Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,337 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, December 03, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - December 3, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г03ЕТИ ^ ^ лекабр iwi-«. ил. NC V337 -2 Актуал сеНбат МУСЭЛМАН 0ЛК8Л0РИНИН ИГТИСАДИ ИНТЕГРАСШАСЫ ИСЛАМДА бир-бирин-дэн фэрглэнэн чохлу чэрэ]ан олдугуна бахма}араг бутун мусэл»-манлар арасында бела бир меЬкэм тасаввур Ьекм су* РУР ки, онларын Ьамысы е’тигады, ан’аналэри, ил-кин тарихи, муасир дун)в* да мвнaфeJи eJни.oлaн адам-ларын ваЬид бирли]инэ мэн-субдур. Бу ваЬидлик вэ бирлик дyJFycy на орта аср-ларда, на Jeни. на да эн ]е-ни деврдэ мусэлман елка-ларинин cиJacи. тэсэрру-фат вэ сосиал элагэсизли* ,ини арадан галдыра бил-мамиш, лакин чох заман му-салман девлэтлэринин бэ’* зи групларынын cиJacи вэ игтисади бахымдан сых бирлашмесини асанлашды-ран элавэ амила чеврил-мишдир. Бу девлатлэр ез елкэлэр^1нин игтисади])а тына мустэгил. езуну долан* дыра билэн сэрбэст игти-caдиJJaт ними бахыр, ejни заманда, ону мусэлман ре* кионунун игтисади системи-нин таркиб Ьиссэси Ьесаб едирлар. Бутун ’ м1усэл.манларын дин биpлиJини онларын си-Jacи вэ игтисади биpлиjи■ на чевир.мэк Ьаггында ири мусэл.ман девлэтлэри тэро^ финдэн денэ-денэ ирэли сурулэн ва мудафиэ едилэн шуар Ьэм cиjacи вэ сосиал-игтисади саЬэдэ, Ьэм дэ мэ-дани]]эт, маариф. елм вэ сэЬиПэ саЬасиндэ мусэлман девлэтлэринин фэали]3эти-ни элагэлэндирэн мухтэ-лиф бejнэлxaлг ислам тэш-килатларынын japaдылмa-сында эмэли тячэссу.муну тапмышдыр. Бела тэшкилатлар japaт-маг Joлyндa чэЬдлэр эсрин эввэлиндэн кес-Р^рилир. лакин бир гaJдa олараг о гэ-дар дэ сэмэра вермирди: japaдылaн тэшкилатлар ja ез фэaлиjjэтини дар чэр-чива илэ мэЬдудлашдырыр. Ja да ме]дандан чэкилир-дилэр. Бир нечэ бeJн0Лxaлг ис-ла.м тэшкилатынын, эсасэн игтисади П1юблемлари в]-рэнмэк вэ Ьэлл етмэк мэгсэ-ди илэ Japaдылмыш тэш^ килатларын фэaлиjJэтинэ нэзар jeтиpэк. Эн гочаман бeJнэлxaлг ислам тэшкилаты Умумдун-Ислам Конгресидир (УДИК). Бу тэшкилат 1926-чы илдэ Сауди]]э Эрэбис-таны кралынын тэшэббусу илэ Japaдылмыш, 1949-чу илдэ Кэрачидэ (Пакистан) кечирилэн    конфрансдан сонра    кениш    фэали))этэ башламышдыр. ИгамэткаЬы Кэрачидэдир. Дун]анын 60 елкэсиндэ филиал лары вар-дыр. УДИН лидерлари бела Ьесаб    едирлар    ки. «ислам Ьэмрэ’)ли]и» Ьэрэкаты вэ Ислам конфрансы тэшкилаты    онларын    тэшэббусу илэ ме)дана кэлмишдир. УДИ К Ьэфтэлик «Исла.м дун]асы» журналыны нэшр едир. радио илэ «Исламын сэси» верилишлэрини аиа-рыр. О, БМТ )анында ге]ри-Ьекумэт мэслэЬэт тэшкилаты    статусуна    маликдир. УДИ К мусэлман девлэт-ларинин бир чох дахили вэ харичи си)асэт, о чумлэдэн игтисади си]асэт проблем-лари илэ баглы фэали))э-тинин    элагэлэндирилмэси ]олунда илк эмэли агщымлар атмышдыр. XX эсрин 70-чи иллэри-нин икинчи ]арысы — 80-чи иллэринин эввэли бе]-нэлхалг алэмда исламын фэаллырынын кучлэнмаси. ислам Ьэмрэ’)ли)и Ьэрэка-тынын кенишлэнмэси илэ эламэтдардыр. Бу деврдэ ислам    дининин мухтэлиф сосиал    консепси)алары Лер курэсинин онларча елкэсиндэ,    о чумлэдэн исла мын )а)ылдыгы эн’энэви рекионлардан узагларда кениш интишар тапмыш. бир чох ислам мэркэзлэри вэ масчидлэр тикилмиш. мухтэлиф    бeJнэлxaлг ислам конфранслары, симпозиум-лары. семинарлары вэ муша-вирэлэри кечирилмэси ади шэкил алмышдыр. MиллиJjэтиндэн. иргин-дэн, вэтэндашлыгындан, син-фи мэнcyбиJjэтиндэн асылы oлмaJapar планетин бутун мусэлманларынын биpлиJн Ьаггында ислам тэ’лими ислам Ьэмра’]лик Ьарэкатынын иде]а эсасыдыр. Инди .ме]данда олан чох-са]лы мусэлман тэшкилат-ларынын эн нуфузлусу вэ фаалы Ислам Конфрансы Тэшкялатыдыр (ИКТ). 1969-чу илдэ Рабатда (Мэракеш) мусэл.ман елкэлэри девлэт вэ Ьекумэт башчылары кон-франсынын гэрары илэ Ja-радылмышдыр. Африка вэ Аси)анын 44 девлатини, ha-белэ Фалэстин Азадлыг Тэшкилатыны бирлашдирир. Баш катиб башда олмагла тэшкилатын кати6ли]и Чид-дэ шэЬариндэ (CэyдиjJa Эрэбистаны) )ерлэшир. ИКТ ез мэрамыны рэс-мэн бела 6ajaH етмишдир:, «Узв девлэтларин игтисади, сосиал, мэдэни. елми вэ ди-кэр муЬум саЬэлэрдэ Ьэм-рэ')лик ва э.мэкдашлыгыны МвЬкэмлатмэк. бе)налхалг тэшкилатлар чэрчивэсиндэ онларын мэслэЬатлэшмэси-ни rajAaja сал.маг. Ирги сег-регаси)аны вэ а)ры-сечкили-)и арадан галдырмага, hap чур мустэмлэкэчили)ин ке-куну кэсмэ)э чалышмаг. BeJ-нэлхалг сулЬун вэ туЬлукэ-сизли]ин горунмасы учун эдалэтли шэкилдэ зэрури тэдбирлэр кермэк. Мугэд-дэс jepлэpин мудафиэси учун бутун сэ’1лэри бир-лэшдирмэк. Фалэстин хал-гынын 03 Ьугуглары вэ ез вэтэнинин азадлыгы угрун-да мубаризэсинэ кемэк етмэк». ИКТ-нин фэали)]этинин муЬум бир голу ИКТ узву олан а1ры-а]ры елкалэрин тэсэрруфат инкишафыны вэ мaлиJJa-нгтиcaди эмэк-дашлыгыиы элагаланднрмэк-дэн ибарэтдир. Тэшкилатын нэздиндэ Ьэмин мэсэ-лэнин Ьэлли илэ мэшгул олан бир сыра ихтисаслаш-дырылмыш кемакчи идарэ-лэр ишлэ)ир: Ислам инки-шаф банкы (ИИБ). Афри-канын СаЬил зонасынын мусэлман елкэлэри илэ Ислам Ьэмрэ’)лик комитэ-си, Ислам кэми саЬиблэри чэми)]этн, Ислам елми-техники инкишаф фонду (Ьамысы Сэуди))э Эрэбис,-танынын Чиддэ шаЬэрик-дэдир). Ислам тичарат-сэ-naje палатасы (Пакистанын Карачи шэЬэриндэдир), Статистик вэ сосиал-игтисади тэдгигатлар мэркэзи (Тур-киЗэнин Ангара шэЬэриндэдир), Ислам техники пе-шэ тэ'лими вэ тэдгигатлары мэркэзи (Бангладешин Дакка шэЬэриндэдир), Ислам тичарэтинин инкишафы мэркэзи (Мэракешин Танжер шэЬэриндэдир) вэ и. а. Игтисади . эмэкдашлыгы тэ’мин етмэк учун ИКТ Баш катиблиЗинин тэрки-биндэ сосиал-игтисади ше’-бэ Зарадылмышдыр. О. кон-крет планлар Ьазырламаг вэ «мусэл.манларарасы» игтисади тэшкилатларын фаа-лиЗЗэтини элагэлэндирмэклэ мэшгул олур. ИКТ узву олан елкалэрин инкишаф стратекиЗасынын нэзэри эсас-ларыны Ислам елми-техни-ки инкишаф фондунун. Ислам тэЬсил, елм вэ мэда-ниЗЗэт тэшкилатынын. елэ-чэ дэ ИКТ-За дахил олан бир сыра дикэр тэшкилатларын мутэхэссислэри Ьа-зырлаЗырлар. ИКТ I рэЬбэрлиЗи бутун бу фэалиЗЗэти «ислам игтисади системинин». Ьабелэ «Зени ислам игтисади гаЗ-даларынын» Зэрадылмасы кими тэгдим едир. Кекумэт тэшкилаты ол-маЗан беЗнэлхалг мусэлман тэшкилатларындан Умум-дунЗа Ислам ЧэмнЗЗэти бе-Зук фэаллыг кестэрир. Бу. дини-сиЗаси тэшкилат 1962-чи илин маЗында Мэккэдэ (СэудиЗЗэ Эрэбистаны) ила-ЬиЗЗатчыларын конфран-сында тэ’сис олунмушдур. О. эрэб вэ инкилис диллэ-риндэ аЗльгг «УмумдунЗа Ислам ЧэмиЗЗэти журналы »-ны вэ эрэб дилиндэ Ьэфтэлик «Ислам дунЗасы Зени-ликлэри» гэзетини нэшр едир. ЧэмиЗЗэт Бирлэшмиш Миллэтлэр Тэшкилатынын игтисади вэ сосиал шура-сы Занында мэслэЬэтчи статусуна маликдир. Мусэлман елкэлэ-ринин игтисади интег-расиЗасында ислам банкларынын ролу вэ эЬо-миЗЗэти беЗукдур. Ислам елкэлэриядэ, илк невбэрэ Лахын вэ Орта Шэргдэ ислам банкларынын меЗдана кэлмэсинин сэбэблэри. .мух-тэсэр десэк, бунлардыр: ахыб кэлэн нефт доллар-ларынын кемэЗи илэ милли еттисадиЗЗаты инкишаф ет-дирмэк учун кениш малиЗ-Зэ-кредит идарэлэри шэбэ-кэсинэ обЗектив еЬтиЗач ду-Зулур; Гур'ан пул капиталы саЬиблэринин риба (борч фаизи) алмасыны Ьарам бу-ЗУРУР вэ эксинэ, пул ка-питалынЫ Ьэр Ьансы эмэ-лиЗЗатдан кетурулэн мэн-фээтэ шэрик олмаг форма-сында тэтбиг етмэЗэ ичазэ верир; ислам чэмиЗЗэтинин Ьэгиги эдалэт узэриндэ гу-рулмуш езунэмэхсус мо-делини Гэрб моделинэ гар-шы rojMara чэЬд кестэри-лир. Ислам игтисадчыларьг-нын фикринчэ. борч фаизи алмаг она керэ эдалэтсиз-лик саЗылыр ки, игтисади систем тэсэрруфат фэа-лиЗЗэтинин габагчадан нэ-зэрдэ тутулмуш нэтичэлэ-рэ наил олачагына тэ’ми-нат верэ билмир, буна ке-рэ дэ риба алынмасы пул капиталынын саЬиби илэ саЬибкары бэрабэр олма*-Зан вэзиЗЗэтдэ rojyp. Са-Ьибкар зэрэрэ душмэк тэЬ-лукэсинэ мэ’руз галыр. бир нев истисмар обЗектинэ чеврилир. Ислам банкларынын фэалиЗЗэти деврундэ топлан-мыш тэчрубэ муэЗЗэн чэтин-ликлэрэ бахмаЗараг умумэн мусбэт гиЗмэтлэндирилир. Башга сезлэ десэк. тэсбит едилмиш борч фаизинин исламда гэбул олунмуш вэ тэсэрруфат практикасында гисмэн сынагдан чыхмыш принсиплэрлэ эвэз едилмэ-си бу принсиплэрин Зашама-га габил олдугуну вэ муасир игтисадиЗЗатын тэлэба-тына уЗгунлаша билдиЗини субут едир. Ислам мали]-Зэ-кредит тэ’сисатларынын бэнзэрсиз спесифик чэЬэт-лэри вардыр. Бунлар исламын тэлэблэринэ эсасланан функсионал хусусиЗЗэтлэр-ДЭН ирэли кэлир. Мэсэлэн, ислам банклары ади актив вэ пассив банк эмэлиЗЗат-лары апармагла З^нашы. сосиал фонд да Зарадыр-лар. Бу фондун мэнбэЗи зэ-катдыр. Фонддан xeJpHjJa мэгсэдлэри учун истифадэ едилмэси она сосиал-игтисади эЬэмиЗЗэт газанды-рыр. Ислам банклары илк дэ-фэ 50-чи иллэрдэ Пакис-танда меЗдана кэлмиш, 60-чы иллэрдэ Мисирдэ ЗаЗыл-мыш, лакин фэалиЗЗэти угурлу олмамышдыр. Эн ири муасир ислам банкы 1975-чи илдэ ДубаЗда (Бирлэшмиш Эрэб Эмирликлэ-ри) ачылмышдыр. Онун тез бир заманда мувэффэгиЗЗэт газанмасы СэудиЗЗэ Эрэ-бистанында, КувеЗтдэ. Су-данда, Мисирдэ, Иордани-Зада', БэЬреЗндэ вэ Ьэтта бё(’зи Авропа елкэлэрин/да бир сыра белэ банклар Ja-радылмасына кэтириб чы-хармышдыр. Ислам банклары бутун ади банк эмэлиЗЗатлары (депозит, борч. аккредитив, Зенидэн Ьесаблама эмэлиЗЗатлары вэ дикэр эмэлиЗ-Затлар) апарырлар. Онлар шэриэтин гадаган етдиЗи борч фаизини алмадан пул эмэлиЗЗатлары апара билир, кэнд тэсэрруфатына, сэна-ЗеЗэ, тичарэтэ ва сосиал ла-ЗиЬэлэрэ инвестисиЗа roja билирлэр. Ислам банклары эманэт-чилэрэ фаиз вермир, лакин мэнфээтдэн онлара паЗ aj-рылмасыны тэ’мин едир-лэр. ИстеЬсал фэалиЗЗэти ислам банкынын умуми фэа-лиЗЗэтиндэ беЗук Jep туту р. ИгтисадиЗЗатын мухтэлиф саЬэлэриндэ ислам банкларынын ширкэтлэри вардыр. Ислам чалары бу ширкэтлэрэ онларын бир сыра Ьалларда Зуксэк мон-фээт котурмэсини тэ’- мин едэн муэЗЗэн устунлук-лэр верир. Ислам банкларынын ха-рнчи валЗута эмэлиЗЗатла-рынын девлэт нэзарэтин-дэн кэнарда олмасы онларын гаршысында кениш имканлар ачыр. Бу эмэлиЗ-Затлар ширкетлэра вэ ислам банкларына чох вахт кул-ли мэблэгдэ элавэ мэн-фээт кэтирир. Ислам банкларынын фэалиЗЗэти шэриэтин ики прин-сипинэ эсасланыр: муэЗЗэн хидмэт мугабилиндэ ко-MHCCHja Ьаггы верилмэси-НИН гануни Ьесаб едилмэси (буна мурабаЬа деЗи-лир) вэ шэрик тэрэфин-дэн гоЗулмуш капитала му-тэнасиб олараг мэнфээтин бир Ьиссэсинин она верил-мэсиннн мумкун саЗылма-сы (буна мударэба деЗилир). Исламын ' илкин деврлэ-риндэ мевчуд олмуш мударэба илаЬиЗЗатчыларын вэ алимлэрин тэфсирлэри илэ муасир деврэ уЗгун-лашдырылмыш, ислам банкларынын фэалиЗЗэтинин эсас формасына чеврилмишдир. Мударэба елэ баглашма-дыр ки. она эсасэн бир вэ За бир нечэ эманэтчи, мул-киЗЗэтчи муэЗЗэн бир иши кермэк учун акентэ вэ Ja мудирэ (мударибэ) пул аЗы-рыр, иш баша чатдыгда му-дариб эманэтчилэрэ эса# мэблэги вэ мэнфээтин габагчадан шэртлэшдирил-миш Ьиссэсини едэЗир. Мэнфээтин галан Ьиссэси мударибэ чатыр. Орта эср-лэрдэ Авропада буна бэн-зэр бир шеЗ мэ’лум иди вэ она «комменда» деЗирдилэр. Белэ бир рэ’З вардыр ки, АвропаЗа «комменда»ны X эсрдэ эрэблэр кэтирмишлэр. МалиЗЗэ вэ I васитэчилик фэалиЗЗэтинин башга фор-малары да мевчуддур. Ислам банкыньш верки системи зэката эсасланыр. Банк практикасында закат мэнфээтдэн сабит га)-дада вэсаит аЗырмаг (адэ-тэн 2 — 5 фаиз) шэклини алыр. Ислам банкларында уч тип Ьагг-Ьесаб вар; 1) эма-нэтлэрин минимум мэблэги чох ашагы олан кэлирсиз Ьесаблар; бу Ьесаблардан эманэтлэр истэнилэн вахт кету рул э бил эр; 2) мэнфээ-тэ шэрик олмаг Ьугугу ве-рэн. эманэтлэрин мэблэги орта дерэчэдэ олан Ьесаблар; бу Ьесаблардан эманэтлэр илдэ бир дэфэ. За-худ ‘ даЬа гыса муддэтдэ кетурулэ • билэр; 3) сосиал хидмэт Ьесаблары (ианэ дэ дахил олмагла); бу Ьесаб-дан эманэтлэр сон дэрэчэ надир Ьалларда кетурулур. Белэ Ьесаб    едирлэр    ки, кестэрилэн    банкларын Ьэм эманэтчилэр, Ьэм дэ сэЬм-дарлар учун мэнфээти чох олмалыдыр. Мэсэлэн.    СэудиЗЗэ    Эрэ- бистанында ади банклар да фэаллиЗЗэт кестэрмэкдэ да-вам едир,    лакин    фаиз алЫнмасы вэ едэнилмэси ганунла гадагандыр. Бу-рада депозитлэрин боЗук бир гисмини муддэтли вэ Ja ади эманэтлэрин чари Ьесаблары тэшкил едир, эманэтлэр мэнфээт кэтир-мир. кэлирлэр анчаг ин-флЗасиЗаЗа керэ компен-cacHja кими номинал фаиз шэклиндэ 0ДЭНИЛЭ билэр. Банкын хидмэтлэрэ керэ Ьагг алмасына ичазэ верил-мишдир. hop бир ислам малиЗЗэ идарэсиндэ дини шура вардыр вэ онун разылыгы ол-мадан эгд баглана билмэз. Шуранын эсас гаЗгысы рибанын Ьэр Ьансы шэкилдэ мевчуд олдугу эгдлэр багланмасына Зол вермэ-мэкдир. Рибанын Ьарам буЗурулмасы о демэкдир ки, ме’минлэр риба Ьеса-бына Зарадылмыш мэЬсул-лардан истифадо етмэмэ-лидирлэр. Бу мэЬсуллар исэ эслиндэ муасир гэрб си-вилизасиЗасынын инкишаф етмэкдэ олан елкэлэрдэ игтисади проблемлэрин Ьэлли учун зэрури саЗылан мадди не’мэтлэридир. Э. ЗЭРКЭРОВ, АзэрбаЗчая Елмлар Ака- демн]асыньш мухбнр узву. (Арды вар). БИЗ ЬАНСЫ АРХИТЕКТУРАЛА ДАЛИГИК? ДеЗирлэр, Ьэр чэмиЗЗэт малик олдугу архитектура-За лаЗигдир. Бэс, биз Ьансы архитектураЗа лаЗигик? АзэроаЗчан Архитекторлар Иттифагы идарэ ЬеЗ’этинин пленумунда бу мевзуда ма-раглы сеЬбэт олмушдур. Ичласы идарэ ЬеЗ’этинин сэдри, республика Елм-лэр АкадемиЗасынын академики М. Э. ЬусеЗнов ач-мышдыр. АзэрбаЗчан Архитекторлар Иттифагы идарэ ЬеЗ’этинин биринчи ка-тиби И. И. ЭлиЗев керул-муш иш барэдэ Ьесабат вермишдир. Ьазырда .милли архитектура мурэккэб девр кечирир. Сон вахтлар ти-кинти. лаЗиЬэлэшдирмэ учун сифаришлэр хеЗли азалмыш-дыр, архитектор штатла-рынын азалдылмасы про-сеси кедир. Бунун нэти-чэсидир ки. республиканын эсас лаЗиЬэ институтлары-нын Зарадычы коллектив- лэри дагылыр. Бир чох .архитекторлар девлэт тэш-килатларында Зарадычы шэх-сиЗЗатлэр кими бачарыгла-., рыны тэтбиг едэ билмэдик-лэрини керуб ез фирмала-рыны, е’малатханаларыны ачырлар. Белэ шэраитдэ Архитекторлар Иттифагы республиканын эн Захшы Зарадычы гувволэрини бир-лэшдирмэЗэ чалышыр. Мэсэлэн, сон бир ил Зарым-, да тэгрибэн 30 Зарадычы-лыг е’.малатханасы ачылмышдыр. Бунлара апары-чы архитекторлар башчы-лыг едирлэр. Белэликлэ. архитекторларЫн Зарады^ чылыг фэаллыгыны бир тэЬэр лазыми сэвиЗЗэдэ сахламаг мумкун олмушдур. Мухтэлиф бахышларда вэ мусабигэлэрдэ АзэрбаЗчан ме’марларынын газандыг-лары сон мувэффэгиЗЗэтлэр буну тэсдиг едир. Архитекторлар лаЗиЬэ «6азарында>, хусусэк архитектура лаЗиЬэлэри илэ чох вахт геЗри,-пешэкар адамларын башчылыг ет-диклэри кооперативлэрин мэшгул олдугу' Зерлэрдэ нэзарэтсизликдэн вэ езба-шыналыгдан чох нараЬат олдугларыны билдирмишлэр. Лери кэл.мишкэн геЗд едэк ки, Архитекторлар Иттифагы архитекторлара .мус-тагил лаЗиЬэ фэалиЗЗэти илэ мэшгул олмаг Ьугугу верилмэси мэсэлэсини гал-дырмышдыр. лакин бу мэ-сэлэ индиЗэдэк Ьэлл едил- МЭМИШДЩ). Пленумун иштиракчылары ЬэЗэчанла билдирмишлэр ки, шэЬэрин гэдим тикили-лэринин Зенидэн гурулмасы илэ элагэдар мэсэлэлэр м\’-закирэ едилэркэн, бир гаЗда олараг, Архитекторлар Итти-фагынын фикриыи Ьамыдан ахырда сорушурлар. о заман исэ вэзиЗЗэти дэЗиш- мэк кеч олур. Пленумда республикада ландшафт архитектурасы-нын инкишаф Зол л ары да музакирэ олунмушдур. Чы-хыш едэнлэр демишлэр ки, Залныз инди архитектура вэ шэЬэрсалманын бу муЬум истигамэти езунэлаЗиг Зер гутмага башлаЗыр:    Азэр- ЬаЗчан Иншаат МуЬэндис-лэри Институтунда ландшафт архитектурасы ка-федрасы Зарадылмышдыр, бу профил узрэ бир нечэ диссертасиЗа мудафиэ олунмушдур. Пленумда ландшафт архитектурасы ассо-сиасиЗасы Зарадылмышдыр. Бу ассосиасиЗа АзэрбаЗчан Архитекторлар Иттифагы-нын нэздиндэ ‘ фэалиЗЗэт кесторэчэкдир. Идарэ ЬеЗ’этинии пленумунда АзэрбаЗчан респуб-ликасы мудафиэ фоидуна хеЗли мэблэгдв вэсаит кечУр-мэк гэрара алынмышдыр. Экс-сэда JAAAAH KYHYH OMPY A3 ОЛАР «Хадг гэзетмашш бу шд 24 сентЗабр ввмрэснщдэ Jea-лах раЗояу Малбннэся кэцд мэктабиннв муэдлняш Бала-ханыи БабаЗеваныя «Вэннаа содрув бадалар» иэгалэсн-ня охудун вэ гэдбвмдэ бар квзялтн Ьшсс етдви! Елэ бу мэктубу да она хятабэн Зазырам. Сизин урэк агрысы илэ башлыг сечдиЗиниз о уч кэл-мэ сез икинчи дунЗа муЬа-рибэси иллэриндэ соЗугдан, ачлыгдан, горхудан саралыб солмуш минлэрлэ керпэнин симасыны кезлэрим енундэ чанландырды. Ахы о вахткы керпэлэрин елэ вэзиЗЗэтэ душмэлэринин сэбэбкары фа-шистлэр вэ онларын терэт-диклэри муЬарибэ иди. Инди муЬарибэ Зохдур! Олса-олса бир груп миллэтчинин ва онлара Ьавадар чыханларын гызышдырдыгы еЬтираслар-;|ыр ки, бунлар елкэни, ху-сусилэ, бизим республиканы гана чалхаЗыр. Биз исэ эл-бир олуб умуми душмэнлэ-римизэ лаЗигли чаваб вер-мэк, ез суверенлиЗимизи вэ эрази бутевлуЗумузу гору-Зуб сахламаг эзминдэ олду-гумуз бир вахтда, душмэн бир Зана дурсун. ез ичимиз-дан чыхан бэ’зи адамлар шэхси мэнафеЗи Ьэр шеЗдэнМЭС’УЛИЛЭТСИЗ СУРУЧУЛЭР Ьермэтли редаксиЗа! Ха-Ьиш едирик саатларла шын алтында вэ кулэЗин га-багында галан минлэрлэ ба-кылынын Ьаглы наразылыгы-ны бу ишэ билаваситэ чаваб-деЬ олан шэхслэрэ чатдыра-сыныз. Вэ онлардан соруша-сыныз ки, сэЬэрдэн ахшама кими пулсуз-парасыз миниб кэздиклэри девлэт машынла-ры онларьш аилэ узвлэрини вахтында истэдиклэри Зерэ чатдырмасалар Ьэмин суру-чулэрлэ нечэ рэфтар едэ^ лэр? ШубЬэсиз, онлары Ьэмин кун ишдэн говарлар. Эмэк китабчаларына да елэ сезлэр Зазарлар ки, емурлэ-ри 6oJy иш узунэ Ьэсрэт га-ларлар. Лакин машынсыз. вэзифэсчз 0ИЗ заваллылар Ьэр кун нечэ-нечэ езбашына-лыгла растлашьфыг. Мухтэлиф унванлара шикаЗэт ет-сэк дэ рэЬбэр ишчилэрин туку белэ тэрпэнмир. Чунки онлар учун нэглиЗЗат проб-леми Зохдур. Ишэ вахтында кедиб, вахтында кэлирлэр, истэдиклэри Зерэ вахтында чатырлар. Ьэм дэ тэкчэ езлэ-ри Jox, бутун аилэ узвлэри. Ичтимаи нэглнЗЗатда гаЗда Заратмагын эн Захшы Золу, мэнчэ, бу ишо чавабдеЬ олан адамларын» Ьеч олмаса, бир нечэ кунлуЗэ хидмэт машын-ларынын эллэриндон алын-масыдыр. Онда онлАр да Ьэр кун «rapa чамаатла* борабэр ичтимаи нэглиЗЗатдан истифадэ едэр. машыыларын нечэ ишлэдиЗинин шаЬиди олар, 106 немрэли маршрутда иш-лэЗэн 25-69 АГЛ, 27-53 АГА немрэли автобусларын да су-руч^лэринин нечэ кобудлуг етдиклэрини ез кезлэри илэ керэрлэр. Суручулэрин белэ Ьэрэкэт-лэри мунтэзэм олмасаЗды си-зи Ьеч нараЬат етмэздик. Ботаника институтунун вэ онун Захынлыгында Зерлэшэн му-эссисэлэрин эмэкдашлары белэ мэдэниЗЗэтсиз вэ мэс’улиЗ-Зэтсйз суручулэрин элиндэн чана доЗублар. Керэсэн онлары интизама дэ вэт едэн, умумиЗЗэтлэ, ичтимаи нэглиЗ-Затда гаЗда-ганун Зарадан та-пылачагмы? 9. МЭРДАНОВ, республика Елмлэр Ака-деинЗасы Ботаника Инстя-тутунун эмэкдашы. устун тутурлар. Онлар он-суз да еЬтиЗач ичиндэ олан халгын кузэраныны бирэ-он-гат чэтинлэшдирир вэ истэр-истэмээ душмэнлэримизэ ке-мэк едирлэр. МеЬтэкирлик. огурлуг. рушвэтхорлуг кими натэмиз ЭМЭ.1ЛЭРДЭН истифадэ едэнлэр .минлэрлэ керпэнин ушаглыг севинчини эл-лэриндэн алырлар. Эн дэЬ-шэтлиси будур ки. кузэра-нымызын пислэшмэси чох-ушаглылыгы севэн халгымы-зы башга миллэтлэрдэ олдугу кими бир вэ 3^ ики ушаг сахламага вадар едир. 03ИЗ бачы! Мэн эмянэм ки. rapa кунун сону тез кэлэ-чэк. Аталарын вэ мугэддэс шэриэтимизин дедиЗи «Ев Зы-хыб, ев тикмэк олмаз», «haj-ЬаЗнан кэлэн, ваЗваЗнан ке-дэр* кэламлары Зерини тута-чаг. Го] «Ачлыг бир ил ке-дэр. теЬмэт мин ил» мэсэли-ни Ьеч КИМ З^ДДан чыхарма-сын. Мэн сизи кермэмишэм. Ла* кин ез ЬэЗат тэчрубэмэ эсасэн белэ бир Зэгинлик Ьасил етмишэм ки. сиз вэтэндаш геЗрэтли Ьэгиги тэрбиЗэчи, кезэл ана вэ гаЗгыкеш бйр инсансыныз. Лазырсыныз ки. мэним бир Зеканэ чиЗэрпа-рам вар. о да Ьэрбчидир вэ Лачын раЗонунун сэрЬэдлэ-рини горуЗур. Мэн сизин ба-ланыза саламатлыг арзула-Зырам. ГоЗ вэтэн-вэтэн де-jHO, сиз Зазан кими, агзы ке-пуклэнэн «валидеЗнлэр» сизин кими мэрд ананын гаршысында утанараг хэчалэт чэксинлэр. Эзиз бачы! ДеЗирлэр, бир агачын алтында мини келкэ-лэнэр. Сизин оглунуз да кениш келкэли агач олсун! Бир мэсэлэни дэ нэзэри-низэ чатдырмаг истэЗиц^м ки. тэскиилик тапасыныз. Мэ’лумдур ки. сизин paJOH республиканын мэркэзиндэ Зерлэшир вэ дар раЗонлары-на нисбэтэн варлыдыр. Ва-рыныз чох олс}ш. .1ачын исэ пэр тэрэфдэн ермэни гулдур-лары илэ эЬатэ олунмуш чэ-тин эразндэ Зерлэшир. Ина-AF НЕФТ HHJ3 JOXA ЧЫХЫБ? Экэр мумкундурса бу мэктубу тез дэрч един. Чуя-кн гыш гапыкы алыб. Клектряк лампасы тапмаг муш-кул ншдвр. Талылаяда алверчядэ олур, гяЗиэтнндэн rat-гат баЬа. Бнздэ гышда яшыглар тез-тез сенур. Бялярэм кн, бу ял дэ белэ олачаг. Вяз нефт нстеЬсал едэя республикада JamaJupur. Амма башга маллар кния аг нефт дэ Joxa чыхыб. Икя орлум вар. нкнсн дэ суручудур. Ьэр дэфэ ятэ кедаядэ онлара деЗнраи: габ кетурун, бэлкэ раст душду. алар-сыныз. Чавабында деЗнрлар:    рэЬмэтляЗин    гызы,    чох ахтармышыг, Ьеч Зердэ Зохдур. Индн сшзэ мурачнэт едярам: аг нефтнн Joxa чых* масы сэбэблэркнн вэ дэгнг гнЗматшт еЗрэняб чамаата ..рэсшшз.    mVKYPOBA. Лэякэрая раЗояу, Шову хэндн.ЛAГEJДЛИK, JOXCA 4HHAJ0T? Ьормэтля редвкснЗв! Аялэияза уэ верияш фвчкэ нлэ элагэдар снзн вараЬат етмэЗа мачбур олдугум учун эввэлчэдэн узр нстэЗярэм. Доррусу, ялк куилэр нэктуб Зазыб Ьэм редаксяЗа эмэкдашларыиы, Ьэм да охучулары шэхси кэдэрима ортаг етмэк, мэ’луи Ьадисэлэрлэ барлы онсуз да узу кулмэЗэн Ьэмвэтэнлэрямнн дэрдлэрнинн ус-ТУНЭ дэрд кэтярмэк ястэмярднм. Аячаг сонра фнкнрлэш-днм кн, бела бэдбэхтлнклэрян тэкрар олунммасы вэ тэг-сиркарларыя чэзалвндырылмасы учуй бу фачяа барэдэ ЗазмалыЗаи. ...СентЗабрын 19-да ахшам-тэрэфи икинчи синифдэ оху-Зан Зеканэ оглум Емили ав-томобил вурду. Ушагы тэ’чи-ли Загатала paJoH мэркэзи хэстэханасына ап^дыг. Бу-рада она илкин тибби Зардым кестэрилди. Лакин ушагын вэзиЗЗэти агыр иди. Ьэмин ахшам баш Ьэкимин муавини «хиласкарлардан» хэбэр Jox иди. Ьэкимлэр Зенидэн стан-cHja илэ элагэ сахладылар. Онлары архаЗын етдилэр ки. кезлэЗин. Ьэким бригадасы мутлэг кэлэчэк. Бутун куну интизарла, ЬэЗэчанла кезлэ-дик. Ьеч КИМ кэлиб чыхма-ды. Ушагы белэчэ итирдик... ахшам оаш      О    вахтд^    езумэ    Jep    тапа Хэлил ТеЗЗубов БакыЗа зэнк билмирэм. BVDV6 санитар-авиасиза тэ’чи- кэрэк стансиЗанын вэ динэ лГ ЗаЙым стансиз4сындан инкнмаЗыб. Ьэкими озум кэ-мэслэЬэт учун тэ’чили Ьэким тирдэЗдим. Ким билир, бэлкэ кендэрилмэсини хаЬиш етди. Ьеч Бакыдан кэлэн Гтанси1ала сифариши гэбул дэ оглуму хилас едэ билмэ-етдилэрТэ Жр тездэн Ьэ- %чэкдилэр. Анчаг бУ _ниск„л КИМ бригадасынын хэстэнин Занында олачагыны билдир-дилор. Сэпэри кун хеЗли кезлэ-дик. Амма Бакыдан кэлэчэк урэЗими даглаЗыр. керпэ ев-ладымын руЬу гаршысында езуму борчлу оилиЬэм. Мэммэд М9ММ9ДОВ, Загатала шэЬэря. РЕДАКСИДАДАН: Бу урэккеЗяэдэя сэтярлэря оху-Заркэн ястэр-нстэмаз душуиурсэн: куяаЬкар кяидяр, сн-нэсн даглы евлад атасы, joxca Ьшшюкрат анды нчжб сэЬ-лэякарлыг вэ лагеЗдлнк едэнлэр? РедвксяЗаЗа кэлэн мэк-тубларыя боЗук эксэряЗЗэтяядэ бэ’зк сэЬнЗЗэ ншчилэршага бякаяэлиЗнядэя, онларын хидмэтн вэзнфэлэрннэ сэЬлэн-карлыгда Заяашдыгларыядвя соЬбэт ачылыр. Охучулар Зазырлар ки, cabíijja очагларынын чохунда дава-дэрман тапылмыр, хидмэт сэвнЗЗэсн ашагыдыр. Бэ’зн Ьэкямдэр тэ'чяля тяббя Зардыма еЬтяЗачы олан хэстэлэрэ гоЬумла-ры кэлмэЗничэ Захыя дуриурдар. Вутун бунлар вэ демэ-дяЗямяз дякэр яогсвилар барэдэ республика СэЬяЗЗэ На-знрдяЗяняя тэ’снрдя тэдбшрлэрюш, Ьэмня тэдбирлэр ба-радэ онларын мэ'луматыш козлаЗвряк. ЕВЛЭРИ КИМ ГЫЗДЫРМАДЫДЫР? Илин бутун аЗларында мэнзиллэрин гыздырылмасы \’чун Ьагг едэЗэн Бакы сакинлэри Зэгин ки, бу суала чаваб тапа билмэзлэр. Эслиндэ, бунун Ьеч онлара дэхли дэ Зохдур. Ьэр aj истэдилор-истэмэ-дилэр еакинлэрдэн истилик Ьаггы туту-лур. Онларын разылашдыглары будур ки. Ьеч олмаса cojyr аЗларда мэнзиллэри гыздырылсын. Лахшы, мэнзиллэри ким гыздырмалы-дыр? Бу ишлэ узун иллэр муэЗЗэн олунмуш гаЗдаЗа керэ шэЬэр истилик тэсэ!^ руфаты идарэси мэшгул олмушдур. Ja-ни газанханалардан тутмуш мэнзиллэрдэ-ки батареЗаларадэк бутун истилик шэбэ-кэсинэ хидмэт онларын элинде олмушдур. Мэнзил истисмары тэшкилатлары исэ багланмыш мугавила осасында сакнн-лэрдэн хидмэт Ьаггыны вахтында топ-лаЗыб истилик тэсэрруфатынын Ьесабына кечирмишдир. Пис-Захшы бу гаЗда Ьамы-ны тэ’мин едирди. Бу илдэн исэ бизим хэбэримиз олмадан Зени «сэмэрэли усул» кэшф олунмушду'р. ШэЬэр истилик шэбэкэси истеЬсалат ида-рэсинин рэЬбэрлэри мэнзиллэрин вахтлы-вахтында гыздырылмасы мос’улиЗЗэтини ЗарыбаЗары азалтмаг уч\и взлэрннэ сэрф елэЗэн гаЗданы ишэ кечирмоЗэ наил ол-мушлар. Бундан сонра газанханадан ja-шаЗыш саЬэсинэдэк олан шэбэкэЗб исти-хана тэсэрруфаты, эразисиндэки иэнзиллэ-рин гыздырылмасына исэ мэнзил истисмар саЬэлэри чавабдеЬдяр. _ Бу гаЗда нэ илэ нэтичэлэнзчэк? Узун иллэр ‘ мэнзил истисмар тэшкилатларында чалышмыш бир ишчи кими демэлиЗэм ки. бу душунулмэмиш тэдбир мэнзиллэрин гыздырылмасында фэлакэтли чэтинлик-лэр Зарадачаг. Эввэла. истилик шэбэкэси бииаларын ичэрисиндэ сон дэрэчэ коЬнэлиб Зарарсыз вэзиЗЗэтэ душуб. втэн иллэрдэ истихана тэсэрруфатынын тэчрубэли сантехниклэ-ри баш верэн гэзаларын. уЗгунсузлугла-рын еЬдэсиндэн чох чэтинликлэ кэлир-ди. Мэнзил истисмары саЬэлэринин онсуз да иши башындан ашан 2 — 3 ишчисн бу мурэккэб хидмэтин вЬдэснндэи Ьеч чур кэлэ бнлмэЗэчэк. Мэсэлэдэн башы чыханларын эксэриЗЗэти мэнимлэ шэрик °^1?унд9Н-кунэ артан умуми беЬран мэнзиллэрин гыздырылмасы ишиндэ дэ беЗук чэтинликлэр Зарадыб. Белэ бир вэзиЗЗэтэ сун’и сурэтдэ Зарадылмыш уЗгун-сузлугу да элавэ етмэк, бэри башдан де-Зим ки, сакиилэрин боЗук наразылыгына вэ умумшэЬэр кэркинлиЗинэ сэбэб олачаг. Нэ годэр кеч деЗил бииаларын гызды-рылмасыны Зенидэн шэЬэр истилик шэбэкэси истеЬсалат идарэсинэ тапшырмаг, онларын проблемлминии Ьэллинэ кемэк етмэк лазымдыр. Отур-отур оЗуну Ьеч «аг Ьеч КИМ9 xejnp ^Р-|]и^доз Нэсянн рвЗояудвям вб щшрмш ■аяыи-ястясмвр свЬееяши штяся. иын ки, Лачын Ьеч бйр республика тэшкилатынын вэ JaxyA xeJpHjjd чэмиЗЗэтинин кемэЗимэ архаланиадан (эс-лнндэ бу, Jox дэрэчэсиндэ-дир) ез ата-баба геЗрэти са-Jэcиндэ дезуб душмэнэ му-гавимэт кестэрир. Бизим муЬасирэ шэраитиидэ Заша-JaH ушагларымыз. гыз-кэлин-лэримиз. нурани нэнэ вэ ба-баларымыз 4 илэ Захындыр нэинки топ. автомат, пулем-JOT атэшлэриндэн раЬат Зата бнлмирлэр. ejHH заманда. гэндсиз, чаЗсыз. этсиз, Jar-сыз «доланырлар». Бурада да Ьэр шеЗ меЬтэкирлэрин элимдэдир. Онлар Загын гуту-суйу 500—550 маната, гэн-дин кисэсини 300 маната са-тырлар. Белэ олмасаЗды. ja-ГИИ ки. сентЗабр аЗында адам-башына 200 грам «быг Загы» вермэздилэр. Jene дэ тэкрар едирэм: сэбрли o.iar, Заман кунун е.м-ру аз олар. Эмир МАНАФОВ, муэллнм, эмэк вэ муЬарибэ ветараны. ЛАЧЫН шэЬэри.Сэрватларимиз дашыныр 9ВВЭЛЧЭ ону деЗнм кн, еХалг Г9эетн»нн Ьэмишэ беЗук марагла охуЗурам. Масэлэлэра обЗектнв За-яашырсыныз, адамлары соЗуг башла душунмэЗэ, тэлесяк гэрар чыхармаг-дан чэкнндярмаЗэ чалы-шырсыныэ. Бутун бунла-ры яэзарэ алараг бнр мэсэ-лэня нэзэрннязэ чатдырмаг нстэЗярэм. Хидмэти вэзифемлэ элагэдар тез-тез РусиЗанын мухтэлиф шэЬэрлэриндэ е’за-миЗЗэтдэ олурам. Бу Захын-ларда Санкт-Петербург шэЬэ-риндэн гаЗытмышам. Дог-русу. Ьэр дэфэ Бакы аеро-портунда тэЗЗарэЗэ минэркэн сэрнишинлэрин езлэри илэ апардыглары Зуклэрин чох-лугуна тээччуб едирэм. Онлар Ьэр чур эрзаг вэ сэнаЗе малларыны, хусусэн азтапы-лан маллары сэ^эст^шэкил-дэ вэ истэнилэн мигдарда багажа тэЬвил верир. бэ’зэн да эллэриндэ ToJJapaJa кэ-тирирлэр. Бу заман сэрни-шинлэр Ьеч бир нэзарэтдэн чэкинмирлэр. Чунки башга шаЬэрлэрдэн олан вэтэндаш-ларын нэ вэ нэ гэдэр апар-масы Ьеч кими марагландыр-мыр. Мэн е’замиЗЗэтдэ олдугум шэЬэрлэрда, хусусилэ Мос-квада вэ Санкт-Петербург да кэлмэлэрэ Ьеч нэ сатылмыр, аеропортларда исэ милис иш-чилэри TeJjapaJa 20 кило-грамдан артыг Зук бурахмыр-лар. Ьэтта эввэлки Зохлама-дан элавэ тэЗЗарэнин трапын-да элэ кетурулэн Зукэ дэ нэ-зарэт олунур. Мани бир мэ-сэлэ душундурур: мэкэр бизим тэЗЗарэ лиманында рес-публикадан кэнара дашь^нан маллар узэриндэ белэ чидди нэзарат Заратмаг мумкун де-Зилми? Лери кэлмишкэн бир ва* чиб мэсэлэни да нэзэринизэ чатдырмаг истэЗирэм. РусиЗанын мэркэзи шэЬэрлэрии-дэ бизим алверчилэр меЗвэ-тэрэвэзи вэ кэнд тэсэрруфа-гы мэЬсулларыны республи-камыздакындан хеЗли учуэ сатырлар. НиЗе бело етдиклэрини сорушдугда чаваб ве-рирлэр ки, узаг да олсз ма-лымызы бурада тез сатыб гуртара билирик. Лахшы. де-Зэк ки, бу, алверчилорими-зин эсасландыглары мэнтиг-дир. Бэс онлары бу гэдэр Зуклэ республикадЬн кэнара бураханлар нэ фикирлэшир-лэр? Ьазыркы гытлыг шэра-итиндэ бу, эн азы исрафчы-лыг деЗилми? ХаЬиш едирэм мэктубуму дэрч едэсиниз. Бэлкэ оун-дан сонра элагэдар тэшкилатлар милли сэрвэтимизин республикамыздан кэнара дашынмасы гаршысына меЬкэм сэдд чэкдилэр. Тэбяэт ИСМАЛЛЛОВ, АзэрбаЗчан бору-прокат за-водунуя яшчясн. РЕДАКСЛиЛДАН:    Рес- публякамызьш наЗтахтыяда мвлдарыя паспорт эсасын-да сатылмасы гаЗдасы Ьаг-гыцда Ваш ШаЬарн Ичра baKHMHjJam рэЬбарлнЗятш бу кундэрдэ чыхардыгы гэ-рар охучу^зу вараЬат едэн яроблеиян пэллнвэ Зонэддял-мшпднр. Лают тэкчэ гэрар-ла шп бятмнр. Кэрэк онун ■чрасыяа чяддя нэзарэт олуя-суя. Дохеа Зеяэ сонракы па-шамавчылмгымызыи ачысн-яы дадачагыг! ;