Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 2

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,665,687 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, April 14, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - April 14, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ к апрел ил н* п Партократлар. Онлар кимдир? Партократа кэлмэси кеч-мишин фачиэлэринин дэбдэ олан вэ умумилэшдирилмиш синониминэ чеврилиб. Бу сез Летмиш илдэн чох ЬакимиЛ-Лэтдэ олмуш коммунистлэр партиЛасынын синоними ол-магла Ланашы тоталитар ре* жимин дэЬшэтлэриния тэ-чэссуму ними баша душу-лур. Бэс эслиндэ о нэ де-мэкдир? Сов.ИКП-дэ, елкэ-дэ партократу вар идими? Бэли. вар иди. Амма эсас мэсэлэ бу кэлмэнин архасын-да нэлэр дурдугуну анламаг-дыр. Экэр Сов.ИКП-нин иЛир-ми милjoн узвуну бир нэфэр ними бу анлаЛыша аид ет-сэк, зэннимчэ, кекундэн сэЬ-вэ joл•вepмиш оларыг. Эслиндэ бу термин партиЛада, девлэтдэ муэЛЛэн шэхслэр ка-TeropHjacbiHa. хусуси тэбэгэ-ja аиддир. 0зу дэ онларын эсл сималарыны кечмишдэ бирпартиЛалы системин Ьа-khmhJJ8Th шэраитиндэ нечэ кизлэтдиклэри вачиб деЛил. Мэсэлэ ондадыр ки, белэ бир тэбэгэ, парти]а-девлэт мэн-сэбчилэринин бирлэшмиш сых дэстэси мевчуд олуб. Елэ Сов.ИКП-нин XXVII гу-рултаЛына мэ’рузэдэ баш ка-тиб М. С. Горбачов да онларын Ьаггында фэхрлэ да-нышырды. Горбачов геЛд едирди ки, napTHja ишинэ садит, онун cHjacH хэттини ha-JaTa кечирмэк утрунда муба-ризэнин енундэ кедэн кадр-лар бизим эн башлыча, эн гиЛмэтли сэрвэтимиздир. Елэ napTOKpaTHja да 11эмин бу тэ-бэгэдир. Леканэ napTHjaHbiH ЬакимиЛЛэт пирамидасы да елэ бу тэбэг^кин устундэ учалмышды. Эслинэ галан-да Сов.ИКП napTHja jox, ha-khmhJJqthh узви Ьиссэси, бу haKHMHjjaT пирамидасынын joл кестэрэни, диктэ едэни исэ napTOKpaTHja иди. Гапа-лы, кизли, Иаким. hap uiej-дэн хэбэрдар, hap шеЛи кв-рэн бир елита. О вахт онла-ра индики кими партократ тэ’Лини гошмурдулар. Уму-миЛЛэтлэ, о вахтлар парто-KpaTHja эсл симасыны киз-лэтсэ дэ haMbi билирди, ду-ЛУРДУ ки, белэ бир гуввэ вар. ЧэмиЛЛэтдэ, девлэтдэ ашагы-дан jyxapbi бирчэ мэсэлэ белэ бу гуввэнин иштиракы олмадан Ьэлл едилмирди. Ьэр mej онун элиндэ чэмлэшмиш-ди вэ о, napmja структурла-ры кими бутун елкэни даими кэркинлик вэ ва!шмэ ичин-дэ caxлajыpды. Эслиндэ napTOKpaTHja тоталитар режи-мин jeTHWf6 архаландыгы езул иди. ьэ инди Ьаким пар-тиЛанын 20 милЛон сырави узвуну партократ Ьесаб ет-Maja чэ11Д етмэк дузкун деЛил. Бу, Ьэгигэтин тэрси олар. Елита, партократу, Лухарылар вэ ашагылар aj-ры-ajpbi aнлaJышлapдыp. Ахы демократларын чоху, диссидентлэрин бир гисми Сов.ИКП-нин сыраларындан чыхыб. ^нидэнгурма вэ демократка башчыларьшын си-Jahbicbma нэзэр салсаг чох шej аЛдын олар. Муасир шэраитдэ тале Ja-зысы илэ елкэдэ jeHH догу-лан демократичный Ларады-чылары вэ Ленидэнгурма ли-дерлэри мутлэг идеолокиЛа-нын вэ йаким napTHjaHbiH рэ11бэрлэри олублар. Онларын йамысы марксизм-лени-низмэ, парти}анын бирлиЛинэ, тоталитар режимин эсас-ларына узун муддэт вэ инам-ла хидмэт едиб. Онлар ha-мишэ вэ hap Jepдэ napTHja-ja, Ьаким система вэ идеоло-KHjaja сэдагэт анды ичиблэр. 9KcapHjjaTH исэ бирчэ кэлмэ «азадлыг» вэ ja «шэхси рэ’Л» сезундэн етру онларла вэ jYЗЛэpлэ адамы мэ’нэн Mahe едиб. Онлар совет тоталитар режиминэ инам вэ вичданла хидмэт кестэриблэр. Онларын чоху hap шеЛдэ, сезун Ьэгиги вэ мэ’чази мэ’насын-да — сосиализмин Jap-japa-шыгыны бутевлуклэ керуб. Бутун устунлук вэ кузэшт-лэрдэн истифадэ едиблэр, амма мутлэг режимин эсас-ларынын перспективсизлиЧ* ни aнлajaндaн сонра парти]а-дан узаглашараг режим вэ napTOKpaTHjaja гаршы ез бил-диклэри вэ бачардыглары кими My6apH3aja башладылар. Онларьш чоху Ьэгигэтэн дэ Лухарылары вэ партократу-ны тэчэссум етдирирдилэр. Лакин aKcapnjJaTH лап jyxa-рыда, haKHMHjjaT пирамидасынын зирвэсиндэ иди. Режим бутун систем 6ojy аша-гыдан jyxapbija догру вэ эк- синэ фэалиут кестэрирди. О, Совет haKHMHjjaTHHHH илк* кунлэриндэ меЛдана чыхмыш-ды вэ тоталитаризмлэ ejHH вахтда дотулмушду. Онун езулуну Ленин, Тротски. Бухарин, Дзерисински, Свердлов, Калинин гоЛмушду, би-наны Сталин, Молотов, Ми-KojaH, 'BepHja учалтмыш, Хрушшов, Брежнев, Андро^ пов, Черненко, Горбачов вэ республикалардакы, вилаЛэт-лэрдэки, inahap вэ pajoH ко-митэлэриндэки jYЗЛэpлэ pah-бэр исэ сувагыны чэкмишди-лэр. ПартократаЛанын hap Jep-дэ ез ленинчилэри вар иди. Онун ардычыллары hap jep-дэ, институтун меЬкэмлиЛи наминэ — инди адына napTOKpaTHja деЛилэн Ьаким партиЛада елитарлыг намина чалышырдылар. Экэр napTOKpaTHjaHbiH мэг-зини анламага чалышсаг, бу тэбэгэнин лап Лухарыларда олдугу кими, haM орта мэр-тэбэлэрдэ, haM дэ ашагылар-да олдугуну керэрик. Онлар — иш кермэк, партиЧда бут-лэр вэ башчылар japaTMar учун догулмуш адамлар чох вахт ез napTHja joлдaшлapы-нын чэсэдлэрини ajawajapar гаршыларына чыхан hap mejH мэЬв едэрэк хидмэт пиллэлэри илэ Бухары галх-мыш вэ гаршыларьша ¡чы^ хан hap кэси мэЬв едэрэк онларын jepHHa ез Ьэмфикир-лэрини rojMara чан атмыш-лар. Онларын эн али мэгсэ-ди мутлэг haKHMHjjaT струк-турунда езлэринэ jep етмэк иди. Бу исэ о демэк иди ки, napTOKpaTHja зэманэдэн, pah-бэрЛЭрИН, B93HjjaTHH дэjиш- мэсиндэн асылы oлмajapaг Ьэмишэ девлэтин haKHMHjjaT системиндэ олмалыдыр. Заман кечдикчэ napTOKpaTHja елкэнин девлэт системиндэ HHhncapHbija чеврил-ди. napTHja да, девлэт дэ, чэза органлары — ДТК, Дин вэ haTTa орду да онла-ра табе едилди. Онлар пар-rajafla да, девлэтдэ дэ, елу догулмуш советлэрдэ дэ му-Ьэррик ролу ojHajbipflbuiap. Онлар эслиндэ hap ineJflaH эввэл, езлэрини, Ьамилэрини вэ хиласкарларьшы ropyjyp-дулар. Вэзифэсиндэн асы- лы олмаЧрм* онлара тaJ ол-мajaнлap арадан кетурудур-ду. ПартократаJaдa чох надир Ьалларда онларын фик-рини сорушардылар. Луха-рылара биринчи эл чалан да, рэ!1бэр дэJишэндэ ону биринчи муЬакимэ едэн дэ парто-кра-пф иди. Онлар Ьэр jep-дэ вэ Ьэмишэ Ьадисэлэрин нчиндэ олсалар да Ьеч вахт узэ чыхмамыш, Ьадисэлэрин, келкэсинэ чэкилмэ]э чан ат-мыш пapтиjaнын вэ девлэтин Ьэр 11ансы лидеринин 1ерит-диjи хэтта бирмэ’налы вэ кизли диктэ етмишлэр. Онлар раЛком катибиндэн тут-муш баш катибэ кими бутун рэИбэрлэрин илаЬи ну-фузуну ¿аратмага гадир иди-лэр, истэмэдиклэри адамы исэ Ьечэ ендирэ оилэрдилэр. Елэ буна керэ дэ сабиг Сов.ИКП-нин бутун узвлэри-ни вэ ja муэссисэ пapтиja кошггэси тэ’лиматчысындан тутмуш баш катибэ кими Ьа-мыны бир учдан партократ 11есаб етмэк дузкун дeJил. Инди бу сез эслиндэ ceJYшэ вэ демократка илэ партокра-тиja арасьшда Ьансыса суаЛ-рычына чеврилиб. Ьалбуки _ партиЛа узвлэри арасьшда, онун .вичданлы эмэкчилэри илэ пешэкар партократлар арасында фэрг гojмaг ла-зымдыр. Чунки Сов.ИКП сы-раларьшда 20 милЛон адам вар иди. Партократлар исэ олса-олса бир милЛондан чох олмазлар. Лердэ галанлар исэ садэчэ олараг ¿еканэ пар-«тиЛанын узву идилэр. Онларын чоху марксизм-ленинизм идеЛаларыны эсл 11эгигэт кими гэбул едирди. 74 ил ер-зиндэ нэсилдэн-нэслэ умид едирдилэр ки, «азад, ишыг-лы кун» кэлэчэк. ОктЛабр чеврилишинин илк кунлэрин-дэн адамларын зэифлиЛиндэн истифадэ едэрэк, онлары ах-маг Леринэ гоЛдулар. О вахтлар бир иш баш тутмаЛанда адамларын беЛинлэринэ Лери-дирдилэр ки, коммунист иде-Лаларынын ЬэЧта кечмэси Ло-лунда бу арасыкэсилмэз му-Ьарибэлэр — вэтэндаш му-11арибэси, ЛапониЛа, Финлан-диЛа, АлманиЛа илэ муЬари-бэлэр манеэдир. Буна керэ дэ сосиализм ез иде]аларыны Ьеч чур ЬэЛата кечирэ бил- мир. МуЬарибэлэр гурта-рыб, динчлик башлаЛан кими дэ уфуглэрдэ империализмин ССРИ-Лэ гаршы Лени муЬари-бэси тэЬлукэси пеЛда олур-ду. Ленэ дэ горху, Л«нэ дэ ачлыг. Ьалбуки бутун бун-ларын аЛры эсасы вар иди. ПартократаЛанын беЛуклуЛу онда иди ки, совет ЬакимиЛ-Лэта иллэриндэ о дахили вэ Ла харичи душман образы Ларатмагы бачарырды. Бэ’-зэн рэЬбэрлэрин езлэри аван-туризмэ Луварланырдылар. Мэсэлэн, инанмага алыш-мыш адамлар Хрушшовун 20 илдэн сонра, 1982-чи ил учун ССРИ-дэ коммунизмин гурулачагы барэдэ Ьоггабаз-лыгына Ленэ инандылар. Бир дэфэ дэ бутун еИтиЛатлары ЛеЛиб гуртарандан сонра. «дургунлуг» анлаЛышыны УЛДУРУб иуЛа ирэлилэмэк учун чсур’этлэндирмэни» е’лан етдилэр. Нэ газандыгы-мьез исэ Ьамынын квзу гар-шысындадыр. Белэчэ парто-кратиЛа Ьэмишэ ЬиЛлэкэрлик едэрэк коммунистлэри дэ, битэрэфлэри дэ бачардыгы гэдэр алдадырды вэ тоталитаризм иллэриндэ хош кэлэ-чэЛэ инанан адамлар куман едирдилэр кн. езлэринэ гис-мэт олмаса да, Ьеч олмаса евладлары. Ла нэвэлэри онларын эмэЛинии бэЬрэснии на рэчэк вэ коммунизм боллугуи да ЛашаЛачаглар. Инам исэ фанатизм догурду Адамлар сосна лизмдэ геЛри-мумкун олан хош кэлэчэк наминэ елумэ дэ кеднрдилэр. \ Бизи лартократиЛа тэрби-* Лэ едиб. Л ал ушаглыгдаи ленинизм чнурунуа чанымыза Ьопдурмагла, эввэлчэ октЛа-брЛат, сонра пионер, сонраса Ленин комсомолу сыраларын-да бизи тэрбиЛэ етмэклэ о мэшгул олуб. Белэчэ, биз Ъа-мымыз бир нэфэр кими уч пиллэли коммунист тэрбиЛэси мэктэби кечмишик. Амма унутмаЛаг ки, мэн-сэбпэрэстлэрлэ. кэлэчэЛин мангуртлары илэ Ланашы хал-гына нэ илэсэ кемэЛэ чан атан тэмиз адамлар да пар-тиJaJa уз тутурдулар. Лохса, деЛушэ кедэркэн партаЛаЛа дахил олмаг барэдэ эризэ ве-рэн, Ла да ки, елумгабагы мэктубунда «елсэм, мэни коммунист heca6 един» Лазай эскэр дэ партократ, иди? ОлмаЛа. муЬарибэдэн сонра-кы дирчэлиши Лашамыш. Ста-линнн елумуну вэ Хрушшову какимиJjэтдэ кермуш, 60-чы иллэрдэ хам торпагларда тэ* лэбэ дэстэлэринин тэркибин-дэ тэр текмуш адамлар да мэнсэб барэдэ душунурду-лэр? Онлар суткада 15 саат ишлэЛэн, кез ишлэДикчэ уза-нан челун дузундэ, истидэ вэ соЛугда rapa черэк вэ соЛут-ма картофла бир стакан raj-нанмыш су ичэ-ичэ елкэни ЛедиздирмэЛи арзулаЛан адамлар да партократ идилэр? ПартаЛаЛа бутун агырлыгла-ра. мэЬрумиЛЛэтлэрэ дезэн-лэр, Ьамыдан аз Латыб чох ишлэЛэнлэр кечирдилэр. Зэннимчэ, кечмиш тоталитар ре-жими, бир лартиЛанын тэкЬа-кимиЛЛэтлиЛини муЬакимэ едэркэн биз Луз минлэрлэ вичданлы адама гаршы аман-сыз олмамалыЛыг. Бир дэ ки. адамлары инандыгларына керэ муЬакимэ етмэк hyryry Ьеч кимэ верилмэЛиб. пэр кэс ез Ьэрэкэтлэринэ чаваб веомэлидир. Гаиун Ьэр шеЛдэн устун олмалыдыр. Буна керэ дэ ез ндеЛа рэгиблэримизэ Ларлыг вураркэн еЬтиЛатлы олмалы-Лыг. Кеч миши му ha кимэ едэ-едэ ону тэкрар етмэмэлиЛик. Дикэр тэрефдэн, чохлары napTHjaja кэлэркэн ез халгы-иа Лахшылыг етмэЛи душу-нурду. Амма тэрсинэ дэ олурду. Мэ'Луслуг, бэ'зэн исэ мугавнмэт. Чохлары мута-вкмэт кестэрдиЛинэ керэ Ьэ-Латыны гурбан верди. Бэ’зи-лэрн емурлэрини суркундэ. Ьэбсханада чурутду, учунчу-лэри исэ дэли ады илэ психи хэстэханалара салдылар. Ьэмишэ дэ баш Ьэким «хо-зеЛин» иди. ПартократиЛа ез арасында раЛкомун, шэЬэр ком и тэс и ннн биринчи кати-бинин шэхсиндэ ЬамыЛа <хо-зеЛин» Ларадырды. Ьэр шеЛи раЛонун, шэЬэрин, вилаЛетин, республиканын, елкэнин «хо-зеЛин»и Ьэлл едирди. Нэ гэдэр ки, «хозеЛин» ез ка-бинетиндэ фикирлэшиб ке-тур-roj едирди, Ьеч кэс je-риндэн тэрпэнэ билмэзди. Бир тэрэфдэн дэ рэЬбэр- лик дэлншэндэ ше'бэлэрин беЛуклэрн дэ дэЛишнлнрди. Она >ахыи адамлар ирэли чэ-килирдн. ПартократнЛаса ез ишиндэ иди. эввэлки услуб-да чалышырды. О тоталита-ризмин даЛагларынын кеши-Линдэ дурмушду. ПартиЛанын Луз минлэрлэ вичданлы узву Ленэ дэ ез халгы яле бир Лердэдир. Онун гэминн, кэдэрини <5елушур, хош кэлэчэЛэ умидлэ бахыр. Белэлэринин бир вахтлар napTHja нэрдиванында Ьансы пиллэдэ даЛанмасынын фэр-ги Лохдур. ПартаЛадакы бу чур адамларын шртократи-Ja илэ Ьеч бир уму ми эла-гэси олмаЛыб. Онлардан етру вичдан вэ лэЛагэт Ьэр шеЛдэн устуядур. Бу мэгсэд-лэр наминэ онлар пэр mej-дэн — чанларындан да кеч-мэЛэ Ьазырдырлар. Бутун бунлары дэрк етмэк она керэ лазымдыр ки, торпагы-мызда бу чур Ьадисэлэр бир дэ тэкрар олунмасын. Кечмиш фачнэлэрии кунаЬкарла-рыны ахтармаг, интигам ал маг учун бэЬанэ кэзмэк лазым де]ил, тарих езу Ьэр кэси муЬакнмэ едэчэк. Биз )алныз хырда-пара инчиклик-лэри унудандан сонра мил-ли барышыг вэ милли дир-чэлншэ наил оларыг. Белэ сэрт зэманэмиздэ агыл Ьисс-лэр узэриндэ гэлэбэ чалмаса букунумузу вэ кэлачэЛимизи муэЛЛэнлэшдкрмэк чэтан ола-чаг. Кечмиши гаЛтармаг мум-кун деЛил, ондан Лалныз нэ-тичэ чыхармаг олар. Бу ку-нумузу анлаЛыб, кэлэчэЛими-зи муэЛЛэнлэшдирмэкдэн ет ру кечмиши еЛрэнмэлиЛик. Бу }азы партократиЛанын мэгзини вэ онун фачиэли нэ-тичэлэрини анлаЛыб дэрк етмэк чэпдидир. Зэннимчэ, елэ бир кун кэлэчэк ки, Ьэр ЧУР сиЛаси вэ вдеЛа сарсынтыла-рындан башы аЛылан халг ону Лохсуллуга, зоракылыга, миллэтлэрарасы ганлы муиа-гишэлэрэ кэтириб чыхаран лары муэЛЛэнлэшдирэчэк. А га л ар АББАСОВ, М. Э. Рэсулзадэ адына Ж-иун беЛнэлхалг муна-глэр кафедрасынын муднрн, профессор.ЭМЭКДАШЛЫГ ЬАГГЫНДА МУГАВИЛЭ Орта АсиЛа, АээрбаЛчан вэ Газахыстан девлэтлэрииин тэсэрруфатчылары конд тэ-сэрруфатынын мадди-техни-ки тэч!шзаты саЬэсиндэ бир сыра тэдбирлэр муэЛЛэн-лэшдирмишлэр. Ьэмин ке-зушун тэшэббусчусу олан Гыргызыстан паЛтахты Биш-кекдэ апрелин 10-да эмэк-дашлыг Ьаггында мугавилэ парафланмышдыр. Мугавилэ мустэгил девлэтлэрин башчыларынын музакирэ-синэ верилэчэкдир. Кечмиш ССРИ-нин рес-публикалары арасында тэ-сэрруфат элагэлэринин гы-рылмасы шэраитиндэ тэ-сэрруфатчылар ез муэсси-сэлэриндэ кэнд тэсэрруфаты машынлары, аграр белмэдэн етру мини-техника учун еЬ тиЛат Ьиссэлэр истеЬсалы са-Ьэсиндэ биркэ тэдбирлэр Ьазырламагы гэрара алмыш-лар. Бу мэгсэдлэ Бишкек кэнд тэсэрруфаты машын гаЛырма вэ автомобилЛыг-ма заводлары даЛаг мэнтэ-гэси олачагдыр. НумаЛэндэ ЬеЛ’этлэри Ьэмин муэссисэлэ-рин мэЬсуллары илэ хусуси сэркидэ таньшГ олмушлар. Сэркидэ чох гыт олан Ьиссэлэр, говшаглар, агрегат лар нумаЛиш етдирилнр. Го-наглар Ьэм бу муэссисэлэрдэ Ьазырланан, Ьэм дэ бэрпа олунан Ьиссэлэрэ ЛУКСЭК гиЛмэт вермишлэр. Ахшам Гыргызыстан президента Эскэр АнаЛев Ьэмин девлэтлэрин нумаЛэндэлэри илэ саЬэнин беЬран вэзиЛ Лэтиндэн чыхарылмасы вэ кэлэчэк мэЬсулун хилас олунмасы илэ элагэдар тэд бирлэри музакирэ етмишдир А39РБАЛЧАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МУЛКИ ПРОСЕССУАЛ М8ЧЭЛЛЭСИНД0 ВЭ АЭЭРБАЛЧАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫН HHKAh ВЭ АИЛЭ МЭЧЭЛЛЭСИНДЭ ДЭЛИШИКЛИКЛЭР ЕДИЛМЭСИ ЬАГГЫНДА АЭЭРБАЛЧАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ГАНУНУ K0MPYKXAHA ИШИ САНЭСИНДЭ КвСТ9РИЛ0Н ХИДМ9ТЛ9Р9 К0Р9 K0MPYK РУСУМЛАРЫНЫН Д9РЭЧ0Л9РИ (Кемрукхана|а Навала едилан аазифалармн Ларина (етирилмасина кара еданилан камрук русумларыидан алава алыныр) АээрбаЛчан Республ и касы Али Советинин Милли 'Шу-расы гэрара алыр: ГиЛмэтлэрин либераллаш-масы илэ элагэдар олараг мэЬкэмэлэрдэ ишэ бахьшма-сы учун едэнилэн девлэт ру-сумунун мэблэгини стабил-лэшдирмэк мэгсэдилэ 1964-чу ил 11 сентЛабр тарихли АээрбаЛчан Республикасы Гануну илэ тэсдиг едилмиш АээрбаЛчан Республикасы-нын Мулки просессуал мэ-чэллэсиндэ (АээрбаЛчан Республикасы Али Советинин Мэ’луматы, 1964-чу ил, № 26. маддэ 122; 1966-чы ил, X? 12, маддэ 88; 1966-чы ил. № 16, маддэ 136; 1968-чи ил, № 6, маддэ 43, маддэ 46; 1973-чу ил, № 12. маддэ 107; 1974-чу ил, № 11, маддэ 75; 1977-чи ил, № 5 — 6, маддэ 33;    1978-чи ил, X? 1—2, маддэ 8; 1979-чу. ил, X? 9—10, маддэ 72; 1980-чи ил. № 19, маддэ 190; 1981-чи ил, X» 17. маддэ 202; 1981-чи ил, № 21. маддэ 215;    1982-чи ил, № 3—4, маддэ 23; 1982-чи ил, X? 18, маддэ 163, 1985-чи ил, Х9 3. маддэ 30; 1985-чи ил, Х° 4, маддэ 40; 1985-чи ил, X? 8, маддэ 58; 1985-чи ил, Хо 10, маддэ 122; 1985-чи ил, № 12. маддэ 143; 1985-чи ил, № 13—14, маддэ 136; 1985-чи ил, № 21, маддэ 204;    1985-чи ил, № 23 — 24, маддэ 228; 1986-чы ил, № 21 — 22. маддэ 159; 1987-чи ил, Хо 21. маддэ 200, маддэ 215; 1990-чы ил, № 8, маддэ 54. 55, 56; 1990-чы ил, № 13—14, маддэ 172; 1991-чи ил, № 4, маддэ 79) ашагыдакы дэЛи-шикликлэр едилсин: 1. АээрбаЛчан Республика-сьшын Мулки просессуал мэ-чэллэсинин 79-чу маддэси ашагыдакы редаксиЛада ве-рилсин:    . «Ьэр бир илк вэ гаршы-лыглы иддиа эризэсиндэн, о ч у мл э дэн колхозларын вэ колхозларарасы тэшкилат-ларын, фэалиЛЛэти вэ мул-киЛЛэти невундэн асылы ол-Majapar муэссисэлэр, тэшки-латлар вэ идарэлэр илэ, Ьа-белэ онларын ез араларында мубаЬисэлэри узрэ иддиа эризэсиндэн, мугавилэгаба-гы мубаЬисэлэр узрэ эризэ-дэн. артыг башланмыш про-сесдэ мубаЬисэ предмепшэ дайр мустэгил тэлэблэр ирэли сурэн уч^тгчу шэхсин Эри-зэсиндэн, хусуси ичраат иш-лэри узрэ эризэдэн (шика-Лэтдэн) ашагыдакы мигдарда девлэт русуму едэнилир: 1) иддианы^ гиЛмэти 100 манатадэк олдугда иддиа эризэлэриндэн — 15 манат; 2) иддианын гиЛмэти 100 манатдан артыг — 500 манатадэк олдугда иддиа эризэлэриндэн — иддианын гиЛ-мэтинин 6 фаизи; 3) иддианын гиЛмэти 500 манатдан артыг — 1000 манатадэк олдугда иддиа эризэлэриндэн — иддианын гиЛ-мэтинин 8 фаизи; 4) иддианын гиЛмэти 1000 манатдан артыг олдугда, иддиа эризэлэриндэн — иддианын гиЛмэтинин 10 фаизи; 5) вэтэндашларын Ьугуг-ларыны позан девлэт идарэ органларынын вэ вэзифэли шэхслэрин геЛри-Ьугуги Ьэ-рэкэтлэри барэсиндэ шика-Лэтлэрдэн — республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 10 фаизи; 6) никаЬын позулмасы Ьаггында иддиа эризэлэриндэн республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 40 фаизи; 7) тэкрар никаЬын позулмасы Ьаггында иддиа эризо-лэриндэн республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 50 фаизи; ГеЛд; НикаЬ позуларкэн эмлакын белушдуруддуЛу Ьалда русум бу маддэнин 1—4 бэндлэринэ мувафиг сурэтдэ иддианын гиЛмэтинэ керэ муэЛЛэн едилир; 8) муэЛЛэн едилмиш гаЛ-дада хэбэрсиз иткин душмуш вэ Ла руЬи хэстэлиЛи, Лахуд кэмагыллыгы нэтичэсиндэ фэалиЛЛэт габилиЛЛэти ол-маЛан Ьесаб едилмиш шэхс-лэрлэ, Лахуд азы уч ил муд-дэтинэ азадлыгдан мэЬрум олунмага мэЬкум едилмиш шэхслэрдэ никаЬын позулмасы Ьаггында иддиа эризэлэриндэн — республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 3 фаизи; 9) ЛашаЛыш саЬэлэринин кираЛэ мугавилэлэринин дэ-Лишдирилмэси вэ Ла позулмасы, мирасын гэбул олунмасы муддэтинин узадылмасы, эм-лак узэриндэн Ьэбс кетурул-мэси Ьаггында иддиа эризэлэриндэн вэ геЛри-эмлак ха-рактерли (вэ Ла гиЛмэтлэн-дирмэ билмэЛэн) дикэр иддиа эризэлэриндэн — республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 10 фаизи; • 10) хусуси ичраат ишлэри узрэ эриээлэрдэн (шикаЛэт- лэрдэн) — республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин 10 фаизи; 11) колхозларын вэ кол-хозларараоы тэшкилатларын, фэалиЛЛэтин вэ мулкиЛЛэтин невундэн асылы олмаЛараг муэссисэлэр, тэшкилатлар вэ идарэлэр, 11абелэ езлэринин арасында м\тавилэгабагы мубаЬисэлэри узрэ иддиа эризэлэриндэн — 1000 ма нат мэблэгиндэ. МэЬкэмэ гэтнамэсинин, гэ-рардадьшын вэ башга гэра-рынын сурэтини, ишдэ олан сэнэдлэрин сурэтини вермэ-Лэ керэ, Ьабелэ тэкрар вер-мэЛэ керэ — республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк harrbi мэблэгинин 3 фаизи вэ бундан башга hap сэ-Ьифэ учун минимум эмэк harrbi мэблэгинин 1 фаизи мигдарында девлэт русуму тутулур. 2. 1969-чу иц 26 декабр тарихли АээрбаЛчан Респуб-ликасы Гануну илэ тэсдиг едилмиш АээрбаЛчан Респуб-ликасынын НикаЬ вэ аилэ мэчэллэсиндэ (АээрбаЛчан Республикасы Али Советинин Мэ’луматы, 1969-чу ил, № 24. маддэ 121; 1972-чи ил, JMь*6, маддэ 18; 1977-чи ил, № 6, маддэ 41; 1980-чи ил, 5, маддэ 40; 1981-чи ил, № 5—6, маддэ 69; 1984-чу ил’, № 14, маддэ 125; 1985-чи ил, № 4, маддэ 40; 1985-чи ил. Хо 21, маддэ 204; 1986-чы ил, № 21—22, маддэ 159, 1987-чи ил, № 6, маддэ 41, маддэ 46) ашагыдакы дэЛишикликлэр едилсин; 1) 43-чу маддэнин 2-чи бэндиндэ «100 манатдан 200 манатадэк» сезлэри «рес публикада муэЛЛэн олунмуш бир минимум эмэк harrbi мэб-лэгиндэн уч минимум эмэк harrbi мэблэгинэдэк» сезлэри илэ эвэз едилсин. 2) 45-чи маддэнин икин-чи Ьиссэсиндэки «100 манат мэблэгиндэ» сезлэри «республикада муэЛЛэн олунмуш уч минимум эмэк harm мэблэгиндэ» созлэри илэ эвэз едилсин. 3) 83-чу маддэнин биринчи 1шссэсиндэ «Ьэр У шаг учун аЛда 20 манатдан аз олмаЛараг» сезлэри «Ьэр ушаг учун аЛда республикада муэЛЛэн олунмуш минимум эмэк Ьаггы мэблэгинин бешдэ бир 1шссэсиндэн аз олмаЛараг» сезлэри илэ эвэз едилсин. Сыра Кестэрнлэн хндмэтлэр X а i 3 я к и Ф !Н 1. Эмтээлэрин вэ башга эшЛаларын. о чумлэдэн бунларын сахланмасыны ЬэЛата кечирэн муэссисэ вэ тэшкилатларын эразисиндэ кемрук нэзарэтиндэ олан эмтээлэрин вэ башга эшЛаларын кемрукхана сэнэдлэшдирилмэ-си Лериндэн кэнарда сэнэдлэшдирилмэси учун кемрукхана ишчисинин чагырылмасы-на керэ, бир ишчинин бир саат ишлэмэси Ье^абы илэ; кундуз (иш) вахты ишдэйкэнар вахтда (18.00-дан    09.00-дэк), шэнбэ. базар вэ баЛрам кунлэри 2. Бир ишчинин бир саат ишлэмэси Ьесабы илэ сэрки Луклэринин сэнэдлэшдирилмэси учун; кундуз (иш) вахты ишдэнкэнар вахтда (18.00-дан 09.00-дэк), шэнбэ, базар вэ баЛрам кунлэри 3. Эввэлчэдэн Лазылы шэкилдэ хэбэрдарлыг етмэдэн сифариш олунмуш хидмэтлэрдэн имтина едилмэсинэ керэ 4. Вэтэндашларын АээрбаЛчан Республикасына кэтирдиклэри (о чумлэдэн мувэггэти кэтир-диклэри) нэглиЛЛат васитэлэринии геЛдиЛЛата алынмасы (Ленидэн геЛдиЛЛата алынмасы) Ьугугу верэн вэсигэ верилмэсинэ керэ; — миник автомобиллери, микроавтобус--лар, автобуслар — моторсуз нэглиЛЛат васитэлэри (гошгу-лар, Ларымгошгулар, тэкэрлэр узэриндэ баг евлэри вэ с.) — мотосклетлэр, мотореллерлэр — мопедлэр (геЛдиЛЛата алынмалы олан) 5. ЭшЛаларын апарылмасы (кэтирилмэси) Ьаггында Лазылы араЛышларын (тэсдигнамэ-лэрин), декларасиЛаларын сурэтлэринин, эшЛаларын вэ валЛуталарын учоту китабча-ларынын вэ ганунла нэзэрдэ тутулан Ьал-ларда башга мэ’луматларын верилмэсинэ керэ, Ьэр сэнэд учун 100 200 100 200 200 1000 800 500 400 Девлэт СэрЬэдинин МуЬа-жзэси Узрэ Девлэтлэрарасы (омитэнин баш команданы-1ын муавини кенерал К. В. Мартыновун башчылыгы илэ эусиЛа ФедерасиЛасынын нума]эндэ ЬеЛ’эти Мухтар рестгбликаЛа кэлмишдир. ^еЛ’этэ сэрЬэд гошунлары )эЬбэрлиЛинин дикэр нума- 50 АээрбаЛчан Республикасы президентиннр сэлаЬиЛЛэтини ЬэЛата кечирэн    _ АээрбаЛчан Республикасы Али Советшм сэдрн J. мэммэдов. Бакы шэЬэри, 7 anpéh 1992'-чи ил. ГиД: Кемрукхана иши саЬэсиндэ кестэрнлэн хид мэтлэрэ керэ кемрук русумлары истэр АээрбаЛчан Республикасы эразисиндэ девриЛЛэдэ олан валЛута илэ, ис-гэрсэ дэ АээрбаЛчан Республикасынын сэлаЬиЛЛэтли банк ларынын алдыгы харичи валЛута илэ едэнилэ билэр. АээрбаЛчан Республикасы эразисиндэ девриЛЛэдэ олан валЛутанын башга валЛута илэ Ьесабланмасы кемрук русумларынын едэнилмэси Ьаггында кемрукх4нанын гэлэблэринин тэгдим едилдиЛи кун АээрбаЛчан Республикасы Милли Банкынын харичи игтасади эмэлиЛЛатлара дайр Ьесаблашмалар учун тэтбиг едилэн гуввэдэ олан мэ-зэннэси узрэ апарылыр. СЭРКЭДЛЭРИН СТАТУСУ БАРЭДЭ С0НБЭТ Лэндэлэри, «Эскэр аналары» Комитэсинин узвлэри, Ру-сиЛа журналистлэри дахил дирлэр. Нахчыван Мухтар Республикасы Али Мэчлисинин сэдри Ь. ЭлиЛев гоиаглары гэбул етмишдир. Керуш замены Нахчыван эразисиндэ Лерлэшэн РусиЛа сэрЬэд ге- шунлары Ьиссэлэринин статусу, онларла Лерли эЬали вэ ЬакнмиЛЛэт органлары арасында мунаснбэтлэр барэдэ кениш сеЬбэт кетмиш- дир. С. элидкв, «Халг гааети»иии иухбирн. НАХЧЫВАН. Бу барэдэ душунм»}9 дэ/эр ДУНЛАДА ТАНЫНМАГ УЧУН АээрбаЛчан халгы узун ил-лэр мэдэкиПэтинии да саЬмбм олмаЛыб. Догруду|к УэеЛир ЬачыбэЛовун. М уел ум Маго-маЛевин. Гара ПараЛеаии. Фикрэт Эмировун.    Чвалет 1ачыЛевин, Ариф Мэликовуи, Тофиг ГулиЛевии. ЧаЬаикир ЧаЬанкировун вэ дикэр саиет карларымызын саЛасннда му- СИПИ МЭДЭНИЛЛЭТИНИИ ники шафында муэЛЛэн ирэлилэЛиш олмушдур. Лакин бу саЬэдэ 1 эл л и ни кеолэЛэн проблем-лэримио чохдур. «Ьэр шеЛи кадрлар Ьэлл едир» Ьэгигэти Ьамымыэа мэ -лумдур. ИгтисадиЛЛатын ннки-шафынын мэдэкиЛЛэтин Лук-сэлиши илэ баглы олдугуну бутун габагчыл олкэлэрдэ билирлэр. МэЬз буна керэ дэ Ьэмин елкэлэрдэ кэлэчэкдэ игтисадиЛЛатда чалышачаг ка-дрларын мэдэни инкишафына лап багча Лашларындан диг-гэт Летарирлэр. 1945-чи илдэ ЛапониЛанын Хиросима вэ Нагасаки шэ-¿эрлэринэ атом бомбасы аты-ландан сонра бэлкэ дэ фикир-лэшмэк оларды ки, бу елкэнин инкишафы учун эерлэр ла- , зым кэлэчэк. Лакин белэ ол-мады. Хаммалын чохуну башга елкэлэрдэн алан JanoHHja тезликлэ Америка Бирлэшмиш Штатлары кими бир елкэ илэ рэгабэт апармага башлаг ды. Чунки JanoHHja Ьекумэти эввэ;1чэ иИ«садиЛ|атын ин-кишафында иштирак едэчэк кадрларын мэдэни сэвиЛ,Леси. нин гаЛгысына галды. Онлар диггэти юлк невбэдэ багча вэ мэктэблэр, интернатлар проб, леминэ Ленэлтдилэр. 1945.^» илдэ Совет Ордусу тэрофин-дэн дагыдылмыш А л маниЛа да бу Лолу тутду. JanoHHja вэ АлманиЛада ушаглара ни-чик Лашларындан эмэЛэ Ьер-мэт, низам интиоам кими кеЛ-фиЛЛатлэр ашыладылар. Онлар Ьэфтэдэ уч саат мусиги. уч саат да тэсвири сэ-нэтлэ мэшгул олмага башладылар. Инди исэ бу фэн-лэрлэ Ланашы ушаглар Ьэм Да компутерлэ ншлэмэк вэр-дишинэ ЛиЛалэнирлэр. Психолог алимларин тадгнгатлары кестармишдир ки, инчэсэнэ-тин муэЛЛэн неву илэ мунтэ-зам мэшгул олан ушагын диггэти Лахшылашыр. онда ни-зам-интиаам кими кеЛфяЛЛат Лараныр вэ о, кердуЛу Ьэр бир ишдэ кезэллик ганунларына риаЛат едир. Лапонлар «Ьэр шеЛи кадрлар Ьэлл едир» Ьэгигэяии «Ьэр шеЛи мэдэни вэ бача- рыглы кадрлар Ьэлл едир* аксиому яла аяэз етдилэр Бу. езуиу штисадкЛЛатым инкмшафымда кистардм аа J«поим jan ыи дуиЛаиым эи габагчыл алкаем кими така* масыяа кэтириб чыхартды АэербаЛчаида исэ тэЬсил системи Маркэздаи кендармл миш програмлара уЛПГК гу рул УРДУ    Москааиын    кт дэрдиЛи «нумунави» прог рамларда кутлави мусиги тэрбиЛэсииэ ва тэсвири са-нэт фэнлэринин тэдрисинэ Ьэфтэдэ 1 саат вахт АЛРЫ* лырды. «Ону да геЛд етмэк лазым дыр ки, Ьазырда бу фэнлэр умумтэЬсил мэктэб-лэринин Лалныз I—VIII си-нифлэриндэ тэдрис олунур. Ьэмин прогр&мларда вэ 1985-чи илэ кими гуввэдэ олан Лерли шэраитэ уЛгунлашды-рылмыш програмларда «мил-лидэн — умумбэшэрилйЛэ» принсипи Ладдан чыхмыш, буна керэ дэ мэктэблилэримиз Лалныз рус вэ Авропа муы* гиси илэ таныш олмушлар. Шэрг мэдэниЛЛэти исэ тама-милэ Ладдан чыхмышдыр. Республикамызда мусиги мэктэблэри МэдэниЛЛэт На-• зирлиЛ1шэ, умумтэЬсил мэктэблэри исэ Халг ТэЬсили ИазирлиЛянэ табедир. Габагчыл Авропа елкэлэриндэ -вэ инкишаф етмэкдэ ' олан девлэтлэрдэ умумтэЬсил мэктэблэри, о чумлэдэн кимна-зи]а .вэ литсеЛлэрин нэздин-дэ еЛни заманда. мусиги мэктэблэри, опера вэ хор студи-Лалары. рэссамлыг вэ тэтби-ги сэнэт студиЛалары фэалиЛЛэт кестэрир. Бу чур мэк-тэблэрдэ охуЛан ушагларын умуми мэдэни инкишаф сэ-виЛЛэсн ади мэктэблэрдэ оху-Ланлардан гат-гат Луксэк олур. Бу бахымдан Ьэр бир умумтэЬсил мэктэбин нэздин-дэ мусиги мэктэблэринин, пуллу мусиги вэ тэсвири сэнэт студиЛаларынын Japa-дылмасы халгымызын умуми мэдэниЛЛэтинин инкишафына кучлу такая вера билэр. Бир сезла, инчэсаяатия тэдриси ушаг багчалараидан башла-мады, мэктэбда ва профилин-дан асылы олмаЛараг бутун орта ихтясас ва али мэктэблэрдэ фасялесяз да вам , ет-дирмлмалядяр. БилднЛимнз кими, исте -дадлар Ьэр бир халгын мэ -навн сэриэтлэри олуб. ому яреляЛа ала ран эсас гуюа-лардяр. Бурада машЬур ал-ман шаирн Ф. Шиллернн бир каламы Лада дуогур: «ИЛЬам алову эбэди деЛил. О чох вахт кэиардан муиасяб шэ-раит ja рад ыл мага, шэфгэтли нерушлаа.1а тээаламмаЛэ eh ти)ач д>ЪР*. Исте дадлары «trapa# таямаг opraja чы-аартмаг аадыр. онларын ин щучпф етмэск форналашма-сы учуй хусуси шарамт |а-ратмаг. га)гы кастармак аа горуяаг лазым дыр Бу ишин малм J Ja.i аш ди рмл мае и ндэ два лэтла берабар ассосяасиЛала-рын. кичик муассисаларян, кооперативлэрин дэ иштиракы вачибдир. Опера вэ Балет Театры. Девлэт ФилармониЛасы 6ejy-мэкдэ олан нэслин вэ бутэв-лукдэ халгымызын мэдэниЛЛэтинин инкишафында бв>ук рол ojHaja билэр. Тээссуф ки, сон иллэрдэ бу муэсси-сэлэрэ рэЬбэрлик едэнлэр милли кадрларын Ьазырлан-масыиа, милли репертуар Ja-радылмасына днггэт Летир-мэмишлэр. Г. ГараЛев адына Опера вэ Балет Театрында бэстэкарларымызын сон иллэрдэ Лаздыглары. эсэрлэр тамашаЛа гоЛулмур. Бу исэ ез невбэенндэ бэстэкарлары-мызы опера вэ балет эсэр-лэри Ларатмаг арзусундан чэкиндирир. Марагсыз репертуар исэ исте’дады вэ Лахшыны -пиедэн аЛыра би-лэн халгымызы театрын та-машаларына чэлб едэ бил-мэз. Вачиб проблемлэрдэн би-ри Ларадычы шэхсиЛЛэтлерэ гаЛгы мэсэлэсидир. Онларын мадди вэ мэ’нэви еЬтаЛачла-рьшын едэнилмэси учун Лол-лар ахтарылыб тапылмалы-дыр. Экс тэгдирдэ Лалрадычы шэхсиЛЛэтлэр республиканы тэрк едэрэк, газанч ардьшча харичи елкэлэрэ кедэчэкЛэр. (Артыг белэ оир ахын баш-ланыб). АээрбаЛчан киносу тарихи-нэ нэзэр салсаг карэрик ки. Лалныз бир нечэ филм * дун-]а мигЛасыида сэс сала бил-мишдир. Бир ачыначаглы факты хатырладаг ки. ермэ-нилэр «Ашыг Гэриб» адлы бэдии филм чэкмиш вэ Ьэ-мии филм беЛнэлхалг Оскар мукафатына лаЛнг керулмуш-дур. Бэс биз неЛлэЛирик? Экэр бир нечэ илдэн сонра мугамларымыз Ьаггында Ер-мэннстаида филм чэкнлеэ (артыг бу саЬэдэ Ьазырлыг ишлэри керулмэкдэдир) буна тээччублэнмэк лазым кал-мэЛэчэк.. Гэдим мэдэниЛЛэт тарихнмйзн мухтэлиф дил-лэрдэ (инкилне, франсыз. турк, эраб. алман вэ с.) ки-таблара кечуруб дун1а)а чвт-дырмаг учуй фнкирлэшмэли- JHK OrriJ РЭЧ9Б0В, бастэкар. ;
RealCheck