Internet Payments

Secure & Reliable

Your data is encrypted and secure with us.
Godaddyseal image
VeraSafe Security Seal

Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,666,265 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

Search All United States newspapers

Research your ancestors and family tree, historical events, famous people and so much more!

Browse U.S. Newspaper Archives

googlemap

Select the state you are looking for from the map or the list below

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - April 18, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ « Апгел ил. № 77 „rEJPST, TEJPST (ЭКЭР BftPCA)“ Бу сезлэр «Молла Нэсрэд-дин» журналынын 85 ил бун-дан эввэл азэрба)чанлылар арасында баш верэн чаЬил та]фа мунагишэлэри мунаси-бэтилэ дэрч етди|и «Тэрэкэ-мэ» фел]етонундан кетурул-мущдур. Фел]етонун муэл-лифи мидлэтин дэрдини чэк-мэкдэнсэ бела чэкишмэлэр-лэ вахт кечирэн вэтэн евлад-ларьмы а]ылмага, чэЬалэтэ, кершпф. б&плычасы исэ умуми душмэнлэримизэ гар-шы бирлэшмэ]э чагырыр, reJpaTa вэ Ьуммэтэ сэслэ]ир-ди. Эслиндэ бу, садэча чагы-рыш да де]илди, ]аланчы вэ-тэнпарвэрлэрин, «аброзо-вонныларын» узунэ чырпы-лан силлэ иди. ФeлJeтoнyн сонунда бела бир гэрибэ ифа-да да вардыр: «пуммэт, Ьум-мат (худанэкэрдэ)». Бу ачы, сон дэрачэ кинаJ эли сонлу-гун мэ насы о иди ки, сизи вэ умуми^этлэ, бизим Ьамы-мызы хилас етсэ, бирка сэ J хилас едэчэк, истэмирсиниз-сэ, душман Ьамымызы тэк-лэ]иб Mahe едэчэк. Эсрин эввэллэриндэ хал-гымызын душунан бе]инлэри haM мэдэни. Ьэм да cnjacn ничаты эсасэн ики ше]дэ ке-рур, чагырышларын да ики сезлэ алагэлэндирирдилэр: rejpaT вэ Ьуммэт. Илк мил* ли мэтээбимизин «DejpeT» (1905). илк cnjacn тэшкила-тымызын «Ьуммэт» (1904) адланмасы да бунунла эла-гэдар иди. Ге)рэт олмаса Ьуммэт баш тутмурду. Баба-ларымыз миллэтин со]гырьь мынын гаршысыны алмаг, намусуну гору маг, вэЬши душмэнин элиндэн гуртар-маг учуй о заман Ьамыны милли reJpaTa чагырырды-лар. Бела бир чагырыш индики мурэккэб, зидди]]этли вэ - чидди гаршыдурма деврундэ бизэ даЬа чох лазымдыр. Ни-jacmm кениш изаЬ eTMaja лузум Jox дур. Душмэнлэри-мизин гэддарлыгы, ганичэн-ли]и, Ьеч бир инсани талиба, эхлаг ' нормасына сыгма]ан вэЬшили]и коз габагындадыр. Газахда дири-дири )андыры-лан аилэлэр да, Гарабаг сэ-масында партладылан вер-тoлJoтлapдa мэЬв едилэн дев лат хадимлэримиз да, ба-чы-гардашларымыз да, их-THjap ата-аналарымыз да, Хочалы гыргьшында эзабла елдурулэн со]дашларымыз да тарихи ]аддашымыздан силинмэмэлидир. Онлар душмэнлэримизэ гаршы бизда hap ан, hap вахт нифрэт oJaT-малыдыр. КунаЬсыз инсан-ларын ганы батмамалыдыр. Jaдыныза салын 1905-чи ил ингилабыны, 1914-—1918-чи ил AyHja муЬарибэсини, 1918-чи ил Бакы Ьадисэлэ-рини, 1920-чи ил чеврилиши-ни, 1937-чм ил penpeccHjacbi-иы, 1947—1952-чи ил сур-кунларини вэ HahaJaT, Горба-човун рус импери1асынын парчаланмасьшы Ьазырла]ан вэ haJaTa кечирэн ]енидэн-гырма си]асэтиии. Бунларын натичэсиндэ ермэнклэр тэ-рэфиндэн Jy3 минлэрлэ азэр-ба]чанлы гэтлэ jeтиpилмиш, jYзлэpлэ кэнд вэ шэЬэр Jep-лэ JeKcaH олмуш, он минлэрлэ адам )ериндэн-1урдундан дэрбэдэр едилмишдир. Гар-шыда ермэнилэрин элинэ да-ha Ьансы алверишли фурсэ-тин душэчэ]ини Ьэлэ 0илми-рик. Амма бирчэ uiejn бил-мэл^ик ки, ермани ала ду-шэн hap бир фурсэтдэн ис-тифадэ едиб ез хэбис HHjJa-тини haJaTa кечирачэкдир. Онларын мэшЬур ]азычы-ларындан бири елум aJarbiH-да ез халгына керун на вэ-cHjjaT едирди: «EJ ермани, челдэ зэЬэрли бир иланы керуб елдурмэсэн, сани ба-гышламаг олар, амма бир Т|Урк квр|уб елдурмэсэн, hen бир ермани сани багышла-маз». Тээссуф ки, биз Ьэлэ там а]ылмамышыг, гапымызы де-JaH фэлакэтин дэЬшэтини ha-лэ там дэрк етмэмишик. ВэЬ-шичэсинэ гырыла-гырыла кэлсэк да, Ьэлэ муЬарибэ ов-гаты ила ]ашамырыг. Турк халглары арасында бела бир мисал вар: филан та]фадан наша гоJсан, би-ринчи ез атасыны богазын-дан асачагдыр. Haja? Jyxa-рылара сэдагэтини кестэрмэк учун. Бизи да бу чур ejpa-диблэр, бу чур да ]ашамы-шыг, бу авамлыгла да «ез ревмумузун башына энкэл-кэлэф» олмушуг. Сон 70 ил-дэ башчыларымызын миллэт дамары олма]ыб. Онлар баша кечэн кими миллатин ду-шунэн башларыны а]аглары алтына го)ублар ки, ез баш-лары Москвада керунсун. Онлар миллэт дэлиси Jox. Oajpaa' вэ медал дэлиси олуб-лар, халгы да буна алышды-рыблар. Олан олду. Бундан сонра на етмэли, ге)рэтимизи haH-сы истигамэтэ ]енэлтмэли, haHCbi cahafla Ьуммэт кес-тэрмэли]ик? Маним фик- бимчэ, биринчи невбадэ му-арибэ овгаты илэ ]ашама-га башламалы!ыг. hap чур та1фабазлыгы, )ерлибазлыгы, дэстэбазлыгы, hap чур Ьик-кэни, эданы атыб бир мэг-сэд. бир амал, бир идеал утру йда бирлэшмэли)ик. By амал Вэтэни тэЬлукэдэн, мил-лэти гыртындан гуртармаг-дан ибарэтдир. Ге}рэти олан hap кэс бут,ун шэхси мара- гыны, алверини, газанчыны атыб сырави эскэрэ чеврил-мэлидир. Буна сопЬэти, шэ-раити ]ол вермирсэ, Ьеч олмаса адичэ намуслу вэтэн-даш олмалыдыр. Республи-када башыпозуглуга, е ти-насызлыта, мэнэм-мэнэмли)э, биканэли]э сон го1улмалы-дыр. >Ьар кэсдэн чидди ин-тизам, ганун гаршьгсында ча-вабдеЬлик тэлэб олунмалы-дыр. Mehтэкиpлиjин, халг малынын талан едилмэсинин, баш алыб кедэн рушвэтхор-лугун гаршысы aлынмaль^ дыр. Милли орду]а, гачгьш-лара, Гарабата халг )арды-мынын дэгиг Ьесабаты апа-рылмалы, тэгсиркарлар чидди чэзаландырылмалыдыр. Девлэтин башчысы билмэ-лидир ки, «инсанпэрвэрлик вэ мэрЬэмэт принсиплэрини» эсас тутараг чидди чина]эт эсасы олма)ан мэЬбусларын президент фэрманы илэ азад едилмэси рушвэтсиз баша кэлмир. Буну тeлeвизиja ек-ранындан Ьэмин принсиплэ азад едилмиш мэЬбусун езу дeJиp. Амма Ьеч кэсин туку дэ тэрпэнмир. Kyja ела бела да олмалы- имиш. Ьамы керур ки, Бакы шэЬэриндэ на алверлэр кедир. Нэлэр алыныб сатылмыр бурда? Адичэ гараж jepиндэн тут-муш зирзэмилэрин ачылма-сына гэдэр, торпаг саЬэлэ-риндэн тутмуш мэнзиллэрэ гэдэр, ади вэзифэлэрдэн тутмуш ¿уксэк курсулэрэ гэдэр Ьамысы сатылыр. Бу joллa Ьугуги девлэт гурмаг, демократии •чэми]]эт )аратмаг олмаз. Биринчи невбэдэ ичи-мизи-челумузу дузэлтмэли-1ик. Л ох с а бу башыпозуглуг, бу дэрэбэ]лик, бу е’тинасыз-лыг халгы эсл фэлакэтэ апа-рар. Бизим азадлыгымыз, су-веренли]имиз индики Ьалда 1етим ушаг кими бир шej-дир: на кез Jaшы гуру]ур. на кенлу ачылыр. Ьэлэ да-хилдэн, харичдэн башьша ен-дирилэн гапазлары демирэм. Будур, инди да 1ени президент сечкилэринэ кедирик. Бас нэтичэси нечэ олачаг? Мэнчэ, нэтичэси ¿азынын сэрлевЬэсиндэки сезлэрин реаллашмагындан асылыдьф. Лазыны бабаларымызын сезлэри илэ башладым, онларын Ьикмэти илэ дэ гур-тарырам. «Халг учун нэ ет мэли?» суалына Ьэмин баба-ларымыздан бири о заман бела чаваб верирди:    «Иш кермэк лазымдыр, иш, иш!» Калин биз дэ деди-годула-ры, бу фajдacыз бoFaзjыpт малары бир кэнара гojyб иш керэк. Иш, иш. иш! Халг буну ис^ир. Шамил ГУРБАНОВ.АЛИ МЭЧЛИС. БЭЛЭНМИШДИР Нахчыван Мухтар Респуб-ликасынын Али Мэчлиси гэрар габул едэрэк Али Мэч-лисин сэдри hвjдap Эли]е-вин Турки) а Республикасына ээсми сэфэринин вэ гоншу девлэтин рэЬбэрлэри илэ апардыгы данышыгларын на-тичэлэрини бэjэнмишдиp. Мухтар республика илэ Турки] а арасында эмэкдашлыг Ьаггында мартын 24-дэ Ан-карада имзаланмыш протокол тэсдиг едилмишдир. Али Мэчлис ге]д етмиш-дир ки, Азэрба]чан Респуб-ликасыньш, онун тэркиб Ьис-сэси олан Нахчыван Мухтар ?еспубликасьшьш агыр иг-тисади вэзи]]этдэ олдугу бир в&хтда Турки1э Республика-сы 11вкумэтинин Нахчывана бе]ук мали]]э ке-мэjи вэ мадди-техни-ки ]ардым кестэрмэси мух-тар реслубликанын беЬран-дан чыхмасына, эЬалинин рифаЬынын ]ахшылашмасы-на кениш имкан ]арадачаг-дыр. Мухтар республиканын Али Мэчлисинин даими ко-мисси1аларына, Назирлэр Ка-бинетинэ, ]ерли Ьакими]]эт органларына тапшырылмыш-дыр ки, эмэкдашлыг Ьаггын-да протоколун имрасы илэ элагэдар конкрет тэклифлэр Ьазырла]ыб тэгдим етсинлэр Протоколда нэзэрдэ тутулан тэдбирлэрин Ьэ]ата кечирил мэси мэгсэди илэ элагэлэн дирмэ комисси]асы ]арадыла-чагдыр. (Азэринформ бу хэбэри Нахчыван Мухтар Респуб ликасы Али Мэчлиси мэт-буат мэркэзинин мэ’лу-маты эсасында Ьазырла мышдыр).ГАЗАХЫСТАИ ПРЕЗИДЕНТИ МУДАФИЭ ЕДИР Апрелин 15-дэ Газахыстаи презнденти Нурсултан На-зарба]ев базар мунасибэтлэ-ринэ кечнд мэрЬэлэсиндэ кутлэви информасн]а васнтэ-лэрини нэшриНат структур-ларынын инЬнсарындан гору] ан фэрман нмзаламыш-Дыр. Республика Назирлэр Ка-бинетннэ ташпырылмышдыр ки, девлэт Ьакнмн]]этн вэ ндарэетмэ органларынын дбв-рн нэшрлэрнни, девлэт кн-таб нэшриЛатларыиы девлэт снфарннш Ьэчмнцдэ кагыз вэ дик эр матерналларла тэ’мнн етснн, онлары дэ]эр верки-синдэн азад етснн, республика Али Совета илэ бирликдэ кузэштли верки го]улмасы мэсэлэсини нэзэрдэн кечир-снн. «Извести]а», 17 апрел. Мши иумбвшр адршиир — Вагиф иуэлдии, инлля мувасибэтлэр буту в Дв»Р-лэрдэ девлэтлэр учуй чидди эЬэмн]]ат кэсб едав амжллэр-дэн олуб. Бизда нса бу проблем эсаслы шакилдэ е]ра-ннлмэ]иб. Ьэмин мэсэла|э тохунанда да она Ьэмншэ бнртэрафли ]аиашякышыг. ДаЬа догрусу, ]ухарыларын )э’]инн назэрэ алмышыг. Азэрба]чан нса тарнх бо]у [арыида ]аша]аи халг-_ мухтэлифли]и бахы-ан Ьэмншэ днггэтн чэлб Мэнчэ, республнкамыз- да белэ бир институтуи ]ара-дылмасыяда Ьэмин амил ху-суснлэ нэзэрэ алыныб. — Индики деврдэ милли мунасибэтлэрин а^ы-а]ры саЬэлар узрэ е]рэнилмэси чох вачибдир. Нансы елкэда ки милли мунасибэтлэр лазы ми сэви]]эдэ е]рэнилиб, о елкэ си]асэтдэ Ьэмишэ дузкун ]ол тутур вэ орада сосиал Ьа]ат тэрзи ]уксэк олур. Бу мэ'на-да институту музун гаршы-сында дуран эн муЬум вэзи-фэ милли мунасибэтлэри Ьэр-тэрэфли арашдырмаг вэ онларын гаршылыглы шакилдэ )ахшылашмасына, интенсив-лэшмэсинэ наил олмагдыр. ЩубЬэ ]охдур ки, милли му-насибэтлэри ]акынлашдыр-магла биз ез мэдэни]]этими-зи, эдэбиЯатымызы. елмими-зи дун]а саЬнэсинэ чыхара билэчэ]ик. Ьэмчинин дун]а мэдэни^этинин эн кезэл чэ-Ьэтлэрини эхз вэ тэблиг ет-мэ)э имканларымыз олачаг. — Институтуи структуру-ну кестэрэн сн]аЬы]а бахы-рам. Ше’бэлэрин, белмэла-рин, елми групларын адын-даи мэ’лум олур кн, милли мунасибэтлэр проблемы таи-чэ республикамызын дахн-лнндэ де]нл, умумн]]этлэ, кениш мнг]асда арашдыры-лачаг. — Бали, биз милли мунасибэтлэр проблемный даЬа этрафлы е]рэнмэ]э чалыша-чагыг. Институтумузун эмэк-дашлары Азэрба]чанда ]а-ша]ан азса]лы халгларьш. милли етник групларын со-сиал-мэдэни Ьэ]атыны, гач-гынларын тарихини, демографии проблемлэри е]рэн-мэклэ ]анашы, умумиЛэтлэ, миллэтлэрии вэ милли мунасибэтлэрин тарихи вэ нэзэ-ри]]эси, Шимали Азэрба]ча-нын дикэр девлэт вэ респуб-ликаларла сосиал-игтисади элагэлэри, милли-мэдэни вэ етнодил просеслэри, Азэр-ба]чан диаспорунун сосиал-мэдэни Ьэ]аты кими муасир вэ актуал мэсэлэлэри араш-дырмага чэЬд кестэрэчэклэр. Хатырладым ки, апарылан арашдырмалар заман вэ макан даирэсиндэн асылы ол-ма]араг а]ры-к]ры деврлэри вэ мухтэлиф рекионлары эЬатэ едачэкдир. 'Лери кэлмишкэн ону да де]им ки, белэ бир институт нэ кечмиш ССРИ-дэ олуб. нэ дэ ки, индики мустэгил республикаларда вар. Институтумузун эмэкдашлары милли мунасибэтлэр тарихини, Рсслубликамыэда даЬа ' бмр §нмн муоссисо — Ммллм МуиасиВотлор Институту фоолиЦота башмЦыб. МусЫмбимиз Номмн институтуи ди ректору, фИЛОЛОМИ|а олмлори доктору, про фоссор В. АРЗУМАНЛЫ- ДЫР. эдэби]]атын, мэдэни]]этин вэ елмин бу саЬэдэки ролуну вэ ]ерннк Азэрба]чанын а]ры-ajpbi девлэтлэрлэ сосиал-игтисади элагэлэрйни, демографии просеслэрин а]ры-а1ры халгларын бир-биринэ ]ахьшлашмасында ролуну, тарихи Азэрба]чан торпагла-рындан — индики Ермэнис-тандан, елэчэ дэ Гафгазын вэ Загафгази]анын дикэр ]ерлэ-риндэн говулмуш азэрба]чан-лыларын — гачгынларын та-рихиии, дун]анын мухтэлиф елкэлэриндэ мевчуд олан азэрба]чанлы ичмаларынын сосиал-мэдэни Ьэ]атыны. Шимали Азэрба]чанда JamaJaH азса]лы халгларын. милли-етник групларын сосиал вэ-зиШтини е]рэнэчэклэр. Садаладыгым проолемлэ-рин hap бири мутлэг бу вэ ]а дикэр арашдырманын aj-рыча мевзу об]екти олачаг. Чалышачагыг ки. MyaJJaH вахтдан сонра конкрет иш-лэримиздэн данышмага се-зумуз олсун. — СеЬбэтНмизии эввэлин-дэ дединнз ки, ниститут милли мунасибэтлэри гаршылыглы шакилдэ е]рэиэчэк вэ тэблиг едэчэк. ШубЬэсиз бу, халгымызын шуур сэ»и]]эси-инн ]уксэлмэсиндэ дэ бе]ук рол ojHajanar. — Эслиндэ республика-мызда фэали]]эт кэстэрэн бутун ичтимаи вэ Ьуманитар елми тэдгигат институтлары-нын халгымызын шуур сэ-ви]]эсинин ]уксэлдилмэсин-дэ бу вэ Ja башга дэрэчэдэ ролу вар. Соз Jox ки, бу мэ-сэлэдэ милли мунасибэтлэр проблем и илэ мэшгул олан институтуи бо]нуна даЬа бе-JyK Mac’yaHjJaT душур. Экэр бир тэрэфдэн биз милли мунасибэтлэрин aj-ры-ajpbi тэрэфлэрини ejpa-нэчэЗиксэ. дикэр тэрэфдэн милли мэсэлэлэр саЬэсиндэ кэлэчэкдэ атылачаг аддым-лар барэдэ MyaJJaH прогноз-лар вермэли]ик. Бу мэ’нада мэнэ бела кэлир ки, халгымызын беш дэрди варса, онлар дан биринчиск Ь^тутуму-зу ээиф бнлмэ]нмиз. икинчи-си исэ си]аси сэви]]эмизин ашагы олмасьздыр. Эн писи дэ будур ки, Ьэмин чатыш-мазлыгларын арадан гал-дырылмасына кеклу шэкил-дэ ca’J кестэрмэмишик. Елэ она кора дэ сон 4—5 илдэ фачиэмизи AYHjaJa фачиэ кими чатдыра билмэмишик. Нечэ олур ки, евини сатан, бутун эмлакыны езу илэ Jbi-гыб апаран ермэни гачгын статусу алыр. евиндэн тэк бирчэ эш]асыны да кетурмэ-дэн ]урдОувасьшы тэрк елэ-]эн азэрба]чанлы]а исэ белэ бир статус верилмир? Гэрибэ дэ олса, Ьэлэ ин-ди]э гэдэр сон иллэрдэ ис-тэр Руси]адан вэ МДБ-Ja да-хил олан динар девлэтлэр-дэн. истэрсэ дэ бэ’зи эчнэби олкэлэрдэн республикамыза кэлиб-кедэн. сонра да мэтбу-атда вэ дикэр кутлэви инфор-MacHja васитэлэриндэ хал-гымыза, тарихимизэ, торпа-гымыза rapa JaxaHaapbiH, 6eh-тан атанларын Ьеч бирини эдалэт мэпкэмэсинэ чэкэ билмэмишик. О да гэрибэдир ки, сон ики-уч илэ гэдэр БМТ-нин инсан Ьугугларына дайр мэш-hyp гэтнамэси дилимизэ тэр-чумэ едилмэмишди. Билмир-дик ки. бир инсан кими hy-гугларымыз нэдэн ибарэт-дир? Бу чур бошлуглары дол-дурф(аг учун гэрара алмышыг ки, бе]нэлхалг тэшкилат-ларла. Авропанын. Амери-канын вэ Аси]аиын милли м\*насибэтлэрлэ мэшгул олан елми мэркэзлэри илэ мутлаг элагэ JapaAar. Бизчэ, белэ элагэ тэчрубэ мубадилэсин-дэн элавэ. Ьэм дэ гаршылыглы анлашма]а хе]ли кемэк едэчэк. — Милли Мунасибэтлэр Институту кечмиш Халглар Достлугу Сара]ынын эсасында ]арадылыб, Joxca... — Кечмиш Халглар Достлугу CapaJbfhbiH бинасында ]ерлэшдирилмэ]имиз о демэк де)илдир кн. бу институт ]алныз онун базасы эсасында }арадылыб. Хатырладым ки. Ьэлэ он ики ил эввэл ачылмыш Халглар Достлугу Сара]ынын гаршысында чох ЦУ^ум, вэзифэлэр го)улмушду. Тээссуф ки. онлары ла]игинчэ ве rej-рэтлэ реаллашдыран гуввэ-лэр аз олду. Истэр кадр ба* хымындан. истэрсэ дэ чэса-рэтли аддымлар атмаг бахы-мындан. Нэдэнсэ MyajJaH вахтдан сонра Ьамыда о ида-paja м\шасибэтдэ биканэлик Ja ран мага башлады. Белэ бир перспективли елми мэр-кэз республикамыза гонаг кэлэндэн-кэлэнэ Jafla душур-ду. Сон 5—6 илдэ исэ та-мам унудулмушду. Амма кечмиш Халглар Достлугу Сара]ьшда потенсиал ryBBaja малик елми ишчилэр. ишку-зар адамлар да варды. Онларын aJpH-aJpH эсэрлэри ишыг узу кермуш. чох rnj-мэтли мэгалэлэри чая олун-мушдур. Тэсадуфи де]ил ки. JeHH институт ]арадыларкэн онун эсас езэ]ини кечмиш capa Jbm потенсиал елми гуввэлэ-ри тэшкил едир. Институту-муза республика Елмлэр Академи]асыньш а]ры-а1ры институтларьшдан таньгнмыш алим вэ мутэхэссислэр дэ дэ’вэт олуимушдур. Мнлли м^’насибэтлэрлэ мэшгул олан кэнч вэ перспективли гуввэ-лэрдэн истифадэ eTMaja ча-лышырыг. Мэндэ белэ бир инам вар ки, ]ахын иллэрдэ Милли Мунасибэтлэр Инсти туту академи]амызын эн апа-рычы елми муэссисэлэринден бири олачаг. — Милли Мунасибэтлэр Инстнтутунун э]аии тэбли гат саЬэсиндэ керэчэ]н иш-лэр барэдэ нэ Aeja бнлэрси-низ? — Э]ани тэблигатымызын эн лaJиrли нумунэлэри JaxbiH иллэрдэ чапа .тэгдим едэчэ-)имиз монографи]а, китаб вэ брошурлэр олачаг. Тез-ликлэ «Милли мэсэлэлэр» адлы а]лыг елми-кутлэви журнал нэшр етмэ]э чалыша-чагыг. Бу, ]эгин ки, ез мэз муну вэ эЬатэ даирэси илэ сечилэн журнал олачаг. Институтумузда бе]нэл халг миг]аслы дэ]ирми стол тэшкил етмэк барэдэ дэ фи кирлэширик. Bypaja илк нев-бэдэ халгымыза, . торпагы мыза rapa ]аханлары дэ вэт едэчэ]ик. 8JaHH шэкилдэ кес-тэрэчэ]ик ки, бу миллэтэ га ра JaxMar учун онларын 1»еч бир эсасы joxflyp. Белэ тэд-бирлэри кечирмэклэ биз Ав ропанын вэ дун]аиын дикэр инкишаф етмиш елкэлэри-нин елми мэчмуэлэрини« сэ Ьифэлэринэ ]ол тапмага. Азэрба]чанын сэсини flaha кениш JajMar учун имканлар элдэ eTMaja ca’J кестэрэчэ]ик. Бунунла ]анашы республика-мыздан кэнарда Азэрба]чан мэдэниJjaTHHH тэблиг едэн чэми]]этлэр вэ мэркэзлэр ба рэдэ а]рыча китабча бурах-магы да гэрара алмышыг Онларла элагэни илдэн-илэ меЬкэмлэтмэклэ бэрабэр ]ери кэлэндэ лазыми кемэклик дэ KecTapanajHK. Белэ Ьесаб едирик ки, ha-зырда Бакыдакы милли мэдэни JJaT мэркэзлэри, ичтимаи елми мэркэзлэрлэ элвгэлэри-миз интенсив олмалыдыр. Демократик руЬлу, об]ектив гаjэли бутун газет вэ жур-налларымызла биркэ керуш-лэрэ, фикир мубадилэлэринэ дэ 6ejy*K умидлэр бэслэ]и-рик. СеЬбэта Jbsam: А. МЭММЭДГУЛУЗАДУ. Экс-сада «Тарих дэгиг лик тэлэб едир» «Халг гэзети»нин 1992-чи 1Л 23 ]анвар немрэсиндэ Ьу-:е]н ЭЬмэдов-ун пэмнн сэр-тевЬэ илэ верилмиш мэгалэ-:индэ маним «Азэрба]чан мэктэби» журналынын 1991-чи ил 4—5-чи немрэсиндэки *Рус—татар мэктэблэри» адлы мэгалэм тэнгид олунмуш-дур. СеЬбэт Азэрба]чанда рус—татар мэктэблэринин ]арадылмасындан кедир. Мэн ¡азырам ки, илк рус—татар мэктэблэри 1887-чи илдэ С. М. Гэнизадэ вэ Ь. МаЬ-мудбэ]ов тэрэфиндэн Бакы-да ачылмышдыр. Бу мэктэб Азэрба]чанда илк рус—татар мэктэби иди. Бу фикир Азэр-ба]чан Совет Енсиклопеди]а-сында да тэсдиг олунур: «Азэрба)чанда илк рус—татар мэктэблэринин Зарадыл-масы вэ инкишафы С. М. Гэнизадэ вэ Ь. МаЬмудбэ]о-вун ады илэ баглыдыр». Ке-руиду]у кими, сеЬбэт мэЬз рус—татар мактэблэриндэн кедир. Е]ни фикир «Азэр-бaJчaн мэктэби» журналы-ньш 1982-чи ил 1-чи немрэсиндэ педагожи елмлэр на-мизэди, Э. Тагызадэ тэрэ-фнндэн дэ тэсдиг едилир. Бундан элавэ, «Мэктэб» журналы 1912-чи ил 1-чи нем-рэсиидэ бу барэдэ ]азырды: «1887-чи илэдэк (Jэ,ни Ба-кыда рус—татар мэктэблэри ачыланадэк — Г. И.) Азэр-ба]чанда Авропа типли бир мэктэб дэ ]ох иди. Ь. Э1шэ-дов исэ бу фикрэ е’тираз едэрэк ]азыр ки, Азэрба]чан-да илк рус—мусэлман мэктэби 1875-чи илдэ Газах гэ-засыяын Салоглу кэндиндэ ачылмышдыр. Буну эсаслан-дырмаг учун Гафгаз Тэдрис Даирэси Попечител Шура-сынын 1874-чу ил гэрарыны субут кэтарир. Бу гэрарда де]илирди: «1874-чу ил эр-зиидэ Попечител Шурасы ху- суси мэктэблэрин ачылмасы барэдэ... кэнд муэллими Та-ухиддин Мамле]евин Газах гэзасынын Салоглу кэндиндэ ибтидаи рус—мусэлман мэктэбинин ачылмасы барэдэ хаЬишинэ бахылмышдыр». Велэликлэ, 1875-чи илдэ Га-захын Салоглу кэндиндэ рус—мусэлман мэктэби ачылмышдыр. Буна бизим Ьеч бир е’тиразымыз ]охдур. Чунки бурада сеЬбэт рус—AзэpбaJ-чан гэза мэктэбиндэн кедир. Биз исэ Авропа типли рус— татар шеЬэр мэктэблэри ба* рэдэ данышырыг. Керунду-]у кими, Газахдакы мэктэб рус—татар мэктэби де]ил, ади гэза мэктэби иди. Муэл-лиф 1969-чу ил «Советека]а педагокика» журналынын 9-чу немрэсиндэ дэрч едилмиш «Азэрба1чанда    рус—татар мэктэблэринин тарихинэ авд» мэгалэсиндэ езу е тираф едир ки, «1887-чи илдэн бу мэк-тэблэр (]э'ни гэза рус—мусэлман мэктэблэри — Г. И.) рус—татар мэктэблэри ад-ланмага башлады». Су ал олунур: экэр Салоглу мэктэби рус—татар мэктэби ндиеэ ону тэзэдэн рус—татар мэктэби адландырмагын нэ мэ’-насы варды? Велэликлэ, рус—мусэлман мэктэблэри гэза мэктэби, рус(—татар мэктэблэри ис* Авропа типли шэЬэр мэктэб-лэридир. Бунлары бэ’зэн рус—Азэрба]чан мэктэблэри дэ адландырырлар ки, бу гэ-ти]]эн дотру де]илдир. ^ри кэлмишкэн демэли]ик ки, Азэрба1чанда педагокика тарихи тэзэдэн нэзэрдэн кечи-рилмэлидир. Бурада Ьэлэ дэ дузкун Ьэлл олунмамыш проблемлэр. мубаЬисэ догу-ран мэсэлэлэр вардыр вэ онлар дэрнндэн арашдырылма-лыдыр. Гылман ИЛКИН ТОВУЗ. Бурада Сумга ]ыт уст трикотаж фабрикинин филиалы ачылыб. Хаммал вэ аваданлыг «гэчЬизаты илэ баглы чэтннликлэрэ бахмв Japar, тэзэ муэссиеэнин се -дэриндэ эм эк аЬэнки сэнкимнр. ИстеЬсалын фасилэсизли]ини тэ мни етмэк у у тэдбнрлэр^керулур ИлЬамэ MHp33jeBa вэ Шв’лэ Harb,ieBa^QT0 ч ибадовундур. ишлэмшан нале ишеиз деш ■ Бакы да ишеизлэрии са]ы кунбэкун артыр. Сон бир нечэ а]да шэЬэрэ Гарабаг вэ сэрЬэд ра]овларындан минлэрлэ гачгын кэлмншдир. ШэЬэрдэ 176 мин 500 евдар г ад ын, 30 мнидэи чох иеисн]ачы вар. Гытлыг вэ 6aha-лыг онлары да ншлэмэ]э мэчбур едир. Ьэр aj ]узлэрлэ мэЬбус азадлыга бурахылыр. Бир учдан да алн вэ орта ихтнсас мэктэблэрини Ьэр ил минлэрлэ кэнч бнтирир. Устали* бу нлнн алты aju эрзнндэ 5 мни нэфэр ншчн гуввэеннии сэрбэстлэшэчэ]и кезлэнир. Ьесабламалара кора 1992-чи илдэ шэЬэрии эмэк бнржасында 100,5 мин адам иштнрак едачэкдир. Бакы ШэЬари ЭЬалинии Мэш-гуллуг Мэркэзи бу гэдэр адамы ншлэ тэ’мнн едэ бнлэ-чэю«к? Мэр казни директору Вагиф КАЗЫМОВЛА эмэк-дашымызыи соЬбэти бу мовзудадыр: -к5 Таза хабар, кеЬиа дард Ниja б е л о j и и? Муэссисэмиз бир илдир тэшкил олунуб. Республика «Фармаколоки]а вэ халг тэ-бабэти» Елм-ИстеЬсалат Бир-ли1и илэ багладыгымыз му-гавилэ]э эсасэн бу илдэн баш-ла1араг Ьэр ил 12 тон препарат 11азырламалы]ыг. Ме-шэ гамышындан Ьазырланан Ьэмин препарат сэ1ш]]э на-зирли]инин тевси]эси илэ тара ч^эр хэстэликлэринин му-аличэсиндэ истифадэ олунур. Мугавилэ шэртлэринэ эмэл етмэк учун бизэ 6 Ьек-тар са!1э а]рылмалыдыр. Бу салэдэн Ьэр ил 40 тон мешэ гамышы истеЬсал етмэли-]ик. Лакин Лэнкэран агро-сэна]е комбинаты чэми 3 Ьек-тар саЬэ вериб. Экэр муга-вилэни позсаг хе]ли чэримэ вермэли]ик. Буну дэфэлэрлэ ра]он рэЬбэрлэринэ хатыр-латсаг да Ьеч бир хе1ри ]ох-дур. БэЬанэ кэтнрирлэр ки, ра]ояда торпаг саЬэси мэЬ-дуддур. Ахы нэ учун коопе-^ ративлэрэ верэндэ торпаг мэЬдуд олмур, бизэ кэлэндэ олур? Инсафэн де]им ки, республика тэшкилатлары кемэк едирлэр. Мэсэлэн, сэ-Ьи]]э назирли]и экин хэрч-лэрини едэмэк учун муэсси-сэмизэ 300 мин манат вэса-ит а]ырмышдыр. Биз дэ бекар да]анмырыг. 1,5 Ьектар саЬэдэ мешэ гамышы экми-шик. Лахын кунлэрдэ дэр-ман Ьазырла]ан сехин ти-кинтисинэ дэ башла]ачагыг. Бизи тээччублэндирэн Азэр-ба]чан Елмлэр Академи]асы-нын вэ Азэрба1чан Сэ11И]]э Назирли]инин мэктублары-на ра]онумузда э!1эми]]эт ве-рнлмэмэсидир. Шэхси тэчрубэлэрим эсасында мухтэлиф тэрэвэз бит-килэрини, о чумлэдэн хи]а-ры, бадымчаны чалаг вэ чи-ринки усулу илэ ]етишдири-рэм. Элдэ етди]им ]ени то-хум нумунэлэри республика Елми-Тэдгнгат Тэрэвэзчилик Институтуи да вэ республика Кэнд Тэсэрруфаты Биткилэ-ринин Сорт-Сынаг Мэнтэгэ-синдэ сынагдан кечирилиб тэсдиг олунмушдур. Мэгсэди-миз Ьэм дэ ра]онун тэсэрру- {атларыны саглам вэ ке]-и]]этлн хи]ар тохумлары илэ тэ мин етмэкдир. Мутэ-хэссислэрэ, республика тэш-килатларына тэгдим етди]и-миз хи]ар тохумунда унлу шеЬ хэстэли]и мушаЬидэ олунмамышдыр. Республика сорт-сынаг муфэттишли]и. Елми-Тэдгигат Тэрэвэзчилик Институту элдэ етди1нм хи-тохумларынын Ьэчмини артырмаг учун элавэ 7 Ьек-тар саЬэ а]рылмасыны да ра-)он тэшкилатларына мэслэ-Ьэт билмишдир. Амма хе-]нрхаЬ ишэ гол го]мурлар ки, го]мурлар... Мугдвд СЭФЭРОВ, Лэикэраядакы «Логмаи-2» кичжк девлэт муэссмсэсм-* нин рэЬбэрв. — Вагиф муэллнм, jaxnw олар кв, эввэл чэ шэЬэрии эмэк еЬпиатлары, ншчн гув-вэся барэдэ мэ’лумат верэсн-няз. — Бакыда 1992-чи ил Jan-варын бирннэ олан мэ’лума-та керэ 1 MHaJOH 766 мин эЬали 1аша1ырды. Мэ'лум сэ-бэблэрэ керэ эЬалинин са]ы нэзэрэ чарпачаг дэрэчэдэ ар-тыб. Кечэн илин сонунда ишчи гуввэси эЬалинин 63,3 фа-изини тэшкил едирди. Ишлэ-энлэр 778.3 мин нэфэр иди. лазырда Бакыда 100 мин-дэн чох э|1эк габили]]этли адам ишлэмир. — ШэЬэрдэ ншензднк проблема нечэ Ьэлл едллнр? — Бу мэгсэдлэ програм Ьазырламышыг. 1992-чи илдэ 1о,7 мин нэфэр мэркэзи-миз тэрэфиндэн ишэ дузэлэ-чэк, 16,6 мин нэфэрин JeHH ихтисас алмасы. пешэ eJpaH-мэси вэ пешэсини дэ]ишмэси учун шэраит ]арадылачаг. 13,9 мин адамын ишеиз статусу олачагы кезлэнилир. Бу ил 1750 яэфэри — кэнч-лэри, аз ]ашлы ушаглары олан гадынлары, пенена Ja-шына ]ахынлашан вэтэндаш* лары пуллу ичтимаи ишлэрэ чэлб eTMajH нэзэрдэ тутму-шуг Бундан элавэ. 34 мин адамы мувэггэта ншлэ тэ’-мин етмэк учун элавэ иш ]ерлэри ачылачаг. Бакы шэ-пэриндэ Ьэр aj 8—10 мин , иш JepH бошалыр. Сэрбэст-лэшднрилмиш ишчилэри jep-лэшдирмэк учун Ьэмин бош ]ерлэрдэи истифадэ едэчэ-Jhk — Базар нгтасадиЦаты сэрбэст эмэн еЬтн]атынын ]араямасыны сур’этлэкднр-• нммм» лубЬэснз ЯМ, онун  ДЭ дэ]«цднр- — Инди али тэЬсили. алимлик дэрэчэси олан >уксэк ихтисаслы кадрлар да ишеиз галырлар. Бир тэрэфдэн дэ ]ени }арадылан идарэ вэ тэшкилатларда, муэссисэлэр-дэ ихтисаслы кадрлара тэ-лэбат артмышдыр. Феврал а] ын да бизэ бош галан 412 гуллугчу вэзифэси барэдэ. мэ’лумат дахил олмушдур. Ьэмин. иш ]ерлэринин 49,1 фаизи сэна]едэ. 19 фаизи ти-кинтидэ, 8.4 фаизи нэгли]]ат вэ рабитэдэ, 0.9 фаизи мэн-зил-коммунал тэсэрруфатын-да, 1.6 фаизи исэ тичарэт-иашэ муэссисэлэриндэ олмушдур. Али тэЬсилли ишеизлэрин са]ынын артмасына бахма]а-раг Ьэр ил али вэ орта ихтисас мэктэблэрини битирэн-лэрин са]ы чохалыр. Мутэ-хэссислэрин Ьазырланмасы иши    тэнзимлэнмэлидир. Кадрларын Ьазырланмасы просесиндэ игтисади]]атымыз-дакы эсаслы дэ]ишикликлэр нэзэрэ алынмалыдыр. — Идарэяязян ады дэ1я-шяб. Бэс функси]асы нечэ? — 1980-чи илдэ Бакыда ишэдузэлтмэ буросу фоали]-1эт кестэрирди. 1938-чи илдэ буро ишэдузэлтмэ мэркэ-зинэ чеврилди. 1991-чи илдэ онун ады илэ 1анашы. иш структуру да дэ1ишдирнлди. Мэркэзи миз эввэллэр му-авинэт. ишеизлик статусу вера билмирди. ишеизлэрэ }ардым етмирди. пешэ В]-рэтмирди. Инди ишеизлэрин Ьугуг во вэзифэлэри вар. Онларын Ьугугу ганунла му-дафнэ олунур. Эввэллэр иш-лэмэ]энлэри мэсулиЛэтэ чэлб едирдилэр. Инди Ьеч кэси ишлэм»1э мэчбур ет-мирлэр. Ишеизлэрин бу му-гугу Азэрба]чан Реопубли-ка с ын да эЬалинин мэшгуллу-ру Ьаггында гаиунун биринчи маддэси илэ горунур. — Мэшгуллуг мэркэзяяэ иурачнэт едэнлэрэ Ьансы яш- лэр тэкляф олунур? — Биз ИШЛЭМЭК HCTej0H-лэрэ шэЬэрдэки бош иш Jep-лэринин си]аЬысыны кес-тэририк. Экэр ихтисасына yJryH иш Jepn сечэ билмэсэ-лэр ихтисасы дэ]ишмэк учун курс кечм^и тэклиф едирик. Ьазырда бизим кендэ-ришимизлэ 100-дэн чох адам jeHH сэнэт ejpaHHp. — Экэр иурачиэт едэнин ]ашы етубеэ, ]еии сэнэтэ, не-шэ вэ /а ихтасаса ]н]элэя-мэ]э ямнаны ]охдурса, ояда нечэ? — Мурачиэт етдикдэн 11 кун сонра ишлэ тэ’мин олун- ’ MaJaH, 1ашы 40-дан чох ол-дутуна керэ ихтисасыны, сэ-нэтини, пешэсини дэ]ишмэ1э имканы ол MaJaH адамлара ишеиз статусу верилир. Бу шэртлэ ки, тэклиф олунан ики иш ]ериндэн имтина ет-мэмиш олсун. — Бакыда 1988-чи илдэн бэря гачгынларын ншлэ тэ’мнн олунмасы проблема дэ ме]дана чыхыб. — О вахтдан бэри гачгынларын ишэ дузэлмэси учун чох иш керулуб. Ьэр aj гач-гыялар барэдэ мэ’лумат топ-ланыр вэ онларын ишлэ тэ’мин олунмасы планлашды-рылыр. Мэркэздэ Гарабагдан Бакы ja кэлмиш 8671 нэфэр гачгын ге]диНатдан кечиб. Онларын 3618 нэфэри иш габили]]этлидир. 55 нэфэр мувэггэта ишэ дузэлиб. Чэ-тинли]имиз ондадыр ки. гачгынларын даими ишлэ тэмин олунмасы барэдэ девлэт с эн эди jox дур. Мэряэзни ншензлэрэ Ьансы сэнэт вэ пешэлэрн ej-рэтмэк имканы вар? — Ьазырда суручулук вэ муЬасибат курслары ]арат-мышыг. Тезликлэ халчачы-лыг вэ тикишчилик курслары да ачылачаг. Идарэ вэ тэшкилатларын сифариши илэ али тэЬсилли мутэхэссислэрин 'дэ ихтисас-ларыны дэ]ншмэк учуй тэд-рис м\’эссисэлэрн илэ мугавилэ багла]ырыг. . Бакыныи бутун pajoнлa* рында мэшгуллуг мэркэзлэри фэали]]эт кестэрир. Иш-лэмэк истэ]энлэрдэн хаЬиш едирик ки. ]убанмадан Ьэмин мэркэзлэро мурачиэт етсинлэр. СоЬбэти 1аады. Ариф ГУЛИХЕВ. ;