Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 15, 1992, Baku, Azerbaijan XАЛГ ГЭЗЕТИ 15 ДЕКАБР ил Nt 231 Mvurwn Тоабзон   гэдим Трапезунд торпагы. Тарнхлэрин ш ah иди олмуш бу шэ- Ьэр инли — сэрЬэдлэр ачыландан сонра кедиб-кэлэнлэрин нэЬэнк карваисарасыи ^‘^ГшэЬарнн тазадлары - ними автомобиллэрдэ. “"^„^р^Талмановуидур. Ш ИГШТКАЬЫИДА А38РБ/ичАИ ьагигати Хэбэр верди]имиа ними. АБШ-ын «Интернасионал траве л* беЗнэлхалг ширкэти-нин дэ'вэти ила Азэр6а}чан Республикасы Али МэЬкэмэ-синин сэдри ТаЪир Кэримли Ьэмин елкэдэ олмушдур. О. Азэринформун мухбири ила свЬбэтикдэ демишдир: — Сэфэримиз ишкузар характер дашыЗырды. Эсас мзгсэд АБШ-ын Ьугуг сис-теми ила таныш олмаг вэ тэчрубэ мубадилэси апармаг иди. БМТ баш катибннин Ьугуг ишлэри узра муавини А. Флершаурла керушдэ о rejA етди ки, БМТ дввлэт сэрЬэд-лэринин позулимамасы прин-сипини миллэтлэрин ез му* гаддэратыны Ta’jHH етмэк нринсипиндэн устун тутур-Ьеруш заманы билдирдик ки. Азэрба)чанда Kyja атом бомб асы олмасы паггында АБШ конгрсгсинэ верилэн мэ’луматлар уЗдурмадыр. Сенатор Ч. hajTcna керу шумуз дэ сэмэрэли кечди. Онун диггэтини АзэрбаЗчан-да Ьугуги демократии дев* лэт гурулмасына вэ Гарабаг мунагишэсинин сэбэблэрина чэлб етдим. АБШ-да али мэЬхэмэнин ролу чох Зуксэкдир, Дахили Ишлэр НазирлиЗи вэ проку-рорлуг органлары Зохдур. Бэтэндашлары Ьэбс етмэк Ьугугуна ]алныз али мэЬкэ мэ маликдир. Ьеч бир вези-фэли шэхс, о чумлэдэн президент али мэЬкэмэнин во OAiHjja Назирли1инин иши* нэ гарышыаг сэдаЬи]Зэтин* малик де^лдир. Далныз му-ajjaH палларда президент сенат да мухтэлиф даирэлэрэ Ьакимлэрин намизэдли]ини ирэли сурэ билэр. СеЬОэти апарды: Мика]ыл КЭРИМОГЛУ, Азэринформун мухбнрн. CAfЛАН БЭАЭНДЭ САШИ P¥h ФЛАР Республшанын аммсдар Ьвяша ЭЬмад    Рустамов мухтэлиф влдэрдв pajoa хэствхвввсыиын баш Ьэкияи, pmjoH сэЬяШ шв'бэсиния муднрн, cotajja назнрдиЗшшн муалнчэ-профилактика идаиэсишш мни ндарэшш рею, республика Назнрлэр Советкндэ сэЬиЗЗэ мэсэлэлэрн узрэ баш реферевт, »hijje . ■ , муавини. биршли муаюпш, М. Топчубашов адыначэр-равлыг институту клшпшасынын баш Ьэпия вээяфэлэ-рнндэ чалышыб. ПРОБЛЕМЛЭР БИРЛИКДЭ НЭЛЛ ЕДИЛЭ БИЛЭР АзэрбаЗчан Республикасы Али Совети сэдринин бирин-чи муавини Тамерлан Гара-Зевдэн, баш назирин бирин-чи муавини Аббас Аббасов-дан. Милли Мэчлисин даими комисси)асынын сэдри Вагиф Гасымовдан вэ онлары муша-Зиэт едэн шэхслэрдэн иба-рэт дввлэт нума^ндэ ЬеЗ’эти декабрын 13*дэ Курчустанда бир кунлук эмэли сэфэрдэ °Л НУума]эндэ heJ oTH азэрба‘3-чанлыларын Зашадыглары Тсодорети кэндинэ кетмиш, Курчустан парламентинин сэдри Едуард Шеварднадзе вэ республиканын дикэр рэп-бэрлэри илэ Кврушмушдур. Сэмимилик вэ достлуг шэ* раитиндэ кечэн ееЬбэт заманы Ьэр ики тэрэф девлэтлэр- арасы мунасибэтлэрин инки-шафына вэ .меЬкэмлэндирил-мэсинэ мараг кестэрдиЗини билдирмишдир. Белэ бир эминлик Ьасил едилмищдир ки, Курчустан рэЬбэрлийи азэрбаЗчанлы эЬалинин проб-лемлэрини Ьэлл етмэЗэ co’J кестэрэчэндир. Азэрба}чан-дакы курчу эЬалиси барэсин-дэ дэ гаршылыглы зэминдэ белэ иш керулэчэкдир. Тэрэфлэр элагэлэри нар-ламентлэр вэ Ьокумэтлэр сэ-виЗЗэсиндэ давам етдирмзк, си]аси вэ игтисади саЬэлэрдэ амэкдашлыга дайр мугавилэ узэриндэ иши сур’этлэндир-мэк, Зуксэк сэвиЗЗэдэ керушэ Ьазырлашмаг барэдэ разы-льиа кэлмишлэр. Азэринформ. — ЭЬмэд муэллнм, cohajjo-ннн букунку вэзиЗЗэтя бврэ-дэ фижрнниз нечэдир? — CahHjjo системимиз эн минимал тэлэблэрэ белэ ча-ваб вермир. Бунун башлыча сэбэби одур ки, кечмиш Ит* тифаг девлэти узун иллэр бу cahaja вкеЗ мунасибэт бэс-лэЗиб. Сагламлыгын тэ’мин едял-мэси сосиал мэсэлэлэрин пэллинин эсасыны тэшкил едир. Нормал гидаланмаЗан, тэмиз су вэ Ьава кврмэЗэн, мэнзили нэм. кунэш ИШЫГЫ кэм оланлар, зэрэрли ис-теЬсалатларда ишлэЗэнлэр шэксиэ, хэстэлэнэчэклэр. CehHjJa системи Ьэмишэ галыг принсипи илэ малиЗЗэ-лэшдирилиб. Чох вахт аЗры-лан бу чуз’и вэсаит дэ кэ-сирлэ мэнимсэнилиб. Ja ла-зыми тибб аваданлыгы алын-маЗыб, Ja да кэрэкли гида маддэлэри, хусусилэ меЗвэ-тэрэвэз тапылмаЗыб. Дэр-.манлар Иамишэ аз олуб. Бун-ларын да Ьамысынын агыр* лыгы муаличэЗэ ehTHjanbi оланларын чиЗнинэ душуб. ФЬамыЗа муЗэссэр олан пулсуз муалнчэ хидмэти» муддэасы да кэлишиквзэл свздэн башга бир iuej олма-]ыб. Алдыгы мэвачиби aj-лыг тэлэбатынын 1арысыны белэ одэмэЗэн тибб ишчи* лэринин чоху гэбаЬэт саЗы-лан кэнар Jo лл ар л а газанч квтурмэЗэ мэчбур олублар. ЭмэЗичэ лагеЗД мунасибэт кврэн бэ зи тибб ишчилэри вэзифэлэринэ s narejA Зана-шыблар. Бу да муалнчэнин кеЗфиЗЗэтинэ тэ’сирини кос-тэриб. Нэтичэдэ нэ муали-чэ ишлэри, нэ дэ профи-лактик тэдбирлэр лазыми сэвиЗЗэдэ олмаЗыб. — Сизчэ, сэЬнЛэннн сз-виЗЗэсиии нечэ Зуксэлтмэк олар? — ИндиЗэ гэдэр бизэ белэ еЗрэдиблэр ки, c9hHjj3 ичти-маи вэ дввлэт тэдбири ол* магла эЬалинин сагламлы-гынын горунмасыны тэ’мин едир. Тээссуф ки. бу анла-Зыш cahnJjaHHH мэзмунуна, мэгсэдинэ вэ онун проблем вэзиф>элэринин Ьэллинэ чаваб вермэ]иб. СэЬиЗЗэнин проб-лемлэри анчаг дввлэт сэ-ьиЗЗэсиндэ Ьэлл олу.на билэр. Олкэдэ сосиал-игтисади мэсэлэлэрин Ьэлли C9hHjj3-сарламлыг тэдбирлэринин бел сутуиудур. Тээссуф ки. бу мэсэлэлэр индиЗэ гэдэр унудулуб. Хэстэлик баш ве-рэндэ cahHjja органлары му-гэссир саЗылыб, ондан кениш тэдбирлэр ЬэЗата кечирнлмэ-си тэлэб едилиб. Инкишаф етмиш влкэлэрдэки ними, биздэ дэ cdhHjja системи вз тэдбирлэрини сосиал-игтиба-ди вэ ел ми (тибби) эсасда 1шырла)ыб h9jaTa кечирэн вэ эЬалинин сагламлыгыны ropyjaH дввлэт органы ол* малыдыр. ИндиЗэ гэдэр, елэ индинин езундэ дэ сарламлыг мэсэ-лэлэриндэн свз душэндэ па-мы узуну cahHjJa ишчилэ-ринэ чевирир вэ Ьэтта Ьэр ше]и онлардан тэлэб едир-лэр. Белэлэри уиудурлар ки, сосиал вэ игтисади мэсэлэлэрин Ьэлли c9hHjj9 op-ганларындан асылы ДвЗил-дир. Онлар эслиндэ елми (тибби) тэдбирлэ^ин ишлэниб Ьазырланмасына вэ тэтбиг едилмэсинэ борчлудурлар. — Инсаиын сагламлыры харнчя вэ дахялн муЬнтин сафлырыядан чох асылы* дыр,.. — Бэли, елэдир. Бу ики амил мутлэг нэзэрэ алын-малыдыр. Харичи муЬит тэмиз Ьава, тэмиз су вэ тэ миз торпаг демэкдир. Бунларын газанч зэрурэтиндэн вэ Ja лагеЗдликдэн чирклэндирил-мэси сарламлыгы кутлэви сурэтдэ позур. Нэтичэдэ aj-р*ы-аЗры адамлар Jox, Ьамы эзаб чэкир. Дахили муЬит чирклэнмиш Ьава алмагда, ^рЬэрлэнмиш су ичмэклэ вэ KeJ4>Hjj9TCH3 гидалар гэбул етмэклэ позулур. бу да хэс-тэликлэрин баш вермэси демэкдир. Харичи вэ дахили муЬитин горунуб сахланылмасы да анчаг дввлэт сэвиЗЗэсиндэ Ьэлл едилэ билэр. Бу мэсэ-лэлэри тэ’лиматларла Ьэлл етмэк олмаз. Сагламлыгын горунмасы вэ мвЬкэмлэнди-рилмэси учуй геЗд едэчэ-)им тэнзимлэмэ мэсэлэлэри Зенидэн ншлэнмэли вэ дев-лэт тэрэфиндэн чидди нэза-рэтдэ сахлан малыдыр. Ис-теЬсалатла инсан арасында гаршылыглы мунасибэт тэн-зимлэнмэсэ пешэ хэстэлик-лэри вэ хэсарэтлэр азалма- Зачаг. ИстеЬсалатын саглам-лыга зэрэр вурмага Ьаггы Зохдур. Адамлар арасында мунасибэт дэ тэнзимлэнмэлндир. Экс Ьалда Ьугуги дввлэт гурулмасындан. урэЗин ише-миЗа (инфаркт) хэстэликлэ-рннин азалмасындан, эсэби кэркинлиЗин арадан галды-рылмасындан, психи позуиту-ларын гаршысынын алынма-сындан соЬбэт етмэЗэ дэЗмэз. Инсан л а биосфера арасын-дакы гаршылыглы мунасибэт тэнзимлэнмэзсэ, элачсыз хэстэликлэрин вэ еЗбэчэр* ликлэрин саЗы да аэалмаз, орта инсан вмрунун муддэ-ти индикиндэн дэ ашагы душэр.    /_л — Снрр де]кл ки, ресяуо-лнкаиыэда наркомаинЗаЗа гаршы мубаризэ тэдбирлэри чох зэяф ааарылыр/ Бу ншин дузкун тэшкнлияи нечэ тэ-сэввур еднрсяннз? —• Кечмишдэ олдугу ними, бу ишлэ мубаризэни сэ-ЬиЗЗэ органларына Ьэвалэ етмэк садэчэ взумузу алдат-магдыр. Муаличэ-профилак-тика ишлэрини сэмэрэли етмэк учуй дввлэт тэрэфиндэн тэ’сирли тэдбир керул-мэли вэ бу тэдбир Ьамы тэ-рэфнидэн чох чидди шэкил-' дэ Ьэ1ата кечирилмэлидир. —■ Сон вахтлар пуллу сэ-Ьи]3э х ид мэ тиннн зэрурилн-Зиндэн чох дйнышылыр. Свз дэ сэЬяЗЗэннн пуллу одмасы-на тэрэфдарсыяызмы? — СэЬиЗЗэнин пуллу ол-масы учуй тибб муэссисэ-лэринин бир гисминин кэ-лир квтурэ билмэсннэ шэ-раит Зарадылмалы вэ Ьэмин кэлирдэн верки тутулмама-лыдыр. Мэним фикримчэ, поликлнникалар, амбулато-риЗалар, диспансерлэр вэ тибб мэнтэтэлэри пулсуз хидмэт кестэрмэлидирлэр. Лакин арзу едэилэр истэдиклэри поликлиника вэ За амбулато-риЗа илэ мугавилэ баглазыо ез евиндэ аилэсянэ тиоои хидмэт тэшкил едэ билэр. Бу Ьалда тибби хидмэтин сэнэдлэшдирилмэси (амбула* тор картанын Зазылмасы, ДИ* намнканын излэнилмэси, хэстэлик вэрэгэсинин вэ ара* Зышларын верил мэси) гаЗда-сы доЗишмир. Элдэ олунан кэлир поликлиника илэ хидмэт едэилэр арасында муэЗЗэи нисбэтдэ бвлуиур. Бу ¿олла Ьэм поликлиника, Иэм дэ тибб ишчиси вз мад-ди вэзиЗЗэтини Захшылаш-дыра билэр. Дикэр тэрэф* дэн. башга ишчилэр дэ даЬа Захшы ишлэмэЗэ, ез пеню сэ-виЗЗэсини ЗуксэлтмэЗэ чалы-шар. Стасионарлара (хэстэхана-лара вэ елми-тэдгигат институт л арынын    клиннкалары- на) газанч котурмэк имка-ны верилмэлидир. Бу баре- дэ девлэт органлары сэви1-эсиндэ эсаснамэ ишлэниб азырлам малы вэ тэсдиг едил-мэлидир. — Марат дыдыр, яуллу муалнчэ учуй адамбашына ша гэдэр хэрч чэкилмэлядир? — Ьазыркы гиЗмэтлэрлэ бир кундэ хэстэханада муали-чэням хэрчлэри 140 —■. 220 рубл ола билэр. Ьэр хэстэ* нин стасионарда галма муд-дэтн орта Ьесабла 16 — 18 кундурсэ. демэк муалнчэ хэрчи 3 — 4 мин рубла гэдэр ола билэр. Статистика кестэрир ки, мин и эфор ишчиси олан му-эссисэдэ бир ил муддэтнндэ 350 — 400 нэфэр муаличэ-ханалара мурачиэт едир, онлардан да 50 — 60 нэфэ-ри хэстэханаЗа кендэрилир ки, бу да иллик муаличэ учуй 150 — 200 мин рубл вэсаит хэрчлэнмэси демэк-днр. Ьэр бир мудссисэдэ сосиал хэрчлэр учуй нэзэрдэ тутулан вэсаитин чох аз Ьис-сэсиндэн бу мэгсэдлэ исти-фадэ етмэк олар. Муаличэ хэрчлэринин вдэнилмэсиндэ Ьэмкарлар тэшкилатлары да иштирак едэ билэр. Элдэ едилэн сэрбэст ке-лири тибб ишчиЛэринин эмэк Ьаггынын артырылмасына, дэрман вэ ¿емэк тэчЬизаты-нын Захшылашдырылмасына. чари тэ’мир ишлэринэ вэ сэ-лигэ-саЬман Зарадылмасына, Ьэтта бэ’зи тибб аваданлы-гынын алынмасына сэрф ет мэк олар. Кврунур, игтисади-сиЗаси Ba3Hjj9T Захшылыга догру дэЗишдикчэ муаличэ идарэлэринин взлэшдирил-мэсинэ дэ башламалыЗыг. МусаЬнбэнн апарды: ЭдипэиаЬ BAJPAMOB. ]ени елм саНэлэри АДЫМЫЗ—COJKeKVMY* ВЭ JAXYA ОНЛАРЫН ГАРШЫЛЫГЛЫ ЭЛАГЭСИ w    .         .....    or.    л    k    n-ivn    ки    У Азэрба]чан дилчилнЗнндэ сон замаилар формалаш мага башла]аи елмлэрдэн бири дэ ономастикадыр. Хусу-« LwapW eahc едэн ономастнканын ]аранма вэ вики с»)«сн. нчтнман. тарихн, «эдэи. «нографнк. пааоложи бахымдан    эЬэмиЛэт    *»“Рп'!ох1“' хэли билнк саЬэси олан ономастнканын болмэлэрн чох дур. Азэрба]чан антропоннмшсасы сон 10 — 15 нлдэ этлэ инкишаф етмэкдэ олан Ьэмин елм саЬэлэриндэнднр. Халгымьи тарихэн эн азы уч мухтэлиф вэ кучлу антро-понимик системин вэ демэ-ти мувафиг шэкилдэ уч мухтэлиф психоложи, фэлсэфи. етнографик кврушлэрин тэ -сири алтын да вз адыны. а дат вэ эн’энэлэрини jama-дыб зэманэмизэдэк кэтирэ билмишдир Шаманизмлэ баглы гэдим гурк ад системи сэчиЦэви хусусиЦэглэри илэ фэрглэ-иир Бу адлар адэтэн кон-крет реали]алэрыи адыныи хусусилэшдирилмэс» ял» дузэлирди Белэ адла-ОЫН ез фуиис»1асы»ь1 там урургта |еринэ 1етйр» бядмве* ytfyii лэгэб а» титуллардаи «няиш ястифадэ ллуиур-ДУ Чаяяпшг анншиаф етдя»ч» maxi-sw ая» тэрАзАиидэн т I ¿дацьшшдмасыяа    wti~ jfium тишу ТГудк ад <зкяж-углшяв ^ шгяяяаявт лам- «ъъщ. ***** —«АН**- «У" ТЯХУШ- 1ЯГЧВКЯЧЛ*., BBHCSw туднмд» ТКШМЖХИИ*    СЛЬ ^^№*ис5Н1яяйие ними ффшаишжызьагш Щт?ш эашэлш! з&фяарлъ жукзязжф онивкяш    -    « ДШШЩМрМИИШММШН JW3ÌS5H' а?умкуи «шша» бу «Л* втуст»- шя бмляь Ышкя КИМ* фиу малашмага бвшла^аядак cw* pa bsxé »эзиБэтэ ря vep» я» Оиласэз. И. Фувуля «Чфи фузулидурур мэним ЛЭГвОЯШ де)ир е)нк ааманда, бу антро 1ШИИМИ «хэллус ними ишлэ-дирди. Лахуд М. 3. СаОири> ше ринда тит>*ллар лэгэб ады ила тэгдим олунур. ELab. мэ чохдур бщи Руч»ядд лэгэб Цшшш бэз одду, ум— мми ОЛДУ... эдэби-бэдии дилимнздэ, эн мухтэлиф елми, бэдии, тар« хи эсэрлэрдэ антропонимик терминлэрин сэЬв, долашыг ишлэдилмэси кэнчлэрин дэ бунлары сэЬв гаврамасына еэбэб олур. Бутун буилар ономастика терминлэринин нэш-ринин ^ктуаллыгыны субут едир. Ад верэн шэхс адландыр-дыгы адамын узэриндэ дахили бир устунлук, кизлк бир ЬакимиЗЗэт газаныр. Бутун гэдим халгларда муэЗЗэи денотаты адландырмаг оиу езунэ табе етмэЗэ бэрабэр тутулур. Гу ранда кестэри-лир ки, Алл ah ын ирадэси илэ Залныз Адэм бутун нэбата та чаМадата вэ hejeaHara ад rojyp. Белэликлэ, AYHja инсанын ихтиЗарына верил-ниш олду. Ады «^гамаши кизлиндэ дйидт ,„enHe?S реал nfBBaja чеврилир Она кврэдир ки. бир сыра халг laDiia гэдимлэрдэ ады киз-лэтмэк адэти мввчуд оЛМУ1“' Tvt) Ады башгасына оил-дирмэк ез варлыгы У ^рин-да ПакимяЦэти она аермэ дир. Исми-э’зэм анла]ышы бурадэн heKM дарларын. алы вдали сахлаш^рдь* адатин ПР“ yj6. Табаатэн ашиарлыг севан ^и» да— Д» Бйгрпелу ав-ы ыш» .VH» Eipwasg*- * имри да* ¿Уtty lawiipascBip jhmнкаиш* Ж ЛРШ 4JBFB ИИ.6 ■■рнб"» некэри, аты вэ с.). Одур ки, Ьэр кэсэ адлы адам, адлы-санлы адам демирдилэр... Ад мэ’насында ишлэиэн латын евзу ОНИМ//ОНОМ *эла-мэт, нишан». демэкдир. Гэдимлэрдэ инсаилар инаныр-дылар ки, ад шэхеиы мапи]-Зэтинин эн муЬум Ьиссэсини тэшкил едир, Гэдим квруш-лэрэ кврэ инсан уч компонент дэн ибарэт мэхлугдур. чисм (бэдэн), чан (pyh) вэ ад. Бунлардан чисм мувэггэти-дир, инсана 70 — 80 ил хидмэт едир. сонра торпага гарышыр. Нан да вэфасыз-дыр 0лэн кэси тэрк едио кедир. Инсана галан Залныз адылыр вэ она Кврэ да даЬа чох    гаЗгысына ; алмаг, зашатмаг лазымдыр ЕгвЗатдаа. Заша]ышдан мэг сад да еде бу ад га]гысыдыр. «ШаЬнаагамгда даЗ?ЕП1^: feep ле LLEahp*3aP JИ——HW тур*« халга охшамаг демэкдир. jo -ни эслиндэн двнмэкдир. Ад халгын бутун тарихи вэ мэ’нэви дунЗасы илэ эла-гэдар мэсэлэдир. ПеЗгэмбэ-рнмнзин бир кэламы иеэ бу мэсэлэЗэ даЬа чох аЗдынлыг кэтирир: «Овладларыныза ад roJapKaH Захшы адамларын адларыны сечин». Эрэб адлары АзэрбаЗчан дилинэ даЬа гэдимдэн, взу дэ даЬа чох шифаЬи Золла да-хил олдугундан бу адларын им^ы да фонетИк принсипэ жавшш—ИШР>    ни аургу илэ деЗилэн мурэккэб адларын адэтэн биткшик ja-зыдмасы Ьэм дюммизнн фо-нетик гфиисипинэ Ьэм да эн’анэсинэ у Згунлаш дырыл-малыдыр Эчнэбн адларын ижласьшг да руслар адат» морфодо-жя яринсипэ устунлук верир-лэр. бута тара да башга Д1»’» шрп- чужшдан эрво, жэхсус адлярда мор- яереар Вэ «х>А. м»шм ады* бел маамисэи* Ьъ адыиа хоря» ian. елдан чыхая эялн )ед ди гая вняв Mg» Ьлин 1 ОЧИ «“ЛУ ibB» ЬИЛ мэз Делэк урш мама дерлэр Демэлм. тэкчэ ада мумасм Оатлэ элагэдар олараг фолк лор эсэрлэрмидэ танвзунун орижииал вэ ja альшма ол ЯГУ шт. Ьабелэ гэдям » ja >ени атд>’гуиу. елэчэ дэ Ьэ гиги вэ ja У3д>рма о л дугу ну муэЗЗэнлашдирмэк мумкуи-дур. «Дэдэ Горгуд*дан кэтири-лэн нумунэлэрдэн дэ Кврунур ки.' чад* анлаЗышы вах-тилэ даЬа кениш мэ на тутумуна малик олуб. Д1эх-енн* эсл ады да, атасынын ады да. взунун (Ьабелэ атасынын) угэгэби, титулу да, Ьэтта ЬэЗатынын эн мэз-мунлу епизодлары да бу ан-лэЗыша дахнл олмушдур. Ьабелэ гттэхеик табелиЗиндэки аилэ узвлэри, гушрн. н*г кэрлэри, мал-гарасы, вар-двв-лэти дэ бу ад анлаЗышынын мэзмунуну тэшкил еднрди. (Филанкэсин арвазы. оглу. ш Антшшоая 1вягта,дан    тале |Т1яуюе ¡бое &№Шг Щ та Р* г^мнгиюс о-и’ннл» ашэсэк зхэяшг я» ЦрАШСЖи&Ч *Ша лада* ыпщш ♦зяу'    тас. ^Шпг-пяиа нш Чг ш    |чр «яшда 1^ыш <5*ш ше»** -лиркаъматПнПТГПНтр ШЩУР кк бдашв гу^^ектанцщ^ив цяма-шI лугьШ'МЦЯЩ*- * а»* пир ¿ахшыдаф. 3* РДЯ *Яг лир’" Элбаот», тэдввн, шшяэ олдуп- УЧЧШ мунафнг адла- ры рэдд етмэк » За "«Ь» жан    оЛДУТТ    У^У® адлара устунлук аермэк дуакув де-шлдир. Ренкляк эсас, Зема-на мэгсэд    од мамя дыдыр > «уми^эгглэ. диддэ, хусуса-лэ ад «осалэошдэ та’аианн Зашатмаг даЬа зарурндир Кек!’ унутмаг олмаз. От вв-ми, дал да, ад да квку уст» Оятмэлнднр. Ьазырда Зенв    догу дан кврпэларэ Ьури-мэлак, Пари, Иэриыаз, Фатма «ими адларын кениш мнгЗасда верил мэсинн    алгышламаг ла зымдыр. Лахшы ки, бир вахтлар дэбда олан Офелиза, Дездемона. Елеонора, Бсаие-ралда, Нателла, Света ними адлар азалмаг узрэдир. Бу иеэ Ьардаса валидеЗнлэрин савадланмасы илэ, умуми езунэгаЗытма илэ, ез кечми-шинэ, ’ улуларьюа, дилинэ, даЬа шуурлу мунасибэтлэ элагэлэндирилмэлндир. Тэ-бииДир ки, ад чэкилэндэ шэхеин мнлли мэнсубиЗ)оти аЗдынлашМалыдыр. Шэргдэ чох мэшьур кэламлардан бири белэдир:    башга халг- лара мэхсус ады квтурмэк о фгтгтадм bjgbk |ашваг зрнн- ТаяаДДИВЕ., *%*■ уд. тзтгJTIAH зада шиит ¿жар pfe ¿ыизаь    Д» ритм лдадада ивмкшшт JHВиЕПЫР ^езэднанм рус дааюдта m-jjjrwafpoE** вяйяз! еят *У* жянфшр ш&афш адарн» ддамш—— звишш шят МШШШВВс звф    далувJfr cai> МэЬэммэд Кэрим Мирчэфэр-задэ. Ономастика саЬэсиндэ рус дилинин дилимизэ даЬа бир мэнфи тэ’сири тарихэн са-битлэшмиш адларын фэргли шэкилдэ ншлэдилмэсидир ки, белэ вариаитлылыг, пара-лелизм эдаби дил нормалары бахымындан гусурлудур: Ис-кэндэр — Александр, Зул-гэрне]и — македониЗалы. Эрэстун/ /Эрэсту -- Аристо-тел, Эфлатун / / Фэл атун — Платон, Бократ — Ьнппок-рат, Эбуэли ибн Сина — Авя-сенна... Ьабелэ Шам ^У~ риЗа. Тифлис — Тбилиси. Ирэван — аеревая, Агры да-гы — Арарат. Эдил//Нтил ча]ы — Волга, Ьэштэрхан— Астрах».• Сайитлэшмиш едэ адлир зар ни, онларын мулталиф ташжзЛЯ ВК1Ь4ЛМ.Г1СЫ тэвссуф даеу- уЁххвт ,^гипг; 1*такдэ    аи]зрэмбэрии1зяг ЖуЬэж«ЭД дао» ТЯг ¡ятьрцпм Ьявш. адЖимиадшак» дадар та ^мутта »0*5» СОрВМВММРР ^дтпд.    тар- ВИЕЯЯПИО» да Вшп» -итг-тимтафю яаксаа муяда ■*&* 3* «да» Ьсвша г галырды? Колхоз, совхоз ними адлар. Jox, буилар да олмаз. Бэс нэ олсун? Башла-дылар ад дузвлтмэЗэ. Ики чут, бир так ад дузвлтдилэр. Ьалбуки адлар минлэрлэдир. Адларын миг дары олдугча азалды. Адамлар чохалды, hap сянифдэ еЗююдлы ушаг-ларын са]ы артды. Рус дали учуй бу зэрэрли деЗил. Мунки ад тэкликдэ jox, ата ады (отчество) илэ бирликдэ иш-лэнир (Михаил Миха]лович). Биэдэ иеэ ]алиыз шэхеин ез ады ферглэндирнчи ишарэ Ьесаб олунур. ВВАГ ишчилэри да ад* ларыя сетзмэсн » ишлэ-аилмэсита иуэи« тэ’сир иастэсиртар Элбэттэ. ш%~ охумаг, МЭСДЭЬЭТ-дар мир—в бу ишчилэр ад аюемндда бшн вере билэнэк бмр сырэ узгукуэДугтарын гаршысыша ада Мушвг тар Дм? дау* ады сечвки . <р Толст» »тая» ЖДЧИЗЭ^Е ДИ ¡«ж* да ЯШ** дахда сэвух уэгуж Jjgoei IIMTOIWI I шытШИрпф Д”    —— двда ян. 6« ойада даспу*™* sujjk швят» уизшедаз^кх* да? 1аяйвйГ я1***г TlrTFr Л ГШГГЭ- рвя да j ¡lj__ m JflL||L Bex ПмДО да Г93ЕТ К«ШК¥ 1УКСМ ,МРЛЫ АДАМЛАР «XX эсрин а дамы* — Кембричдэки беЗнэлхалг биог-рафи)а мэркэзи екслертлэр комнссиЗасы МДБ ель элэринин бир груп мэшЬур вэтэндашына бе.тэ шэрэфли ад вермиш-дир. Онларын арасында «КамАЗ» сэЬмдар чэмиЗЗэтинин баШ директору НиколаЗ Бех дэ вардыр. Бу чур Зуксэк эЗарлы мукафат Зуз илдэ бир дэфэ елм. мэдэииЗЗэт, сяЗасэт вэ саЬибкарлыг саЬэсиндэ кер-кэмли хидмэтлэрэ кврэ верилир. Элбэттэ. харичи влкэлэрдэ бизим Ьэ.мвэгэнлэрин диггэтдэн кэнар да галмамасы адам а хошдур. Казан Авиа-си]а Институту ну и профессору, академик Талгат Сира-зэтдииов да «ялин беЗнэлхалг адамы» Ьесаб едилмншдир. О, «XX эсрин мукафаты»на лаЗиг кврулмушдур. Гатарыс-тан президенти Минтимер ШаЗмиЗев иеэ БМТ Ьима]эси алтын да фэалнЗЗэт кестэрэн БэЗаз Хач БеЗнэлхалг чэнка-зэр орденинин рэЬбэрлиЗи тэрэфиндэн «БэЗаз Хач» вэ «Мавн лентли бв]ук улдуз» орденлэри илэ тэлткф едил-мишдир.    “"РУД» САГ АЛМАЗ ХЭСТЭЛИКЛЭРМ НЕЧЭ САГАЛТМАЛЫ1 БеЗнэлхалг Биоложи Тэбабэт Инстнтутунда инсанын ембрноиал тохумларындян (дел тохумлары) иечурмэ Золу илэ истифадэ едэрэк хэрчэик, диабет, адстиеЗмер, пар-кин сон хэстэлшелэри, даун синдрому ними мурэккэб хас-гэликлэр да дай— олмагла кммун системи. хэстэ ли клэри-ни муаличэ етмэк фирнвдадиряар. Ембрионал тохумлар асасында Ьалырлашачаг препаратлар, юЗенсиЗа шэидиида дахилшэ. дари алтына, эзэлэ дахилинэ зеридилэч»- Ьела длдднр ш мм дпижан зваяаднш иш- яадялмватнп» «»УНУ шва*-рар    дняиндэ хтпды- луг муяасновтв бнддщиюк учуш хусусн адлара арты-пцизя Иф нечэ умуМИ Cfij вар ки, оунлгдза kyhj* яер-лир: Эбу, Эбдул, Yxx. Бу др-рррминатлар эрэбчэдэ шэх-си    Кврэ адландыр- мага хидмэт едир (Ьэмзэянн атасы), Эбунпэ-сан (Ьэсанин атасы), Умнисэ (Ннсэнин анасы). gfia адяар ДИЛИМИЗЭ 0\-тввлукдэ, компонентлэринэ белунмэдэя дахнл олмушдур вэ битишик Зазылмалыдыр. Лакин бу принсипэ Ьэмипш эмэл еднлмадиЗиндэн мувафиг адларын чохлу имда варианты меЗдаиа чыхьф вэ мэтбуат органлары да Ьэмин сезлари мухтэлиф чур ишлэ-дирлэр. Мэсэлэн, Эбу Ту раб, Имам Эли ибн Эбу Талиб. Jet» тэкрар еднрик ки, е]ни мурЭККЭб аД«Я МУХТЭЛИФ мэтбуат органларында бир-бнриядэн фэргли Зазылышы эдэбн дилимизин имла raj-даларынын гусурларыны экс етднрмэклэ Занашы, дилимизэ бе)ук зэрбэднр. Мэсэлэн, Мир Чэфэрзадэ, Мир I I.r.n I ИМ ITTH . «ушдя авидауи едар-Фттриа71 итг-**'еггтв> СИЯЯ Аззр Oaj«» акзуагюниывю ниь    *гы»ш*    сэлл еда лэси хулшкмнгдарда ***?“ ЩкАягшаяр ДУКТ ^ мврхюлэрэ верил» аддарь» системинда дахили онр га* нунауУгунлуг вардыр идк бахышдаи ону му*}рю~ лэшдирмэк мумкун де)нл-дкр. Ьэтта cHjacK, днни ю с. тэ сирлэрэ. гадагадара баж-ма>араг халгын ад системи дал иормасьша даЬа чах хабе олур. вэ-в*уну ттазимда-Зэн организм иши дил бу rahaip дэ дахили. ]ашары бир просес 1жчврир. Азадлыг дун)ада » чох дмл учуй лазымдыр. Ди Ьеч кэсэ табе олмур. РУС пи лот« да «дефекты» сезунэ еТираз едалеэ да бу «з jamajufi кэлди. Иизиоати-бурократик систем ез чиркни пэвчэсини Ьэр jepo узатды-гы ии— дилимизэ, адлары-мыза да гадагалар rojMara башлады. Чэмн бир нечэ ил эввэл дэЬшэтли Зазылар чап олунурду вэ тэлэб едалмрда ки, кеЬнэ адлар олмаз, дани (?) адлар олмаз, мурек-кэб адлар (Ширэли, Мэммэд-ага типли) олмаз вэ с. Нэ _By    urtnun    шчдау у нда6ву])кт JmcRìHP, на Mf ят irf чыг ш* Ушушщрпзвл. хусусв адлар, j* дашыдар ХИ HfTlfì» Си________ Бир чох гадим жампар (амвР* лар. вэ с) хыблар. Онлард» _ бар иечэ хусуса ад галыо. ьутув бунлар хусуси ад-лар паггында елмжн тарихн, ■чтим» вэ идракн аЬэмх|>э-тини кестэрэн тэв-гук факт-л ар дыр Адларымызын Ьэм синхрон, Ьэм дэ двахрон план-да этрафлы тэдгигя зэрури-дир. Ьазыркы вэ тафмхн мэн-бэлэрдэки бутун адларын бар )ерэ топланыб систем-лэшдаршшэси да чох вачиб* дар. Классик вэ реалист эда-бнЗЗатда адлар, ел эдэбнЗЗа-тында адлар. керкэмлн сэнэт-карларыи эсэрлэршпш, ел Зарадычыныгыныи. фолклор нумукэлэринин онтропоними касы иммя мэсэлэлэр этрафлы тэдгнгинн кввлэЗ» мев-зулардаядыр. 1500 335 яафар одртшСТ^ ” фэрдав мок »у—  Дсшиор-Оха ш иЫфиида 75 кафер езгуну ■■'наЬтгтпшттит ©агуну —ИВ тмкэрлэри аиш ■аддаларяэ зшпр- лэЗэнлэр —wwtjwm кэсанлэр. By си)апы)а дахкд ЯР»-ИнтнЬар знрвэсн адат» 36 — 60 Зашлы адамларда тэзаЬур едар, кншилэр гадынлардан уч дэфэ чох гялдырырлар- БДУ-иун Муса АДИЛОВ, ЮЛУМАТ «АзэрбаЗчан Республикасы дахили ишлэр органла-вмид бир груп эмэкдашына «АзэрбаЗчаяын Мнлли гвп-рэманы» ады верилмэси Ьаггында» Азэрба]чан Ресгргбли-юшл презцдеитишш 1992-чи ил 8 октЗабр тарнхли ферма яыида тэгдиматларда Зол верилэн дштэтсизлнк ^узундэя бэ’зи сэЬвлэр кетмншдир. Президент« фэрманы ^ Ьэмин сэЬвлэр арадая галдырылмыш, <9JMjeB Фаиг Гэзэнфэр оглу» сезлари «РэфиЗев Фив Гавэифэр оглу» «НифталыЗев Чэмял ЭЬмэдхан оглу» сезлари «1 талы|ев чэжнл Сэмэдхви валу» сезлэри илэ эвэз едилмиш. Гусар полис ше’бэсшшн саЬэ мувэккилн Сардар Мэдэт оглу Сэфэровун рутбэси дагиглэшднрилэрэк «полис ма)о-ру» сезлэри «полис ле|теиаитм» сезлэри илэ эвэз едал-мяшднр. ;