтиндэн Jox, Эмираллар, Мугаилы. Куро-паткин тэрэфдэн дэ атэшэ тутулур Амма инди онлар да гуввэмизэ бэлэдднрлэр. Кучлу Ьучума кечмэЗэ чэса-рэтлэри чатмыр. ШаЬиди олдугумуз двпш сэЬнэсиндэн сонра постда хош бир эЬвал Ьисс олунур-ду. Аз сонра эскэрлэр на-Ьар учун алачыг — Земэк-ханаЗа топлашдылар. БАГЫШЛА, ХУДУ МУЭЛЛИМ, БАГЫШЛА. МИКАДЫЛ... Машыны кэндин кярэчэ-Зиндэ сахладыг. Ири бир гэ-сэбэни хатырладан Мэрзили бурада« аЗдын корунурду. Башдан-баша Зандырылыб кулэ денмуш евлерин тус-тусу Ьэла дэ эршэ учалыр-ды. — Худу Мэммэдовуи еви Ьансы тэрефдэдир?—деЗэ бизэ Захынлашан Зашлы ки-шидэн сорушдуг вэ бу суал-дан езумуз до хэчалэт чэк-дик. ИхтиЗар гоча бизи кер-мурмуш ними кез Зашлары-ны силди. санки ез-езу илэ данышырды: — Кэндин эн козэл, japa шыглы евлэринн Зандырды-лар... Галанларыны дагыт-дылар, талан ел эдил эр... Бу дэЬшэтли мэнзэрэни cejp едэ-едэ нанкорларын эли илэ гэтлэ Зетирилмкш Шуша раЗон ичра hanHMHj- jaTHiuiH башчысы МикаЗыл Кезэлову хатырладыг. Онун ермэни фашист л эринэ гаршы апардыгы чэсарэтли мубаризэ Ьаггында инди дэ ел арасында унудулмаэ хати-релэр долашыр. Намэрдлэр оглу ну и илини вермэЗэ Ьа-зырлашан Гоча кишинкн евнин дэ Зандырыб кулэ ден-дормишднлэр. Тэсадуфо бах 4jmh бир иечэ кундэн сон иа Худу муоллимин анадан олмасынын. МнкаЗыл Кезэ-ловун исэ гэтлэ Зетирилмэси НИН илденуму тамам ола чагды. Керэсзн ел-оба Jo-лунда порвана тэк Занан Вэ тэн фэдаилэрннин мугэддэс pyhy бизи багышлаЗачагмы? Дэфэлэрлэ деЗклсэ дэ, бир даЬа хатырладаг ки, дэ-чир ннтизамлы. ваЬнд комам-данлыг тэрвфиндэн адарэ едилэ« орду Зарадылмасы Ьэлэ дэ лэнхи>нр. МуЬарябэ-нпн гармагарышыглыгындан истифадэ едэрэк силаЬ ал* верн илэ мэшгул оланларын. эскэр палтарында сэнкэр-лэрдэн чох-чох узагларда азгынлыг. гулдурлуг едэнлэ-рин гаршысы эи сэрт чэза тэдбирлэри илэ алынмалы-дыр. МуЬарибэ даврунун тэ* лэблэринэ тэкчэ, сэнкэрлэр-дэ деЗил, бутун республика эразисиндэ эмэл олунмалы-дыр. Олдугумуз га)нар иегтэ-лэрдэ ермэнилэрин терэт-диЗи вэЬшиликларин излцри аЗдын керунурду. УнутмаЗаг ки. Гарабагын хеЗли эрази-си Ьэлэ дэ душмэн элиндэ дир. YctoJmik. Мэрэкли. Новрузлу, атимэдадли, Э-ти-агалы, Моллалар. Курдлэр, Хачын-Дэрбэнд, Шелди вэ дикэр ЗашаЗыш мэнтэгэлэря демэк олар ки. Ьэр кун атэ Шэ тутулур. ЧэбЬэ хэттиндэ Зараимыш вээиЗЗэтэ керэ белэ гэнаэтэ кэлмэк олар ки. торпаглары-мыздакы муЬарибэ алову апокеЗэ Захьшлашыр. «Гэ-лэбэ биэимлэднр» — деЗиб сакитлэшмэк мэ’насыз вэ тэЬлукэлидир. Бунун учун иш кермэк, гэлэбэни тэ’мин едэчэк шэраити Заратмаг. гуввэлэримизи Ьэгиги мэ’на-да сэфэрбэр едэрэк Ьэлледи-чи деЗушлэрэ Зенэлтмэк ла зымдыр. ЗнЗэддпн СУЛТАНОВ, Салар АСЛАНОВ ЧаЬанкнр ИБАДОВ (фото), «Халг газета» нян мухбнр- лэря. АГДАМ —МЭРЗИЛИ. Шушадакы М. Эз изба Job адына совхозун директору Телман Шнршюв. -*+~ ПДМ-нн екипажы: баш ле]тенант Фэхрэдднн Гурба нов, сыравя эскэрлэр Нуру МнрээЗев, Еляур Ьаоябов вэ ШаЬни Шыхамкров. БаталЗон гэраркаЬыя-да: кнзнр Эфган Казымов, капитан Шэфн Мэммэдов, леЗтенантлар ТаЬнр Ага Je в, Аднл Баба)ев вэ Илгар Баба )ев. Ашпаз Фэхрэдднн Ьум матов. ПАМБЫГ ГЫЗЫЛДЫР, АММА... (Эввэли 1-чи сэЬифэда) сабатдан кизлэдилэрэк алы-чы тэшкилатлара нагд пула сатылмасы илэ гуртарыр. СэнаЗе мэЬсулу узрэ ие-теЬсал планы ганундур. Бу план муэЗЗэн едилмиш Ьэчм-дэ вэ муддэтдэ Зеринэ Зети-рилмэлидир. Лакин чох вахт аЗлыг истеЬсал планлары игтисади чэЬэтдэн эсасланды-рылмадан дэЗишдирилир вэ эслиндэ планларын Зеринэ Зетирил мэсиндэ Зол верил-миш керилиЗи кизлэтмэк мьгсэди кудур. Буна бахмаЗараг, эмэк Ьаггы фондун-да мува<}жг дузэлишлэр едил-мир. Фондун вэ мукафат-ларын сахтакарлыгла ис-рафчылыгыиа шэраит Зара-ныр. АЗры-аЗры эаводлар узрэ хаммал еЬтиЗаты онларын истеЬсал кучлэри илэ эксэр Ьалларда уЗгун кэлмир. Бэ’зи заводларын истеЬсал кучу чох олдугу Нал да, хаммал базасы зэиф олур вэ За ил пис кэлдиЗи учун мэЬсул ча-тышмыр. Бу исэ памбыгын бир заводдан дикэринэ да-шынмасына еЬтиЗач Зарадыр. 2ухары тэшкилат хаммалла маневр ётмэклэ иткилэрин гаршысыны алмаг учун белэ эмэлиЗЗатлара сэрэнчам верир. Нэтичэдэ памбыг дэфэлэрлэ дол дуру луб-бо шал-дылмалы, узаг мэсафэлэрэ дашынмалы олур. Эслиндэ исэ тэдарук заманы тэсэрру-фатларын зибилли вэ нем-лик кестэричилэриндэ алда-дылмасы нэтичэсиндэ «гэ-наэт» олунмуш хам памбы-тын нагд пула сатылмасына вэ башга сахтакарлыглара шэраит Зараныр. Мэйн эн чох иараЬат едэн Зетишмемиш, нормадан артыг нэмлнклн. муэЗЗэн ГИС?Л1 хэстэлик^эрлэ зечелэнмк » хам памбыгын е’малында. алынмыш чиЗидин тохумлуг ады илэ кнсэлэрэ дол дуру • луб талварларда сахланма-сыдыр. Белэликлэ невбэти метсумдэ вэзиЗЗэт даЬа да агырлашачаг. Бэрбад сэнаЗе структуру-ну ез дахили имканларымыз Ьесабына тэкмиллэшдирмэк вэ садаладыгым сахтакарлыг-лары арадан галдырмаг учун тэк лиф едирэм ки. памбыгын тэдарук гиЗмэтлэри дун-]а базар гиЗмэтлэринэ чат-дырылсын, маЬлычын топ-дансатыш гиЗмэти дэ дунЗа базар гиЗмэтинэ уЗгунлаш-дырылсын. Бу, памбыгтэмиз-лэмэ сэнаЗесинин истеЬсал-тэсэрруфат фэилцЗЗет^инин сэмэрэлиЗини хеЗли Зуксел-дэ билэр. Нэтичэдэ езуну игтисади чэЬэтдэн догрулт-маЗан ири заводларын тэд-ричэн кичик вэ орта завод-ларла эвэз едклмэсинэ зэ-мин Зарадылар. Лени за-водлар игтисади чэЬэтдэн езуну догрулдан тэдарук мэнтэгэлэринин базасыида Зарадылмалыдыр. МаЬлыч памбыгын эсас мэЬсулу деЗил. мэЬсулларын-дан бири кими гиЗмэтлэнди-дирилмэлидир. Она керэ дэ памбыгтэмизлэмэ заводу мэЬсулларынын учоту вэ ма-За дэЗэринин калкулЗасиЗа едилмэси гаЗдасы кеклу шэ-килдэ Зенндэн гурулмалы-дыр. Индики методикаЗа керэ Залныз маЬлычын ма-За дэЗэри Ьесаба алыныр. Лэ’ки памбыгын дэЗэри бу* тунлукде маЬлычын маЗа дэ* Зэрииэ дахил едилир. Эсас диггэт дэ маЗа дэЗэринин бу маддэсинэ Зенэлдилир. Нэтичэдэ хеЗли иткилэрэ кез Зумулмасына шэраит Зараныр. Зэннимчэ, маЬлычын чыхым нормативлэри • минимум бир фаиз артырылмалы-Яыо. ЧиЗидин топдансатыш гиЗмэти дунЗа базар гиЗмэтинэ чатдырылмалыдыр. Онун са-тышындан элде едилэн элавэ кэлир Ьесабына республи-канын памбыгчылыг раЗон* «¡'«рында хырда вэ орта тип* ли Заг-пиЗ муэссисэлэрм За* рагмаг м^мкундур. Мэнмэд птгуров, Бил асу вар намбыгтмпэ-лама заводу план-ягтнсад ше’бастгнн муднря. ШРТАЧ-АЗЗРИНФОРМУН ЗГЕНИ АДЫДЫР АзэрбаЗчан президенти Эбулфэз ЕлчибэЗин сэрэнча-мы илэ АзэрбаЗчан Девлэт ИнформасиЗа АкентлиЗинин (Азэринформун) тарихи ады берпа едилмишдир. Индэн белэ о. АзэрбаЗчан Телеграф АкентлиЗи (АзэрТАЧ) адла-начагдыр. Белэликлэ. тарихи Ьэгигэт ез Зерини тутмуш вэ АзэрбаЗчан Республикасынын милли информасиЗа акент-лиЗинэ онун Зарандыгы вахт. 1919-чу ил мартын 3-дэ АДР Ьекумэтинин вердиЗи ад гаЗтарылмышдыр. Мухтэлиф сэбэблэр узундэн АзэрбаЗчан Телеграф АкентлиЗи практики фэалиЗЗэтэ кеч — 1920-чи ил мартын 1-дэ' башламышды. МэЬз о заман АДР Ьекумэти Почт вэ Телеграф НазирлиЗи За-нында «кениш дахили вэ харичи хэбэрлэр. Ьабелэ двв-лэт идарэчилиЗиннн бутун саЬэлэри узрэ Ьекумэт хэ-бэрлэри ше’бзлэри» ойан АзэрТАЧ Телеграф АкентлиЗинин тэшкили барэдэ Зе-ни гэрар гэбул етмиш ди. Архта материаллары к вс тэрир ки, АзэрТАЧын бул летенлэри, баЗрам кун Лэри дэ дахил олмагла АзэрбаЗчан вэ рус диллэриндэ Ьэр кун чыхырды. Тэсадуфи деЗьлдир ки милли информасиЗа акент лиЗянин эввэлки ады мэЬз инди. АзэрбаЗчан езунун де мократик кеклэринэ гаЗытды-гы бир вахт да бэрпа едил мишдир. 72 ил эрзицдэ АзэрТАЧ дан АаэрТАЧадэк узун Зол кечэн ^ татлиЗин коллективи онун 'анилэри-нин эн’энэларини давам ет-дирмэк, дунЗанын АзэрбаЗчан Ьаггында Ьэгигэти билмэси-нэ кемэк кестэрмэк ниЗЗэтин дэдир. Лени кеЬнэ адын мубарэк. АзэрТАЧ. АзэрТАЧ-дан:    Охучулара    тэгднм    олунан    беЗанатда хе]лн мубаЬисэлн, бэ’зэн нсэ знддяЛэтлн фюсярлэр вар. Дания бэЗанат ону да кестэрир кн, ннди Ермэнистанда елэ« гуввэлэр меддаяа чыхмышдыр кн, бунлар ики халгын гаршыдурмасынын мэ’насызлыгыны ве перспектив-снзлиЗинн а)ыг башла гиЗмэтлэнднрмэЗэ. Гарабаг вэ Ермэнистан — АзэрбаЗчан мунагншэснння узанмасыньш ермэни халгыны умумэн милли фэлакэт Ьэддняэ кэтяриб чыхардыгыны дэрк етмэЗэ чалышыр лар. Ермэнистан Рес-публнкасы рэЬбэрлнЗинян бу рэ'Злэ нэ дэрэчэдэ разылаш-дыгыны демэк чэтяндир, лакин истэрдик кн, о, ашагыда-кы бэЗанатын муэллифлэрнни ешнтснн. «НОР УКИ» («JEHH J0A») ТЭШКИЛАТЫНЫН JAPAHNA СЭБЭБЛЭРИ ВЭ ОНУН ИЛКИН ВЭЗИФЭЛЭРИ Ермэнистанла АзэрбаЗчан арасыидакы мунагишэ давам едир. Даглыг Гарабагын Ермэни эпалисинин Зарысындан чоху бураны тэрк-етмишдир. МуЬарибэ чохдан Гарабагын Ьудудларындан кэнара чых-мыш вэ ара вермэЗэн Ермэнистан — АзэрбаЗчан сэрЬэд-Заны тоггушмалары)Уа чев-рилмишдир. Артыг бир ил давам едэн бу е’лан олунма-мыш муЬарибэ нэтичэсиндэ Ермэнистанда, демэк олар, бутун сэрЬэдЗаны шэЬэр вэ кэндлэр дагыдылмышдыр. Ермэнистан езунун бутур гуввэ вэ вэсаитини бу Myha-рибэннн ихтиЗарына вермиш-дир. Блокадада олан, бутун еЬтиЗатлары тукэнмиш, иа тисадиЗЗаты ифлич олмуш, эЬалинин мэ’нэвиЗЗаты позул-муш елкэ бу кун милли арзу-ларла oöJeKTHB реаллыг арасында га л мышдыр. JapaH-мыш вэзиЗЗэт эсасэн ермэни умуммилли Ьэрэкатынын сус-масы нэтичэсиндэ ез сиЗаси иринсиплэриндэн уз дендэ-рэн Ермэнистан Ьаким даи-рэлэринин ЗеритдиЗи сц)асэ-тнн нэтичэси дир. ИмпериЗа деврундэ буну биртэЬэр изаЬ етмэк оларды, истиглалиЗЗэт е’лан едилдикдэн сонра нсэ бу багышланмаздыр. Ьэтта мустэгил девлэтнн тэшэкку-лундэн сонра да Зени Ьекумэт Гарабаг мэсэлэсини учунчу гуввэлэрин кемэЗи илэ Ьэлл етмэк хулЗасына душмуш-дур. Шушанын вэ Лачынын алынмасы, ТеЬран данышыг-ларынын позулмасы аЗдын кестэрди ки. Ермэнистан си-Засэти мустэгил деЗил, Ьади-сэлэрин дигтэсинэ табе олараг ЬазырлаЗыр вэ ЬэЗата Ихтясарла дэрч олунур. кечирир. 1992-чи илин Hjy нунда тамамилэ аЗдын олду ки, Ермэнистан Ьаким дайра лэринин Зеритдиклэри иддиа-чы си)асэт ифласа уграмыш-дыр. нэтичэдэ елкэннн дахили cHjacH ЬэЗаты чидди беЬрана мэ’руз галды. Баш верэнлэрн дэриндэн тэЬлил етмэк вэ ез сиЗасэтиндэ буна yJryH муЬум дузэлишлэр етмэк эвэзинэ, Ьаким даирэ-лэр вэ мухалифэт иЗулун 8-дэ Али Советдэ гэрар гэбул етмэклэ кифаЗэтлэндилэр. Ьэмин гэрар исэ сиЗаси беЬ-раны Залныз мувэггэти олараг арадан галдырды. Гарабаг мэсэлэсинин сулЬ Золу илэ низама салынмасы барэдэ Ьаким даирэлэрин дэ ермэни умуммилли Ьэрэкатынын бэЗанаты Ьавада асылы галан вэ Зеридилэн сиЗасэтлэ Ьеч бир умумили-JH олмаЗан нэзэри муддэала-ра чеврилмишдир. Мевчуд сиЗаси гуввэлэрин сэ^лэрини тэЬлил едэркэн керурук ки. инди Ермэнистанда елэ бир гуввэ JoxAyp кн, гоншу му-сэлманларла сявилизасиЗалы динч Занашы Зашамагын снр-рини рэЬбэр тутсун ва бу сирри Ермэнистанын CHjacH фикир меЗданына чыхарсын. Бу Ьеч дэ Ермэнистанын си-jacH фякнр тарнхнндэ Зени бир ше) деЗил, эксинэ. унут-дугумуз иброт дэрсидяр, тач-рубэдир. милли сэ’Злэр ва девлэт    вэзифэлэрн тарихи- нин денуш анларында дуз-кун MyrajHca едяямамэси онун ЬэЗата кечирилмэсинэ мане олур. Эн алн мнллн вэ мэ'нэви мэгсэдлардэн ирали кэлэн hap Ьансы Ьэрэкатлэ-рнмиа обЗектив реаллыглар нэзэрэ алынмадыгда Ьэмишэ пи с л эн мишдир вэ бу куя дэ пислэинлир. . Башга сирр )охдур: гоншуларымызла ун-cHjJaTHH эсрлэр 6oJy давам едэн формасыны дэЗишмэк лазымдыр. Нэ гэдэр агыр юлса да, е'тираф етмэлиЗик ки, бу мубаЬисэдэ удузан тэрэф биз олмушуг вэ Гарабаг Ьаггында кедэн букуи-ку мубаЬисэ дэ Ьэмин уду-зулмуш мубаЬисэнин дава* мы дыр. Кутлэнин хошуна кэлмэЗэ, CHjacH Ьэлли тэлэб олунан мэсэлэлэри игтисади Золла Ьэлл eTM9je чалышмаг тэЬ-лукэли зэмин Зарадыр вэ Ьа-кнмиЗЗэт оргавларынын фэалиЗЗэт образына чеврилир. Нэ гэдэр ки. сиЗаси шуур сэвиЗЗэси мнллэтчнлик чэЬд-лэри илэ обЗектив имканла-рын бнр apaja сыгмадыгыны дэрк етмэЗэчэк, белэчэ давам едэчэкдир. YMyMHjJawa ермэнилэрин нэ истэдиклэри бизэ дэ, гоншуларымыза да мэ’лумдур. На едэ билэчэ-Зимизн вэ H3ja гадир олдугу-музу Ьэлл етмэк сиЗасэтнн. хусусэн дэ девлэтнн вазнфэ-сидир. Ермэни халгынын дилемма гаршысында галма-сы тарихдэ биринчи дэфэ деЗнлдир. Ьэр дэфэ дэ милли манафелэрэ вэ арзулара устунлук верил мишдир. Тарихи тэчрубэ инкар едилир, Ьаким данрэлэр ез сэЬвлэрнндэн нэтичэ чыхар-мырлар. Халгы муЬарибэЗэ гызышдырмышлар, инди. баш тутмаЗанда ис» деЗирлэр ки. нэ сулЬ олсун. нэ дэ*4иуЬари-бэ. БеЗнэлхалг тэ’минатлар тэлэб едирлэр. Бутун амиллэри бутевлук-дэ кетуруб халгымызыя та-рнхини тэЬлил едэркэн кеч-дкЗнмиэ ]<»лун муреккэбля )иии вэ зидди33этлили)ини характернзэ едэн бир чэЬэ-ти керурук. Бу, бир тэрэфдэн итирилмиш эразилэри кери гаЗтармаг арзусундан, дикэр тэрэфдэн обЗектив ре.-аллыгдан доган сиЗаси ди-леммадыр. Бу алтернатив эсас кетурулэрэк устунлук Ьэмишэ итирилмиш эразини кери гаЗтармаг арзусуна * ве-рилир. Сои ики илин тэч-рубэси буна эн Захшы субут-дур. АЗдын иди ки, Азэр-баЗчанла билаваситэ даны-шыглар Золу илэ Даглыг Гарабаг ермэнилэринин ез тор-пагында Зашамаг Ьугуглары-ны тэ’мин етмэк вэ Азэр-баЗчанын эрази бутевлуЗуну танымаг лазымдыр. ШубЬэсиз. бу аддым девлэт муд-риклиЗи вэ сяЗаси, чэсарэт. Ьэтта ЬакимиЗЗэти итирмэзэ-дэк рисг тэлэб едирди. Бу Зеканэ аддым атылмады, нэтичэдэ бутун башга ишлэр мэ’насыиы итирди. Ермэнистан девлэтчилиЗи-нин мевчуд олмасыны тэЬ-лукэ алтына алан, ермэни-лэрин Арсах торпагындан говулмасыны лабуд едэн бу сиЗаси реаллыглары эсас ту* тараг биз Ермэнистан — АзэрбаЗчан гаршыдурмасы-ныи тезляклэ арадан галды-рылмасыны Ермэнистан учун умдэ вэзифэ Ьесаб еднрнк Мунагишэнин арадан галды* рылмасына бизнм мунаси* бэтнмнз белэдир: * 1. Гарабаг мунагншэсинин сулЬ Золу илэ арадан гал-дырылмасы, Ермэнистанла АзэрбаЗчан арасында меЬ* рибан гоншу луг мунасибэт-лэринии бэрпасы ики дев-лэтин варлыгынын вэ кэлэчэк инкишафынын зэрури и л кии шэртидир. 2. Нэ Ермэнистан. гэ дэ Гарабаг учун Даглыг Гарабаг проблемини АзэрбаЗчан-ла билаваситэ данышыглар апарараг сулЬ Золу илэ низама салмагдан башга алтернатив Зохдур. 3. Ермэнистан учун Зеканэ чыхыш мэсэлэнин сулЬ Золу илэ низама салынмасыдыр. 4. Мэсэлэнин сулЬ Золу илэ низама салынмасы бу кун АээрбаЗчана да сэрфэлидир. 5. Ермэнистан вэ Даглыг Гарабаг Ьаким даирэлэринии сых эмэкдашлыгы. Ьэр Ьаи-сы мэсэлэнин музакиреси заманы Ермэнистан девлэ тинин Даглыг Гарабаг гар-шысында вэ Гарабаг ермэнилэринин талеЗи учун мэс * улиЗЗэт дашымасы ме’Зары рэЬбэр тутул мал ыдыр. в. Ермэнистан илэ АзэрбаЗчан арасында данышыг-лара — бунун кедишиндэ мунагишэнин сулЬ Золу илэ арадан галдырылмасыкын дус-туру ишлэниб Ьазырланачаг-дыр — илкин шэртлэр ирэ-ли сурулмэдэи. лакин даны-шыгларда Даглыг Гарабагын Ьекумэт органларынын бя-лаваситэ иштиракы илэ баш-ламаг лазымдыр. 7. Мэсэлэнин низама са-лынмасына данр Ьазырлаиа-чаг дусту рда ашагыдакы принсиплэр нэзэрэ алынма-лыдыр: а) ермэнилэрин ез торпаг-ларында тэЬлукэсизлиЗмннн тэ'мин едилмэси; б) Ьэр ики девлэтнн эрази бутевлуЗунун гаршылыглы шэ- килдэ танынмасы вэ буна Ьермэт едилмэси. 8. Гарабаглыларын ез тор-' пагында Зашамага Зенилмэз эзмн Гарабаг мэсэлэсинин сулЬ Золу илэ низама салын-масынын тэ'мннатыдыр. Гарабаг мэсэлэсинин сулЬ Золу нлэ низама салынмасы АзэрбаЗчан илэ Ермэнистан арасында. АзэрбаЗчан нлэ Гарабаг арасында эн’енэви снЗаси, мэ'нэви, инсани эла-гэлэрин бэрпа сына, душмэк-чилиЗин тэдричэи е’тимад вэ эмэкдашлыгла эвэз олуя-масына кемэк етиэлнднр. Биз «дэЗярми стол» сяЗася клубуиун ¡арадылмасына тэ-рэфдарыг. Ктряч САРДАРДАН. Ашт БЛЕДАН. Л ЕРЕВАН. ;