Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, August 29, 1991

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - August 29, 1991, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ + »* АВГУС1 iw»-hn ил. ^ ih <e# шшт 8РЗАГЛА Тв’МНН Едилмаеи умдэ вэзифэдир Республика-. Конд Тесэр-руфаты вэ Эрзаг Назнрли]н цоллек1уас1анын агроком-бинатларын баш директор ларынын, мутехоссислэрин. тадарун аэ тимарот тэшки-латлары мума]0ндэларинин иштиракы ила кечирилан ичласы эЬалинин эрзаг мэЬсулларь! ила та -едилмасн проблемлэри-т hacp олунмушдур. Ге1д едвлмишднр ки. сон иллар республнканын кэнд тасэрруфатында олдугча кэркин B83HjJaT JapaHMbim-дьф. Кенд тасарруфаты истеЬсальшын Ьачми, пабе-лэ биткичиликдэ вэ hejBBH-дарлыгда мэЬсулдарлыг азалыр. Бу. республиканын, хусусилэ Бакы, Сумга]ыт, Канчэ шаЬэрларинин вэ ди-кэр caHaJe маркэзлэринин эрзагла тэ’минатына манфи та’сир костармишдир. KoллeкиJaдa дeJилмиш дир ки, мураккэб Ьава ша-раитина 6axMajap>ar, бу ил 1400 мин тондан артыг та-хыл JbiFMar нвзэрдэ тутулур. Тахыл экинларинин саЬеси кенишланир, илк дэфэ ола* par 700 мин Ьектарда па]ыз сапини апарылачагдыр. Аг-рокомбинатларык ва тасэр-руфатларын раЬбарларинин, мутэхэссисларин биринчи дэра1чали ваоифаси торпа-FbiH кeJфиJJ8тлэ шумланма-сыны тэ'мин етмак, узви вэ минерал кубрэлардан кениш истифадэ етмэкдир. Тасэр-руфатлар, ичарэ коллектив-лари KOHAHCHjaJa yjFyn то-хумла там тэ’мин олунма-лыдырлар. Республиканын тарлала-рында узум, MejB0, памбыг, тутун маЬсулу 1етишир. 1200 мин тонадак узум, 60 мин тон тутун, 370 мин тон MeJ-ва кетурмак нэзэрдэ тутулур. Чари илдэ илк дэфэ олараг тэдарук мэнтэгэлери-нэ 6 мин тон барама тэЬ вил верилмишдир ки, бу I да аввалки мевсумлэрдэкин-' дан xeJли чохдур. Бакы, CyMraJbiT, Канча шэЬарларииа вэ дикэр caHaJe маркэзларина етэн иллэ MyrajHcaAa xeJли артыг фа-раш узум квндэрилмишдир. Лакин картоф, тэрэваз, бос-тан маЬсуллары незэрдэ ту-тyлдyFyндaн аз кендерилмиш-дир. Tэpэвэзчилиjин инки- 4HHAJ8T Ч83АСЫЗ ГАЛМАМАЛЫДЫР АЗвРБАА!<АНгеСПУБЛИКАСЫ ПРОКУРОРЛУГУНДА шафында чиддн негсанлар вар. Таравэз гытлывы ол-масына бaxмajapaг, онуи умуми иетеЬсалы ашары душ-мушдур. Абшерон« Давэ-чи, Масаллы. Хачмаз. Шам-кир. Товуа. Норанбо), Зэр-| даб ра]онларындан респуб- ‘ ликанын базарларына тара-ваз кендэрилмесинин азал-масы хроники характер алыр. Koляeкиja бу ра1онларын аг-рокомбинатларыньш дирек-горларына чидди хабэрдар-лыг етмишдир. Абшерон, Зэрдаб, Сабирабад, Сал]ан рв]онларынын раЬбарлари; шаЬэрлерэ бостан биткилэ-ри кендарилмаси планлары-ны позурлар. ГeJд едилмишдир ки, тэ-равэзчилик paJoнлapbIHblн бир чоху шаЬэр сакинлэри-нэ ке]фи])атсиз маЬсул кендэрир, бу иса эЬалидэ Наглы наразылыг т’ерадир. Бакы шаНаринин топдансатыш мeJвэ•тapaвaз базасында меНсулун габулунун лэнки^ дилмеси да иткиjэ сэбэб олур. KoллeкиJaдa heJвaндap-лыгда ишларин вэзиJjэти Ьаггында талабкар сеНбэт кетмишдир. Бу саНадаки наг-санлар' эНалинин арзаг та’-минатында езуну хусусила Ьисс етдирир. втен илин мувафиг дввруна нисбэтэн бу ил тедарук мэнтагэлэри-нэ нэзэрдэ тутулдугундан аз ат, суд, ]умурта верилмишдир. Арчабэди, Габэлэ, Келбачэр paJoнлapынbIн Ье]-вандарлары девлатэ суд, Абшерон, ИcмajыллbI, Ма-саллы, Чэлилабад, Шэмкир, Шаки, Kэдэбэj pajoнлapb^ нын малдарлары иса эт са-тышында олдугча кери га-лырлар. Ге]д едилмишдир ки, ферма ишчилэринин бу-тун гувваси jeм тэдарукунэ, ичтимаи .мал-гаранын гыш-ламасына Назырлыг керул-масинэ ]вн8лдилмалидир. Коллеки]а Бакы, Су.мга-JbIT, Канчэ шэЬэрлэрини эрзаг маЬсуллары ила мун-тэзэм тэ’мин етмак учун кон-крет тэдбирлэр Ьазырла-мышдыр. Республиканын кэнд тэ-сэрруфаты вэ эрзаг назири М. И. Абдулла]ев кoллeкиja ичласына jeкyн вурмушдур (Азэринформ). ССРИ    президея1«нин «ССРИ paнyнвepиiчилиjи »лэ нэзарда тутулмамыш сил ah-лы дэсталар ]арадылмась1ны гадаган етмак вэ силаЬ га-нунсуз сахландыры Ьалларда ону кери алмаг Ьаггында» фарманынын Jep»Ha ]етирил-мэсишга кедишн республика Прокурорлугунун коллекя-jacbiHAa музакирэ едилмишдир. Ге]д олунмушдур ки, Ерманистан эразисиндэ фар-манын hajaTa кечирилмаси-нин гаршысынын алынмасы, мэркази -Ьакимииэтин фарма-нын ичра муддатинкн башга вахта кечирилмэсиндэ ифа-дасини тапан кузэшти ерма-ни гулдур дэсггалэрияин ча-засьтз галараг AaapÖaJnaHbm jaшaJbШI мантагаларина си-лаЬлы басгынлар етмасина имкан вермишдир. Ермэни JaparnbwapbiHbffl Aajar ман-тэгэлэри    JapaтдblглapbI ДГМВ-да, KopaHÖoJ ва Хан-лар paJOHларынын бэ’зи jama jbim мэнтегвлариндэ вэ-3HjjBT сон вахтлар хусусилэ кэскинлашмишдир. Коллеки)ад8 республика аса^иш органларыньш кеста-рилэк рекионлары ер.мани japaглылapbIHын силаЬлы - бирлашмэлариндэн тв.мизлэ-мак, aFbip чина]этлэр твра-дилмэсинда мугассир олан-ларын ашкара чыхарылмасы вэ чина jar мэc*yлиJJэтинэ чэлб едилмаеи саЬасинда мус-бат иши rejA едилмишдир. ДГМВ-да такча MaJbiH 15— 17-дэ тутулан 250 ганун позу чусундан 102 нафари, о чумладан 4 нафар журналист С. Эскэрованын »а уч Ьарби гуллугчунун елдурулмасина кара, Ьабела FaèpHenjaHbiH гуддур дастэсиндэ« 9 нафар, CapKKcJaHbiH гулдур дэста-синдан 7 нафар HHHaJar мэс'-yлиjjeтинa чалб олунур. Республика Прокурорлугунун, Дахили Ишлар Назир-лиjинин ;вэ Довлэт ТаЬлукэ-сизлиЗи Комитзсинин ермани JapaглbIлapbIHbIн 'чинajэтлa-ринин устунун ачылмасы вэ таЬгнгаты узра ДГМВ ара-зисинда ишлaJeiн оператив исшнтаг грудларыныя 4»* aAHJiaTH мусбат г-1ф«гглочда-рилмишдир. KoллeкиJaдa чыхыш едэн-лэр 4HHaj8T терадилмэскадэ иттиЬам олунан ерманв Ja-рагльшарьшын кяров туту-лан Ьарби гуллугчулара да-Jишдиpилмэcинин ганунсуз-лугу мэсэласи барадэ проку-рорлугун рэЬбарли>инин тут-дугу П1жнсипиал мввге]я му-дафиэ етмишлэр. Бунунла jaHambi, колле«»-jaHbm ичласьшда президен-тин фарманынын самарали шэкилдэ JepwHo jernpiuiMacH ишинда олая негсанлар ашкара чыхарьишыш, о чумла-дэн апарылая тадбирларин мадди-техняки тэ’минатьшын кифaJaт гэдар олмамасы, мэвчуд ehтиjaтлapдaн истифадэ едилмамаси кастерил-мишдир. A3ap6aj4aH Республика-сынын баш прокурору И. И. rajbi6oB MyaaKHpaJa JeKyH вурмушдур. (Азэринформ). JEHH БИРЖА ААРАДЫЛЫР Бнэ реслублшсаиызда илк биржа — республика •мтаэ бнржасынын фэалииэти Ьаггында ма’лумат вер-мишдик. Бу )ахьшларда даЬа бир биржа — Азэрба)чан Халг Биржасы тэ’сис едилмишдир. Бу кун елка базар муна-сибэтлэринэ «ечид арафасин-дэдир. КвЬнэ инзибати амИ|р-лик системянян рекнонлар арасында )аратмыш олдугу шагули 'ва уфуги элагалэр дагылмаг узрадир. Натичадэ мал мубадиласи позулмуш, гытлыг JapaHMbim, онсуз да касад пиштахталар бошал-мьгшдыр. — Лени биржалар бу бош-луру долдурмаг магсади ила JapaAbLJibip, — fleja AaapöaJ-чан Халг Биржасы сэЬмдар MaMHjJaTH идарэ beJ’arrHHHH Ьэм1сэдри Рауф МаЬаррэмов сеЬбэтэ бaшлaJbIp. — Биржам ьюы иJyлyн 27-дэ рее-публиканын 15 девлэт ва ичтимаи тэшкилаты, ассосиаси-Jacbi та’сие етмишдир. 50 му-Í эссисэ 1ВЭ 400 ватандаш ча- миJJarгин сэЬмдарлары ол-мушлар. Августун 27-да AзapбaJчaн Халг Биржасы Бакы ШаЬар Советиндэ гeJ-диjJaтдaн кечмишдир. Биржа Ьэр биринин ГИljMЭTИ 10 мин манат олан 1083 акси-Ja бурахмьппдыр. Низамна-ма фонду 10 мялJoн 830 М1шдир. СэЬмлар 17 кун эр-зиндэ сатылыб гуртармьии-дыр. Буна керэ да гэрара аль1нмышдыр ки, J€ни саЬм-лар бурахылсын, низамнамэ фонду иса 10 милJoн манат артырьшсьш. Лени aкcиJaлap аввэлкилардан фэргли олараг номинал дэJэpи -ила Jox, ауксионларда сатылачаг. Бу-рада таэччублу бир шeJ Jox-дур. Алты aJ эрзянда Руси-Ja Э.мтаа-Хам.мал Биржасын-да акси^аларын гиJмэти 30 дэфэ, брокер Jepлэpifнин гиJмaти иса 100 мин манат-дан 4,5 милJoн маната гал-дырьшмышдыр. PycиJa Эмтэа-Хаммал Биржасы бизим фахри тэ'сисчи-миздир, — дeJэ Рауф муэл-лим сеЬбатинэ давам едир. —Онларла ики ниJJ9T протоколу багланыб. Хатырладым ки, Ьэмин биржанын рэЬбэри бу Jaxblнлapдa БaкыJa кэл-.мишди. Онлар биза Ьам бир-жамызын ташэккулунда, Ьам да кадрларьшызын тв|Ьсил алмасында камэклик кесте-рэчэклэр. Ишчиларимяз тач-рубани да орада кечачаклер. Бундан башга гарара кол-миш'ик ки, бирка <Бакы — Москва» Тнчарэт Еви Japa-даг. Бу магсадла Ьар тэраф 15 милJoн манат васаит оарф едэчак. Бу Joллa республика учун зэрури олан маллар алыначаг. ВаЬид ЭЗИЗОВ. БИР НЕЧЭ сатирда «А.мериканын сэси» ра-диосу хабар верир ки, Je^ нндэн ССРИ харичи ишлар назири вэзифэсинэ тэклиф олуймуш Шеварднадзе бил-дирмишдир: «Экэр Михаил Горбачев Ьекумэти идарэ едачэксэ о, Jeни Ьекумэтин тэркибиндэ ишлaмэJэчэк». ^Азадлыг» радиосунун !вepдиJи хабара керэ, Авропа БиpлиJи KoмиccиJacbIнbIн президенти Жак Делор бил-дирмишдир ки, тэшкилат Совет Иттифагына кемэк кecтэpмэJэ Ьазырдыр. Ам-ма Москвада киминлэ да- . нышыг апарачагыны бил-мир. УкpaJнa Республика-сынын Али Совети вэ онун PэJacэт heJ’aти УкpaJнa Мудафиэ HaзиpлиJинин Ja-радылмасы Ьаггында гэрар вермншлэр. Республика Ье-кумэтинэ тапшырылмышдыр ки, тезликлэ силаЬлы гуввэ-лэрин тэшкилинэ башланыл-сын. ^ Курчустан Республи-касынын президенти Звиад Гамсахурдиа республиканын девлат мудафиэ департа-ментинин JapaдbIлмacы Ьаггында фэрман вермишдир. Августун 27-дэ фев-гэл’адэ ceccиJacbIндa езуну н девлэт мycтэгиллиJини е'лан едан Молдова п^рла-менти БMT-Jэ мурачиатин-дэ Молдованын там Ьугуг-лу девлэт ними YзвлyJэ гэ-бул олунмасыны хаЬиш етмишдир. ССРИ-да девлэт чев-рилиши чэЬдлэриндэн бир кун аввэл — августун 17-дэ АБШ-ын мэркази кэш-фиJJaт идарэси билднрмиш-дир ки, «Кремлин консер-ватив гуввэлэри Горбачева гаршы чыхыш етмэ]э Ьа-зырдырлар». ^ АБШ президенти Чорч Буш CCPИ-Jэ ат мэЬсулла-ры вэ тахыл алмаг учун кредит бурахылмасыны сур’ат-лэндирмишдир. Кредитин мэблаги 315 милJoн доллар олачаг. Совет Иттифагы АБШ-да невбэти мaлиJJэ или башланандан, Jэ’ни ок-тJaбpын 1-дан даЬа 585 мил-Joн доллар кредит кетурэ билэр. ^|с Ватэнэ xaJaнэт етмак усгунда он ики нафар Ьэбс едилмишдир. Бу барадэ СИТА-ньш мухбиринэ Руси-Jaнын баш прокурору Валентин Степанков мэ'лумат вер-мишднр. О, элавэ едяб де-мяшдир ки, Сов.ИКП МК кaтиблиJиl«н узвлари, партя-Ja МК-сыньш бир сыра мэс -ул ишчилери, Ьабела Итти-фаг парламентинин кечмиш башчысы А. ЛyкJaIioв ан Ja-хын вахтларда диндирилачек-лэр. ХАЛГ ПЕДАГОКИКАСЫ В8 ВИЗ Квклэр, га}наглар Халг ан 6eJyK Tap6Hja4H-дир, педагогдур. К. Марксын тэ’биринчэ десак, деялат езу да халг тарафиндан чох меЬ-кам TapöHja олунмага меЬ-тачдыр. TapöHja чох дарин кеклар-ла халгын JiaJaTbma, чохаср-лик тэчрубасинэ, мутарагги адэт-эн’аналэринэ баглыдыр. Ким ки бу тэмэлдэн ajpbi д^'шур, халгдан, онун тарби-Ja саЬэсиндэки тарихя ирсин-дэн eJpaHMHp, мутарагги адэт-эн’элэ|рим»зэ арха чевя-. рир о, Ьагг Joлyнy итирир, душкунлэшир, ма’нэяи тэ-наззула yppajbip. Сон иллэр тез-тез тэсадуф олунан Ьа-диселэр бу Ьагигати бир даЬа TacAHNiajHp. Бир вахт си-JacaT MejAEHbiHAa ат ojHaAbiÖ сонра рэЬбар вазифэдан узаг-лашдырылдыгьша кера эги-дэсиндан денанлэрин, JaxyA мевчуд чэтинликлардэн ис-тифада едэрэк «буланьц- суда балыг тутмага» чальипан-ларын, тэфригэчяларин, фы-рьмдагчыларьга чоху маЬз нурани-пиранн улуларымы* зын Ьагг Joлyндaн уз дендэ-рэн, cojKeKyHAOH узулай, Jaлныз езуну душунэн, халгдан eJpaHMOK эвэзина ону «eJpaTMaJa» чаЬд еданлэр-дир. Эн даЬшэтлиси будур ки, инди канч наслин нума-JaHAanapH арасында да ачда-дына хор баханларьш, адаб-эркан гaJдaлapbIндaн кэяара чыханларын, Ьутуг ганунла-рыны позанла(рын. вaлидeJн-лэринин узуна аг оланларын, JaшыллbIFa, гушлара, hejBan-лар>а ганим касилэнларин, гонагын, гонум-гоншунун узу- < на галыны бaFлaJaнлapbIH са-Jbi чохалыр. Достлар, Joл-дашлар, аила узвлари ара-сьшдакы мунасибэтлэрда на-к^-варлыг Ьаллары баш верир, аилалар дагылыр, ев-ладына лaJлaJ AeMajH бача-ран калинлар, нэвэсина на-гь1л данышан нэнэ ва баба-лар бармагла cajbwbip... 0л-кэмязин вэ республикамызын CHjacH, ичтимаи, мэдэни вэ мэ’нэви h9jaTbmAa Ьекм су-рэн бу чур беЬранлы b9QhJ-J3T халг Tap6HjecHHKH мутэ-рэггя эн’энэлэрини дврчэлт-MajH, онун демократик вэ Ьу-манист мэзмуяуну этрафлы eJpa»H6 эмэли фэaл»JJ9тдa тэтбвг eTM9j», халг педаго-кикасынын гануни JepHHH бэрпа едиб 49MhJJ9THh хид-мэтинэ eyjMajH зэруратэ че-в1фир. Велэ олса Ьэр бир шахе муасир тэ’лим-т9pбиjэ саЬэсиндэки Jeниликлэpи мэ-нимсэмэкла JanamH, халгын дэJэpли тарихи ирсинэ дэ дэ-рицдан jHjanaHap. Ело бир шараит JapaHap ки. TopöHja саЬэсиндэки тарихи вэ муасир ирс диалектик вапдэт Ьалында адамын руЬуна, га-нына hcHiap, t9P6hJ9ä9 (варис-лнк принсАШи тэ'мин олунар, мутэрогги та|жхм тэ^убэ муасир 49.MHjj8THH мэ’нэви oJaHbimbiHa, паклашмасына, сафлашмасына комэк кестэ-рэр. I Халг педагокикасы Ьзмишэ тэравэтли, умумбэшэри тэр-6Hja мэчэллэлэринин мэчму-судур. Онун биза чатан ну-мунэлари — инанчлар, сына-малар, JoзylMлap, лaJлaлap, oJyнлap, аталар сезлари, ма-с^лэр, 6aJaTbuiap, нагыллар, дастанлар, тапмачалар, м^ расимлэр, aJинлap, адэт-эн’-аналэр вэ и. а. ма’на сиглэ-тя, дарин ичтимаитпедаиюжи мазмуну, адэби^арихи коло-рити, эхлаги-етик TescHjacH, насиЬатамио руЬу ила камал AYHjacbWbip, Tapuja дэрсли-идир. Ьэмин нумуналарин lap биринде haJaTbiH Myaj-эн мэсалалэ|ри узра зэЬмэт адамларынын реал гапаэти, инамы, е’тигады, тзсаввуру. ejYA-HacHhoTH. фикир вэ иде-Ja;iapM экс олунмушдур. Бука кера дэ онлар инсаны ис-лаЬ ВЭ' T9p6Hj9 Joлyнa халг чагырышы «ими сэслэиир, Ьам bija зэнкин билик верир, нэчиб кeJфиJJэrглэp ашьша-Jbip. Эн гадим инанчлардан бир нечэсини JaAa салаг: чв-рак алдэн Jepa душса, тез кетуруб еп0(р ва кэз уста гoJapлap, Joxca бэракэти га-чар. Тахьш чувалынын ус-тунда отурмазлар, отурсан баракэтсиз олар. Нар, алма, армуд Ьар кэсин дилак ага-чьадыр, онлары бечэран* хе-jHp тапар. Чох ов вуранын евинд© бэракэт олмаз, гушун дилини кэсанин у шаг л ары лал олар. гушун JyвacынbI дагыданын ез Jyeacbi да да-гылар... Эсрлар 6oJy неча-нечэ нэсиллэрин зеЬни, эх-лаги, игтисади вэ еколожи TopóHjacHHAa MyaJJoH рол oj-HajaH белэ инакчлар бу куя да Tap6HjaBH ahaiMHjjaTHHH сахламагдадыр. Адэт-ан’анэлэримизи * • ха-Tbipaajar; лал кечмиш заман-лардан A3ap6aj4aH аилэсин-дэ эн Ьэрмэтли шэхс ата-ана Ьесаб олунур. Ата ева ки-рэнда ушаглар ajara галхар, онун хидматинда Aajawap, буЗругларыны чан-башла Je-рино JernpaipJiep. «Ананын суду оавэ Ьалал олсун» ифа-даси мугеддэс анд ними иш-лэнир. Намуслу огул 1вэ гью-калин учун <Ьалал суд эмиб» де]арлар. AзвpбaJчaнлылapдa гыс-ганчлыг, гадына е’тииасьи-лыг JapaMaa сифэт ними пис-лэнир. Арвада «аялэнин, евин AHpajH» кими бахылыр. Лахшы гыз Ьаггында aoJh-лир, <0 гызла евлэнсэн, еви-нин AHpajH гызылдан олар». Гочалара Ьэссас олмаг, еЬ-тирам кэстар»§0к, онларьш арзу ва хаЬйшлэряни JepHHa JeTHpMpK JamMa кичик оланларын борчудур. Канчлэр Jaшлылapын е^уд-нэснЬотлэ-рини диггатлэ динлэмэлидир* лар. Суфрэ архасында 6ejy«-лэрдан аввэл черэк кэсмэк, мэчлисдэ онлардан габага кечмак вэ сеЬбэтэ башламаг Ьврмэтсизликдир. AзapбaJчaнлblлapдa Jaxmbi Joлдaш, Jaxmbi дост гардаш-дан ирали Ьесаб олунур: «Jax-шы Joлдaш ада.мы 6aJ едэр, пис Joлдaш — 3aJ», «Ьэр mejHH тэзэси, доступ кеЬна-си». «Лахшы дост JaMan кун-да ма’лум олар». «Дост дос-та тан кара«, тан олмаса кен кэрэк» дeJэpлap. Вела адат ва эн’анэлэри-миз caJcbi3-heca6cbi3Abip. Онлары даЬа этрафлы eJpaHMOK вэ ушагларьгмызын да Ьамин руЬда TopÔHja едилмэсинэ диггэти. артырмаг кэрэкдир. Халг нэсиЬэтлэриндан Дэ кениш шэошлдэ фaJдaлaнмa-лblJblг. Керун бу насиЬэтлэр нечэ да гиJlMэтли ва Ьэкима-нэдир:    агьш мал-девлатдан устундур: агыллы олмага ча-льпп, ону биликлэ зэнкин-лэшдир, бйликсяз агь1л пал-тарсыз бадан кимидир; евла-дына елм, санат ojpâr; Jam-ча сэндэн óejyK адам, JaxyA гонаг кэлэнда ajara галх, ону Ьермэтла гэбул елэ, Ьэрмэт-лэ Joлa сал; езуну та’рифлэ-мэ, roj сани халг тэ’рифлэ-син... Калин балаларььмьюа, на-вэларимизэ аввалки бабала-рын, нэнэлэрин меЬри, ул-фэти ила jaHamar, вахтында онлара лaJлa, назлама, охша-ма AeJaK, нагыл данышаг, тап-мача eJpoAaK, маЬны охутду-раг. Вахт тапь1б «ушага чев-рилэк», онларла ojyn ojnajar, parc едек. 0владларьшь1зы oJyH вэ рагслэридшодаки Ьа-ракатларин имэ’насындан, ин-чaлиJиндaн, KOBpaiumJiiHAaH, JaxyA чэлдлиJиндaн, магрур-лугундан'акаЬ едэк, мусиги-мизи, тасвяри сенат нумуна-лэримизи канч нэслэ севди-рак. Аталар сезларинин, мэ-салларин, лотифэ вэ рэва^эт-лэри» Ьикмэтини, дадыны-дузуну евладларымьгза чат-дыраг, МИЛЛИ ôaJpaM ва ма-расимлэрин езуяэмахсуслу-гуну, abaMHjJarmffl онлара анладаг. Бир сезлэ, ез кекумуз ус-'гундэ учалаг, кечмипшмиз-дан даре аль1б кэлачэк ин-кишаф Joлyмyзy мYaJJoнлэш-дирмакда саЬва Joл eepMaJeK, }ахшы .мэ’нада эслимиз нечэ-дирса, нэслимиз дэ елэ олсун. Экэр биз TepÔHja иши-ни тэкчэ академик педагоки-кадан дeJил, Ьам дэ халг пе-дагокикасьшдан eJpoHca«, халг Ьикмэтинэ, халг течру-бэсинэ эсаслансаг, онда ушаг-ларььмыз езлэринин ичтимаи вэзифэсини, haJaTfla ролуну даЬа дузкун муэ|1]энлэ1пди- рэрлэр. Бала Балаларымызын эеЬшши, мд’нэв»иатыны МИЛЛИ зэмин уста кеклэ]э билсэк, кечми-шин парлаг инчилэринн ен- лара чатдыра билсэк, онда евладларымьй «Ушаг икэн ела Jan ни, чаванлыгда се-зун олсун, чаванлыгда елэ JaH ки, гочаланда кезун олсун» кэламындакы сэтралты ма’наны езлэринин фэaлиJJэт програмына чевирэрлэр. Бу руЬда бо|аЧ5аша чатан адам: — сагламлыгьшын rajFM-сына галар, (билэр ки, «Саг-ламлыг эн 6ejYK не’мэтдир», «Уча-уча даглар башы гар-лы да олар, гарсыз да, ики-дин чаны саг олсун, варлы да олар, варсыз да»; — аглыны инкишаф етдн-рэр, билэр ки, «Гуввэ Ьэр mejH, агьш гуввэни сынды-рар», «Агыллы баш Ьэр mej-дэн (})ajAa кэтурар»; — мa’нalBЯljJaтbIны чилала-Jap, инанар ни, «Алим олмаг асандыр, инсан олмаг чэ-тин»; — зэЬ-мэт тэриндан горх-маз, билар ни, «Иш чанын чевЬаридир», «HcTajHpcaH бол черэк, ал алинэ бел, курок»; — Ьалаллыгы, ДYЗЛYJY, догручулугу езунун идеалы-на чевирэр, Aejap ки, «Дуз-лук xoшбaxтлиJин ачары-дыр», «Aorpyja завал }ох-ДУР»- Канч нэсляя Tap6nJecRHAa халг ан’анэлэриндэи, етяопе-дагокикадан сэмэрэли исти-фада етмэклэ чох meja наил ола билэрвк. YмyмиJJ8TЛв, халг педагокикасы елми-яе-дагожи фикрин ва плаялы тa’лим^apбиJэнин JapaHbiÖ инкишаф етмэсиидэ муЬум рол 0|намьш1дыр. Муасир мусиги учун халг мусигиси, муасир тэсвнри вэ тэтбиги сэнэт учун халг инчэсонэти тукэнмаз мэибэ олдугу кими, муасир елми педагони-ка учун дэ халг педагокяка-сьшын ролу инкаредилмвз-дир. О, тарихэн олдугу ними, бу кун да муЬум яеда-гожи масэлэларин пэллиндэ ва канч наслин нэчиб инса-ни кeJфиJJ0TЛвp руЬунда Je-тишдирилмэсивдэ эЬэмиПаТ' ли рол oJнaJыp. Инди пайсы ев да ушаг 6em»jH башын* да ана лaJлacы ешидилирсэ, Ьарада нэнэ ез новэсинэ хэ-Jaллa долу нагыл данышыр-са орада халг педагокикасы вар. Ьарада JanuiH нэслин HyMaJaHAocH ушагы oJyH, тап-мача, баглама, гыфылбэндлэ эJлэндиpиpcэ, Ьарада вали* AejHAep эз балаларьша в]уд-нэсанЬэт верирсэ, бу вэ Ja дикэр ишин ичра rajAacuHU ejpoAHpce, орада халг педа-гокикасы фэaлкJJвт кэстэ-рир. На вахт ки, бэ]уклмин Ьузурунда кичиклер абыр-haja кэзлэ|ир, папирос чэк-мир, ичкн ичмяр, учадая да-ньппмыр орада халг педаго-кикасы илэ растлашырыг. ЭдяЬе1дэр ЬЭШИМОВ, профессор. ШКТУБЛЛР, ташаккуг « po'í 4- таклиФ _ ■ "М » ■ ■ ■ кемэк елиниз вар олсун f Вардэлнлорий Лачын XoJpHjJa 48MhJ-J8THH9 xejnn пул кечу^дуилэри барэдэ гэ-зетдэ oxyjaHAa чох севяндям. Ьэмин пу-лун 6000 манаты Забух кэндян» Japдым учун ajpbu!bi6. Галаны Ьесабына 30 нэфэр суручулук мэктабиндэ охумалы ва калэчэк-дэ мэсчнд тнкилмэлидир. Белэ KOMajH ла-чынлылара башга paJoнлapын аЬалиси, му-эссисэ вэ тэшкилатларын коллективлэри дэ кэсторирлар. Бу xeJиpxahлыг учун биз haмыja чох саг олун Aejwp ва миннатдар-лырымызы билдиририк. Биз лачынлылар иса чалышачагыг ки. амэк адамларынын нндики чатин шэра-итда HmAajH6 газандыглары. ушаглары-нын богазындан кесиб кендэрдиклари пулу« бир манаты бела лузумсуз Jepa сэрф едилмесин. Биз лачынлылар Ьэмин пула кандлара су чэкдирмали, JaxyA да кедиб-калмак чатин олан ]олларымызы та’мир ет-диpмoлиJик. Ермэни гулдурлар тэрэфин-дан елдурулаялэрин аилеларннэ вэ мал-гарасы апарылан адамлара комак етмак дэ лазымдыр. Тикинтисн 1990>чы илк:: ал-релиндэ баша чатдырылмалы олан, лакин инди]э кими Japымчыг галан иши тамаи-ла]ыб «Агбулаг»ын су]уну 3 мина Jaxын аЬалиси олан Минканда кэтирмак да вачиб-дир. Бу иши CyмгaJыт синтез-каучук тэ'-миртикинтн трест« еЬдэсннэ кэтурубса дэ Jyбaндblpblp. Канд аЬалиси нсэ ичмэли су-]у узаг масафэдан дашь^ыр. Гыш aJлapындa Jaнaчaг сарыдан чвкдиJи-миз чатинликлэри paJoн pвhбвpлиJи Jaxшы билир. Минканди газла тэ’мин етмэк о га-дар да чатин дeJил. Ахы борулары да ка-тириб Joл бoJy дузублэр. Бас онлары ким вэ на вахт бир-биринэ чалашдырачаг, аЬа-линнн вэзиJJэтини JYHKYЛЛoшдиpaчaкдиp7 Ьар Ьалда эминик ки. бу масалэ да кеч-тез Ьалл олуначагдыр. Сезумун ахырында гaJrы кестэранлара чамаатымыз адындан бир даЬа дeJиpaм: кэ-мак алиниэ вар олсун! Карам АВВАСОВ, Лачын ра]ову, Мвяхаяд кацдн. АНА ДИЛИМИЗЭ ХОР BAXMAJAF Бир ИЛ аввэл республикамызда Азарба]-чан дилинин девлэт дили кими фэал иш-(ладклмасиНи тэ’мин етмэк тадбирлэри Ьаггында гэрар габул олундугуну бутун идаре ва муассиса раЬбарлари Jaxmbi би-лирлар. Эфсуслар олсун ки, гарар бир чох JepAa Ьалэ да кагыз узэриндэ галыр. Иш-лар рус дилинда ичра едилир. Элбэттэ, май рус дилини билм8Jин элeJhинэ acJh-лам. Бу дилда данышмагы, JaaMarbi. оху-магы мукаммал бачаран мутэхэссислэрэ 6ejYK ehтиJaчымb^з вар. Эвваллар али вэ орта ихтисас мактаб-ларини рус дилинда битиранлэра устунлук верилирди. онлары рэЬбар вэзифэлэрэ тез ирали чакирдилэр. Она кера дэ бэ’зи ва-лиде]нлар ушагларыны рус дилинда охут-мага даЬа чох мeJл кэстарирдилар. Сон-радан 63 ана дилини Jaxшы билмэJэн. рус-ча тэЬсил алмыш адамларын aKcapnJJeTH A3ep6aj4aHÄa раЬбар вазифэлэрдо ишла-JapK0H MyeJJaH чэтинликларлэ гаршыла-шырдылар. Онларын арасында Jykcbk их-тисаслы мутахассислар олдугуну инкар ет-мирем. Анчаг Jaшaдыгы республиканын девлат дилинда, эз ана дилинда JaaMarbi. данышмагы ¿anapMaJaH бела раЬбэрларин иши инди лап чатинлашиб. Ахы бир нэ-фэра кера бутэв бир идарэдэ JaaHmMa-лар HHja рус дилинда апарылмалыдыр? На A3ap6aj4aH дилини, на да рус дилини мукаммал билан, амма санадлари русча тэртиб етдирэн бэ’зи «интелликент»лэрин Ьэракатлэри лап дезулмаздир. Инди иш о jepa чатыб ки, Ьэтта a3ap6aj4aH4a JaxmH Jasan макиначылары кунун кунорта чагы чырагла ахтарырлар. Созлэрин гол-ганадыны гыра-гыра рус- дилиндэ данышмагы Ьеч ким - еэуиэ ар билмир. Амма Ьэр калмэбашы Jaд-ceзлвp ишлатмак догма дилимизи тaЬгиp-'€aJыл-малыдыр. Ахы елэ бир фикир, мэфЬум Joxдyp ки, ону АзарбаЗчан дилинда ифада етмэк мумкун олмасын. Элботтэ бвJнaл-халг, иттифаг мигJacbIндa ишланмэк учун гэбул едилмиш сезлардэн башга. 0з дилин-дэ тамиз даньппмагы бaчapмaJaн адамлар башга дилэ чатин Ьэрмэт едалэр. На учун русдилли халглара AзapбaJчaн дилини севдирэ билмирик? Эввала, бизим идара ва муессисалэрда . онларын буна ehтиJaчы олмур. О гедэр кэнар сэзлэр ишла-дирик ки, онлар бизим Ьансы дилда да-НЫШДЫГЫМЫЗЫ J8ГИHЛ0ШДИPЭ билмирлэр. Демали, Jeнa кунаЬ езумуздэдир. AзэpбaJчaн дилинин Ьэгигэтан девлэт ДИЛИ кими ишлэдилмэсини тэ’мин етмак учун газет вэ журналларын caJыны артырмаг кифaJэт дeJил. AзapбaJчaн дилинин девлэт дили кими фэал ишлэдилмаси-ни тэ’мин етмэк саЬэсиндэ мyэJJ9нлэшди-рилмиш бутун тэдбирлэри hэJaтa кечиомэк лазымдыр. 0зу дэ Ьамылыгла. Бу ишдэ вэзифэли шэхслэрин ролу олдугча бвJyкдyp. РэЬбэр ишчилэрин AзэpбaJчaн дилиндэ сэрбаст, самими данышдыгыны ешидэнда, JaзыcbIны кэрэндэ севинирсэн. Дилимиз зэнкин мэ’на чаларларына ма-ликдир, ахычыдыр. Онун сафлыгы кеши-)индэ дaJaнмaг, девлэт дили кими тэтбиги мигJacblнbl кенишлэндирмэк, ону башга халглара севдирмэк Ьэр биримизин ев-лад, вэтэндашлыг борчудур. Ил]ас КАЗЫМОВ. Бакы. СЭБР JAXUJbl ШЕЩИР, ААША... Неча илдир ки„ бедхаЬ гоншуларымы-зыя фятна-фесады Э]ин каиди чамаатынын да AHH4AHjHHH алиндан алыб. Де]ирлэр, гоншун писдир кеч гуртар. Ьара кечэк, aj гардашлар. ахы ватан бу сарпаддэн баш-ланыр. Инанын ки, биз бурада JamaMHpbir, вэтэн торпагынын бир парчасыны JamaAbi-рыг. Бура сэрЬад pajony демэк дуз дeJил, асл чэбЬэ хэттидир. Душмэнлэ узбэуз кэ-либ вурушмаг шэрафлидир. Амма элиJaлbш кемаксиз отуруб Ьар ан шэрэфсиз елуму кеолэмэк чох агырдыр. Гоншу республика илэ бутун сэрЬэд ра-Joнлapындa аЬалинин еЬти1ачларына мэЬз инди диггэт вэ гaJFЫ даЬа да артмалыдыр. 40 — 50-чи иллардэ бу Jepлэpдэ телефон рабитэси индикиндан JaxmH иди. Е’тибарлы рабита хидмэтинэ бу кун Ьэмишэкиндэн да Ьа чох ehTHja4 вар. Гулдурларын нечэ муасир ва мукаммал рабита васиталэрина малик олдугларыны билирсиниз. Догрудур, сон вахтлар республика рэЬ-борли>инин атдыгы аддымлар, гэбул олун муш ]ени гэрарлар BasHjJaTHH xeJли Jax-шылашмасына кемэк едиб. Лакин даглыг pajoнлapдa JamajH6 ишл8J9HЛ8pин эмэк Ьаг-гы Ьесабланаркан э.мсал тэтбиг олунмасы барадэ республика президентинин фэрманы бизим сарЬад кандлэриндэ лэнк hajara ке-чирилир. Даре AeflHjHM мактаб кэнддэ JCKana ич тимаи бинадыр. Балка да канд чамааты Ьэмин мактабин варлыгьР Ьесабына бурада гарар тутур. Гаршыдан J€hh даре или калир. НараЬатам. керасан синифлэрдэ шакирдлэрин caJы aзaлмaJaчaг ки? Узагдан бахана двJyш асан калир. МаслаЬат веран, Jox кестеран, себрли ол- магы TeBCHja еден чохдур. Биз да билирик, сэбр Jaxшы mejAHp. Анчаг инсан эмру, инсанын физики вэ мэ’нэви дозуму сон-суз дeJил. Горхурам шикaJэтлэpимиз вар-диш Ьалына душэ. Эн дэЬшэтлиси одур ки, дедиклэримизэ лaгeJдликлэ JaнaшbIpлap. Белэ чыхыр ки, «мэндэн этду гардашыма A3jAH, елэ бил саман чувалына abJah» прин-сипи илэ JamaJbipbir. Бу к^н b33hJJ9t бе-лэдир ки, тэк-тэк кэндлэр душмэя гаршы-сында дуруш катирэ билмэзлзр. ' Бутун республика эЬалисинин KOMajH Ьэр кун Ьисс олунмалыдыр. Биз дэ эн хыр-да мэишэт ehтиJaчлapынbI эдамак учун Бакыны, елкэнин дикэр шэЬэрлэрини кэз-Maj0 чыхсаг бурада ким галар? Лашадыгымыз 8Jhh кэнди ады 9Ao6HjJaT тарихимиздэ езунэ меЬкэм Jep тутмуш х4лг Ja3bi4bicbi С. РэЬимовун догулуб 6oJa-6ama чатдыгы кэнддир. Она керэ дэ елэ били-рэм ки, бу кэнди душмэн тапдагындан го-румаг тэкчэ Губадлы. paJOHy чамаатынын дeJил, бутун A3ap6aj4aH халгынын намус вэ reJpaT ишидир. Торпагы, сэрЬоди го-румаг Вэтэн эвладларынын борчудурса, кэлин бу шэрэфли вазифэни езкэлэрэ тап-шырыб башымызы ашагы салыб отурма-|аг. СэрЬэд кэндлэринин Ьэр чур aaHjjara гатлашан сакинлэри инанырлар ки, республика рэЬбэрлэринин Joлy тез-тез бу Jep-лэрдэн душэчэк, проблемлэримизи гэзет-лэрдэн, радио вэ тeлeвизиJa верилишлэ-риндэн дeJил, чамаатын езуидэн eJpaHdMOK-лэр. Телман HCMAJblJIOB, Губадлы pajoiiy, Э|ня кэнд мэктабн-шга иуэллямн. KOMPYKXAHA ГА1ДАЛАРЫ ДЭЛИШИЛМЭЛИДИР Иран Ислам Республикасына кедиш-кэ-лишин барпа олунмасы вэ xeJли асанлаш-масы Ьамыны севиндирир. Узун иллар бир-биринин Ьэсратини, интизарыны чэкан го-Ьумлар кэрушур, ]ени достлуг кэрпулари «салынмр. Ган гардашларымызын hэJaтbI, гоншу республиканын игтиcaдиJJaты, тарихи ва м9Д9ниJJ9TИ, елм вэ маарифи илэ танышлыг бир чох чаЬэтдэн адамларда мус-бэт дyJryлap oJaдыp. Бунлар jaxшыдыp. Лакин бир чэЬэт нараЬатлыг догурур. Артыг сирр дeJил ки, Иран Ислам Республикасы ила бела эла-галарда алвера, меЬт8кирли]а. пул Ьэрис-ли|инэ ме]л кетднкчэ кучланир. Вунун са-бебларя вар. Мэсалан, кемрукхана хидма-ти ела ташкил олунуб ки, агидэли. Jeткин ичтимаи шуура малик олан. вичданла иш-лaJэн, намусла емур суран шахслар кэз-мак учун гоншу pecпyoликaJa кеда бил-мирлар. Чунки бела адам шубЬасиз ки, ма-газаларымыздан aJpи Joллal^a чохлу мал алыб Ираида сатмаг барасинда душунмур. Ахы на учун о. Ираида ач галмамаг, иста-ди]и Jep8 кетмак ва сафардан гaJыдapк9H догмаларына видеомагнитофон демиром. учуз бир ЬэдиJJa катирмэкдан этру мутлэг алвер етмалидир? Дафеларла Ирана кедиб-калан ба'эи ва-тандашлар Ьам орада, Ьэм до бурада мал сатмагла мэшгул олурлар. Эн двзулмаз Ьал одур ки, белалари арасында чaмиJjэ-тин интеллектуал ва мадани cввиjJэcини. иде]а вэ cиjacи Jeткш^лиJини тамсил етма-ли олан мутахассислар, Ьатта вэзифэли шахслар да вар. Рэсмэн гадаган олунмасына 6axMaJapar кемрукханадан Ирана на гэдар мал — хусусила рэнкли телевизор, пaлтapJyjaн. тоз-соран машынлар, мухтэлиф маркалы cojy-дучулар, коядисионер вэ с. кечирилир. Дал-лалларын AeAHjHHa керэ, сэрЬэддан кечи-рилмэси мумкун oлмaJaн mej JoxAyp. Бу-нун учун апарачагын Ьэр малый «кезэке-рунмэз русумуну» вермэлисэн. Эвазиндэ ортдан нэ кэтирсэлэр Jaxшыдыp: саггыз! Ахы нэ учун мэним иранлы танышым AsapiSaJnaHAaH кэлэн адамы AaJurAH вэтэн-даш кими дeJил, дэлэдуз. меЬтакир кими керсун? Ола билмэзми ки, Ирана ЬадиИэ ады илэ чох баЬалы 8шJaлapы:i апарылма-сына гадаган го1магла Jaнaшы opa кеданларо *адамбашына 300 — 600 манат арасында пул AajHmMaja ичаза ве{жлсш1? Бу Ьам мадди, Ьам да ма’нави чаЬатдан <ЬaJдaлы олар, алверин гаршысыны алар. Магаза-ларыиыз да «талан едилмаз». Гоншу элкэни К83М8К. онун ичтимаи Ьа-jaiH илэ таныш олмаг учун езум да сафа-рэ чыхмаг HCTaJnpoM. Арзумуч hojaia ке-4a40jHHa. иса ияанмырам. 30 маната бир Ьафта-он кун гэриб AHjapAa неча Janianar олар? Мачбур олуб нэсэ апарыб сатмалы-JaM? Буну демакде бир магсадим зар: алвер-ла мэшгул олмагы езу на сыт».* .уырма]ан, намуслу адамларын Ирана к«*^>*<'-кэлм9л^ ринэ шараит JapaTMar учун квцг.укхана raj-даларында чиддн AajHmHKAHKr.-p едилма-лидир. Ордубад pajoB _ таен садршпга муажккк Тофвг ^ЮЛИЛОВ, ХД»Г11чрвщ|1а I ;
RealCheck