Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, December 15, 1992

Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 15, 1992, Baku, Azerbaijan XАЛГ ГЭЗЕТИ 15 ДЕКАБР ил Nt 231 Mvurwn Тоабзон   гэдим Трапезунд торпагы. Тарнхлэрин ш ah иди олмуш бу шэ- Ьэр инли — сэрЬэдлэр ачыландан сонра кедиб-кэлэнлэрин нэЬэнк карваисарасыи ^‘^ГшэЬарнн тазадлары - ними автомобиллэрдэ. “"^„^р^Талмановуидур. Ш ИГШТКАЬЫИДА А38РБ/ичАИ ьагигати Хэбэр верди]имиа ними. АБШ-ын «Интернасионал траве л* беЗнэлхалг ширкэти-нин дэ'вэти ила Азэр6а}чан Республикасы Али МэЬкэмэ-синин сэдри ТаЪир Кэримли Ьэмин елкэдэ олмушдур. О. Азэринформун мухбири ила свЬбэтикдэ демишдир: — Сэфэримиз ишкузар характер дашыЗырды. Эсас мзгсэд АБШ-ын Ьугуг сис-теми ила таныш олмаг вэ тэчрубэ мубадилэси апармаг иди. БМТ баш катибннин Ьугуг ишлэри узра муавини А. Флершаурла керушдэ о rejA етди ки, БМТ дввлэт сэрЬэд-лэринин позулимамасы прин-сипини миллэтлэрин ез му* гаддэратыны Ta’jHH етмэк нринсипиндэн устун тутур-Ьеруш заманы билдирдик ки. Азэрба)чанда Kyja атом бомб асы олмасы паггында АБШ конгрсгсинэ верилэн мэ’луматлар уЗдурмадыр. Сенатор Ч. hajTcna керу шумуз дэ сэмэрэли кечди. Онун диггэтини АзэрбаЗчан-да Ьугуги демократии дев* лэт гурулмасына вэ Гарабаг мунагишэсинин сэбэблэрина чэлб етдим. АБШ-да али мэЬхэмэнин ролу чох Зуксэкдир, Дахили Ишлэр НазирлиЗи вэ проку-рорлуг органлары Зохдур. Бэтэндашлары Ьэбс етмэк Ьугугуна ]алныз али мэЬкэ мэ маликдир. Ьеч бир вези-фэли шэхс, о чумлэдэн президент али мэЬкэмэнин во OAiHjja Назирли1инин иши* нэ гарышыаг сэдаЬи]Зэтин* малик де^лдир. Далныз му-ajjaH палларда президент сенат да мухтэлиф даирэлэрэ Ьакимлэрин намизэдли]ини ирэли сурэ билэр. СеЬОэти апарды: Мика]ыл КЭРИМОГЛУ, Азэринформун мухбнрн. CAfЛАН БЭАЭНДЭ САШИ P¥h ФЛАР Республшанын аммсдар Ьвяша ЭЬмад    Рустамов мухтэлиф влдэрдв pajoa хэствхвввсыиын баш Ьэкияи, pmjoH сэЬяШ шв'бэсиния муднрн, cotajja назнрдиЗшшн муалнчэ-профилактика идаиэсишш мни ндарэшш рею, республика Назнрлэр Советкндэ сэЬиЗЗэ мэсэлэлэрн узрэ баш реферевт, »hijje . ■ , муавини. биршли муаюпш, М. Топчубашов адыначэр-равлыг институту клшпшасынын баш Ьэпия вээяфэлэ-рнндэ чалышыб. ПРОБЛЕМЛЭР БИРЛИКДЭ НЭЛЛ ЕДИЛЭ БИЛЭР АзэрбаЗчан Республикасы Али Совети сэдринин бирин-чи муавини Тамерлан Гара-Зевдэн, баш назирин бирин-чи муавини Аббас Аббасов-дан. Милли Мэчлисин даими комисси)асынын сэдри Вагиф Гасымовдан вэ онлары муша-Зиэт едэн шэхслэрдэн иба-рэт дввлэт нума^ндэ ЬеЗ’эти декабрын 13*дэ Курчустанда бир кунлук эмэли сэфэрдэ °Л НУума]эндэ heJ oTH азэрба‘3-чанлыларын Зашадыглары Тсодорети кэндинэ кетмиш, Курчустан парламентинин сэдри Едуард Шеварднадзе вэ республиканын дикэр рэп-бэрлэри илэ Кврушмушдур. Сэмимилик вэ достлуг шэ* раитиндэ кечэн ееЬбэт заманы Ьэр ики тэрэф девлэтлэр- арасы мунасибэтлэрин инки-шафына вэ .меЬкэмлэндирил-мэсинэ мараг кестэрдиЗини билдирмишдир. Белэ бир эминлик Ьасил едилмищдир ки, Курчустан рэЬбэрлийи азэрбаЗчанлы эЬалинин проб-лемлэрини Ьэлл етмэЗэ co’J кестэрэчэндир. Азэрба}чан-дакы курчу эЬалиси барэсин-дэ дэ гаршылыглы зэминдэ белэ иш керулэчэкдир. Тэрэфлэр элагэлэри нар-ламентлэр вэ Ьокумэтлэр сэ-виЗЗэсиндэ давам етдирмзк, си]аси вэ игтисади саЬэлэрдэ амэкдашлыга дайр мугавилэ узэриндэ иши сур’этлэндир-мэк, Зуксэк сэвиЗЗэдэ керушэ Ьазырлашмаг барэдэ разы-льиа кэлмишлэр. Азэринформ. — ЭЬмэд муэллнм, cohajjo-ннн букунку вэзиЗЗэтя бврэ-дэ фижрнниз нечэдир? — CahHjjo системимиз эн минимал тэлэблэрэ белэ ча-ваб вермир. Бунун башлыча сэбэби одур ки, кечмиш Ит* тифаг девлэти узун иллэр бу cahaja вкеЗ мунасибэт бэс-лэЗиб. Сагламлыгын тэ’мин едял-мэси сосиал мэсэлэлэрин пэллинин эсасыны тэшкил едир. Нормал гидаланмаЗан, тэмиз су вэ Ьава кврмэЗэн, мэнзили нэм. кунэш ИШЫГЫ кэм оланлар, зэрэрли ис-теЬсалатларда ишлэЗэнлэр шэксиэ, хэстэлэнэчэклэр. CehHjJa системи Ьэмишэ галыг принсипи илэ малиЗЗэ-лэшдирилиб. Чох вахт аЗры-лан бу чуз’и вэсаит дэ кэ-сирлэ мэнимсэнилиб. Ja ла-зыми тибб аваданлыгы алын-маЗыб, Ja да кэрэкли гида маддэлэри, хусусилэ меЗвэ-тэрэвэз тапылмаЗыб. Дэр-.манлар Иамишэ аз олуб. Бун-ларын да Ьамысынын агыр* лыгы муаличэЗэ ehTHjanbi оланларын чиЗнинэ душуб. ФЬамыЗа муЗэссэр олан пулсуз муалнчэ хидмэти» муддэасы да кэлишиквзэл свздэн башга бир iuej олма-]ыб. Алдыгы мэвачиби aj-лыг тэлэбатынын 1арысыны белэ одэмэЗэн тибб ишчи* лэринин чоху гэбаЬэт саЗы-лан кэнар Jo лл ар л а газанч квтурмэЗэ мэчбур олублар. ЭмэЗичэ лагеЗД мунасибэт кврэн бэ зи тибб ишчилэри вэзифэлэринэ s narejA Зана-шыблар. Бу да муалнчэнин кеЗфиЗЗэтинэ тэ’сирини кос-тэриб. Нэтичэдэ нэ муали-чэ ишлэри, нэ дэ профи-лактик тэдбирлэр лазыми сэвиЗЗэдэ олмаЗыб. — Сизчэ, сэЬнЛэннн сз-виЗЗэсиии нечэ Зуксэлтмэк олар? — ИндиЗэ гэдэр бизэ белэ еЗрэдиблэр ки, c9hHjj3 ичти-маи вэ дввлэт тэдбири ол* магла эЬалинин сагламлы-гынын горунмасыны тэ’мин едир. Тээссуф ки. бу анла-Зыш cahnJjaHHH мэзмунуна, мэгсэдинэ вэ онун проблем вэзиф>элэринин Ьэллинэ чаваб вермэ]иб. СэЬиЗЗэнин проб-лемлэри анчаг дввлэт сэ-ьиЗЗэсиндэ Ьэлл олу.на билэр. Олкэдэ сосиал-игтисади мэсэлэлэрин Ьэлли C9hHjj3-сарламлыг тэдбирлэринин бел сутуиудур. Тээссуф ки. бу мэсэлэлэр индиЗэ гэдэр унудулуб. Хэстэлик баш ве-рэндэ cahHjja органлары му-гэссир саЗылыб, ондан кениш тэдбирлэр ЬэЗата кечирнлмэ-си тэлэб едилиб. Инкишаф етмиш влкэлэрдэки ними, биздэ дэ cdhHjja системи вз тэдбирлэрини сосиал-игтиба-ди вэ ел ми (тибби) эсасда 1шырла)ыб h9jaTa кечирэн вэ эЬалинин сагламлыгыны ropyjaH дввлэт органы ол* малыдыр. ИндиЗэ гэдэр, елэ индинин езундэ дэ сарламлыг мэсэ-лэлэриндэн свз душэндэ па-мы узуну cahHjJa ишчилэ-ринэ чевирир вэ Ьэтта Ьэр ше]и онлардан тэлэб едир-лэр. Белэлэри уиудурлар ки, сосиал вэ игтисади мэсэлэлэрин Ьэлли c9hHjj9 op-ганларындан асылы ДвЗил-дир. Онлар эслиндэ елми (тибби) тэдбирлэ^ин ишлэниб Ьазырланмасына вэ тэтбиг едилмэсинэ борчлудурлар. — Инсаиын сагламлыры харнчя вэ дахялн муЬнтин сафлырыядан чох асылы* дыр,.. — Бэли, елэдир. Бу ики амил мутлэг нэзэрэ алын-малыдыр. Харичи муЬит тэмиз Ьава, тэмиз су вэ тэ миз торпаг демэкдир. Бунларын газанч зэрурэтиндэн вэ Ja лагеЗдликдэн чирклэндирил-мэси сарламлыгы кутлэви сурэтдэ позур. Нэтичэдэ aj-р*ы-аЗры адамлар Jox, Ьамы эзаб чэкир. Дахили муЬит чирклэнмиш Ьава алмагда, ^рЬэрлэнмиш су ичмэклэ вэ KeJ4>Hjj9TCH3 гидалар гэбул етмэклэ позулур. бу да хэс-тэликлэрин баш вермэси демэкдир. Харичи вэ дахили муЬитин горунуб сахланылмасы да анчаг дввлэт сэвиЗЗэсиндэ Ьэлл едилэ билэр. Бу мэсэ-лэлэри тэ’лиматларла Ьэлл етмэк олмаз. Сагламлыгын горунмасы вэ мвЬкэмлэнди-рилмэси учуй геЗд едэчэ-)им тэнзимлэмэ мэсэлэлэри Зенидэн ншлэнмэли вэ дев-лэт тэрэфиндэн чидди нэза-рэтдэ сахлан малыдыр. Ис-теЬсалатла инсан арасында гаршылыглы мунасибэт тэн-зимлэнмэсэ пешэ хэстэлик-лэри вэ хэсарэтлэр азалма- Зачаг. ИстеЬсалатын саглам-лыга зэрэр вурмага Ьаггы Зохдур. Адамлар арасында мунасибэт дэ тэнзимлэнмэлндир. Экс Ьалда Ьугуги дввлэт гурулмасындан. урэЗин ише-миЗа (инфаркт) хэстэликлэ-рннин азалмасындан, эсэби кэркинлиЗин арадан галды-рылмасындан, психи позуиту-ларын гаршысынын алынма-сындан соЬбэт етмэЗэ дэЗмэз. Инсан л а биосфера арасын-дакы гаршылыглы мунасибэт тэнзимлэнмэзсэ, элачсыз хэстэликлэрин вэ еЗбэчэр* ликлэрин саЗы да аэалмаз, орта инсан вмрунун муддэ-ти индикиндэн дэ ашагы душэр.    /_л — Снрр де]кл ки, ресяуо-лнкаиыэда наркомаинЗаЗа гаршы мубаризэ тэдбирлэри чох зэяф ааарылыр/ Бу ншин дузкун тэшкнлияи нечэ тэ-сэввур еднрсяннз? —• Кечмишдэ олдугу ними, бу ишлэ мубаризэни сэ-ЬиЗЗэ органларына Ьэвалэ етмэк садэчэ взумузу алдат-магдыр. Муаличэ-профилак-тика ишлэрини сэмэрэли етмэк учуй дввлэт тэрэфиндэн тэ’сирли тэдбир керул-мэли вэ бу тэдбир Ьамы тэ-рэфнидэн чох чидди шэкил-' дэ Ьэ1ата кечирилмэлидир. —■ Сон вахтлар пуллу сэ-Ьи]3э х ид мэ тиннн зэрурилн-Зиндэн чох дйнышылыр. Свз дэ сэЬяЗЗэннн пуллу одмасы-на тэрэфдарсыяызмы? — СэЬиЗЗэнин пуллу ол-масы учуй тибб муэссисэ-лэринин бир гисминин кэ-лир квтурэ билмэсннэ шэ-раит Зарадылмалы вэ Ьэмин кэлирдэн верки тутулмама-лыдыр. Мэним фикримчэ, поликлнникалар, амбулато-риЗалар, диспансерлэр вэ тибб мэнтэтэлэри пулсуз хидмэт кестэрмэлидирлэр. Лакин арзу едэилэр истэдиклэри поликлиника вэ За амбулато-риЗа илэ мугавилэ баглазыо ез евиндэ аилэсянэ тиоои хидмэт тэшкил едэ билэр. Бу Ьалда тибби хидмэтин сэнэдлэшдирилмэси (амбула* тор картанын Зазылмасы, ДИ* намнканын излэнилмэси, хэстэлик вэрэгэсинин вэ ара* Зышларын верил мэси) гаЗда-сы доЗишмир. Элдэ олунан кэлир поликлиника илэ хидмэт едэилэр арасында муэЗЗэи нисбэтдэ бвлуиур. Бу ¿олла Ьэм поликлиника, Иэм дэ тибб ишчиси вз мад-ди вэзиЗЗэтини Захшылаш-дыра билэр. Дикэр тэрэф* дэн. башга ишчилэр дэ даЬа Захшы ишлэмэЗэ, ез пеню сэ-виЗЗэсини ЗуксэлтмэЗэ чалы-шар. Стасионарлара (хэстэхана-лара вэ елми-тэдгигат институт л арынын    клиннкалары- на) газанч котурмэк имка-ны верилмэлидир. Бу баре- дэ девлэт органлары сэви1-эсиндэ эсаснамэ ишлэниб азырлам малы вэ тэсдиг едил-мэлидир. — Марат дыдыр, яуллу муалнчэ учуй адамбашына ша гэдэр хэрч чэкилмэлядир? — Ьазыркы гиЗмэтлэрлэ бир кундэ хэстэханада муали-чэням хэрчлэри 140 —■. 220 рубл ола билэр. Ьэр хэстэ* нин стасионарда галма муд-дэтн орта Ьесабла 16 — 18 кундурсэ. демэк муалнчэ хэрчи 3 — 4 мин рубла гэдэр ола билэр. Статистика кестэрир ки, мин и эфор ишчиси олан му-эссисэдэ бир ил муддэтнндэ 350 — 400 нэфэр муаличэ-ханалара мурачиэт едир, онлардан да 50 — 60 нэфэ-ри хэстэханаЗа кендэрилир ки, бу да иллик муаличэ учуй 150 — 200 мин рубл вэсаит хэрчлэнмэси демэк-днр. Ьэр бир мудссисэдэ сосиал хэрчлэр учуй нэзэрдэ тутулан вэсаитин чох аз Ьис-сэсиндэн бу мэгсэдлэ исти-фадэ етмэк олар. Муаличэ хэрчлэринин вдэнилмэсиндэ Ьэмкарлар тэшкилатлары да иштирак едэ билэр. Элдэ едилэн сэрбэст ке-лири тибб ишчиЛэринин эмэк Ьаггынын артырылмасына, дэрман вэ ¿емэк тэчЬизаты-нын Захшылашдырылмасына. чари тэ’мир ишлэринэ вэ сэ-лигэ-саЬман Зарадылмасына, Ьэтта бэ’зи тибб аваданлы-гынын алынмасына сэрф ет мэк олар. Кврунур, игтисади-сиЗаси Ba3Hjj9T Захшылыга догру дэЗишдикчэ муаличэ идарэлэринин взлэшдирил-мэсинэ дэ башламалыЗыг. МусаЬнбэнн апарды: ЭдипэиаЬ BAJPAMOB. ]ени елм саНэлэри АДЫМЫЗ—COJKeKVMY* ВЭ JAXYA ОНЛАРЫН ГАРШЫЛЫГЛЫ ЭЛАГЭСИ w    .         .....    or.    л    k    n-ivn    ки    У Азэрба]чан дилчилнЗнндэ сон замаилар формалаш мага башла]аи елмлэрдэн бири дэ ономастикадыр. Хусу-« LwapW eahc едэн ономастнканын ]аранма вэ вики с»)«сн. нчтнман. тарихн, «эдэи. «нографнк. пааоложи бахымдан    эЬэмиЛэт    *»“Рп'!ох1“' хэли билнк саЬэси олан ономастнканын болмэлэрн чох дур. Азэрба]чан антропоннмшсасы сон 10 — 15 нлдэ этлэ инкишаф етмэкдэ олан Ьэмин елм саЬэлэриндэнднр. Халгымьи тарихэн эн азы уч мухтэлиф вэ кучлу антро-понимик системин вэ демэ-ти мувафиг шэкилдэ уч мухтэлиф психоложи, фэлсэфи. етнографик кврушлэрин тэ -сири алтын да вз адыны. а дат вэ эн’энэлэрини jama-дыб зэманэмизэдэк кэтирэ билмишдир Шаманизмлэ баглы гэдим гурк ад системи сэчиЦэви хусусиЦэглэри илэ фэрглэ-иир Бу адлар адэтэн кон-крет реали]алэрыи адыныи хусусилэшдирилмэс» ял» дузэлирди Белэ адла-ОЫН ез фуиис»1асы»ь1 там урургта |еринэ 1етйр» бядмве* ytfyii лэгэб а» титуллардаи «няиш ястифадэ ллуиур-ДУ Чаяяпшг анншиаф етдя»ч» maxi-sw ая» тэрАзАиидэн т I ¿дацьшшдмасыяа    wti~ jfium тишу ТГудк ад <зкяж-углшяв ^ шгяяяаявт лам- «ъъщ. ***** —«АН**- «У" ТЯХУШ- 1ЯГЧВКЯЧЛ*., BBHCSw туднмд» ТКШМЖХИИ*    СЛЬ ^^№*ис5Н1яяйие ними ффшаишжызьагш Щт?ш эашэлш! з&фяарлъ жукзязжф онивкяш    -    « ДШШЩМрМИИШММШН JW3ÌS5H' а?умкуи «шша» бу «Л* втуст»- шя бмляь Ышкя КИМ* фиу малашмага бвшла^аядак cw* pa bsxé »эзиБэтэ ря vep» я» Оиласэз. И. Фувуля «Чфи фузулидурур мэним ЛЭГвОЯШ де)ир е)нк ааманда, бу антро 1ШИИМИ «хэллус ними ишлэ-дирди. Лахуд М. 3. СаОири> ше ринда тит>*ллар лэгэб ады ила тэгдим олунур. ELab. мэ чохдур бщи Руч»ядд лэгэб Цшшш бэз одду, ум— мми ОЛДУ... эдэби-бэдии дилимнздэ, эн мухтэлиф елми, бэдии, тар« хи эсэрлэрдэ антропонимик терминлэрин сэЬв, долашыг ишлэдилмэси кэнчлэрин дэ бунлары сэЬв гаврамасына еэбэб олур. Бутун буилар ономастика терминлэринин нэш-ринин ^ктуаллыгыны субут едир. Ад верэн шэхс адландыр-дыгы адамын узэриндэ дахили бир устунлук, кизлк бир ЬакимиЗЗэт газаныр. Бутун гэдим халгларда муэЗЗэи денотаты адландырмаг оиу езунэ табе етмэЗэ бэрабэр тутулур. Гу ранда кестэри-лир ки, Алл ah ын ирадэси илэ Залныз Адэм бутун нэбата та чаМадата вэ hejeaHara ад rojyp. Белэликлэ, AYHja инсанын ихтиЗарына верил-ниш олду. Ады «^гамаши кизлиндэ дйидт ,„enHe?S реал nfBBaja чеврилир Она кврэдир ки. бир сыра халг laDiia гэдимлэрдэ ады киз-лэтмэк адэти мввчуд оЛМУ1“' Tvt) Ады башгасына оил-дирмэк ез варлыгы У ^рин-да ПакимяЦэти она аермэ дир. Исми-э’зэм анла]ышы бурадэн heKM дарларын. алы вдали сахлаш^рдь* адатин ПР“ yj6. Табаатэн ашиарлыг севан ^и» да— Д» Бйгрпелу ав-ы ыш» .VH» Eipwasg*- * имри да* ¿Уtty lawiipascBip jhmнкаиш* Ж ЛРШ 4JBFB ИИ.6 ■■рнб"» некэри, аты вэ с.). Одур ки, Ьэр кэсэ адлы адам, адлы-санлы адам демирдилэр... Ад мэ’насында ишлэиэн латын евзу ОНИМ//ОНОМ *эла-мэт, нишан». демэкдир. Гэдимлэрдэ инсаилар инаныр-дылар ки, ад шэхеиы мапи]-Зэтинин эн муЬум Ьиссэсини тэшкил едир, Гэдим квруш-лэрэ кврэ инсан уч компонент дэн ибарэт мэхлугдур. чисм (бэдэн), чан (pyh) вэ ад. Бунлардан чисм мувэггэти-дир, инсана 70 — 80 ил хидмэт едир. сонра торпага гарышыр. Нан да вэфасыз-дыр 0лэн кэси тэрк едио кедир. Инсана галан Залныз адылыр вэ она Кврэ да даЬа чох    гаЗгысына ; алмаг, зашатмаг лазымдыр ЕгвЗатдаа. Заша]ышдан мэг сад да еде бу ад га]гысыдыр. «ШаЬнаагамгда даЗ?ЕП1^: feep ле LLEahp*3aP JИ——HW тур*« халга охшамаг демэкдир. jo -ни эслиндэн двнмэкдир. Ад халгын бутун тарихи вэ мэ’нэви дунЗасы илэ эла-гэдар мэсэлэдир. ПеЗгэмбэ-рнмнзин бир кэламы иеэ бу мэсэлэЗэ даЬа чох аЗдынлыг кэтирир: «Овладларыныза ад roJapKaH Захшы адамларын адларыны сечин». Эрэб адлары АзэрбаЗчан дилинэ даЬа гэдимдэн, взу дэ даЬа чох шифаЬи Золла да-хил олдугундан бу адларын им^ы да фонетИк принсипэ жавшш—ИШР>    ни аургу илэ деЗилэн мурэккэб адларын адэтэн биткшик ja-зыдмасы Ьэм дюммизнн фо-нетик гфиисипинэ Ьэм да эн’анэсинэ у Згунлаш дырыл-малыдыр Эчнэбн адларын ижласьшг да руслар адат» морфодо-жя яринсипэ устунлук верир-лэр. бута тара да башга Д1»’» шрп- чужшдан эрво, жэхсус адлярда мор- яереар Вэ «х>А. м»шм ады* бел маамисэи* Ьъ адыиа хоря» ian. елдан чыхая эялн )ед ди гая вняв Mg» Ьлин 1 ОЧИ «“ЛУ ibB» ЬИЛ мэз Делэк урш мама дерлэр Демэлм. тэкчэ ада мумасм Оатлэ элагэдар олараг фолк лор эсэрлэрмидэ танвзунун орижииал вэ ja альшма ол ЯГУ шт. Ьабелэ гэдям » ja >ени атд>’гуиу. елэчэ дэ Ьэ гиги вэ ja У3д>рма о л дугу ну муэЗЗэнлашдирмэк мумкуи-дур. «Дэдэ Горгуд*дан кэтири-лэн нумунэлэрдэн дэ Кврунур ки.' чад* анлаЗышы вах-тилэ даЬа кениш мэ на тутумуна малик олуб. Д1эх-енн* эсл ады да, атасынын ады да. взунун (Ьабелэ атасынын) угэгэби, титулу да, Ьэтта ЬэЗатынын эн мэз-мунлу епизодлары да бу ан-лэЗыша дахнл олмушдур. Ьабелэ гттэхеик табелиЗиндэки аилэ узвлэри, гушрн. н*г кэрлэри, мал-гарасы, вар-двв-лэти дэ бу ад анлаЗышынын мэзмунуну тэшкил еднрди. (Филанкэсин арвазы. оглу. ш Антшшоая 1вягта,дан    тале |Т1яуюе ¡бое &№Шг Щ та Р* г^мнгиюс о-и’ннл» ашэсэк зхэяшг я» ЦрАШСЖи&Ч *Ша лада* ыпщш ♦зяу'    тас. ^Шпг-пяиа нш Чг ш    |чр «яшда 1^ыш <5*ш ше»** -лиркаъматПнПТГПНтр ШЩУР кк бдашв гу^^ектанцщ^ив цяма-шI лугьШ'МЦЯЩ*- * а»* пир ¿ахшыдаф. 3* РДЯ *Яг лир’" Элбаот», тэдввн, шшяэ олдуп- УЧЧШ мунафнг адла- ры рэдд етмэк » За "«Ь» жан    оЛДУТТ    У^У® адлара устунлук аермэк дуакув де-шлдир. Ренкляк эсас, Зема-на мэгсэд    од мамя дыдыр > «уми^эгглэ. диддэ, хусуса-лэ ад «осалэошдэ та’аианн Зашатмаг даЬа зарурндир Кек!’ унутмаг олмаз. От вв-ми, дал да, ад да квку уст» Оятмэлнднр. Ьазырда Зенв    догу дан кврпэларэ Ьури-мэлак, Пари, Иэриыаз, Фатма «ими адларын кениш мнгЗасда верил мэсинн    алгышламаг ла зымдыр. Лахшы ки, бир вахтлар дэбда олан Офелиза, Дездемона. Елеонора, Бсаие-ралда, Нателла, Света ними адлар азалмаг узрэдир. Бу иеэ Ьардаса валидеЗнлэрин савадланмасы илэ, умуми езунэгаЗытма илэ, ез кечми-шинэ, ’ улуларьюа, дилинэ, даЬа шуурлу мунасибэтлэ элагэлэндирилмэлндир. Тэ-бииДир ки, ад чэкилэндэ шэхеин мнлли мэнсубиЗ)оти аЗдынлашМалыдыр. Шэргдэ чох мэшьур кэламлардан бири белэдир:    башга халг- лара мэхсус ады квтурмэк о фгтгтадм bjgbk |ашваг зрнн- ТаяаДДИВЕ., *%*■ уд. тзтгJTIAH зада шиит ¿жар pfe ¿ыизаь    Д» ритм лдадада ивмкшшт JHВиЕПЫР ^езэднанм рус дааюдта m-jjjrwafpoE** вяйяз! еят *У* жянфшр ш&афш адарн» ддамш—— звишш шят МШШШВВс звф    далувJfr cai> МэЬэммэд Кэрим Мирчэфэр-задэ. Ономастика саЬэсиндэ рус дилинин дилимизэ даЬа бир мэнфи тэ’сири тарихэн са-битлэшмиш адларын фэргли шэкилдэ ншлэдилмэсидир ки, белэ вариаитлылыг, пара-лелизм эдаби дил нормалары бахымындан гусурлудур: Ис-кэндэр — Александр, Зул-гэрне]и — македониЗалы. Эрэстун/ /Эрэсту -- Аристо-тел, Эфлатун / / Фэл атун — Платон, Бократ — Ьнппок-рат, Эбуэли ибн Сина — Авя-сенна... Ьабелэ Шам ^У~ риЗа. Тифлис — Тбилиси. Ирэван — аеревая, Агры да-гы — Арарат. Эдил//Нтил ча]ы — Волга, Ьэштэрхан— Астрах».• Сайитлэшмиш едэ адлир зар ни, онларын мулталиф ташжзЛЯ ВК1Ь4ЛМ.Г1СЫ тэвссуф даеу- уЁххвт ,^гипг; 1*такдэ    аи]зрэмбэрии1зяг ЖуЬэж«ЭД дао» ТЯг ¡ятьрцпм Ьявш. адЖимиадшак» дадар та ^мутта »0*5» СОрВМВММРР ^дтпд.    тар- ВИЕЯЯПИО» да Вшп» -итг-тимтафю яаксаа муяда ■*&* 3* «да» Ьсвша г галырды? Колхоз, совхоз ними адлар. Jox, буилар да олмаз. Бэс нэ олсун? Башла-дылар ад дузвлтмэЗэ. Ики чут, бир так ад дузвлтдилэр. Ьалбуки адлар минлэрлэдир. Адларын миг дары олдугча азалды. Адамлар чохалды, hap сянифдэ еЗююдлы ушаг-ларын са]ы артды. Рус дали учуй бу зэрэрли деЗил. Мунки ад тэкликдэ jox, ата ады (отчество) илэ бирликдэ иш-лэнир (Михаил Миха]лович). Биэдэ иеэ ]алиыз шэхеин ез ады ферглэндирнчи ишарэ Ьесаб олунур. ВВАГ ишчилэри да ад* ларыя сетзмэсн » ишлэ-аилмэсита иуэи« тэ’сир иастэсиртар Элбэттэ. ш%~ охумаг, МЭСДЭЬЭТ-дар мир—в бу ишчилэр ад аюемндда бшн вере билэнэк бмр сырэ узгукуэДугтарын гаршысыша ада Мушвг тар Дм? дау* ады сечвки . <р Толст» »тая» ЖДЧИЗЭ^Е ДИ ¡«ж* да ЯШ** дахда сэвух уэгуж Jjgoei IIMTOIWI I шытШИрпф Д”    —— двда ян. 6« ойада даспу*™* sujjk швят» уизшедаз^кх* да? 1аяйвйГ я1***г TlrTFr Л ГШГГЭ- рвя да j ¡lj__ m JflL||L Bex ПмДО да Г93ЕТ К«ШК¥ 1УКСМ ,МРЛЫ АДАМЛАР «XX эсрин а дамы* — Кембричдэки беЗнэлхалг биог-рафи)а мэркэзи екслертлэр комнссиЗасы МДБ ель элэринин бир груп мэшЬур вэтэндашына бе.тэ шэрэфли ад вермиш-дир. Онларын арасында «КамАЗ» сэЬмдар чэмиЗЗэтинин баШ директору НиколаЗ Бех дэ вардыр. Бу чур Зуксэк эЗарлы мукафат Зуз илдэ бир дэфэ елм. мэдэииЗЗэт, сяЗасэт вэ саЬибкарлыг саЬэсиндэ кер-кэмли хидмэтлэрэ кврэ верилир. Элбэттэ. харичи влкэлэрдэ бизим Ьэ.мвэгэнлэрин диггэтдэн кэнар да галмамасы адам а хошдур. Казан Авиа-си]а Институту ну и профессору, академик Талгат Сира-зэтдииов да «ялин беЗнэлхалг адамы» Ьесаб едилмншдир. О, «XX эсрин мукафаты»на лаЗиг кврулмушдур. Гатарыс-тан президенти Минтимер ШаЗмиЗев иеэ БМТ Ьима]эси алтын да фэалнЗЗэт кестэрэн БэЗаз Хач БеЗнэлхалг чэнка-зэр орденинин рэЬбэрлиЗи тэрэфиндэн «БэЗаз Хач» вэ «Мавн лентли бв]ук улдуз» орденлэри илэ тэлткф едил-мишдир.    “"РУД» САГ АЛМАЗ ХЭСТЭЛИКЛЭРМ НЕЧЭ САГАЛТМАЛЫ1 БеЗнэлхалг Биоложи Тэбабэт Инстнтутунда инсанын ембрноиал тохумларындян (дел тохумлары) иечурмэ Золу илэ истифадэ едэрэк хэрчэик, диабет, адстиеЗмер, пар-кин сон хэстэлшелэри, даун синдрому ними мурэккэб хас-гэликлэр да дай— олмагла кммун системи. хэстэ ли клэри-ни муаличэ етмэк фирнвдадиряар. Ембрионал тохумлар асасында Ьалырлашачаг препаратлар, юЗенсиЗа шэидиида дахилшэ. дари алтына, эзэлэ дахилинэ зеридилэч»- Ьела длдднр ш мм дпижан зваяаднш иш- яадялмватнп» «»УНУ шва*-рар    дняиндэ хтпды- луг муяасновтв бнддщиюк учуш хусусн адлара арты-пцизя Иф нечэ умуМИ Cfij вар ки, оунлгдза kyhj* яер-лир: Эбу, Эбдул, Yxx. Бу др-рррминатлар эрэбчэдэ шэх-си    Кврэ адландыр- мага хидмэт едир (Ьэмзэянн атасы), Эбунпэ-сан (Ьэсанин атасы), Умнисэ (Ннсэнин анасы). gfia адяар ДИЛИМИЗЭ 0\-тввлукдэ, компонентлэринэ белунмэдэя дахнл олмушдур вэ битишик Зазылмалыдыр. Лакин бу принсипэ Ьэмипш эмэл еднлмадиЗиндэн мувафиг адларын чохлу имда варианты меЗдаиа чыхьф вэ мэтбуат органлары да Ьэмин сезлари мухтэлиф чур ишлэ-дирлэр. Мэсэлэн, Эбу Ту раб, Имам Эли ибн Эбу Талиб. Jet» тэкрар еднрик ки, е]ни мурЭККЭб аД«Я МУХТЭЛИФ мэтбуат органларында бир-бнриядэн фэргли Зазылышы эдэбн дилимизин имла raj-даларынын гусурларыны экс етднрмэклэ Занашы, дилимизэ бе)ук зэрбэднр. Мэсэлэн, Мир Чэфэрзадэ, Мир I I.r.n I ИМ ITTH . «ушдя авидауи едар-Фттриа71 итг-**'еггтв> СИЯЯ Аззр Oaj«» акзуагюниывю ниь    *гы»ш*    сэлл еда лэси хулшкмнгдарда ***?“ ЩкАягшаяр ДУКТ ^ мврхюлэрэ верил» аддарь» системинда дахили онр га* нунауУгунлуг вардыр идк бахышдаи ону му*}рю~ лэшдирмэк мумкун де)нл-дкр. Ьэтта cHjacK, днни ю с. тэ сирлэрэ. гадагадара баж-ма>араг халгын ад системи дал иормасьша даЬа чах хабе олур. вэ-в*уну ттазимда-Зэн организм иши дил бу rahaip дэ дахили. ]ашары бир просес 1жчврир. Азадлыг дун)ада » чох дмл учуй лазымдыр. Ди Ьеч кэсэ табе олмур. РУС пи лот« да «дефекты» сезунэ еТираз едалеэ да бу «з jamajufi кэлди. Иизиоати-бурократик систем ез чиркни пэвчэсини Ьэр jepo узатды-гы ии— дилимизэ, адлары-мыза да гадагалар rojMara башлады. Чэмн бир нечэ ил эввэл дэЬшэтли Зазылар чап олунурду вэ тэлэб едалмрда ки, кеЬнэ адлар олмаз, дани (?) адлар олмаз, мурек-кэб адлар (Ширэли, Мэммэд-ага типли) олмаз вэ с. Нэ _By    urtnun    шчдау у нда6ву])кт JmcRìHP, на Mf ят irf чыг ш* Ушушщрпзвл. хусусв адлар, j* дашыдар ХИ HfTlfì» Си________ Бир чох гадим жампар (амвР* лар. вэ с) хыблар. Онлард» _ бар иечэ хусуса ад галыо. ьутув бунлар хусуси ад-лар паггында елмжн тарихн, ■чтим» вэ идракн аЬэмх|>э-тини кестэрэн тэв-гук факт-л ар дыр Адларымызын Ьэм синхрон, Ьэм дэ двахрон план-да этрафлы тэдгигя зэрури-дир. Ьазыркы вэ тафмхн мэн-бэлэрдэки бутун адларын бар )ерэ топланыб систем-лэшдаршшэси да чох вачиб* дар. Классик вэ реалист эда-бнЗЗатда адлар, ел эдэбнЗЗа-тында адлар. керкэмлн сэнэт-карларыи эсэрлэршпш, ел Зарадычыныгыныи. фолклор нумукэлэринин онтропоними касы иммя мэсэлэлэр этрафлы тэдгнгинн кввлэЗ» мев-зулардаядыр. 1500 335 яафар одртшСТ^ ” фэрдав мок »у—  Дсшиор-Оха ш иЫфиида 75 кафер езгуну ■■'наЬтгтпшттит ©агуну —ИВ тмкэрлэри аиш ■аддаларяэ зшпр- лэЗэнлэр —wwtjwm кэсанлэр. By си)апы)а дахкд ЯР»-ИнтнЬар знрвэсн адат» 36 — 60 Зашлы адамларда тэзаЬур едар, кншилэр гадынлардан уч дэфэ чох гялдырырлар- БДУ-иун Муса АДИЛОВ, ЮЛУМАТ «АзэрбаЗчан Республикасы дахили ишлэр органла-вмид бир груп эмэкдашына «АзэрбаЗчаяын Мнлли гвп-рэманы» ады верилмэси Ьаггында» Азэрба]чан Ресгргбли-юшл презцдеитишш 1992-чи ил 8 октЗабр тарнхли ферма яыида тэгдиматларда Зол верилэн дштэтсизлнк ^узундэя бэ’зи сэЬвлэр кетмншдир. Президент« фэрманы ^ Ьэмин сэЬвлэр арадая галдырылмыш, <9JMjeB Фаиг Гэзэнфэр оглу» сезлари «РэфиЗев Фив Гавэифэр оглу» «НифталыЗев Чэмял ЭЬмэдхан оглу» сезлари «1 талы|ев чэжнл Сэмэдхви валу» сезлэри илэ эвэз едилмиш. Гусар полис ше’бэсшшн саЬэ мувэккилн Сардар Мэдэт оглу Сэфэровун рутбэси дагиглэшднрилэрэк «полис ма)о-ру» сезлэри «полис ле|теиаитм» сезлэри илэ эвэз едал-мяшднр. ;
RealCheck