Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.17+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, December 14, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.17+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 14, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г03Е!ТИ ДЕКАБР í99Í-hm ил. N9 246 8JPH ОТУРАГ, ДУЗ ДАНЫШАГ Ьермэт бэcЛ9ДиJим сАзад-лыг» гэзетинин 199Ьчи ил 18 oктJaбp нвмрэсиндэ «Душман дэ1ирманына су текэн кимдир?» адлы бир ]азы1а раст кэлдим. Чох диггэтлэ. дена-денэ, кечмишлари. ол-мушлары хатырла1а-хатырла-]а охудум. Лазынын муэлли-фи бакылы лазки Эзиз Га-зы1ев Дагыстанда «Садвал» («Бирлик») лазки чэмиЛа-тинин тэшаббусу ила кечи-рилмиш III милли лазки гу-рулта1ьшын материалларын-дан Ьам езунун, Ьам да бу-тун танышларынын наразы галдыгыны билдирир. Муал-лиф «Азар6а1чанда ]аша!ан лэзкиларин» Ьа1ат савиЛа-синин ашагы олмасы. онла-рын accимилJacиjaja ва та’-гибларэ ма'руз галмасы Ьаг-гында профессор Ь. А. Эб-дурэЬимовун чыхышыны у]-дурма Ьесаб едир. Май так* ча бир бакылы лазки ними ]ох, Ьам да бир Азарба1чан ватэндашы. Азарба1чан хал* гынын бутун дардларина, аг* рыларына шарик бир шайр кими лазки Эзизин сэсинэ сас верирам. Ьардаса, Ьан-сы негтадаса ону мудафиэ едирам. Лакин «наразы гал-дырыны билдирмакла*. «у1-дурма Ьесаб етмакла» Ьеч бир иш дузалмир. МубаЬиса до* гуран масалэларин сонуна нвгта го1улмур. Адамдан со-рушарлар:    на'    учуй, Ьансы коклу с^эблара, инкар ет-мэк мумкун олма1ан Ьансы дагиг фактлара керэ? Ахы бурада сеЬбэт тэкча бир шахсдэн. бир фарддэн кет-мир. СеЬбэт гадим тарихэ малик, ез ана дили, ез мэ-дэниЛати слан бир халгдан. « халгын бу куиундэи вэ са-баЬкы тaлeJиндэн кедир. Хал-гь!и YpэJи. истэ1и, талеЗи кло оШамаг олмаз. Она кора да саз дej?нэ, суал веронз Ьа-ГИГ8ТЭ даЬа у’гун. оху]аны. ешидэни аз-чох гане едэн ча* ваб вермэмэк. агзына су алыб сусмаг да кишиликдэн де1ил. Биринчиси, Ьермэтли профессор вэ Самурун о тajын* да отуруб бу та1ын тээссу-буну чэкэн вэ чэкмэк истэ-1энлэр маним евимин ичини, догма республикамын дахи-ли сирлэрини. онун дэрдлэ-рини, га1гыларыны, кэм-кэ-сирлэрини маним кими билмэзлэр. Профессорун де-диклэри онун-бунун агзын-дан ешитдиклэри, о 1азыдан. бу ]азыдан охудугларыды^. О вэ башга о та)лы, 1ахуд бу та]лы лэзкилэрдэн Ьэр Ьансы бир агзыке1чэк де]эн-дэ ки, «гадим Лэзкистан гадим албан Д0ВЛЭТИ эразисин- ишлэринэ кэнардан киминсэ тапшырыгы ила киминсэ га-рышмасыны JepcH3 вэ лузум* суз Ьесаб едирэм. Азгы ис-ти 1ердэ олан, мадди чэЬэт-дэн та'мин олунмуш дагыс-танлы профессор билмэлидир ки, Бакыда JamajaH лэзкилэ-рин 6eJyK эксэриЛэти Да-гыстанын мухтэлиф даг кэнд-л арии ДЭН иш далынча, баш сахламага кэлмиш имкансыз лэзкилэрдир. СабаЬ, АллаЬ елэмэсин, бир анлашылмаз-лыг, хошакэлмэз Ьадисэ баш верэрсэ онларын куну-кузэ-раны нечэ олачаг? Адама де-japnap сакит JaшaJa билмир-сэн. Mopaja тэпик атырсан, шэлэ-кулэни 1ыгышдыр, jaл-лаЬ бурадан. Онда онлар Ьа-paja. кимин JaHbina пэнаЬ апарачаг? Профессор бу ба-рэдэ Ьеч фикирлэшибми? Калин бош xyлja олан эрази иддиаларыны rojar бир кэ-нара. И ЛИН- кунун бу чагын-да. дyнja алышыб 1анан бир вахтда тарихи JepnH-Jepcna гурдалама]аг. Лаланчы мил-лэт гэЬрэманлары олмагдан ал чэкэк. Адымызы тарихэ салмаг хатиринэ халгы фала* кат кирдабына cypyклэмэjэк. Халгын бу кунунэ бахаг. ин-дики Ьалына Janar, керэк вэ билэк онун дэрди-сэри. аза-ры-безары надир, онун нэ]и чатыр. HajH чатмыр. Бу кун эн вачиб мэсэлэ да. эн гло* бал проблем да анчаг бу ол-малыдыр. Икинчиси, на лазки Эзизи. на да онун танышларыны танымырам. Билмирэм онлар тарихчидир, Ja эдэ6иjjaт-чы. игтисадчыдыр. Ja cnJacaT-чи? 0ЛКЭННН дахилиндэ да. онун Ьудудларындан канар* да да баш верэн Ьадисалэрэ Ьэр адамын оз бахышы кар. Ьэр Ьансы бир Ьаднсэ1э оз мунаспбатиии билдирмакдэ Ьэр кэс азаддыр. Амма Ьар кас да карэк Ьэр ишэ гарын!-масын, анчаг оз 6HnAHjnHH данышсын. Киминсэ хошуна кэлмэк, кимэсэ japbiHMar. Ьардаса ез Зерини ширин салмаг учун )алан даныш-маг, узэнки парылдатмаг. корларын да керэ 6илди]и фактлары данмаг индики за-манда — ашкарлыгын, де-мократи]анын бу бол вах-тында кимэ вэ нэ]э карэк* дир? Мэн Ьэм азэрба]чанлыла* рын. Ьэм лэзкиларин ара-сында, Ьэм о Taj да, Ьэм бу та]да аз-чох танынмыш, Ьэм дэ ишин ичиндэ олан ада-мам. Вэтэним. халгым даш rojaH jepa баш rojMara Ьэр дэгигэ, Ьэр ан Ьазырам. Ону да демэли]эм ки, мэн Азэр-6aj4aH дилиндэ jaabiAMbim Зузлэрлэ ше’рин (пис, jax- дэ — Ja’ни чэнубдан Кур— ... Араз..г^рбдэн H6epnja {Kxp-..,JUW)* бир;..иэча::;00еманын чустан), шималдан Дэрбэнд,    мэнзум nJecHH, онларла эдэ- шэргдан Хазар дэнизи ара-    би-тэнгиди. п^л^лисн^^ сындакы эразини^вБАЭп!^    ^Азэ^ ди» — маним KyAMajHM кэ-    .......... лир. AejHpaM на олсун? Мэн догма республикамы шэЬэр-бэшэЬэр. кэндбэканд, ел-ел, оба-оба, гарыш-гарыш кэз-мишэм. Ьазырда Aaapöajna-нын Ьансы белкэсиндэ лэз-килэрин jaшaдblГbIHbI jaxiubi билирэм. Онларын дахили 6aj4an дили кими мусигили, хош аЬэнкли бир дилдэ бир нечэ ше’р куллиПатым да чапдан чыхыб. Азэрба1чан халгынын кениш, кеврэк. мэрЬэмэтли YpajHHa. дили-мэ рэвач вермиш ширин, поетик дилинэ дэриндэн бэ-лэд олмагымла. Нэсимини, Jимлэ, aнлaJa билмэЗимлэ Ьэмишэ фэхр етмишэм. Азар-бaJчaндa маним кими лэзки-лэр аз дeJил. Дун1а хэритэсиндэ Азэр-бaJчaн халгы ила лэзки халгы кими бир-биринэ 1ахын. мэЬрэм, бир биринэ манеэсиз гыз вериб гыз алан, xeJиpи- ШЭрИ, дэрди-сэри. МИЛЛИ адат вэ эн’энэлэри eJни олан башга ики ха л г Joxдyp десэм. Ьеч дэ сэЬв етмэрэм. Бэли. «фираванлыгын да, индики касыбчылыгын да дадыны бирка кермушук». Лэзки Эзизин бу сезу ила да там шарикам. Лакин лэзки Эзизин деди-Jи «Ьансы дилдэ охумагы, данышмагы езумуз сечми-шик» сезлэриндэн Ьеч чур баш ача билмирэм. Лэзки Эзиз дуз данышмыр, ола билсин ки, дуз данышмага, Ьэгигэти ачыб дeмэJэ еЬти-jaт едир. AзэpбaJчaнлы лэз-килэр Ьансы дилдэ охумагла*' рыны езлэри сечмэ1иблэр. Кеч бир тэкзибэ, Ьеч бир элавэ изаЬата eЬтиJaчы ол-мaJaн фактдыр; АзэрбаЗчан-да лэзкидилли мэктэблэр 1936-чы илдэ «еллэр атасы» Сталинин Ьекму ила багла-ныб. Кэтта ана дилини мэк-таблэрдэ бир фэнн кими сахламага да лэзкилэрэ ичазэ вермэЗиблэр. Узун заман ев-дэ, ч0Лдэ-бaJыpдa данышса-лар да, мэктэблэрдэ лэзки дилиндэ данышмаг лэзкилэрэ 1асаг олунмушду. Мэн бу-нун чанлы шahидиJэм. Бу гэддарлыгы. бу амансызлыгы нэ кизлэтмэк. нэ дэ унутмаг олар. Бу ишдэ Азэрба1чанын нэ куиаЬы нар. Бутун дэрд-лэр. бэлалар. агрылар Ьар* дан вэ нэ учун кэлиб — ин* ди Jaxшы бнлирик. Самурун бу тaJbшдa Ja-шaJaн лэзкилор 1936*чы кл* ДЭН бэри кими AзэpбaJчaн. кими дэ рус дилиндэ охума* га мэчбур олуб. Бир вахт техникумларда. институтлар-да тэЬсил алан лэзкилэрдэн вэ башга aзcлjлы халгларын ушагларындан илдэ 400 манат тэЬсил Ьаггы да алыр-дылар. Кимин гejpэти олуб. тэЬсил Ьаггыиы 0ДэJиб. гeJ-рэти oлмaJaн беш-он иэфэр дэ 400 маната керэ милли MЭHCyбиJjЭTИHДЭH ЭЛ чэкиб. Буну шиширтмэк, «AзэpбaJ* чанда лэзкилэр кутлэви шэ* килдэ accимилjacиJaJa мэ -руз галыб» демэк jaлaн вэ беЬтандыр. Беш-он нэфэр чиновник нэ халгдыр. нэ дэ миллэт. Бу кунэ кими бир нэфэр дэ олсун кеклу-кемэч-..JШ,.эcл.эaэpбзJчaнлы шэхсед. мэнэ дeмэJи6 ки, паспорту-ну дэJиш. миллиjJэтини азэр- 9t(cnнэ. Aзэpбajчaнblн Ьансы бучагы-на joлyм душубсэ. лэзки ол-дугума керэ мэнэ хусуси Ьермэт едиблэр. jyxapbl башда отурдублар. Буну е’тираф ет-мэмэк мэним учун — хал-гын адындан данышмага аз-чох cэлahиjJэти чатан бир шайр учун л1ыбдыр. Тэ’гиб мэсэлэсинэ кэлэ|1 дэ. лэзки Эзиз Ja lien нэ]и билмир, Ja да Ьэр шeJи би-лэ-билэ уступу вурмаг ис-тэмир. Бэли, башыны ашагы салыб ез ишини керэн колхозчу, фэЬле. «дэJмэ мэ-Hg. дэJмэJим сэнэ» де]эн, анчаг езу учун, ез аилэси учун JamaJaH зиJaлы тэ’гиб олун-MaJbi6. Лэзкилэрдэн о адам-лары тэ’гиб едиблэр, о 3Hja-лылары сыхма-богма]а са-лыблар ки .онларын hoJhh ба-Ьасына олурса-олсун мэктэблэрдэ лэзки дилини (Ьеч ол-маса бир фэнн кими) бэрпа eтдиpмэJэ ca’J кестэриблэр, милли эдэбиJJaты, милли ин-чэсэнэти. милли мэдэниJJэти инкишаф eтдиpмэJэ чалы-шыблар. ана дилиндэ гэзет. журнал, китаб нэшри тэлэб едиблэр. Веш aj бундан эввэл биз— он-он беш нэфэр лэзки зи-jaлыcы Ьермэтли Президен-тимиз AJa3 Мутэллибовун гэбулунда олдуг. a3ap6aj4aH-лы лэзкилэрин иллэрлэ jbl-гылыб галмыш дэрдлэриндэн данышдыг. О бизи JaxшbI баша душду вэ сез верди ки, лэзкилэр кеч-тез лэзки дилиндэ радио, тeлeвизиJa ве-рилишлэринэ гулаг асачаг. онларын милли гэзети дэ, милли театры да олачаг. Мэктэблэрдэ лэзки дили бэрпа олунуб. «Азэрнэшр» лэдки дилиндэ эдэбиJJaт нэшр едир. Инди сиздэн Ьэрэкэт, биз-дэн бэрэкэт. Бу кун Вэтэн тэЬлукэ гаршысындадыр. ha-мымыз эл-элэ вериб бирлэш-мэли. догма AзэpбajчaнbIMЫ-зы излэJэн фэлакэтин гар-шысыны aлмaлbIJbIг. Бу кун Ьэр Jepиндэн ду- SaH «миллэт, миллэт» дeJиp. ;унэн халга арха чевирэн-лэр, ондан аралы кэзэнлэр бу кун уча курсулэрэ гал-хыб халгын адындан даны-шыр. Дуздур. данышанын агзыны JyMMar чэтиндир. Амма данышан да кэрэк онун-бунун агзындан eшитдиJини jox. кезу илэ KepAyJyny. ша-Ьиди олдугуну, билдиjини данышсын. Cnjac9T сезунун мэ’насыны билмэJэн ону элиндэ дэставуз елэмэсин. Дунэнэ кими совет вэтэн-дашы олан бакылы лэзки Эзиз ГазьОев суал верир; «Душмэн AaJnpMaHbma су текэн кимдир?» Экэр бу кун ja Дагыстанда, Ja да Азэр-6aj4aHAa умуми душмэними-зин flajHpMaHbiHa су чаламаг HCTaJaH бир лэзки варса, онун бел тутан элини лэнкимэдэн кэсмэк лазымдыр. Икинчиси дэ онун суалына белэ чаваб верэрдим; Ьардаса душмэн дэ1ирманына су чаламаг ис-тэЗэнлэр' (элбэттэ. бу баш тутан севда дeJил) фил гула-гынд^^ |атыблар. Ь^иминсэ, тКпшырыганы JepHHa )ётир-мэк учун HCTajH дэ. дилэJи дэ, дили дэ, иманы да бир олан ики халгын арасына ни-фаг, эдавэт салмаг hctbJbh-лэр eJpэдилмиш намэрдлэр, мэрдимэзарлар. бир сезлэ. JapbiM4bir адамлардыр. Кэлэнтэр КЭЛЭНТЭРЛИ. мэдэнилэт ФОНДУНУН II КОНФРЛНСЫ Дунэн М. Ф. Ахундов ады-на мэркэзи девлэт китабха-насында AзэpбaJчaн Мэдэ-ниJJэт Фондунун II конфран-сы кечирилмишдир. Конфран-сын ачылышында HYмaJэн-дэлэр вэ гонаглар Азэрба]ча-нын мYCTэгиллиJи вэ эрази бYтeвлYJY угрунда шэЬид оланларын хатирэсини бир дэгигэлик сукутла Jaд етмиш-лэр. Сонра конфранс ез иши-нэ башламышдыр. AзэpбaJ-чан MэдэниJJэт Фонду ндарэ hej’этинин 1987—1991-чи иллэрдэ фэалиЛэти Ьаггын-да фондун сэдри профессор Ка.мал Абдулла1ев мэ’рузэ етмишдир. Мэ’рузэдэ фондун гаршылашдыгы игтисади проблемлэрдэн, республика-мызын мэдэниjJэт ишчилэ-ринин букунку га1гыларын-дан сеЬбэт кетмишдир. Сэдр нума1эндэлэрэ ону да бил-дирмишдир ки. Совет Мэ-дэниЦэт Фонду бу 1ахынлар-да адыны дэJишиб Руси]а Бе1нэлхалг Мэдэнииэт Фонду кими тэсдиг олунмушдур. Азэрба1чан Мэдэни1]эт Фондунун рэЬбэрли]и бу тэшки-лата узвлук тэклифини гэ-бул етмэдикдэн сонра мустэ-гил гурума чеврилмишдир. Бундан сонра Лэнкэран мэдэни11эт моркэзинин сэдри Баба Рза1ев, азса1лы халг-шурасынын сэдри. профессор ЭбулфэзчРэчэбов, шайр Габил. республика Прези-дентинин мушавири Ф. Га-] сымзадэ вэ башгалары мэ’ру-[ зэлэр этрафында чыхыш ет-мишлэр. Натиглэрии чыхышларын-да белэ бир эНэми^этли фи-кир дэ сэслэнмишдир ки, си-Jacи-игтиcaди вэзи]1эт нечэ агыр олурса-олсун, халгын мэдэни-мэ’нэви инкишафы га1гысына галмаг лазымдыр. Ахырда АМФ-нин Jeни ни-замнамэсинин ла1иЬэсинин музакирэсинэ башланмыш-дыр. Тэшкилатын ады дэ1иш-дирилмишдир. TYpкиjэнин консулу Алтай Караманоглу да кон-франсда иштирак етмишдир. На»фм ТоЬнАм Чаиуби Аэ«р-бщттланАыр. 16 HiVANp кн, А6Ш-ЫИ, КаяифориЦа шт*-тында 1«ша|ыр. ЛостАичалас yNMaapcMTarmvH <о«нал-1кк- яоло«»ч«А*и «*у^а»>фалар оху-jyp- И)ирум*ч1Аак алмн асарми муаллмфм опан Намрм ханъим ааарба^чанл»! гвдь^нлар Ьаг1да |анм кмтаб уэармида мш-najMp. «Смамн гадынлар манм ■алаЬ атдм«, — да^ирь, Амарм-калы алнм распублмквмыэьт нчтнмаинсЦасм Ьа(атмкда фаал ишг»^>«к адан гад»» лврла ка-рушмуш, Бакы Даалагг Уникар-ситатмкд!^ Хармчм Дмлпар Инс-▼««тутуида муЬаэмра охумуш дур. Сафар «аиманы о, каид га-дынлара«нын Ьа)аты мла да та-мыш опмлг фимри*у|адкр. Ц Н. ТоНм^ ИчармшаЬарда аа халча муэа{иыда. Фото ф. XaJpymiK»«»VMap. ^Аэарнмформ). •? Ьэмкарлар Иттифаглары еколоки]а проблемлэри Ьаггында МэдэниЛэт ишчилэри Ьэм-карлар иттифагынын республика комитэсинин вэ A39p6aj4aH Республикасы Девлэт Тэбиэти МуЬафизэ Комитэсинин биркэ плену-мунда республикада кэскин eKOAOKHja проблемлэри му-закирэ едилмишдир. Республика Рэссамлар Иттифагынын кемэ1и илэ тэшкил едил-миш плакат сэркиси мэдэ-ниЛэт ишчилэри Ьэмкар-лар Иттифагынын республика комитэсинин сэдри Ь. Аббасовун мэ’рузэсинэ, дикэр натиглэрии чыхышла-рына бир нев иллустраси1а олмушдур. Пленумда Азэр-ба!чанда агыр еколожи вэ-3HjJaT 1арандыгыны тэсдиг едэн Ьэ]эчан долу рэгэмлэр кестэрилмишдир; Ьэр ил Хэ-зэр дэнизинэ 11 мил1ард куб-метрдэн чох чиркаб ахыды-лыр, CyMraJbiTbiH KHMja вэ металлурки1а муэссисэлэри илдэ Абшерон 1арымадасы-нын атмосферин|1 900 тон тэЬлукэли KHMjdBH маддэЛэр-лэ зэЬэрлэ1ирлэр. Пленум музакирэ олунан мэсэлэ барэдэ гэтнамэ гэбул етмишдир. Гэтнамэдэ эсасэн rejA едилир ки, еколоки1а проблвмлэринн Ьэлл етмэк учун девлэт тэшкилатлары-нын вэ ичтимаи хэшкилатла-рын сэ’1лэрини бирлэшдир-мэк лазымдыр. Ьэмчинин rejA едилмишдир ки, бу ис-тигамэтдэ мэдэниЛэт, эдэби!-JaT вэ инчэсэнэт хадимлэри чох иш керэ билэрлэр вэ кермэлндирлэр. Пленумда мэдэниЛэт иш-чилэринин Ьэмрэ’1лик фонду 1арадылмышдыр. МэдэниЛэт ишчилэри Ьэмкар-лар иттифагынын республика комитэсинин комис-cHjaaapu вэ узвлэринин статусу Ьаггында эсаснамэлэр дэ тэсдиг олунмушдур. Пленумун ишиндэ АЬИШ-ин катиби К. Рза]ев вэ мэдэниЛэт ишчилэри Ьэмкар-лар ит111фагынын умуми кон-федераси1асы сэдринин му-авини Т. Огородова иштирак етмишлэр. (Азэринформ). CAf О Л, 93M3AfA! Сазаглы декабр куну Че1ранбатан‘ гэсэбэсиндэ JaiuaJaH 7 Jamnbi Лсиф мэк-тэбдэн евэ raJbiAapKaH Jo-лун кэнарындакы колмэчэ-Ja душуб. Достуна кемэк ет-Maja ^чалышан 9 Jaшлы Кл-нур да езуну итирэрэк кел-мэчэ]э JыxылbIб. Елэ бу вахт Jaxынлыгдaн етэн су-ручу Эзизага езуну cyja вуруб ушаглары хилас едиб, онлара нлк )ардым кестэ-риб. Бу хэбэри Асифин ана-сы С. Ба]рямовадан ешит-дик: — Аилэмиз она емур бо-jy миннэтдар олачаг. Тээс-суф ки, (¿aM^THjacbiHbi, ун-ваныны билмирик. Тэкчэ бу мэ’лумдур ки. Эзизага су кэмэри идарэсиндэ суручу ишлэjиp. Ана Ьаглы олараг бэ’зи тэсэрруфат рэЬоэрлэринин тэсэрруфатсызлыгы узундэн Абшерону бурумуш «дэр-Ja»AapAaH mnKaJaTAOHAH. Хатырладырыг ки, елэ етэн jaj 5 JaшлbI гыз ушагы Бакы этрафындакы кеЬ-нэ гyJyлapдaн биринэ душуб гэлэф олмушду. НараЬат мевзу КИМЭ ФАЛДА, ГЫТЛЫГ TYfJAH ЕДИР (Эввэлн 1-чи сэЬифэдэ) эрзаг кэлмэJиб. Ондан Jeни-дэн сорушмушуг: кэлмэJибcэ, Чэлилабад колхоз базарында килосу 15—20 маната са-тылан гэнд, шэкэр тозу, конфет вэ дикэр эрзаг мэЬсул-лары Ьарадандыр. Чайабын-да дeJиб ки, мэн Ьеч нэ билмирэм». Сал]ан ра1онунун Гарача-ла гэсэбэсиндан Э. Мирзэ1ев 1азыр; «Бизим Гарачала фэЬ-лэ тэчЬизаты кооперативи са-кинлэрэ Ьеч нэ вермир. Гэнд, шэкэр то1^' узунэ Ьэсрэтик. Уну исэ алты aJдaн бир Ja верэ, Ja да вepмэJэ. Сэбэби-ни кооператив мудириндэн сорушанда чавабы бу олур ки. вермирэм, эчэб едирэм, кедин кимэ дeJиpcиниз дeJин. Бу сезлэри кооперативин ан-бардары да тэкрар едир. Ке-рунду1у кими, онлар кооператива кэлэн маллары кэна-ра баЬа гиJмэтэ сатараг елэ варланыблар ки, даЬа Ьеч кимдэн чэкинмирлэр. Бу Jaxынлapдa paJoн коопе-ративинэ галош кэтирмишди-лэр. Ьамысыны элалты етур-дулэр алверчилэрэ. Биз исэ галдыг баха-баха». Бу мэзмунда мэктубларын демэк олар Ьамысында оху-чулар кэркян вэзнЛэтнн, ез-башыналыгын 1араяиасында миляс, прокурорлуг. органла-ры яютялэрянн, тячарэт яда-рэлэря рэпбэрлэряня, ячтя-мая тэшкялатлары тэгсярлэя-дярярлэр. Мэктубларда де-1яляр: Бутун бу езбашына-лыглар, ганунсузлуглар ми-лнсин вэ дикэр инзибати орган ишчилэринин кезлэри гаршысында терэдилир. Ке-рэсэн онлар халгы cojaн муфтэхор. чнна^^тнар алвер- чилэрэ, меЬтэкирлэрэ HHja Ьеч нэ демирлэр? Hnja он-лардан сорушмурлар ки. 5—6 гат артыг rnjMara сатдыгы-ныз бу маллары Ьарадан ал-мысыныз? HhJ8 JoxflaMa ке-чирмирлэр. иэзарэт етмир-лэр? гаеЬтэкярлэра, натэмяз ти-чарат ишчялэрннэ гаршы му-барязэ1э мэтбуатын фэал го-шулмасы тэлэб олунан мэк-тублар да аз де1илдир. Мэ-сэлэн. Астара paJoHynyH Тэн-кэруд кэнд сакини Б. Инэ-туллазадэнин мэктубуну оху-Jypyr:    «Ьагсызлыг    ajar ту- туб JepHjHp. Мэкэр демокра-THja вэ ашкарлыг шэраитин-дэ башгалары Ьесабына вар-ланан элиэJpилэpи, рушвэт-хорлары, меЬтэкирлэри тэн-гид атэшинэ тутуб ифша етмэк олмаз? Мэкэр гэзетлэ-рэ тапшырыблар ки. белэ ]азыдары дэрч етмэсинлэр? Кэнд paJoнлapыны демирэм, елэ Бакынын езундэ магаза-ларда маллар ачыг-ашкар ез THjMaTHHAeH баЬа сатылыр. Магазаларда ади карамел, кибрит, сигарет вэ с. олма-дыгы Ьалда бунлардан ал-верчилэрдэ нэ гэдэр десэниз вар. Баша душэ билмирэм ки, сиз гэзетчилэр буну ке-рЭ-КерЭ HHja Ja3MHpCbIHbl3?» Ьаглы созэ нэ де1эсэн? Мэтбуат бу барэдэ аз-чох Ja-зыр. Амма сэмэрэси козэ дэ]-мир. Керунур, меЬтэкярля]э гаршы мубарязэ умумхалг мубарязэсннэ чеврндмэлн-днр. Лэнкэран ра]ояуядакы Шагласер кэядяядэн Т. Ьу-се]новун ]аздыгы кнмн, «ми-лисэ. дикэр инзибати орган-лара, тичарэт муфэттишлэри-нэ, нэзарэтчилэрэ .бел баглз-маг олмаз. Онлар BasHjJaTH мушаЬидэ едиб Ьеч бир тэд- бир кермурлэр. МеЬтэкир-лэрлэ, алверчилэрлэ мубари-33ja бутун халг галхмалы-ды ip». Мэ1 эктубларын бир гисмнн-дэ талонларла эрзаг тн-чарэтн мэсэлэсиндэн бэЬс олунур. Да]ын, па]ызын сон а!лары учун бэ’зи эрзаг мэЬ-сулларынын алынмадыгын-дан Ьаглы наразылыг бил-днрилнр. Мэсэлэн, Бакыдан эмэк вэ муЬарибэ ветераны С. Бэдэлов ]азыр- «ХаЬиш едирэм е]рэнэсиниз ки, ниJэ бу илин aвгycт-ceнтJaбp aj-лары учун бизэ эт сатмады-лар. Гэндин, этин вэ башга МэЬсулларын гыт олдугуну билирик. Амма нэсэ етмэк лазымдыр. Ьеч олмаса .эли-миздэ галмыш талонлара эт консервлэри версинлэр. Ахы эти базардан. Jaxyд Jeни ачылмыш магазалардан алма-га пулу муз чатмыр». Догрудан да, август-сен-тjaбp aJлapы учун талонла эт-гэнд aлмaJaн адам чохдур. Тичарэт тэшкилатлары бу талонлара нэ вахт, нэ шэрт-лэ эт, Jaxyд консерв верилэ-чэJини дэгиг демирлэр. Амма Ьэмин aJлapдa магазала-ра нэ гэдэр эт кендэрилди-мэ’лумдур. Керэсэн, aJ-рылмыш этин Ьамысы мэЬз талонлара сатылыбмы? Чох куман ки, Jox? Экэр белэ Ьесаблама aпapылcajды. ма-газа ишчилэринин езлэринин MYэJjэнлэшдиpдиJи килогра-мы 12 манат дан нэ гэдэр этин талонсуз сатылдыгы мэ’лум оларды. Белэликлэ, Бакынын. дикэр шэЬэрлэримизин сакинлэриндэ эти алынма-мыш талонларын чох галма-сынын эсас сэбэби а1дынла-шарды. К. сэлимов. етэн ил эрзнидэ тэкчэ Сумга]ыт шэЬэряндэн ha- мил1он эдэд шушэ банка ча- »а]а 72 тня тон мухтэлиф зэрарлн ««лдмар 6ур«жы- ™Бир“|илад республикамы- лыб, Сумга]ытча] васнтэсилэ Хэзэрэ 132 мял]он куб-    е’мал    муэссисэлэринин  -1_*    ^    минимум тэлэбатыны едэмэк метр чнркаб ахыдылыб. Эразнсн 117 Ьектара чатан 17 Учун 50 мил]он эдэд шушэ ——---—■:——г-^-—--—.....-    банка тэлэб олунур. Лухары- зибнлханада 2 мнл]оидая чох сэна]е маллары тудлав- да дедик ки, тэчЬизат 1арыт- тыеы Дыгылыб талыб. Истнфад» ¿тмэдм1шп13». Цхуд ис-    ХГ"“т- тифадэ едэ билмэдн]имнзэ керэ чыхдаш са]дыгымыз, так- ил|^баглы’^*даЬа ^миддоГбир рар е’мал учун гн]мэтлн хаммал олан бу мнл]оя тонлар- проблем дэ вар. Мэсэлэ бу--—---——— расындадыр ки, мугабил тала тулланты башгаларындан олса]ды, нэннкя Сумга]ытын, рэфлэр долуну алыб бошу :-::-—    Га1тармырлар. Мисал учун, елэчэ дэ ондан аз дэрдн олма]ан республнкамыэын проб- бу ил кэнара 20 мин кубметр лемлэрин» асаниа энчам чакилэрди. Бнэ исэ Ьал» ки итн-    адТы^.    Тм51‘’б2рнндм рэ-нтирэ кеднрнк. Ьэм дэ нтярдяклэрнмнз бунларла бит- Дэ хэбэр 1охдур. Олма1ачаг •-—----- да, чунки биринчи дэфэ де- 1ил. Ьеч ахырынчы дэфэ дэ —- де]ил. ©зумузункулэр дэ буку- «vuíli’tY“’    P« истеЬсалат адарасшиа дан белимизи aJиpлэp. Ва- кундэн-кунэ артан га1гылар. ojpaHAHK ки, мэнтэгэлэрдэ шушэ заводу инди1э гэ-бизэ дэ мустэгил 1ашамагы. уст-устэ галагланан бутулка- д^р ьэр ил республикамы-Ba3HjJaTA0H тэкликдэ чыхма- лар. кучэлэрдэ тичарэт кешк- зын е’мал муэссисэлэринэ 7 ^рэлир“инлГаашын°м'ги? •"»Р'""'”' )анында Jaндыpы- милJoн шушэ тара квндэрир-мэтини билирик cyJyH да.    картон    ]ешик-    ди. JepH кэлэндэ нстеЬсал Инди дашдан черэк чыхары-рыг. Лакин Ьэмишэки кими бу дэфэ дэ, нечэ де1эрлэр. эмэлимнзэ садигик. Гарын гардашдан ирэлидир, де]иб фэрасэтимизи. га6или1}эти-мизи эввэлчэ ей шэхси еЬ-тиJaчлapbIмызa, ез мэнафе-JHMH30 1енэлдирик. Гызыл ги1мэтиндэ олан ел малыны дэ1эр-дэ1мэзинэ сатыб хид-мэти миник машынлары, эт-pHjJaT, сигаретлэр алырыг. Ьэлэ бу Ьарасыдыр? Бу кун-лэрдэ Озбэкистандан бир та-нышымыз кэлмишди. Де1ир-ди ки, CyMraJbiTbiH-KHMja муэссисэлэринин биринин рэЬ-бэри илэ ceвдэлэшмэJэ ке- . рэ тулланты cajbman мэЬ-сулдан учуз rHjMara 500 тон алыб. Фэрганэ кооперативчи- лэринэ баЬа rnjMaTa сатачаг. ,    ж    -    ы« «Озбэк гардашларымыз Ьэ- лэр    Ьеч Дэ    артыглыгдан де-    бир аз да артырылырды. Ин- мин туллантыдан истифадэ    Ьэмин    мэЬсулл^ж инди-    ди ад во дун коллективи ^лг eTM9jH бачарырлар», — де-    езундэ    дэ республикамы-    истеЬлакы маллары истеЬ^* ди    г    f    тэсэрруфатларынын    вэ    лы узрэ ихтисаслашыр. Шу- е’мал муэссисэлэринин бе- шэ заводуна зэнк вурдуг. Белэ сеЬбэтлэри ешидэн- jy^ еЬти]ач вар. Елэ бу Бизэ гэти шэкилдэ билдир-дэ адама елэ кэлир ки, бэ’- мевсумдэ мин тонларла Mej- дилэр ки, нэ]и, нечэ истеЬ-зи муэссисэ рэЬбэрлэринин вэ-тэрэвэз тара чатышмаз- сал eTM9jH ]алныз езлэри Мэркэзлэ, элэлхусус вaлJyтa 'лырындан саЬэлэрдэ во ]ук Ьэлл едирлэр, Ьеч кимин бу-фондлары вэ лиceнзиJaлapлa машынларында чуру]уб ха- на гарышмага иxтиJapы ]ох-баглы килeJлэpи дэ бэЬанэ- рд5 олду. Лыгылан умуми дур. Гэрибэдир. мустэгил, дир. Эл-голумузу бaглaJaн мэЬсулун е’мала гэдэр нэ аз, сарбэст фэали]]эт кестэрмэ]и тэкчэ бурократик систем.    азачыг.    40 фаизинин ит-    дэ езумузд у]гунлашдырма- Мэркэзин aMHpflHjH дeJил, ез ^hJo кетмэси сэбэблэриндэн га, истэди]имиз шэклэ сал-нэфсимиз. ез худпэсэндли]и- бири дэ елэ будур.    мага чалышырыг. миздир. HhahJ6a8k башгала- Реснубшка кэнд тасар- Элагэдар унванлардан би-ры бизи coJy6, инди исэ езу- пуфаты ва эрзаг яазяряяян шшдэ — Ваны Шэвар ’Гнча-муз езумузу талан едирик.    Е. Ьачы]евян им- рат Идврасяяда дэ олдуг. Билирик ки. туллантыла- заладыгы ара]ышда oxyjy- Идарэдэ билдирдилэр ки, сон рын тэкрар е’малы учун му- руг:    «Республикамыза ла- бир нечэ а]да бун)П1ла баг- асир техника, Myajjan тех- зым олан шушэ вэ тахта та- лы Ьеч бир мэ’лумат алмыр-ноложи просеслэр тэлэб олу- ранын 80—90 файзи кэнар- лар (?1). ЭЬалидэн ]ыгылан нур. Бу ишдэ аз да олса дан кэтирилир. Эсас истеЬ- бутулкаларын Ьесабы Jep-зэЬмэт вэ хэрч чэкмэк ла- салчы республикалар олан лэрдэ — ра]он тичарэт ида-зымдыр. Бэс хэрч вэ зэЬмэт pycHja вэ Укра]на сон бир рэлэриндэ апарылыр. jei^H тэлэб етмэ]эн ишлор ни]о ил эрзиндэ Азэрба]чана тэк- рэгэм исэ республика Ста-керулмур? СеЬбэт Ьэр тин- цд шушэ таранын кендэрил- тястика Комитэсинэ верилир башы эл-ajara долашан тах- мэсини 3—7 дэфэ азалдыб». КИМЭ И... ДЭР, ТУЛЛАНТЫЛАР Нэснмя Pajón JejHHTH Тн-чаратя Идарасшош директор муавини А. Фэтулла]ев, тичарэт ше’бэсинин мудири А. Са- та вэ картон Jeшиклэpдэн. Азэриттифагын верди]и шушэ мэ мулатлатындан ке-    мэ’луматда исэ даЬа кон- дир. Ьэмин мэ’мулатын nij-    «рет рэгэмлэр кестэрилир.    ^______ мэти галхса да Ьермэти галх-    Мэ’лум олур ки. бу ил ме]-    ла]ев    эввэлчэ    факт    верм^- мaJыб.    вэчилик вэ тэрэвэзчилик те-    дэн    гэти    имтииа    етдилэр.    Вэ Лэгин билирдик ни. чох    сэрруфатларына 45 мин куб-    чидди шэкилдэ билдирдилэр гапы дeJмэли, чох дэфтэр-    метр эвэзинэ чэми 8 мии    кк, бу, симир, ачыгланмама- китаб ачмальОыг. Ахы са-    кубметр ]ешнк кендэрилиб.    дыдыр. бутулка тэдаруку- Ьибсиз малый Ьесабы да апа-    Бирчэ Хачмаз консерв заво-    нун девлэт М9нафе]ииэ Ьм пылмыр. Бакы ШэЬэр Халг    ду елкэнин онларча муэсси-    бир дэхли олмадыгына он- Депутатлары Совета Ичрн-    сэси илэ багладыгы мугави-    —пя леяик- и]]э Комнтэснндэ, Азэряттн-    лэjэ эмэл едэ билмэ]иб. Чуи- фагыя техннкя-тачЬязат та-    кн е’мал учун лазым олан 3 лары инандырсаг да дедик-лэриндэн деимэдилэр, уста-лик бизэ Ьэрбэ-эорба кэлди- лэр ки, HHja Гарабагдан Jox, тичарэтдэн Ja3Hpbir? Нэ исэ, ахырда «сирр» ачылды; Нэ-сими paJoHyHAaKbi 18 шушэ гэбул мэнтэгэси Ьэр кун е’мал муэссисэлэринэ 6 мина гэдэр бутулка кендэрир-миш. Га1ыданбаш pajOH эрази-синдэки 2 немраля гэбул мэнтэгэсннэ бир дэ баш чэк-дик. Ленэ дэ баглы иди. Бу ишлэмэклэ Ьэлэ 1ахшы ки. 6 мини дэ тапырыг... Демократи1а ады верди1и-миз езбашыналыг вэ Ьэрки-Ьэркилик беЬран кечирэн халг тэсэрруфатыны ryjy-нун бир аз да дэринли1инэ салыр. Инди Ьеч кими дин-дирмэк олмур. кимин кефи нечэ HCTajHp, истеЬсал едир, мэЬдудлашдырыр, ги]мэт го-Jyp, алыр, сатыр. Тэгсири тэкчэ, а!ры-а1ры муэссисэ-лэрдэ' ахтармаг дузкун де-]ил. Ордакы 1алныз нэтичэ-дир. Сэбэб башгадыр. Нэ гэдэр ки. ганунларымыз куч-суздур, онлары гэбул едэн-лэрдэ. bajaxa кечирэнлэрдэ тэпэр Jox дур. иэзарэт либе-ралдыр, Ьеч hoJkh Ьесабы апарылмыр, чавабдеЬлик тэлэб олунмур. Ьэлэ олан-галан да дагылачаг. Ьеч узага KeTM3jaK. Республика Ье-кумэти 1979-чу илдэ Сумга-jHTAa илдэ 40 милJoн эдэд истеЬсал кучу олан шушэ заводунун тикиитиси барэдэ гэрар гэбул едиб. А радам 12 ил кечсэ дэ Ьеч бир иш керулмэ1иб. Инди гэрары нэинки ичра едэн, 1ада салак да JoxAyp. Догрусу, бизи нараЬат едэн Ьансыса бир органын вэ JaxyA тэшкилатын нуфуздан душмэси де-1ил. Ла1йЬэлэшдирилэн, Ja-рымчыг галан тикинтилэр Ьесабына Ьэр ил республика-мыза мил1он манатларла зи-]ан дэ1ир. Мисал учун, тэкчэ бир илдэ республика сат-дыгы Ьэр 18 мил1он манат-лыг калэм учун 14 мил1он манат тара хэрчи верир. Бу х4рч бир JaHa, Ьэлэ нэ гэдэр нэглиЛат васитэлэри ajpw-лыр, изафи зэЬмэт чэкилир. езумузун Ьазырла1а билэчэ-1ИМИЗ мэ’мулат учун кимлэр-дэнсэ асылы вэзиИэтэ ду* шурук. ИгтисадиЛатымыз елум а!агындадыр. Вахтса аздыр. Белэ вахт гытлыгында биз j 1енэ тэгсиримизи эсасланды-1 рыр, езумузэ Ьагг газанды-« рыр. ону-буну кунаЬлан-дырырыг. Муэссисэлэр Ьава-ны. торпагы, cyjy зоЬэрлэ-]ир, мин тонларла тулланты-ны. башга сезлэ, вэсаити ис-тифадэсиз rojyp, бэЬанэ дэ кэтирирлэр ки, вал1ута, му-асир техника. тexнoлoкиJa 1охдур. Ьэм дэ иш 1ахшы тэшкил олунмадыгындан Ьэр мевсумдэ тонларла .ме1вэ-тэ-рэвэз за] олур. метал гьшын-тылары дузу-дун]аны буру-]ур, ]и]э дураи тапылмыр. нэгли]]ат. тара азлыгындан шика]этлэнирлэр. Лахшыдыр. Ьэр ше] учун бэЬанэ дэ вар, сэбэб дэ. Амма бунунла Ьеч нэ дэ]иш- аЛИХАНОВ, Чашд ХАСПОЛАД. «Ха1Г гээетя»янн мухбнр; лэря. ;
RealCheck