Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

Issue Date:
Pages Available: 4
Previous Edition:

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Publication

About NewspaperArchive.com

  • 2.16+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Find Your Ancestors Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, April 09, 1992

Get Access to These Newspapers Plus 2.16+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - April 9, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ ГЭЗЕТИ * апреп 199а-^ ил MS 70 Фэлсэфи бахышларыма керэ мэн расионалистэм. Ьэ* ла тэлэбэлик иллэриндэ орта эср идеалист Шэрг фэл-сэфэсиндэн мани езуна чэлб едэн сеЬрли бир гуввэни чох-чох сонралар, езуму вэ инсанлыгы камил дэрк ет-мэJэ габил олдугдан сонра кермэ]э башладым. Бу, ру-Ъун елмэзли]и вэ эбэдилфи Ьаггында бэшэр фэлсэфэси-нин мисилсиз кэшфи иди. ...Инсанлардан фэргли ола-раг руЬлар елмур, эбэди ja-ша]ыр. Лаша]ырлар ки, бу бэлалы дyнjaмыздa эдалэт елчулэрини горумагда сагла-ра — эллэри вэ зэкасы илэ ДYнJaны дэ^шэ билэнлэрэ ]ардым кестэрсинлэр. Ру1т-лар }аша;|ыр ки, инсанлар дэЬшэтли ]аддашсызлыг бэ-ласына мубтэла олмасынлар. Фaчиэjэ дучар олмуш ин-сан тэбии-биоложи инетинкт-лэрини, сосиал тэчрубэсини, физики-интеллектуал гуввэ-лэрини, ичтимаи мунасибэт-лэринин бутун потенсиалы-ны Ьэрэкэтэ кэтирмэлидир, Фачиэни мугавимэтсиз, ]а* худ зэиф мугавимэтлэ гар-шыла]ан адамлар, халглар инсанлыгын шэрэф тарихи-нэ лэкэ кэтирирлэр. Фачиэ* ни дэрк едэ билмэjэн халга бojyндypyг, ага вэ гырманч кэрэкдир. Фачиэ о заман дэф едилмиш caJылыp ки, чэ-ми]]этдэ онун тэкрар терэн-мэсинэ имкан вера билэчэк бутун тэ’сисатлар, структур лар, мэ’нэви-Ьугуги стере-отиплэр секулуб атылсын, кутлэви шуурда вэ ]аддаш-да ону истисна едэн иммунитет japaдылcын. Фачиэдэн саг чыхмыш инсанлар антик театр тамашаларына ба-хыб катарсис (тэмизлэнмэ) просеси кечирэнлэр кими пеишанчылыгла хатырладыг-лары сэЬвлэрдэн 11эмишэлик хилас ола билсинлэр. Экэр фачиэ бутун халгы ез агу-шуна алыбса, онунла зара-фат етмэк олмаз. Демэли, фачиэ потенсиал Иалда икэн ону богуб зэрэрсизлэшди-рэн, узэ чыхарандан сонра она адекват мугавнмэт кес-тэрэн бутун ичтимаи гуввэ-лэр мэглуби]]этэ дучар ол-мушлар. Уз-узэ дaJaнaн гув-вэлэрин нисбэти ге]ри-бэра-бэрдир. Бэла уфуги вэ ша-гули хэтт бojyнчa хе]ли дэ^ ринликлэрэ ишлэмишдир. Халгын бутун зумрэлэрини эЬатэ едэн кутлэви мэглуби]-]эт данылмаз факта чеври-* лир. Фачиэдэн бутев халг эзиjJэт чэкирсэ, гэти инамла демэк лазымдыр ки, Ьэм ха-ричи, Иэм до дахили гуввэ-лэр узун иллэр биркэ фэ-aлиjJэт кестэрэрэк мил]он-ларла адамы изтирабларла гаршы-гаршьОа кэтирмишлэр. Халг фачиэси гэфлэтэн, кез-лэнилмэдэн, кичик вэ зэриф гуввэлэрин тэЬрики илэ тэр-пэнэ билмэз. Бунунла белэ. фэрди фачиэлэрдэн фэргли олараг умумхалг фачиэсин-дэн хилас олмагын имкан вэ васитэлэри xeJли кенишдир. Илк невбэдэ кэрэк фачиэ дэрк едилсин, бутун гуввэлэр ajдын истигамэтэ догру сэ-фэрбэр олунсун,• коллектив зэка нума]иш етдирилсин. 0з фачиэсиндэн хилас ол-маг учун езуну сэфэрбэр едэ билмэ]эн, фачиэнин ча]-нагында чырпынан, идрак вэ эдалэтэ сыгынмаг учун фэрд-лэрарасы егоизмини бога билмэ]эн халгын фачиэси га-нунау]гундур, бэшэpнjjэт тэрэфиндэн агры-ачысыз гэ-бул едилир. ИJиpминчи эсрин эн гэд-дар муИарибэлэриндэн бири — Гарабаг муИарибэси дерд илдэн артыгдыр ки, Азэр-ба]чан халгынын дэЬшэтли изтирабына чеврилмишдир. Хочалы cojгыpымы Ьэлэлик бу муИарибэнин кулминаси-]а негтэсидир. Халг торпаг-лары угрунда дejYШYp, зи-реЬли танкларла вуруша-ву-руша ез кэндини тэрк едир. ]аралы сагалан кими чэбЪэ-]э чан атыр, икидлэр шэЬид гэбирлэри устундэ интигам анды ичир. ejни заманда. а]-pы-ajpы адамлар чэбЬэ хэт-тинин 20 — 25 километрли-jиндэ раЬат шэхси hэJaтыны ]аша]ыр, меЬтэкирлик едир, ермэни ишбазларла кнзли алыш-вериш апарыр, шэхси капиталыны артырьр. манат-манат ]ыгылан гачгын па]-ларыны огурла]ыр, пуллу вэзифэлэр угрунда тajфa ин-тригалары japaдыp, парламент ичласларында сез ку-лэшдирир, гочулуг едирлэр. MahHjj9T49 бэнзэрсиз олан бу просеслэр eahид милли-сосиал мустэвидэ баш верир. Хочалы со>гырымы чэми]-¡этин мухтэлиф бахыш нег-тэлэриндэн нечэ керунУр, халг вз фачиэсини нечэ Ja-uiajup? Азэрба]чанда Ьакими^эт беЬранынын raHyHayjryH je-куну кими гэбул едилмиш президент исте’фасынын до-гурдугу ичтимаи-с^аси вур-‘нухмалар вэ Хочалы кэдэри уст-устэ душду. Февгэл'-адэ сесси]анын сои ичласы исэ халгын hop шejи унудуб, рэ наил -олмаг учун фачиэ]э шэраит japaTMbnu Ьэмвэтэн-лэримиз олмущдур. Буну ис-тинтаг квстэрэчэк. Лакин экэр белэдирсэ, Хочалы фачиэси бизи милли reJpaTH-миз барэдэ душунмэ1э мэч-бур етмэлидир. Душунмэли]ик ки, взумуз-дэн, огул ушарымызын ма-шын, вэзифз, елми адлар, бар еви га]гыларындан внчэ бутев миллэтин арыр дэрд-лэри вар. Лэкэлэнэн hap на-мус, гэтлэ JeTHpHH9H hap Ьэмвэтэн, торпаг, дорма очаг Ьэсрэти эввэлчэ Ьамымызын, Маним фикримчэ ДАШ hEJHan бир-бирини инкар едэн си]а-си лидерлэрин торуна са-лынмасында кучлу тэкан ол-ду. Фачиэ республика, бутун ДYнjaja дэринли]и илэ бэjaн едилмэмиш, ачы нэти-чэлэри тэЬлил олунмамыш президент сечкилэри кампа-ни]асы илэ вурулуб актуал-лыгдан чыхарылды. 1988-чи илдэ Топхана мешэсини мyдaфиэJэ галхмыш инсан селинин 11ара]ы 1992-чи илин Хочалы фачиэсинэ гэдэр зэ1шли гудрэтини сахла]а билмэди, зэифлэJиб ешидил-мэз олду. Инсан фачиэсинин адилэшмэси дэЬшэти «муЬа-рибэнин ез ганунлары вар» coJyг му11акимэси илэ бе]ин-лэрэ Ьопду. Хочалы со]гы-рым.ыны Иансыса Ьэрби эмэ-ли]]атын ¿екунлары чэрчивэ-синдэ тэ^ин етмэклэ дуруст нэтичэлэрэ кэлмэк чэтиндир. Умуммилли сэбэблэр узэрин-дэ душунмэл^ик. Хочалы фачиэси иллэрдэн бэри ]ыгылараг илиJимизэ ишлэмиш лaгeJдлиjимизин нэтичэсидир. Дилэнчи учун илк гапыны де^мэк, илк Jaл-варышы етмэк чэтиндир. Елэ ки, бу аддымы атды, галан Ьэр ше] асандыр, хэ-чалэт чэкмэдэн, дахили мугавимэтсиз пешэкар олачаг. Ики-бир, уч-бир мэ’руз гал-дыгымыз иткилэр дэ бизим ^гырымымызы, ус]анкар тэбиэтимизи дэjишди, ла-ге]длэшдик. Бакыда 90-чы илин jaнвap гыргыны вахты да, Хочалы Ьадисэлэри вахты да эксэр си]аси хадим-лэримиз, Ьэтта зэрэр чэкэн-лэрин чоху инанмырды ки, душмэн гадыны, ушагы сун-KYjэ кечирэр. Чох гэрибэдир: инанмамаг учун элимиздэ зэррэчэ фактымыз 1ох иди, лакин инанмырдыг. Ьитлер узаг Aлмaниjaдa икинчи ду^а муЬарибэси эрэфэсиндэ мэЬв едилмэли миллэтлэр сырасына пол1ак-лар, jэhyдилэpлэ бэрабэр ер-мэнилэри дэ дахил елэмиш-ди (онлар учун ачы олан бу факты ^да салдыгыма керэ пoлjaклapдaн вэ Jэhyдилэp-дэн узр иcтэjиpэм). Ьэр Ьал-да чох кучлу Ьэрби с^аси хадим олмуш Ьитлер Ьеч заман Гарабагда jaшaмaмыш-ды, минлэрлэ Ьэмвэтэни дэ тарих боЗу ермэнилэр тэрэфиндэн гэтлэ ]етирилмэмиш-ди. Лакин о, дун]а тарихи-нин тэЬлилиндэн бэшэpиjjэ-ти а]ыг салан нэтичэ чыхар-мышды. Вэ бу нэтичэни 11а-мыдан тез дэрк едэн Азэр-бaJчaн халгы олмалы иди. Чунки тале бизэ ермэнилэр-лэ эбэди гоншулуг эзабы бэхш етмишдир. Елэ Ьэмин андан да лaгeJдлиjимизи эли-миздэн алмаль^ды. Ермэни илэ кез-кезэ Jaшajыб лaгejд олмаг бутун емру бoJy Хочалы Ьэгарэтинн дашымаг демэкдир. Чанлы гуввэ вэ техниканын азлыгы, гадын вэ ушаглары чыхармаг учун техника верилмэмэси, ез тэ-рэфимиздэн Ьэ]ата кечирилэн блокада фактлары да сэбэб-дэн чох нэтичэдир. Дуздур. белэ мулаЬизэлэр дэ вардыр ки. мYэjjэн cиjacи мэгсэдлэ- сонра исэ конкрет саЬиби-нин дэрдидир. Елэ мэфЬум-лар вар ки, онлар Ьэр uiej-дэн габаг бутев миллэтлэрэ вэ халглара мэхсусдур. Де-J9K ки, ел-оба чамусу, торпаг reJpaTH, милли тээссуб-кешлик, башымызын устундэ далгаланан бaJpaFымызын горунмасы шэрэф ишимиз олдугу кими, миллэт ез на-мусуну. торпагыны. лэjaгэ-тини дэ езу учун алынмаз вэ мугэддэс анд jepH heca6 едир. Милли rejpaTHH талдан-масына лаге|д галан инсан ез маликанэсинин вэ аилэ-синин башына пэрванэ кими доланса да, кечэ-кундуз ас-лан кими онун кеши}ини чэк-сэ дэ, шэхси rejp9THHHH пак-лыгына наил ола билмэз. Шор дэниз cyjyHyH дузлары узэн кэминин кевдэсиндэ ез изини rojMaja билмэз. Ьаки-MHjj9T еЬтирасларынын ин-санын милли rejp3THH9 кел-кэ салмасынын догурдугу дэЬшэтлэри Ьеч бир hyryrn истинтаг ахыра гэдэр ача билмэз. Чунки бурада joл ве-рилмиш ej6a49p эмэлин 50 фаизи hyryrn ajHHTHflHpca, галан 50 фаизи эхлаги нагис-ликдир. Лалныз дамарла-рында халгынын ганы ахан, Вэтэнэ тушланмыш куллэни синэсини ]ана ajn6 гардашы-на етурмэ]эн, ана-бачыларын пак адларына хэлэл кэлмэ-мэси наминэ шэ!шд гэбринэ квмYЛмэjэ Ьазыр олан, Ьалал черэк jeMHui, аз данышыб чох ищ керэн иддиасыз адамлар милли reJpaTCH3HHK рус-ва]чылыгындан узагдырлар* Азэрба]чанымыз онларын ге}рэтинэ се]кэниб Jamajbip. Хочалы фачиэсиндэн ики-чэ аддым архада тарихи jafl-дашсызлыг flajaHbip. Елэ бу-радача ермэнилэрин нечэ 5уз и^тлэр 6ojy унванымыза ]агдырдыгы Ьэд1анлардан, тэЬрифлэрдэн, терэтдиклэ-ри мисилсиз гыргынлар-дан. гоншу эдалэтсизлик-лэриндэн, тэчавузкар тэ-биэтлэриндэн, турклэрэ гар-шы кеносид ру11лу идеолоки-Ja3apbiHflaH хе]ли факт кэ-тирмэк оларды. Лакин буна ehTHjan flyjMaflbir. Ьэгигэти башга сэмтдэн кермэк кэрэкдир. Габын 6ap-693ajn вэ rnj-мэти онун ичиндэки зэЬэри шэрбэтэ чёвирмэк гудрэтинэ малик дeJил. Симасыны ha-мыдан Jaxmbi таныдыгымыз бир миллэтин эмэллэриндэн езумуз учун ибрэт дэрси ал-.Majbi6 hap ineja чэми бир инсан емрундэ унутмаг haH-сы биоложи сосиал аргу-ментлэрлэ бэраэт ала билэр? Ладдашсызлыгдан hap чур фэлакэтлэрэ ¿оллар Ьачала-ныр. Вэ бу joллap бир дэ вахтсыз елумлэрдэ, кез jaш-ларында, миллэтин Хочалы эзабында бирлэшир. Шим-шэк кими hap JepflaH керу-нур, лакин сенэн кими jafl-дашлардан да силинир, унут-ганлыг зэнчиринин невбэти 1тлгасына чеврилир. Унут-мага MejflH олан халгын на мэЬэббэти олар. нэ дэ ниф-рэти. Истэнилэн бир ал о мэ-Ьэббэтин устундэн rapa, ниф-рэтин устундэн гырмызы хэтт чэкэр. Кучлу тарихи jaflfla- шы олан халглары эзаблара г дучар етмэк чох чэтиндир. 3 Бурада HahaHK TexHHKaJa та-бе олма]ан инсани мубаризэ эзми, нифрэт силаЬы. нэ-силлэрин flejym, мэ’нэви тэч-рубэ эн’энэлэри Нэлледичи ryBBaJa чеврилир, Эксинэ, ез кечмишини асанлыгла унутмуш» заманын денуш ан-ларында халгы Лыртьшалар говгасындан галиби^этлэ чк-харан икидлэри, xejapxah ха-* ричи достлары. гэсбкар душ-мэнлэри. эли миллэтин ку-наЬсыз ганына батмыш га-тиллэри, онларын терэмэлэ-рини, варислэрини евладла-ра вахтында танытмамаг a|лeJhдapлapымызьш гэлэбэ-лэринэ ез элимизлэ кемэк етмэ]имиз демэкдир. Душмэнэ нифрэт вэ кин бэслэмэдэн она галиб кэлмэк олмаз. Бабалары pah-мэтлик Султан 6ajHH ермэни ганичэнлэринэ барышмаз киши нифрэтиндэн хэбэрдар oлмajaн нэвэлэр Лачында, Губадлыда бу кун чэтин ки, халглар достлугунун кучу илэ душмэнин азгынлыгыны чилoвлaJa билсин. Ата-баба-ларын руЬуна, HHjjawapHHa cejKaHaH мубаризэ кезэке-рунмэз, мисилсиз куч мэн-6ajH элдэ едир. 4aMHjjaT мумкун олан бутун фачиэ вэ бэдбэхтликлэрдэн ики гоша гуввэнин caj9CHHfla хилас ола билир: o6jeKTHB реаллыгла-рын муасир тэфэккур тэрэфиндэн агыллы дэрк едил-мэси вэ бэшэpиjJэтин чохэср-лик тарихи }аддашындан ибрэт кетурулмэси. Ибрэт ке-TYpмэjэнлэp Ьэлэ чох матэм-лэр е'лан едэчэк, peKBHjeM-лэр сэслэндирэчэк. Лакин елэ ки Jaflflaui ojaHflH, налэ-ли руЬларын сэси гулагла-ра ]етишди, Огуз еллэринин гисасы гаршысында eahHMa-ja душмуш душмэн силаЬы аг óajpar.ia эвэз едэчэк. Хочалы фачиэси она керэ баш верди ки, халг инди, бу кун онун гаршысында сила!1-лы flejym, joxca динч cHja-сэт вэзифэси да]андыгыны гэти муэ^энлэшдирэ билмэ-]иб. Гуввэлэрин сэфэрбэр едилэ билмэмэси, муЬарибэ психоложи овгатынын japaH-мамасы, муЬарибэнин миг]ас вэ HHjJaT3apHHHH лазымынча дэрк олунмамасы, милли haM-рэ'J3hJhh элдэ олунмамасы бурадан догур. Хочалы Вэ-тэнин бир парчасы олдугу Ьалда, ону гору маг учун Вэ-тэн ajara галхмады. Myha-рибэ она керэ Вэтэн муЬа-рибэси адланыр ки, ва11ид Вэтэни горумаг учун онун бутун евладлары ajara гал-хыр. Белэ елум-дирим анла-рында да hap кэс ]алныз вэ ]алныз ез кэндинин, шэЬэри-нин rejpaTHHH чэкмэклэ ки-фajэтлэнмэcэJди, онда Вэтэн 11арадан эмэлэ кэлэрди вэ YMyMHjJaT3a, белэ Вэтэн ан-лajышынын hacen, мэ’нэви дэ!эри олардымы? Хочалы евладлары вэтэнлэрини, A3ap6aj4aH халгы исэ тор-пагларынын flaha бир нечэ квадраткилометрини итир-ди. ТэЬгирамиз сэслэнсэ дэ 1тмымыз буну е’тираф етмэ-Ja мэчбуруг. Республиканын муЬарибэ белкэлэри. hap6, галан белкэлэри исэ cnjacaT вэ шэхси капитал нотлары узэриндэ кеклэн^б. Белэ ала-бэзэк вэ JapbiM4bir фэaлиjjэт Гарабагда hap6n, Бакыда си-jacH мэглуб^ja^ap демэкдир. Хочалы cojrbipbiMbi халгын Дэдэ Горгуд JaflflauibiHa honanar фачиэдир. Ьэр бир азэрба]чанлы евлады о фачиэни терэдэнлэр Ьаггында heKMyHy чыхармалыдыр. Уст-устэ jbiFbmaH бу Ьекмлэр миллэтин нифрэт вэ гисас-дан д^^^шланмиш jyMpyryHa чеврилмэлидир. Хочалы фачиэси A3ap6aj4aHbiMbi3biH hap JepHHflaH керунэн кэдэр-ли даш Ь^кэлэ, ушагларьш вэ чаванларын анд jepHHa чеврилмэлидир. Toj шаум-jaнлapы, бaлajaнлapы, кэлэ-чэк .^анлары нифрэтлэ jafl етмэк, ]аддашымызы тэти}и чэкилмиш автомат кими ajbir сахламаг учун бу агыр кэ-дэримиз дамла-дамла apHjH6 бутев халгымызын кен Jafl-дашына гарышсын. ...Керпэлэрин )аралы pyh-ларыны эбэди ра^атлыга го-вушдуран эллэр Ьэрэкэтдэ-дир. Рэсул АБДУЛОВ, Japдымлы ра]онундакы Анзов кэнд орта мэктэ-бинин методист муэлли-ми, педагожи елмлэр на-мизэдн. Агрыпы сеИбэт Кандли торпагдаи гачыр?! Базар нгтисадиДатына кечидлэ элагэдар мулки^эт езлэшдирилир. саЬибкарлы-га вэ муздлу aMaJa кениш Jep верилир, г^мэтлэр либерал-лашдырылыр. Бутун бу му-рэккэб просесин MeJflaHa чыхардыгы проблемлэр аг-рар cahafla flaha чох езуну кестэрир. Сэбэби ajAbiHflbip: сон иллэр истеЬсалат вэ эмэк интизамынын ашагы caBHjjacH, вахты кечмиш структурлар, эслиндэ мул-киЛэтсизлик, истеЬсала ма-рагын олмамасы. ичтимаи-cnjacH кэркинлик вэ Haha-j9T, урэкагрыдан нэтичэ. Рэсми мэ’лумата керэ рес-публикада 1991-чи илдэ дэн-ли биткилэр исте!калы 65 мин тон, тэрэвэз 36 мин тон, эт 13.5 мин тон. суд 20.4 мин тон, jyMypTa исэ 26.4 милJoн эдэд азалмыш-дыр. Базар мунасибэтлэри-нэ кечидлэ элагэдар 1990-чы илэ нисбэтэн 1991-чи илдэ бэ’зи дикэр мэЬсул новлэри узрэ кестэричилэр дэ ашагы олмушдур. Устэ-лик кечмиш Иттифагын галан республикаларындан бизэ 40 мин тон аз эт вэ эт мэЬсуллары, 21,7 мин тон аз кэрэ‘ jarbi. 3.3 мин тон аз гуру суд кэтирилмишдир. Кэндэ rajFbi, кемэк jox-дур. Бу, мин сэбэбдэн би-ридир. Чамаат кэнддэн гачыр, JypA-JyeaMbi3 адамсыз, кимсэсиз галыр. Бах бу инди эн башлыча манеэдир. Ахы jaxiiibi-nHC, гэрар, ганун, тэд-бир ишлэк эллэрсиз фа)дасыз кагыз вэ сездур. Сон 20 илдэ эЬалинин умуми са-]ында кэнд адамларынын хусуси чэкиси хе1ли ашагы душмушдур. Елэ кэндлэр вар ки, тамам бошалыб. Губа paJoHyHyH Култэпэ вэ Леникэнд кэндлэриндэ aha-линин ]арыдан чоху, Лекдэр, Кэдик вэ Кэдикгышлаг кэндлэриндэ исэ 6eJyK aKcapnJ- JaT JamaAHFH JepnapH тэрк едиб. Гусар paJoHyHyH даг кэндлэриндэ 1945-чи илдан сонра эЬалинин бир гнсми ишсизл^э керэ Хачмаз вэ кечмиш Худат paJOHynyH эразисинэ кечду. Инди ha-мин ]ерлэрдэ аз адам гал-мышдыр. Kaflo69jfla, Дашкэ-сэндэ. Лачында. Лардымлы-да, Лерикдэ, Зэнциланда да белэдир. Кэнд JepnapHHfla эЬалинин артым сэвиЛэси дэ xejли эшагы душуб... KэндлиJэ торпаг верилир. кредит верилир, кемэк вэ’д олунур, лап Jaxiubi. Амма ким тэ’минат вера билэр ки, бурада кучлу-кучсуз. пуллу-пулсуз.    адамлы-адамсыз принсипиндэн имтина олу-начаг. Кэнд эЬалисинин мад-ди рифа)1ынын ]ахшылаш-дырылмасы учун кэнд тэсэр-руфаты мэЬсулларынын са-тыналма пОмэтлэриндэ эсас-лы flajHmHiüiHitnap едилмэ-лидир. Колхоз вэ совхоз-лара сатылан кэнд тэсэрру-фаты техникасынын. jaHa-чагын, cyjyH. кубрэлэрин rnj-мэтлэринин JYKC3K caBHjJa-сини нэзэрэ алыб мэЬсулун сатыналма хэрчлэрини эн азы 2 — 3 дэфэ артырмаг лазымдыр. Нэзэрэ алынмалы-дыр ки, 1 тон памбыгдан тэхминэн 330 кнлограм Mah-лыч алыныр. 330 килограм маЬлычы исэ сон мэИсула чевирэркэн девлэт ондан 35 — 40 мин манат кэлир кетурур. Бу да кэндлидэн алынан 1 тон памбыгын дэ-JapHHAaH 18 — 20 дэфэ JyK-сэкдир. Кэнд JepnapHHflBH адам-ларын кечуб кетмэлэринин гаршысынын алынмасы учун ишсизли]ин арадан галды-рылмасына да диггэти артырмаг лазымдыр. Тэкчэ памбыгчылыг тэсэрруфат-ларында эмэк габил^]этли-лэрин 26 фаизиндэн исти-фадэ олунмур. Бунун учун jeHH иш ]ерлэри ачылмалы-дыр. Хырда торпаг саЬибкар-лары учун кичик Ьэчмли, Нам дэ аз енержи илэ кэнд тэсэрруфаты машынлары вэ аваданлыгы истеЬсал едэн муштэрэк' заводларын тнкил-мэси 6eJyK 8h3MHjj9T кэсб едэр. ИстеЪлак мэЬсулларына сэрбэст ги]мэтлэр го]улмасы кэнд эЬалисинин дэ jauiajbi-шына тэ'сир етмишдир. Биз-дэ елэ тэсэрруфатлар вар кн. ajлapлa эмэк Ьаггы ве-рилмир. бэ'зэн hdp ишчи aj-да 60 — 80 манат пул алыр. Догрудур. кэнд адамларына тэсэрруфатлардан алынан веркилэр Ьесабына mybJJoh гэдэр ¿ардым кестэрилир. амма истеЬлак мэЬсуллары-нын ]ени ги]мэтлэри ондан гат-гат ]уксэкдир. Базар игтиcaдиJjaтынa ке-чид халгы кутлэви шэкилдэ дилэнчи B93HjjaTHH8 салмаг де]ил. Ахы базар индикин-дэн, дунэнкиндэн даЬа jax-шы haJaT вэ’д едир. Jox, экэр кэнддэ ишлэ]э билэн-лэр ортабаб jaшajыб, ишлэ-)э билмэJэнлэp дилэнчи олачагларса, онда бу вур-чатласын нэ]э лазым иди? Девлэт эЬалинин сосиал му-дафиэси rejAHHa галмалы-дыр. Кэндэ техника, технолога. тикинти материалы верилмэлидир вэ Jaлныз бун-дан сонра иш тэлэб едилмэ-лидир. Базарын бир гануну да елэ дузкун, эдалэтли эмэкдашлыгдыр. Аграр cahaAa торпаг ла-рын hen 10 фаизи езлэшди-рилмэ1иб. Индики мулки]]э-тин эсас Ьиссэси девлэтин элиндэ гала-гала, езлэшдир-мэ апарылмадан истеЬлак мэЬсулларынын сатышына сэрбэст пОмэтлэр ^улма-сы Ьеч бир Ьугуги акта вэ HopMaJa yjFyH де1илдир. Республикада сатлыг мэЬ-сулларын ги]мэтлэринэ дев- лэт чидди нэзарэт етмэлидир. Кетдикчэ артан ги]мэ-тэ мYэjJэн Ьэдд ^улмалы-дкр. Чунки истеЬлак мэЬ-сулларынын г^мэтлэрини артырмагла боллуг олмаз. Эксинэ, манатын алычылыг гaбилиjjэти ашагы душэр. ПОмэтлэрин кундэн-кунэ артдыгыны керэн муэссисэ-лэр ез мэЬсулларыны базара чыхармыр вэ кeзлэJиp-лэр ки, даЬа ]уксэк ги]мэ-тэ сатсынлар. ¿уксэк газанч элдэ етсинлэр. Мулки]]этин езлэшдирил-мэси кечикдирилди]индэн, ге]ри-истеЬсал тэ^инатлы кооперативлэрин фэaлиJJэ-ти кучлэнир, алверчилэрин. меЬтэкирлэрин са]ы кундэн-кунэ артыр. Сон вахтлар Азэрба]ча-нын мYCтэгиллиJи илэ баг-лы бир сыра дэ]эрли тэд-бирлэр керулуб. Ледди он-илли]ин иши бир илдэ, бир а]да реаллашыр. Белэ тэд-бирлэр кэндлини торпага чэкир. эл-голуну ачыр. Амма Jepи кэлмишкэн, кэИд-ли гардашлара да бир ира-дымыз вар:    чох сэбирсиз олмусунуз. елэ бил он иллэр' бо]у муздур кими иш-лэдилиб, Ьаггы-Ьугугу тап-даланан сиз де]илсиниз. Индики сэбр хе}ринизэдир. Индики вахт дирчэлмэк, торпагы дирчэлтмэк, бу чэтин сынагдан чыхмаг учун лазымдыр. Кезлэ1иб-кезлэ-Зиб белэ мэгамда торпагдан уз чевирмэк. догма 1урду кимсэсиз го]маг нэ дэрэчэдэ агыллы вэ мэнтигли Ьэрэ-кэтдир? Вагиф НИФТУЛЛАДЕВ, Азэрба]чан Елми Тэдгнгат Кэнд Тэсэрруфатынын Иг-тисаднЛаты вэ Тэшк^ти Инстнтутунун ше’бэ му-дири, игтисад елмлэрн намнзэди. ЗаНнд КАЗЫМОВ, «Халг гэзети*нии мухбнри. КОНЧЛ0Р ИНСТИТУТУ ЛАРДЫМ ЕДИР Кэнчлэр институту Бакы хэстэханаларында муаличэ олунан гачгын }аралылара ]ардым етмишдир. Бу кун-лэрдэ институтун коллекти-ви Хочалы гыргыны заманы 17 кун ермэни эсирли}индэ эзаб чэкмиш вэ 1шзырда шэ-Ьэр 4 немрэли клиник тэ’-чили JapflbiM хэстэханасында муаличэ олунан ики cojfla-шымыза 800 манат мэблэгин-дэ вэсаит вэ 6aJpaM хончала-ры апармышдыр. БДУ-нун ]атагханасында Jepлэшдиpилмиш гачгынлара коллективин ca’jH илэ топ-ланмыш xejли мигдарда пал-палтар верилмишдир. Гарабагда AeJymaH ИбраЬим Салимов вэ Расим Сэфэровун аилэлэрннэ институтун эмэк Ьаггы фондундан hap aj 950 манат japдым етмэк Ьаггын-да гэрар гэбул олунмушдур. Чэсарэт ВАЛЁЬЛИ, Кэнчлэр ннститутунун си-jacH пешэлэр факултэси-нин тэлэбэси. ПРОБЛЕМЛЭР МУЗАКИРЭ ОЛУНМУШДУР Апрелин 8-дэ Aзэpбajчaн Республикасыйын Назирлэр Кабинетиндэ кечирилмиш мушавирэдэ ]ени игтисади шэраитдэ республика кэнд тэсэрруфатынын сэмэрэли-jинин jYKCэлдилмэcи проб-лемлэри музакирэ едилмиш-дир. MYшaвиpэJэ назирлик-лэрин вэ баш идарэлэрин рэйбэрлэри, pajoнлapын ич-ра haкимиjjэти башчылары, аграр-сэна1е комплекси му-эссисэлэринин рэЬбэрлэри, республиканын ири тэсэрру-фатларьшын нума]эндэлэри дэ’вэт олунмушдулар. Мэ’рузэлэрдэ вэ чыхыш-ларда республика кэнд тэсэрруфатынын бир чох са-Ьэлэриндэ japaн.мыш агыр вэзи]]эт вэ игтисад^]атын hэjaти эhэмиjjэтэ малик бу саЬэсиндэ мэнфи мejллэpи арадан галдырмаг joллapы Ьаггында данышылмышдыр. Базар шэраитиндэ истеЬсал-чынын марагыны артыран башлыча васитэ кими ги]-мэтго]ма проблемлэринэ хусуси диггэт jeтиpилмишдиp. Республика баш назири-нин сэлаЬи]]этлэрини ичра едэн Ф. Р. Mycтaфajeв мушавирэдэ чыхыш етмишдир. Мушавирэнин иши Ьаггында Ьесабат мэтбуатда дэрч олуначагдыр. (Азэринформ). «ЛИНА-КАРОЛИНА»— 200 МИН МАНАТ Бакыда фэaлиjjэт кестэрэн «Лина-Каролина» Азэрба]-чан —Исраил биркэ муэсси-сэси .Гарабага халг 1арды-мы фондуна хе]ли вэсаит — 200 мин манат кечирмиш-дир. Бу, jYкcэк кejфиJjэтли харичи хаммалдан тикиш-тохучулуг вэ дэри-галантере-ja мэ’мулаты истеТигал едэн биркэ муэссисэнин илк xeJ-pиJjэ тэдбири де]илдир. Бун-дан эввэл онун эмэкдашла-ры Бакы шэЬэрииин Хэтаи ра)онундакы 3 немрэли ушаг евинин Ьесабына 20 мин манат вэсаит кечирмишлэр. Масалльщан 2. Инзибати амирли]ин ачы нэтичэлэри «Бу дашы КИМ тэрпэдэчэк?» снлснлэснндэн. Рэссам J. «Асадов. Узун иллэр «рэЬбэ'р кестэ-ришлэр»э алышан колхоз сэдрлэри. совхоз директорла-ры, мутэхэссислэр сэрбэст-лик шэраитиндэ чаш-баш галмышлар. Онлар кеЬнэ вэрдишлэрдэн Jaxa гуртара билмир. Jeнэ дэ кестэриш кезлэ]ирлэр. Лухарылар исэ нэ «кестэриш» верирлэр, нэ дэ эввэлки иш методларын-дан эл чэкирлэр. Нэтичэдэ ]енэ удузан тэсэрруфат, кэндчи олур. Ьеч узага кет-мэ]эк, кечэн тэсэрруфат илини кетурэк. Кечэн ил pajoнa планлар феврал а]ында верилди. Тэкрар Jaзлыг биткилэрнн экин планы исэ ма] а]ында кендэ-рилди. Планлашдырманын вахтында. дузкун апарыл-мамасы бир нечэ тэсэрруфат-да экинин кечикмэсинэ, оп-тимал муддэтлэрин позул-масына, агротехники тэд-бирлэрин лэнк 1^ата кечи-рилмэсинэ сэбэб олду. Дикэр тэрэфдэн. тэрэвэз экини заманы сорт гарышыгына Joл верилди. МэЬз бу сэбэбдэн ра]онун тэсэрруфатларында 254 Ьектар кэлэм саЬэси мэЬсул вермэди. Дерд сов-хозун кэлэм саЬэлэриндэ вэзиjJэт даЬа агыр олду. Ьэмин тэсэрруфатлар му-гавилэ еЬдэликлэринэ эмэл едэ билмэдилэр. игтисади чэЬэтдэн чидди зи]ана душ-дулэр. Ча]чылыгда да вэзи]]эт ]ахшы дeJил. Эввэлки иллэр-дэ )ол верилмиш * негсан-лар. хусусилэ сэрт jыrым усуллары. ceJpэклиjин чох олмасы, плантаси]аларда бэрпа ишлэринин вахтында апарылмамасы бвJYK чэтин-ликлэр ]аратмышдыр. Иллэр бо1у шиширдилмиш, Ьеч бир эсасы oлмajaн план-ларын тэтбиг * едилмэси са-Ьэни тэнэззулэ угратмыш, плантаси]аларын мэЬсулдар-лыгыны хе]лн азалтмыш-дыр. Инди ра]онун ча1чы-лыг тэсэрруфатларында дур-гунлуг Japaнмышдыp. Ра]о-нун . aгpap-cэнaJe комбинаты, ча]чылыг бирли)и ]а-оанмыш вэзиJJэтлэ барыш-мыш, саЬэнин инкишафы илэ зэиф мэшгул олмуш. тэсэрруфатларын мадди-¥ех-никн базасынын меЬкэм-лэндирилмэси учун эсаслы., иш кермэмишлэр. Ча]чылы-гын инкишафы илэ элагэдар Ьазырда совхозлара «С-100» маркалы кучлу тракторлар, плантаж котан-лары. Ьамарла1ычы агрегат-лар вэ башга техника лазымдыр. Техника исэ чох баЬа-дыр. Она керэ дэ paJoндa ча}чылыгы елми эсаслар-ла инкишаф етдирмэк учун девлэт сэвиЛэсиндэ дэ тэд-бирлэр керулмэлидир. hejвaндapлыг мэЬсуллары истеЬсалынц артырмаг учун ра1онда 1ахшы имканлар вар. Ди кэл ки. Ьэмин имканлар-дан сэмэрэли истифадэ едил-мир. 15 мин башлыг 125 тевлэдэ 13.2 мин баш мал-гара, 53 фермада исэ вур-тут 55 мин гуш сахла-нылыр. Тикинти материал-ларынын чатышмамасы узун-дэн фермаларда тэ’мир иш-лэри кеЗфиИэтсиз апарыл-мыш. Ье]вандарлара гыш ке]имлэри верилмэмишдир. Фермаларда зооба]тар хидмэти истэнилэн сэв^^дэ дeJил. Интизам зэифдир. Тэсэрруфат рэЬбэрлэри. мутэхэссислэр гида мэЬсуллары истеЬсалынын бу муЬум са-Ьэсинэ еке] мунасибэт бэс-лэ1ирлэр. Мэдэни отлаг са-Ьэлэри азлыг едир. тэбии бичэнэк вэ ерушлэр нэзарэт-сиз бурахылмьйпдыр. Ичтимаи ЬеЛвандарлыга лазым олан Jeмин 50 — 60 фаизини башга }ерлэрдэи алмагла ону кэлирли cahэJэ чевирмэк ^ри-мумкундур. Тээссуф Ьисси 1арадан .бу-дур ки. heJвaндapлыгдaкы агыр вэзи]]этлэ Ьамы разы-лашыр. саЬэни кериликдэн чыхармаг учун Ьеч кэс тэ-шэббус кестэрмир. Экин саНэлэриндэн ]ук-сэк сабит мэЬсул кетурул-мэсиндэ суварманын мустэс-на эЬэми1]эти вардыр. «Азэр-девлэтсула)иЬэ» Институ-тунун Ьазырладыгы ла1иЬэ-лэрэ эсасэн paJoнyн ча] плантаси]аларында суварма шплэри ДА-2. ДД-30 маркалы сун’и ]агыш]агдырычы агрегатларла. тэрэвэз вэ 1ем биткилэри саЬэлэриндэ исэ «Волжанка» маркалы агрегатларла апарылмалыдыр. Тшошти гурашдырма ишлэринин ке]фи]]этсиз керул-мэси узундэн 3000 Ьектар саЬадэ «Волжанка» ЯГР®* гатлары илэ суварма мумкун де]ил. Ьэлэ кеЬнэ г^-мэтлэрлэ кетурдукдэ а]-дын олур ки. хе]ли эсаслы вэсаит бу кунэдэк истифа-дэсиз галмышдыр. Ча] план-таси]аларында гурашдырыл-мыш агрегатлар да техноло-жи режима у1гун кэлмир, куч-бэла илэ суварылан са-Ьэлэр истэнилэн сэмэрони вермир, торпагда тэлэб олунан нэмлик ]аранмыр. Ьидротехники гургуларын. гапалы суварма шэбэкэлэ-ринин вэ эсаслы мелиораси-ja олунмуш саЬэлэрин тэЬ-вили заманы «эл эли Ду^ар. эл дэ узу* принсипи устун тутулмуш. гусурлара. тех-ноложи просеслэрин позул-масына, кeJфиJJэтcиз ишлэ-рэ кез Jyмyлмyшдyp. Ра1онда эсаслы мелиора-с^а ишлэри апаран 26 вэ 29 немрэли механиклэшди-рилмиш cэjJap дэстэлэр инди дэ эввэлки сэЬвлэри да-вам етдирирлэр. СаЬэлэрин Ьамарланмасы, грунт сула-рынын кэнар едилмэси учун каналларын чэкилмэси ме-лиораторларын Jaдындaн санки чыхмышдыр. Вэзифэ борчуна белэ мэс’улиЛэтсиз-лик тэсэрруфатлара кулли мигдарда зи]ан вурур. Ьа-марлама ишлэринин апарылмамасы нэтичэсиндэ Ьэр ил минлэрлэ Ьектар саЬэ пaJыз-rыш aJлapындa су ал-тында галыр. экинлэр за] олараг сырадан чыхыр. Масаллыда кэнд тэсэрруфатынын букунку мэнзэрэ-си белэдир. Тэсэрруфатларын гысамуддэтли вэ вахты кечмиш ссуда борчларынын мигдары он мил]он маиат-ларладыр. Республика Кэнд Тэсэрруфаты вэ Эрзаг На-зирли]и, ра]онун ичра Ьаки-ми]]эти тэ’чили тэдбирлэр кермэсэлэр бу ил tэcэppY-фатлар вэ демэли, ра]он чы-хылмаз вэзи]]этэ душэчэк. Телмам ЭЛАиЕВ, «Халг гэзетя»няи мухбнри. ТЭ’ЧИЛИ ТЭДБИРЛЭР КвРУЛМЭЛИДИР Левлах ра]онундакы 44 муэссисэнин — памбыг е’ма-лы. дэмир-бетон мэ’мулаты заводларыны. тахыл    мэЬсул- лары комбинатыны.    «Кэнд- ким]а* бирли]ини, JyHyH ил-кин е’малы фабрикини, Азэр-нттифагын Левлах базасыны вэ дикэр муэссисэлэри Jee-лах дэмир Jofl cTaHCHjacbi илэ бирлэшдирэн 48 километр узунлугунда    далан inn nanuu па Ьапаизт    ПЯ Í3H- маг узрэдир. Бахымсызлыг узундэн релслэр кеЬнэлмиш. шпаллар чурумушдур. Joл-дан чыхан тепловозлары, ва-гонлары релслэр узэрииэ галдырмаг хе]ли вахт апарыр, гэзалар муэссисэлэрин иш аЬэнкини позур. Лолларын та’мири 13 немрэли 1ол дистанси]асынын. елэчэ дэ муэссисэлэрин узэ-ринэ душур. Кэр ики тэрэф нэ ]анашмышдыр. СтанемJa-нын рэиси Сэ]]аф Bepanje-вин дедн1инэ керэ Кэнчэ дэмир ]олу Ьиссэсииин рэЬ-6эрли1и Ba3HjJaTMH тэЬлукэли олдутуну нэзэрэ ала par Леа* лахын далан ]олларында ha-рэкэтин дт]аидырылмасы 6а* рэдэ сэрэнчам вермишдир. Кэркин вээнЦэтн арлдам галдырмаг учун та чилч тэдбирлэр керулмэлидир , (Азэринформ). ;
RealCheck