Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 11, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г83ЕТИ 11 Декабр im«. ил. м 229 ГИ1МЭТ ОЦАСЭТИ • •• (Эввэдн 1 -чж сэЬяфэдэ) да кестэрилир ни, гытлыг шафаитиндэ п^мэтлэрин ли-бераллашдырылмасы игтиса-ди тэнэззулун даЬа да дэ-ринлэшмэсянэ вэ нэтичэ е’ти-барилэ сосиал фэлакэтэ кэ-сириб чыхарыр.    . _ Бу бахымдан базар игти-садиНя~ына кечнд доврундэ истеплак малларынын, хусу-еилэ эрзаг мэпсулларынын rHjM9M9PH вэ эЬалинин пул кэлирлчри арасындакы реал нисбэт дввлэт тэрэфиндэн низамланмалы вэ тэ’мин едилмэлидир. Экэр догру-дан да республикамыз enja-си вэ игтисади мустэгилли]и-ни тэ'мин етмэк истэ]ирсэ онун дахили вэ харичи raj* мэт CHjacaTH олмалыдыр. Дахили гиЗмэт сиЗасэти эЬалинин haJaT c3bhJJ9chhhh Зук-еэлдилмэсинэ, харичи raj-мэт cHjacaTH иеэ беЗнэлхалг MHrJacfla республикамызын игтисади гудрэтинин моЬкэм-лэнмэсинэ вэ муСТЭГИЛЛИЗИ- НИН ТЭ’МИН еДИЛМЭСИНЭ ЗОНЭЛ- дилмэлидир. Буну мустэгил довлэтин эсас атрибутлары ними довлэт сэрЬэдлэрини МвЬКЭМЛЭНДИрмЭДЭН, K0MPYK- хананын вэ милли пул ваЬи-динин 0aanHjj8THHH там тэ’мин етмэдэн h9jaTa кечир-мэк м ум кун дejил. — Будчэдэн малиЛэлэш-дирилэн идарэ вэ тэшкилат* ларда эмэк Ьапыны арты* рыб, тэсэрруфатЬесаблы му-эссисэлэр вэ тэшкнлатларда бу ишн коллентнвин еЬдэсн нэ бурах маг Ьу манизм прян-синлэринэ нэ дэрэчэдэ yjpyH-дур? Ахы будчэннн форма-лашмасында Ьамынын па]ы вар... — Довлэт будчэсинцэн ма-лиЗЗэлэшдирилэн идарэ вэ тэшкилатларын ишчилэри мадди не'мэтлэр Заратмады- гындан дввлэт будчэсинэ в лава дэЗэр вэ мэнфээт верхней шэклиндэ дахил олан вэсаитлэрин формалашмаевга-да иштирак етмирлэр. Бу илин 9 аЗында довлэт буд-чэси вэсаитинин дерддэ уч Ьиссэси тэсэрруфат Ьесаблы муэссисэ вэ тэшкилатлардан довлэт будчэсинэ геМ еди-лэн аЗырмалар Ьесабына тэ’мин едилмишдир. -Она керэ фэрманда будчэдэн малиЗЗэ-лэшдирилэн идарэ вэ тэшкилатларын ишчилэринин эмэк Ьаггынын будчэ Ьесабына, тэсэрруфатЬесаблы муэссисэ вэ тэшкилатларын ишчилэринин эмэк Ьаггынын оз вэсаитлэри Ьесабына ар-тырылмасынын нэзэрдэ ту-тулмасы тэбиидир. Лакин республикада japaнмыш ин- ДИКИ МурЭККЭб ВЭЗИЗЗЭТ С03г суз ки, тэсэрруфатЬесаблы муэссисэ вэ тэшкилатларын сосиал-игтисади агибэтинэ олдугча пис тэ’сир костэрэ-чэкдир. Нефтин вэ нефт мэЬсул-ларынын гиЗмэтлэринин, елек-трик вЭ истилик енержиси тарифлэринин фэрманда кос-тэрилэн гэдэр артмасы илк невбэдэ тэсэрруфатЬесаблы муэссисэлэрин малиЗЗэ вэ ис-теЬсал фэaлиJjэтини чэтин-лэшдирэчэк. Ге]д едилэн мэЬсулларын гиJмэтлэpинин артмасы илэ онун ма1а дэ]э-ринэ тэ’сир едэн мэЬсулларын — хам мал вэ материал-ларын, Зарымфабрикатла-рын, еЬтиЗат писсэлэрин. Заначагын вэ эмэк Ьаггынын дэЗэри дэ артачаг. Лакин истеЬсалын техники ба-засы вэ истеЬсал шэраити дэ]ишмэди]индэн мэЬсулун ке]фи33этиндэ дэ кеклу дэЗи-шиклик oлмajaчaг. Бир тэ-рэфдэн, истеЬсал олунмуш мэЬсулун Зуксэк гиЗмэти, ди-кэр тэрэфдэн, бу мэЬсулла- рын истеЬлакчысы олан му-эссисэ вэ тэшкилатларын малиДО вэзиЛэтинин агыр-лашмасы узундэн ону ала билмэмэсн Ьэмин мэЬсулла-ра дахили вэ харичи ба-зарларда тэлэбатын азалма-сына кэтириб чыхарачаг. Бу-нун да нэ илэ нэтичэлэнэ-49jHHH дэрк етмэк чэтин деЗил. Экэр бу кун республикамызын cdHaje муэссисэлэри-нин, колхоз вэ совхозларын эксэриЛэти котурдуклэри кредити керн raj тара бил-мнрлэреэ онлар ез вэсаитлэри .Ьесабына ишчилэринин эмэк Ьаггыны нечэ артыра билэрлэр? — Jeин фэрмаи Зени иш-ензлик далгасы JapaTMajaxar-мы? Сои нэтичэдэ бу, оисуз да аз олан истеЬсалын хе]ли ашагы душмэси деЗиямя? — МалиЗЗэ вэ истеЬсал фэалиПэти агырлашан тэ-сэрруфатЬесйблы муэссисэ вэ тэшкилатларын агибэти онларын муфлислэшмэси вэ багланмасы илэ нэтичэлэ-нир. Бу да истеЬсал Ьэчми-нин ашагы душмэсинэ, иш-сизлэрии caJbiHbiH даЬа да арт-масына вэ эЬалинин сосиал мудафиэсияин тэ’мин едил-мэсиндэ малина чэтинликлэ-рииин 1аранмасына сэбэб олур. Апардыгымыз арашдыр-малар костэрир ки, базар игтисади] i атына кечид двврундэ эпалинин сосиал му-дафиэ системинин езэ]ини тэшкил едэн мэшгуллуг са-Ьэсиндэ кэркинлик даЬа да артачаг. Эмэк еЬти]атлары балансьшын тэЬлили костэрир ки, сон дорд илдэ сэна^дэ мэшгул оланларын са]ы 26,5 мин нэфэр вэ ja 5,5 фанз азалмышдыр. Корулэн тэд-бирлэрэ 6axMajapar 1995-чи ИЛДЭ ОНЛарЫН CajbIHblH тэхми- нэн даЬа 40 мин нэфэр аза-лачагы козлэнилир. » Бэ’зи нгтясадчыдар рубл мэханында гиЗмэтлэ-рин артырылмасыны рес-яубликаиын талаяыб «нарыл-мпгияыя гаршысыны алма-рыи башлыча ]олу кими raj-мэтлэндирирлэр. Сизчэ, бу Зекакэ Золдурму? — Элбэттэ Jox. Лухарыда геЗд етди]им кими, рубл мэ-канына дахил олан респуб-ликалар сэрЬэдлэрини меЬ-кэмлэндирмэк, кемрукхана-нын вэ милли пул ваЬидинин фэал»^этини там тэ’мин етмэк Золу илэ эЬалисинин сосиал мудафиэсинэ Зонэлди-лзн дахили rajM9T сиЗасэти-ки кэнар тэ'сирлэр олма-дан b9jaTa кечирэр вэ сэр-вэтлэринин дашыныб апарыл-масынын гаршысыны алар-лар. Башга бир joл зэрури эрзаг мэЬсулларынын карточка илэ сатылмасыдыр. Бир чох дэвлэтлэр екстремал шэраитдэ карточка системи тэтбиг етмэклэ эЬалинин вэ-3Hjj9THHHH xeJли Зункуллэш-мэсинэ наил олмушлар. Бир JaïuaH республикамызын эра* зисиндэ кедэн муЬарибэнин TopaTflHjH чэтинликлэр, башга бир тэрэфдэн иеэ базар мунасибэтлэринин тэтбиги илэ эЬалинин сосиал тэ'ми-натында Заранмыш кэркинлик биздэ дэ карточка системинин тэтбигини зэрури ет-мишдир. Башгаларынын бизим Ьаггымыз да нэ фикир-лэшэчэ]индэн ehrajaT етмэ-MdAHjHK. Сосиал. кэркинли-)ин сон Ьэддэ чатмамасы учун бутун имкан вэ васи-тэлэри ишэ caлмaлыjыг. Мэн бир игтисадчы кими озкэ ]ол кормурэм. МусаЬибэни апарды: ЭлнпэнаЬ BAJPAMOB. Г a, jFBI лее    стер    ям,    j    ара    да, Эввэллэр дэ моЬтэкирлэр вар иди. Кэндли мин бир эзиjjэтлэ Ьасилэ кэтиpдиjи л!эЬсулуну базара чыхара билмирди. Базар дэллалла-ры онун мэЬсулуну дэJэp-дэjмэзинэ алыб бирэ-бешэ сатырдылар. Амма белэлэ-ри аз иди. Чоху инм^ирди. Боллуг иди. Иран Ислам Республика-сына ja TYpкиjэJэ кедиш-кэлиш садэлэшдирилэндэн вэзиJjэт бусбутун дэjишиб. ЗэЬмэтсиз кэлирэ. моЬтэкир-л^э мвJл артыб. Адамлар к\тлэви шэкилдэ фа]далы эмэкдэн За]ынырлар. Лахшы ки, оз мэнлиЗини, лэЗагэтини горуЗан ишкузар, эмэксевэр адамларымыз да аз деЗил. МэЬз инди белэ адамлара даЬа чох диггэт Зетирилмэлидир. Башчылыг етдиЗим бригада-дан, чалышдыгым колхоз-дан бир нечэ факт кэтир-мэклэ фикрими ачыгламаг истэЗирэм. Колхозумузун иг-тисадиЗЗатынын эсасыны чаЗ-чылыг вэ ситрусчулуг тэшкил едир. Адамларымыз Ьэмин биткилэрин <дилини» Захшы билир, онларын мэЬ-сулдарлыгыны артырмаг учун илбоЗу Зорулмадан чалышыр-лар. Анчаг чэкдиклэри зэЬ-мэтин мугабилиндэ алдыг-лары мэвачибин мигдары индики баЬалыг шэраитиндэ чох чуз’и корунур. Чунки эмэк Ьаггы нормативлэри НуЬ эЗЗамындан галма гаЗ-даларла тэтбиг едилир. Он- ларын тэкмиллэшдирилмэси, Зенилэшдирилмэси, доврэ yj-гунлашдырылмасы га]гысы-на галан, тарлада, барда кэр-кин ишлэЗэн эмэкчилэр Ьаг-гында фикирлэшэн, демэк олар ки, JoxAyp. Бу барэдэ чидди душунмэк вэ эмэли фэалиЗЗэт костэрмэк лазым-дыр. Joxca бу кун вичдан-ла ишлэЗэнлэри дэ сабаЬ тарлада тапмаг мумкун олмаЗа-чагдыр. 4aJ плантасиЗаларында дэ-рим баша чатмаг узрэдир. 78 тон Зашыл 4aJ Зарпагы сатмышыг. Ситрус мэЬсул- -лары 'Затишдирэнлэримиз дэ планларынын еЬдэсиндэн кэ-либлэр. 29,3 Ьектар нарин-кн вэ 14 Ьектар феЗхоа са-Ьэсиндэн 12 нш кунундэ 50 тон эвэзинэ 90,4 тон нарынки, 15 тон эвэзинэ 27,4 тон феЗхоа Зыгылмышдыр. Бу гэлэбэдэ бригадамы-зын узвлэринин хусуси па-Зы вардыр. Эмэкчилэримиз 17,8 Ьектар багдан 39 тон эвэзинэ 79 тон йаринки топ-ла]ыб довлэтэ сатмышлар. Сатдыгымыз мэЬсулларын мугабилиндэ 4,7 мил]он рубл кэлиримиз олуб. Кечэн ил-дэн галан 3 мнлЗон рубл борчумузу да там одэми-шик. ДаЬа Захшы ишлэмэЗэ Ьэр чур имканымыз вар. Тэки кэнд эмэкчисинэ лазы-ми гаЗгы кестэрилсин, шэ-раит Зарадылсын. Ьэсэнага ЭЗИЗОВ, Лэнкэран ра]онундакы Ба-бэк адына колхозун бри-гаднри. Теза трест japa Нечэ иллэрдир ки, Чэлил-абад вэ Билэсуварда тикин-тисинэ чохдан оашланмыш обЗеитлэрдэ иншаат шллэри ja чох л они кедир, ja да Ьеч кетмирди. Бу вэзиЗЗэтдэн чыхмаг вэ ишдэ денуш ja ратмаг мэгсэдилэ Чэлилаоад да «Кэндтикинти» БирлиЗи нин Зени трести Зарадылмыш дыр. Адлары чэкилэн paJoH лардакы 31, 35 вэ 85 нем рэлн cajjap механиклэщди рилмиш дэстэлэр, ихтисас лащдырылмыш СМД, меха никлэшдирмэ вэ автонэглиЗ JaT идарэси. Ьабелэ Зени ja радылмыш истеЬсалат техно ложи дэстлэшдирмэ идарэси бу трестин табелиЗинэ верил-мшидир. Лахын заманларда тикинти-гуращдырма илэ мэшгул олан вэ дэмир-бетон мэ’мулаты ЬазыромОан даЬа бир нечэ идарэ Зени трестин элиндэ чэмлэщдирилэчэк. — Трестин фэалиЗЗэтэ баш-ламасынын Зерлэрдэ ишэ хвЗ* ри олмушдурму? Суала трестин мудири, кэнч мутэхэссис ИлЬам Эли-japoB чаиаб верир: — Трест ]аранан бир aj эрзиндэ коллективлэримиз эввэлки аЗлардаиына нисбэ-тэн тэгрибэн ики милЗон рубллуга Захын тикинти-гуращдырма ишлэри ЬэЗата ке-чирмишдир. Бир сыра об-Зектлэрдэ ишлэр чанланмыш-дыр. — Ьазырда Ьансы тикин-тилэрин иншасы илэ мэшгул- сунуз? — Тикинтилэримиз мухтэ-лиф Зонумлудур. ЛашаЗыш евлэри, хэстэханалар, мэктэб-лэр... Эн 6ojy.K ооЗектимиз Чэлилабадда инша едилэн тахыл мэЬсуллары комбина-тыдыр. Тээссуф ки, баш под-ратчы олан Чэлилабаддакы ихтисаслашдьфЫлмыш cojjap механиклэшдирилмиш дэстэ ишэ лазыми -мэс’улиЗЗэтлэ Занашмыр. Бу и лян втэн он бир аЗында обЗектдэ чэми беш милЗон рубла Захын ти-кинти-гурашдырма ишн кору-луб. Гаршыдакы илдэ гув- Вамизи эсасэн бу обЗектэ je* нэлдэчак, азы 120 <мидЗон рубл дэЗэриндэ иншаат ишлэри апарачагыг. — Ил баша чатыр. ТэЬвил вердиЗиниз обЗект вармы? — Чэлилабадда 60 мэн зилли ЗашаЗыш евинин бирин-чи новбэсини. Билэсуварда инзибати бинаны, Казымабад кэндиндэ 624 Зерлик мэктэ-би тэЬвил вермэЗэ Ьазырлыг керурук. Иллэрдэн бэри «ЗухулаЗан* вэ ja «муркулэЗэн» не-чэ-нечэ обЗектдэ ишлэрни тэдричэн чанландыгыны кордук-чэ кнанмаг нстэЗирсэн ки, тэзэ трестин эмэкчилэри тез-ликлэ ишдэ чидди денуш Japaner, енфаришчилэрнн нл-лэрлэ кезлэдиЗи об]ектлэрн тез вэ Зуксэк веЗфнЗЗэтлэ тэЬвил верэчэклэр. Рафиг ЬЭСЭНОВ, «Халг гэзети»нни мухбири. АЗЗРБ/иЧАН РЕСЛУБЛИКАСЫНЫИ НАЗИРЛ8Р КАБИИЕТИИДО Енержн дашыЗычыларынын гиЗмэтлэрииин сэрбэстлэш-дирилмэси вэ бу сэбэбдэи бир сыра малларын гиЗмэт-лоринин артырылмасы илэ элагэдар олараг республика Назирлэр Кабинета эЬалинин сосиал мудафиэсини тэ’мин етмэк мэгсэди илэ на* зирликлэрэ, баш идарэлэрэ, консернлэрэ. бирликлэрэ, му-эссисэлэрэ вэ тэшкилатлара ичазэ вермишдир ки, 1992-чи ил декабр аЗынын би-ринчи Зарысы учун эмэк Ьаг-ларыны вахтындан габаг — декабрын 10-дан 27-дэк едэ-синлэр. Республика Милли Банкына тевсиЗэ олунмуш-дур ки, эмэк Ьагларынын вахтындан эввэл едэнилмэси учун нагд пула еЬтиЗачы тэ’мин етсин. ДУША БАННЫ А30РБА1ЧАНА 1АРДЫМ М9С9Л8СИНИ МУЗАНИР8 ЕТМЭК ННЛЭТНИДЭДИР БАКЫ, 10 декабр (Азэр-информ). АзэрбаЗчан Рес-публикасынын игтисади си-Засэт узрэ довлэт мушавири ВаЬид Ахундов вэ страте-жи програмлар узрэ довлэт мушавири Сабит Багьфов ДунЗа Банкы вэ БеЗнэлхалг ВалЗута Фонду директорла-рынын декабрын 16-да кечи-рилэчэк шурасында иштирак етмэк учун бу кун Парисэ Зола душмушлэр. Шуранын ичласында АзэрбаЗчанда ис-лаЬатларын кедиши мэсэлэ-си музакирэ олуначагдыр. Чари илин августунда бу беЗнэлхалг тэшкилатларын узву олан АзэрбаЗчана Зар-дым мэсэлэси дэ Ьэмин му-закирэнин Зекунларына эсасэн Ьэлл едилэчэкдир. » АзэрбаЗчан Республикасы-нын игтисади сиЗасэт узрэ довлэт мушавири ВаЬид Ахундов демишдир ки, бу илин августунда Вашингтон-да ДунЗа Банкынын вэ БеЗ-нэлхклг ВалЗута Фондунун рэЬбэрлиЗи илэ данышыглар замены АзэрбаЗчанда апа-рылан ислаЬатларын исти-гамэтлэри бэЗэнилмиш, Па-риедэ гаршыдакы коруш эрэфэсиндэ Зардымын' исти-гамэтлэри вэ мэблэги Ьаг-гында дунЗа банкы хэтти илэ АзэрбаЗчаны^ТютейсййЗГ донорлары илэ данышыглар кечирилмишдир. Донорлар сиЗаЬысына 30 олкэ дахил-дир. Парисэ АзэрбаЗчан ну-маЗэндэ ЬеЗ’эти инвестисиЗа гоЗулмасы учун тэклиф олу-нан 62 лаЗиЬэ апарыр. Бу лаЗиЬэлэр республика игти-садиЗЗатынын эслиндэ бутун саЬэлэрини эЬатэ едир. Парис корушу эрэфэсиндэ дун}а банкы АзэрбаЗчана элавэ квота аЗырмышдыр. Ондан нстифадэ едилэреэ. бу. АзэрбаЗчана беЗнэлхалг малиЗЗэ тэшкилатынын хэтти илэ даЬа боЗук мэблэг1-дэ Зардыма умид бэслэмэЗэ имкан верэчэкдир. Гачгынларын ороблвнлври г унудулму р Декабрын 10-да республика президентинин мушавири Ьнда]эт Оручов «Зугулба> санаториЗасында Бакыяыа ЭзиэбэЗов раЗону эразисиндэ мувэггэти Зерлэщдирилмнш гачгынларла керушмущдур О. чэтнлкклэрлэ rapnirtлапши гачгынларын проблеашарн-нин республика рэЬбэрли]и нин диггэт мэркээиндэ ол-дугуну билдирмиш вэ бу проблемлэрнн Ьэллиидэ гачгынларын да нпг зэру.рилиЗяни ге)д Гачгынларла вэ Да1 шаЗыш JepnapHHH Mi, Тэрк Етмиш Шэхслэрлэ Узрэ Республадса Довлэт Ко-митэси садринян муавиви Му-сеЗиб ИмамэлиЗев, ЭзиэбэЗов paJOH ичра haKHMHjjarHHHB башчысы Ьачы Эмруллв Да-дашзадэ гачгынлара Зардым учуй керулэн тэдбмр/jop har-гында мэлумат вермяшлер. Реовубляканыи элагэдар назирлнклэриндэя во баш идаралэриядэи тэлэб едил-мншдир ки, гачгынлара raj* гыны вэ диггэти артырсын-лар, онлары белэ чэтин вахт-да талеЗин умидянэ бурахма- сынлар. Лзэряиформ. Экс-С9да J    t    « Галмагалын xejpn рхдур Гээетимизин 1992-чн ил 28 HoJa6p caJbiHAa мухбнри-мизин «Азэрхалча» ИстеЬсалат БирлнЗнндэки Зыгынчаг-да баш аермнш д искусен Ja-дан «Ьеч нэдэн г ал мага л* сэрловЬэли г^Здлэри чап олунмущду. Муэллиф кор-дуклэрннн гэлэмэ алмыш, нечэ-нечэ муэссисэни бир-лэшдирэн ири коллективин дахили мубалиеэлэринэ чох да гарышмамагы устун тут-мушду. Чунки умумиЗЗэтлэ, бэ’зи мунагишэли мэсэлэлэр-дэ мэтбуатын еЬтиЗатсызлы-гы бэ’зэн «гаш дузэлтмэк эвэ зинэ коз чыхаргмагла» нэтн-чэлэнир. Лазы чап олунандан сонра бирлизин мухтэлиф вээифэ-ли 8 ишчисиннн имзась! илэ мактуб алмышыг. Мактуб муэллифлэри «Ьеч иэдэн галмагал» Зазысында «Азэр* халча»нын печ дэ бутун проб-лемлэринин экс олунмадыгы-ны геЗд едир. 3 коллектив адындан тэлэби хатырладыр-лар. Буялардан бири бирли-Зин баш директоруиун шэх-chJJoth илэ баглыдыр. Мэт-буат Ьаггында гануна керэ белэ мэсэлэлэрдэн кутлэви информасиЗа васитэлэриндэ санэдсизч:убутсуз соЬбэт ачылмыр. Мэктубдакы о бири тэлэблэр иеэ Ш9К bàr-гыиыи артырылмасы вэ «Азэрхалча»ныя эддэ етдаЗи валЗутаныи нечэ хэрчлаямэсж бародэднр. Элавэ олараг ону билдирн-рик ки, мухбиримиз «Азэр-халча»нын соЬбэт ачылан Зы* гьшчагывда иштирак едэндэ вэ гээет учун материал ha-зырлаЗанда Ьеч дэ бутун сой* бэтлэри деЗил. мунагишэни дэринлэшдирмэЗэчэк мэсэлэ-лери диггэт Мэркээиидэ сах-ламышдыр. «ХАЛГ Г93КТИ». Фачианин увертурасы ЗШАЛЫЛАР МЩАНДАН HHJ9 ЧЭКИЛДИ? Чумэ гонагы „Азврб^анын истигбалына инанырам“ Турки]эннн Сэна]ечи вэ Иш Адамлары Дэриэ]ииин элагэлэидиричиси Tajфу и Эркин уч кундур ки, Бакыда-дыр. О, республикамыада довлэт оргаиларынын нумаЗэн-дэлэри вэ шпкузар адамларла керушмуш, бу Захыиларда АзэрбаЗчана хэлэчэк дэриэк узвлэри учун кимлэрлэ му-гавилэ багламаг, Ьансы саЬэлэрэ капитал rojMar барэдэ мэслэЬэтлэр Ьазырламышдыр. ТаЗфув 6aJ редаксиЗамызын да гонагы олмушдур. — АзэрбаЗчана хош кэл-мисиииз. ХаЬиш еднрэм эв-вэлчэ тамсил етдиЗнниз дэр-нэк вэ езунуз барэдэ охучу-лара мэ’лумат верэсиннз. — Бизим СэнаЗечи вэ Иш Адамлары ДэрнэЗи 1990-чы илдэ Истанбудда Зарадылыб. Гыса муддэт эрзиндэ бир сыра харичи олкэлэрдэ, о чум-лэдэн Франса да, Инкилтэрэ-дэ, ЛапониЗада, АБШ-да вэ башга олкэлэрдэ дэрнэЗими-зин шв’бэлэрини вэ бурола-рыны ачмышыг. ТуркиЗэнин Измир, Бурса, КаЗсе1Ж, Анкара вэ дикэр он шэЬэриндэ филиалларымыз вар. 650 нэфэр сэнаЗечи вэ иш адамы дэрнэЗимизин узвудур. Илин сонуна гэдэр бу рэгзмнн 750-э чатачагы козлэнилир. ДэрнэЗнмиз 50-дэн артыг сэ-наЗе саЬэсини эЬатэ едир. Бу саЬэлэрин чоху ихрачат вэ идхалатла мэшгул олур, Гэр-би Авропа олкэлэринэ Ьа-зыр сэнаЗе мэЬсуллары са-тыр. Ьазырда Москвада да белэ бир мэркззимиз фэалиЗЗэт костэрир, Бакыда дарнэ-Зимизин хусуси мэркэзнни гурмаг арзусунда]ыг.. УмумиЗЗэтлэ, эсас мэгсэдимиз харичи девлэтлэрин ишкузар даирэлэри нлэ дэрнэк уэвлэ- ри арасында истеЬсал вэ ти-чарэт элагэлэрини моЬкэм-лэндирмэкдир. Озум Ьаггында ону деЗэ ■ билэрэм ки, 1978-чи илдэ Мэрмэрэ Университетинин идарэетмэ факултэсинин бизнес ию’бэенни битирмишэм. Бир сыра турк ихрачат фир-маларында мухтэлиф вэзи-фэлэрдэ чалышмышам. Ьазырда тохучулуг мэЬсуллары узрэ мутэхэссисэм. Гадын вэ киши кеЗимлэри узрэ ихти-саслашмышам. — Республнкамыза кэля-шинизян мэгсэди? — Декабрын 21-и вэ 25-и арасында дэрнэЗимизин бир груп мутэхэссиси, тэхмянэя 40 —60 нэфэр БакыЗа кэлэ-чэк, эмэкдашлыгын Зени фор-маларыны арашдырмаг вэ гаршылыглы элагэлэр Зарат-маг узрэ мэслэЬэтлэшмэлэр кечирэчэк. Мэн Ьэмин тэд-бирин ЬэЗата кечирилмэсн учун зэмин Ьазырламага кэл-мишэм. — Мустэгил яихшпаф 30-луна гэдэм го)ан АаэроаЗча-нын кэлэчэЗюя нечэ корур-сунуз? — АзэрбаЗчанын истигба-лы чох парлагдыр. Мэн онун кэлэчэЗинэ . инанырам. Сизин зэнкин тэбии сэряэтлэ-риняз, бачарыглы мутэхэе- сислэриниз, элверишли ног рафи мевгеЗиннз вар. Бутун бунлар чох Jaxbm кэдэчэкдэ боЗук жгисади наилиЗЗэтлэр элдэ eTMoJa, халгын рифаЬы-ны ЗуксэлтмэЗэ имкан верэ-чэк. Анчаг кэрж иш адам-ларыиыз чох фэал олсунлар. Онлар дунЗа тичарэт систе-мини дэриндан еЗрэнмэли. АзэрбаЗчан маллары учуй базарлао талмалы, эллэрин-дэки мэЬсуллары харичи h эмка рларына учуз гн)мэтэ сат-мамалы. бяр сезлэ, халгын сэрвэтандан халгын рифаЬы учун максимум сэмэрэ нлэ нстифадэ етмэладирлэр. Бу саЬэдэ оз хидмэтимизи тэклиф едэ биларик. — Инди бнзям дост-гжр-даш квяэ)янэ бвЗук еЬта|ачы- мыз вар. ТуркиЗэ, Дахыи Шэрг елкэдэри бизэ Ьансы кемэЗн костэрэ билэрлэр? — ТурниЗэ    АзэрбаЗчан учун трамплин вэзифэсини Зеринэ Jewpa бил эр. Онун кемэЗилэ сиз бутун Гэрби Авропа олкэлэринэ, AMepHKaJa чыха билэрсиниз. Инди дун-Занын ишкузар даирэлэри АзэрбаЗчана беЗук мараг костэрирлэр. Анчаг харичи фирмалар бурадакы шэраити, игтисади ганунлары Захшы билмирлэр. Биз он л ара лазы-ми товсиЗэлэр верэ бил эрик. Сизин иш адамларыныза да ejHH шэкилдэ комэк кветэр-мэЗэ Ьазырыг. ТуркиЗэнин кемэЗилэ сиз АлманиЗадакы 30 мин турк иш адамы илэ сых элагэ Ja-рада билэрсиниз. Ьолланди-ja илэ дэ белэ сэмэрэли ишкузар мунасибэтлар гурмаг мумкундур. Хуласэ, АзэрбаЗчан KyaejT гэдэр зэнкин бир мэмлэкэтдир вэ сизин дэ ку-веЗтлилэр кими Захшы jaina-мага Ьаггыныз вар. — Биздэ чох вахт ресиуб-ликаныя реал нмкаялары нлэ онун потеясяал нмкаялары гарышдырылыр. Потеяенал имканларымыз шэвеиз ки, беЗухдур. Анчаг Ьамымыз баша душмаднЗяк ки, Ьалва-Ьалва демэклэ агыз ширин олмаз... — Сизинлэ там шэрикэм Зэнкин сэрвэтин о л мае ы Ьэ лэ боллуг демэк деЗил. Кэ рак бу боллуру Зарада билэ с эн. КувеЗтдэ анчаг нефт чы харылыр. Сизин иеэ нефт дэн элавэ памбыгыныз, шэ рабыныз да вар. Анчаг бу сэрвэтлэрин сэмэресини **с тэнилэн сэвиЛэда кврмурсу нуз. КувеЗт довлЭТи аЗда Ьэр бир вэтэндаша нефтдэн кэ-лэн кэлирдэн 333 доллар му* авинэт верир. Эн касыб «у-веЗтлинин Зашадыгы евин са-Ьэси 250 »»адратметрдэн чохдур. Шэхси автомобили олмаЗан адам, демэк олар ки, Joxflyp. Мэнчэ, белэ Зашш®* га азэрбаЗчанлыларын да Ьаггы вар. — Сизин дажышыгыиыз чох асанлыгла анлашылыр. АзэрбаЗчанлыларла гоЬумлу-рунуз Зохдур кж? — ГоЬумлуГум Зохдур. Ан чаг муэллимим Мэммэд За Ьид Бурсэви азэрбаЗчанлы иди. Зэнкин дунЗакорушэ малик олан бу меЬрибан инсан вахтилэ АзэрбаЗчан дан Ту£ KHjaja кеч Maja мэчбур ол-мушду. Онун а|дын, сэлис нитгини Ьамымыз бэдин ги раэт кими днилэЗирдик. Турк дили эсрин эввэл ин дэ чох корланыб. Камал Ата туркун вахтында осмаилы туркчэсини темизлэмэк вэ Зенилэшдирмэк Акоп Дила чар адлы бир ермэниЗэ тап шырылыб. О да ез милли хислэтинэ садит галараг турк дилини бачардыгы гэдэр по-зуб... Сизин дилиниз эн саф вэ тэмиз туркчэднр. ТуркиЗадэ у нуд улан чох адэт вэ эн’энэ-лэо анчаг сиэдэ галыб. Она керэ дэ АзэрбаЗчан бизим учун, бутун турк дунЗасы учун догма вэ эзиздир. МусаЬибаяя апарды: ЭлнпэнаЬ BAJPAMOB. Азадлыг Ьэмишэ бэшэрин элчатмаз, унЗетмэз арзула-рындан бири олуб. Инди дэ белэдир. Онун мэ’нэви-эхла-ги сэрвэтлэри бу кун дэ чош-гунлугла тэ’рифлэнир, шэ-рэфинэ шеЬрэт чэлэнклэри тохунур. Хусусилэ инди — вичдан вэ соз азадлыры Jo-лунда угурлар газандыгымыз бир деврдэ гэлэм саЬиблэри учун азадлыг тэрэннум об-, JeKTHHa чеврилиб. Лакин кэлин е’тираф едэк ки, азадлыг. мустэгиллик уг-•рунда Зурушумузун индики мэрЬэлэсиндэ eJ<popHjaja га-иылмага Ьаггымыз JoxAyp. Бу мэ’нэвн дэЗэрлэрин реал мэзмуну Ьэлэ натамамдыр, нисбидир. Мадди вэ мэ’нэви ээминн олмаЗан азадлыгын аловунда бяр кябрвт чоиуяу дэ Заидырмаг олмаз. Даляыз сезлэ, шуарларла нфвдэ олу-иая вэ кячик мэгсэдлэрэ хндмэт едэн азадлыг Ьэгягн азадлыг де)нл, БеЗук Азадлыг деЗил. Хэлил Рзаныи мешЬур «Азадлыгы истэмирэм зэррэ-зэррэ, грам грам» мисрасы ]ада А1'ШУР Бир а? Пушки- . НИН пэсэд апардыгы вэ ул-ви мэЬэббэт фонунда тэс-вир етдиЗи гарачы азадлыгы* ны Зада салырам: кэндбэкэнд душуб дилэнмэк дэ мумкундур, тэки азад оласан?!! Азадлыгын амалы да онун озу кими чазибэли олмалыдыр. Белэ чазибэ кучу илк невбэдэ эмэк азадлыгыяда, инсана хошбэхтлик кэтирэн мадди дэ)эрлэр азадлырын-да дыр. Азадлыгын бунлар-дан даЬа уча бир зирвэси дэ вар: МЭ’НЭВИЛАТ АЗАДЛЫГЫ! Азадлыгын, истаглалыи эн камил формасы! Лакин неЗлэЗэсэн ки, камиллиЗэ кедэн Золлар Ьэмишэ чэтин вэ узундур. haJaT бэ'зэн о дэрэчэдэ амансыз олур ки, бир тикэ черэк наминэ инсан эн али мэ’нэвиЗЗат азадлыгын-дан мэчбурэн имтина едир. Республикамызын мэдэниЗ-]эт вэ сэнэт хадимлэри Вэ-тэни тэрк едэрэк харичи ел-кэлэрэ, илк невбэдэ Турки-jaja .кедирлэр. Амансыз вэ ачы Ьэгигэт белэдир. Бу Ьэлэ аз имиш кими. би! Ьэмин амансыз Ьэгигэтэ «азадлыгымызла» harr газан-дырмага чалышырыг. Гэзет лэрдэн бири Ja3btp: «Би^дэ дэ чэмиЗЗэт демократиклэшдик-чэ бу просес (Зэ’ни адамла-рын харичэ кечмэси) сур’эт-лэнир вэ буна тэбии Ьал кими бахмаг лазымдыр». Азадлыгымыз, чэми)]этии демократиклэшмэсн бунун учундуреэ, кимэ лазымдыр белэ азадлыг? Ахы. бу, АзэрбаЗчан халгынын милли характеринэ, мэ’нэвиЗЗатьша, психолокиЗасына Зад олан вэтэнеязянк азадлыгыдыр. Халгымыз даЬнЗанэ бир кон-сепскЗамын, чох мудрик бир кэламын муэллифядир: «Кае-мэ]э гэряб елка, елиэЗэ вэтэя Захшы». Сэнэт хадимлери-мяз иеэ харичэ кэзмэЗэ кет-мнрлэр, черэк пулу газанма-га вэ бэлкэ дэ елмэЗэ кедирлэр. Бука мэчбурдурлар. Мэнэ елэ кэлир ки, бу кэдэрли факт милли мэде-hmJJ3thmh3hh, Md’HdraJJam* мызын келэчэк фачиэеннии уеертурасыдыр. Ja бу фа-чиэ]э Ьазыр олмаг. Ja да онун гаршысыны алмаг лазымдыр. Бэл и. мэдэииЗЗэт. сэнЭТ хадимлэримиз харичи елкэ-лэрэ кедирлэр. Белэ Ьесаб едэк кн. онлар сослализмдэи капитализмэ. еЬтаЗачдан бол-луга yi тутурлар. Бос ез елиндэ-обасында, елм очаг-ларындан комисЗонкалара, мэктэблердэи кооператавлэ-ре, институт лардак ал вера гачанлара нэ ад вереи? Алим-лэрнмиз хэлвэта Золларла. утана-утана езлэринэ нш Je-ря ахтарыр, кооперативлэрэ. ассосиасяЗалара чая атыр-лар. Pyc«JamiH Захын-узаг шэЬэрлэрияэ алверо кедэн муэллимлэрн, муЬэядислэ-ри. Ьэкимлэри халгын xaja-гэт вэ шэрофпш ЛЭКЭЛЭЗЭН туфе]лялэр кнмн мэзэммэт eTMdJd тэлэсмэЗэк. Онлары белэ ишлэрэ мэчбур едэн шэраити душунэк, буну до-гуран сэбэблэри ашкарла]аг. Заман кечдикчэ бу cajar «азадлыг бэхшеЗишлэрннин» саЗы артыр. Азадлыг халгын «эл-голуну ]аман ачыб», фэалиЗЗэт даирэсини «эмэл-ли-башлы кенишлэндириб». Торпагымызда муЬарибэ кетдиЗинэ 6axMaJapar hojaî Ьэмншэки ахары илэ, бэлкэ даЬа кениш мэчрада давам етмэкдэдир. ToJ-äyJyh, кеф мэчлислэри, бир-бириядэн узун JapMapna долаЗлары, быгыбурма алыш-веркш ус-талары. соЗгунчулар. Бу тэ-рэфдэ иеэ Гарабара Зола ду- Агоылы сеЬбэт шэн чаванларын чэбЬэ лэ-тифэлэри. Ьэр чр елуме истеЬза олангэЬр^малдыг тэбэссуму. Бэли, ЬэЗат давам едир. Парламент ичласлары. га-’нунларын музакирэси, ;бу-лудсуз сэмада илдырым кими бирдэн чахаи президент фэрманлары, пар-тскратлар кедир, Ьэлэлик вэ’длэр верэн демократлар кэлир. ТелевизиЗа екранын-да зиЗалылар аэалыр. сиЗа-сэтбазлар чохалыр. Агиллэр-чаЬиллэр гаршыдурмасы гол-будаг атыр. комисЗон ду-канлары китаб магазалары-ны, мэктэблэри удур, полис идарэлэря ушаг багчалары-ны зэбт едир. Гарабагда иеэ муЬарибэ давам етмэкдэдир. Кечид деврунун, муЬарибэ деврунун уздэ олан мэнзарэ-си белэдир. Бас уздэ олмаЗан мэнзэрэ нечэдир? Бу. ЬэЗатымызын мэ’нэвиЗЗат мэнзэрэсидир. Ким билмир ки, торпагында муЬарибэ кедэн бир халгын эн кучлу силаЬы, эн е’ти-барлы гэлэбэ васитэси онун мэ’нэвиЗЗатыдыр. Бутун та-рих боЗУ бела олзгб, эн кучлу сиЗасэтчилэр, Ьетта сэр-кэрдэдэр да белэ деЗиблэр. Бас ЬэЗатымызда тез-тез тэсадуф олунан сиЗасн тэ-кэббурун. ЬаЗ-куЗун сэбэби нэдир? СиЗасн сэвнЗЗэсиздм-Знмиз, Зуксэк бэшэря идеал-лара, реал елмв консепсиЗа-лара, халгын мэ’яэвн гудрэ-тинэ бкканэляЗямнз! Адама елэ кэлир ки. бу елкэнц зиЗалы фикриндэн мэЬрум етмэк 30луна гэдэм гоЗулуб. Ьансы мэчлиедэ отурурсан, анчаг сиЗаси «дис-куссиЗаларын» шаЬиди олур-сан. Гэзетлэр, бутуи тэбли-гат вэ информасиЗа васите-лэри сиЗасэтлэ нэфэе алыр. Халгын бутуи тэбэгэлэри — хусусилэ елмсиз «ишбаздар». шэхси газанч Ьэвэскарлары беЗук сэ’З вэ чошгунлугла си]аси о]унлара гошудуб. Лялныз зиЗалылар, халгын збырлы, исмэтля евладлары 6у оЗунлардан кэнардадыр. Бэ’зи вэзифэ душкунлэрини, халг чэбЬэсинэ дэ вэзифэ учун кэлэн вэ вээифэЗэ кечэн дэн сонра «сакитлршэн» «ме)дан зиЗалыларьшы» нээо-рэ алмасаг, бутун зиЗальЗлар, сэнэт вэ елм хадимлэри сэс-лэрини удуб отурурлар. Республика мэтбуатыны вэрэглэЗэк. Сон аЗларда. кунлэрдэ алим мулаЬизэ-. синэ, Зазьгчы фикрянэ чохму раст кэлирик? Лахшы, бир ше’р. нэср эсэри охумушуг-му? Ьэр Зердэ мэ’нэвиЗЗат кузкусуну чнлнк-чилик елэ-мишик. Ахы Зазычы сезу, зяЗалы Фикрн Ьэмишэ мэтбуатын зянэтя, бэзэЗи олуб. Ьаны бншм мугтэдяр гэлэм саЬнблэримиз? Агсакталла-рымыз, мудряклэримиз? Онлар яиЗэ чыхыш етмирлэр? Бэлкэ демэЗэ саз Зохдур? ХеЗр. онлар дахил эн сарсы-лыблар. елмэ, сэнэтэ онка-нэли]и кордукда хэчалэт чэ-кирлэр.    п Мустэгиллик эн алн милли истэкдир, миллэтан сэрбест душунмэк, сэрбэст Зашамаг Ьугугудур. Мустэгил элСмгаи оз ел ми, ез мусигисн, ез эдэбиЗЗаты олмалыдыр. Бу рэнкарэнк мустэгиллик ба-Ьарынын ЗараДычылары о халгын мутэфэккир евлад лары — алимлерн, мэдэниЗ }эт, вэ сэнэт хадимлэри дир. Онлар иеэ дедиЗим ки ми, hajaT сэЬнэсиндэн ди дэркин душублэр. Азадлыг меЗданынын чо-шуб дашдыгы илк кунлэр Захшы Задымыздадыр. Вэтэн мэЬэббэти, Гарабаг hapajw )уз минлерлэ нисаны ajara галдырмьпцды. Азадлыг меЗданы кунлэрлэ Хэзэр ними тэлатум ичнндэ иди. О вахт зиЗалыларымызын демэк олар ки, Ьамысы о ме]-данда иди. AJaap, иллэр кеч-ди, «Милли хэстэлиЗимиз» олан дахили чакишмэлэр кетдикче кучлэиди. Мэтбу-атда «меЗдан гэЬрэмаилары» кими ифадэ корунду вэ он-ларла зиЗалылар арасында сэссиз-куЗсуз гаршыдурма Ьисс олуимага башлады. «МеЗдан гэЬрэмаилары м«Ь дан знЗалыларыяы уетшю-дн», «зорахыдыг елмэ гално НЭЛДН».    ,.-M| Бэ]лэрин haioiMHjJaT elP тнраслары онлары зиЗалы-лардан; узаглашдырыр. Он-ларыи зиЗалылара гаршы сэс-сиз-куЗсуз мунасибэтандэ кизли вэ эслмндэ ме’насыз бир гысгаичлыг вар. Мэт-буатда i надир Ьалларда ко-рунэн зн]алы фикринэ игти-дарда оланлар эЬэмяЗЗэт вер* мнрлэр. Белэ мунаенбэт довлэт мигЗасында апарылан сиЗасэтнн, елмэ, сэнэтэ. мэ-деня ЬэЗатымыза бкканэли-Зин нэтачэсиднр. Факт гаршысыида эн ус-Занкар фикирлэр дэ керн чэкилмэ]э мэчбурдур. Мус-тэгиллизэ дорру кедэн бир олкэнии мустэгил елми кон-cencHjacbi олмалыдыр. Ьи-зим варымыздырмы? Варса Ьаны? Бирчэ ону ешидирик ки, биз бутун кеЬнэ струк-турлары дагыдыб. ]ериНдэ мустэгил до вл эти ми зин ]енн вэ моЬтэшэм абидэсИни учалтмалыЗыг. Кэрэсэн, коЬ-нэни дарытмаг Ьэмишэми хеЗирлидир? Чохдан тэсдиг-лэниб ки. инсан дуЬасыныя ]аратдыгы Ьэр шеЗии гэдир-гиЗмети билинмелидир._ Суверен дввлэт гурмаг учун ихтисаслы кадрлар Ьа-зырламаг истэЗириксэ не учун чаваиларымызы тэкчэ 14 ркиЗэнин али мэктэблэ-ринэ кэндэририк? Москва-нын, Петербургу!! али мэк* тэблэриндв охумуш кадрла-рымызы нэ тез уяутдуг? Бэлкэ кэлэн ил дэн АБШ-а, ФрансаЗа, АлмаяяЗаЗа да тэлэбэ кендэрэк. Ьэлэ эсрин эввэллэрнйдэ ез эвладлары-ны MocKBaJa, Питере, Берлина. Рома Ja, Парисэ, Ис-танбула кэндэрэи бабалары-мыэы Зада салаг. Совет Ьа-кимиЗЗэти иллэриндэ Москвада, Ленинградда охуЗуб вэтэнэ гаЗыдан (Ьэм дэ га-(ытмаЗая) елм вэ сэнэт адам-ларымызын били]ими, дун-]акорушуну киминлэ * истэ-Зирлэр мугаЗисэ елэсянлэр. Бир агрылы нэгтэЗэ дэ то-хунмаг истэЗирэм. Биз елмии. инчэсэнэтин. бутэвлукдэ мэ-нэвнЗЗатын бир чох сапэлэ-риндэ гардаш ТуркиЗэдэи Ьеч дэ, керн галмырыг. Буну турк сардашларымыз взлэ-ри дэ чох бв]ук самимиJ-]этлэ е’тираф едирлэр. Игтисади вэ мэдэни элагэлэр системиндв бутуи бу обЗектав Ьэгигатлэр Зуксэк интеллектуал свмЗЗэдэ нэ-зэрэ алыямалыдыр. Тэкчэ харичи олюларлэ муиаси-бэтлэрда Jox, Ьэр шездаи эввэл, аз ичнмизда, аз ич-тимаи ¿гурулушумузда обЗек-тив вв адалэтлк олмалыЗыг Бутуи сиЗася. сосиал ва дикар мунаенбэтларда ма’яа-bhJJbt г. проблема или план да дурмалыдыр. «Чарам аввал-дир. V Joxca кятаб?» — дема-]э Ьаггымыз Зохдур. Чарак-ла китаб Ьэмишэ ]аяашы дурманы, бутун днкар rajrw-нарымызын башында олмалыдыр. 1 Кара! Ф93ЛИ. j ;