Baku Khalg Gazeti Newspaper Archives

- Page 3

Join us for 7 days to view your results

Enter your details to get started

or Login

What will you discover?

  • 108,665,687 Obituaries
  • 86,129,063 Archives
  • Birth & Marriages
  • Arrests & legal notices
  • And so much more
Issue Date:
Pages Available: 4

About Baku Khalg Gazeti

  • Publication Name: Baku Khalg Gazeti
  • Location: Baku, Azerbaijan
  • Pages Available: 1,084
  • Years Available: 1991 - 1992
Learn More About This Newspaper

About NewspaperArchive.com

  • 2.18+ Billion Articles and Growing Everyday!
  • More Than 400 Years of Papers. From 1607 to Today!
  • Articles Covering 50 U.S.States + 22 Other Countries
  • Powerful, Time Saving Search Features!
Explore Your Family History Now

View Sample Pages : Baku Khalg Gazeti, April 03, 1992

;
Get Access to These Newspapers Plus 2.18+ Billion Other Articles

OCR Text

Baku Khalg Gazeti (Newspaper) - April 3, 1992, Baku, Azerbaijan ХАЛГ Г93ЕТИ з апрел im-w ил. и* м> Гулам Мшммадпи—95 ЭСРИН Эсряиязян ]ашыды, гоча-ман журналнстлэ hap бнр квруш кермэд^нмнз, бил-мэдафшнЗ бяр адакла та-нЫшлыг. демакдвр. Кэлишн-мезнн мэгсэдння бяланда илк су алы азу вешки; — Де]ин керум, Гарабаг-да B93Hjj9T нечадяр? — Гулам муаллим, ела 4d6haA9H JeHHHa га]ытмы-шыг. Сизи о гэдэр дэ севнн-дира 6^M9j049jHK. B93KJJ9T арырдьвр. Ерйанилар тэпадэн дырнагадак муасир техника ила силаЬланыблар. Бизим-килэр на гадар часаратла, гэЬрэманЛыгла дejYшcэлэp дэ, Ьэлэлнк ирэлшфэ бил-мирик. Амма галэбэ азми-миз бе]укдур, Сон гдлэбajэ rnyóha етмирик... — Мэн онларын нечэ ид-бар хислэтэ малик олдугуну Ьэлэ 18-чи илда кермушдум. Биринчи AYHja муЬарибэси деврундэ да Гафгазда хе!ли гыргьш тератдилар. Амма галэбэ бизим олду. Сиза тев-си]эм будур ки, онларын he4 бир оеэуна инанма]асыныз. * Ермэнилэри тань^анлар он-лар Ьаггында Ьэлэ мин ил бундан эввэл «Габуснамэ»дэ Jaзыблap. Jepn калмишкэн flejHM ки, бу китаб клк дэ-фэ 60-чы цллэрдэ азэрба!* 4aH4aJa тэрчумэ олунмушду. Эввэлчэ китабын рус дили-нэ тэрчумэсиндэн истифада етмак HCTaJnpAHK. Сонра rapa ра кэлдик ки, фарсчадан— орижиналдан - чевирэк. ha-мин нусхада бир чох халгла-рын сэчи]]эси верилирди. Ерманилар икиузлу, Jaлaнчы вэ хаин. бир сезлэ, эи мур- дар хасиДОэтлэрэ малик мил-лэт ккми тэгдим олукурду. Марат учун рус нусхэсинэ бахдыг. Opa дан Ьэмян сани чыхармышдылар. таб ишыг узу керандан Ьис- № сои- чох ра буна керэ башымыз агрыды. Амма магсадимиза наил олду г. ...80 ил талам чабЬасинда чалышан Гулам муэллимин ]узларлэ мэгаласи, онларча китабы ишыг узу керуб, чы-хышлары ефирда сасланйб. Амма аи еддагалан эсэрла ри барада взундэн сорушан* да ба!ук ифтяхарла 1944-чу или — Тэбриздэ Ьэрби хид-мэтдэ олдугу вахтлары ха* тырла!ыр. — Совет Ордусу сырала-рында Табризда идик. Журналист кими фэали^этимин илк чагларындан aдaбиjJaтa, мэдэни^этэ дайр ^азылара мараг кестэрди]имдэн бура-да да Ьэмин мевзуда ахта-рышларымы давам етдирир-дим. Бу куИа гадар Азар-бajчaн классик эдэбиНаты-нын керкэмли нума!эндэлэ-риндэн пе}ран ханымын се-чилмиш асарлэринин топла-ныб aзэpбajчaнчa чал олун-масыны, «Бэхти!арнамэ»нин Азэрба]чанда нэшрини Сабир мвктэбинии давамчыла-рЬшдан М. Э. Мв’чузун асэр-лэринии охучулара чатды-рылмасыны эн бе^ук угурла-рым Ьесаб едирэм. Гулам муаллим jaшынa махсус олма]ан гэрибэ бир енержи ва шевгла данышдыг-ча арабир «Сизи ^рмурам ки?» — дejэ сорушурду. Журналистикамызын агсаг* галынын маратлы ееЬбэтле-ри, албэтта ки, бизи jopa бил-мазди. Амма онун бу тукен-маз haJaT ешгииа, феноме-нал 1аддашына heJpaTHMH3H да кизлада билмирдик. На-Ьа)эт, суал вердик: — >Гулам муаллим, букун-ку матбуатымыза мунасибэ-тинизи бил мак истэрдик... — На flejHM, бир тараф-дан севинирэм ки, демокра-т^адыр, сез азадлыгыдыр, caJbiHbi итирд^имиз гадар газет ва журналларымыз чы-хыр, дикар тарэфдэн таас-суфлэнирэм... Тээссуфлэни-рам ки, ба'зан матбуаты кез-дан салырлар. Кэнч журна-листлор инди дэ мана тез-тез мурачиет едирлэр. Би-ри де]ир ки, 4 дилдэ филан адда журнал нэшр етмак фикриндэдир. Сорушанда ки, Jaxuibi тэрчумэчилэрин, ha-мин дилларда 1аза билачэк мухбирлэрин, муэллифлэрин вармы? Чаваб вера билмир. Маи ha л а бела бе]ук ншин мадди чэЬэтиндэн даныш-маг истэмирэм. Лахуд баш-га бириси «Молла Насрэд-дин» журналыны ejHH адла ]енидэн нэшр етмак арзусун-дадыр. Элбэттэ, «Мол л а Нас-рэддин» ифтихарымыздыр. Амма экар биз она лajигли rHjMaT вермэк истэ]ириксэ, кэрэк назардэн caлмajaг. Бир сезлэ, муасир кэнчли-Jh дэ, матбуатымызы да, Вэ-танимизи да сонсуз мэЬэб-батла севирам. Арзум Азар-6aj4aHbm бутун дунJада ла-Jmvm Jep тутмасыдыр. СвЬбатн Зазды: С. ТЭРЛАНОГЛУ. ТЭЗЭ ИШ ЛЕРЛ0РИ НЕФТЧАЛА (мухбирнмиз- ДЭН). Pajona* кетдикча даЬа чох иш ^рлэри JapaHbip. Сон бир нечэ aj¿a «Азэрхалча» ИстеЬсал БиpлиJинин филиалы, 528 башлыг бpoJлep фабрикинин биринчи невбэ-си, «Хидмэт» республика консернинин 35 немрэли тэ-сэрруфат Ьесаблы тикинти cahacH, Сумгаит тикинти трестинин 26 немрэли тэ‘-мир-тикинти cahacH, Азэр-caHaJeTHKHHTH БиpлИJинин 10 немрэли тикинти трести вэ онун баш истеЬсал саЬэ-си, Масаллы евтикма комби-натынын панел евлар гураш-дыран тикинти саЬэси, «Ни- чат» вэ «Тэбриз» кичик му-эссисэлэри фэaлиJjэтэ баш-ламышдыр. УмумиЛэтла, ики ил арзиндэ paJOHAa 56 сех, фабрик, кичик муэсси- сэ, филиал, идарэ вэ ташки-лат ачылмышдыр. 1.500 нэ-фэрадак адам ишлэ тэ’мин едилмишдир. ММШ ДУШАМЫЗ езэл фатин литсшндэ Халгымызын хошбахт ка* лача1и угруида мубариза апарай, кениш дун]акерушу-на, касаршг мантигэ малик ]уксак нхтвсаслы мутахас-сислар бу кун мустэгил Азарба]чана haea ва су кими лазымдыр. Mah3 бу еЬтя>]ачы назэрэ алан Ьа-чы Зе]налабдин TaPMjee адына xejpuJje фонду ва Халг Тапсили HaзиpлиJи мусабига Jofly ила 20 азар-? ,ба!чанлы ушагы TypKHja-Ja тэЬснл алмара. кендэр-мишлар. XejHpxah ишин та-шаббусчусу иса Турки! а Мармара Е]тим Вагфи ол-мушдур. Литсе1дэ идеал тэмизлик, туркларэ махсус rajAa-ганун вар. Сиииф отагларында илк невбада ТуркиjaHHH cHjacH-инзибати хэритаси диггэти чэлб едир. Бунун иса чох 6eJyK ма'насы вардыр. Ва-таи кез габагындадырса, онунла hap кун керушурсэн-са, 6eJyiuryjYH0 бахырсанса ону нечэ ceBMejacaHl Виза ан чох та’сир едан hap базар ертаси cahap даре баш-ламамышдан габаг мусиги сэдалары алтында тэлэбэлэ-ин Турки JaHHH девлэт Р h: имннни охумасы олду. Турки!эдэки ба’зи с^аси даиралэр па!-ку! салараг де-!ирлэр ки, ку!а 0зэл Фатин литсе!индэ тэЬсил алан азар* ба!чанлылара дини тэЬсил верилир, онлары мурид едирлэр. Биз Истанбулда икэн бу фикирлэрин 1ан-лыш олдуруну кезумузлэ кердук. Литсе1дэ 1уксэк их-тисаслы муэллимлэр ишлэ-]ир. Кениш вэ сэлигэли физика, ким!а лаборатор^ала-ры, Ьесаблама техникасы-нын муасир аваданлыглары тэлэбэлэрин истифадэсинэ верилмишдир. Ьазырлыг курсунда тэЬ-сил алан ушагларымыза ин-килис дили, турк дили му-кэммэл е1рэдилир, илаЬи)-!ат, мусиги, идман дэрслэ-ри ¿уксэк сэви!)эда кечилир. Видади ЬАЧЬПЕВ, Азэрба)чан Республикасы ЕА Чографи1а Институту-нун баш елми ишчиси, чоРрафн]а елмлэрн нами-зэдн. A&pÓaJusHbiH муНачир кальмары HYP YCTYHAS ДОРУЛАН КУН9Ш Иллэр тез етур. Влиба] Ьусе1нзадэнин анадан олма-сынын 125 ил лик ¿убиле^инэ товушурут. ©тан эсрин орталарыида Кур са1шлиндэ догулуб, ц]ир-минчи эсрин икинчи рубун-дэ дорма турк еллариндэ ем-ру сона !етэн Элиба! Ьусе]н-задэнин елми-эдаби, ичтимаи-с^аси фэали^атиии Ьарта-рофли е! ран мак, Ьэ1ат сал-намэсинэ там балэд олмаг, эфсус КИ. онун )1ЭМВ8Т8НЛЭ-ринэ Ьэлэ да му!ассэр олма-мышдыр. Инди ондан мэЬэб-бэт вэ еЬтирамла данышмаг асандыр. Анчаг унутма!аг ки, бу нурлу шэхсн!!ат Ьат-гында сон «самими» сез гыр-хынчы ил эрафэсиндэ бу чур !азылды, бу чур де1илди: «Э. Кусе!нзадэ оир азэрба!-чанлы кими догулду, бир ос-манлы турку кими }ашады, бир мусэлман кими елду». Бу сезлэрдэки ачы ришхэнд кез гаршысындадыр. Фагэт бе]ук мутэфэккиримизэ ис-теЬза ила де]илмиш бу фи-кир ез муэллифинин истэ]и-нэ рэрмэн инди гурурла сэс-ланир. Отузунчу иллэрин совет тэдгигатчысы учуй турк кими ¿аша1ыб мусэлман кими елмэк, элбэттэ. реалист ибарэ кими сэслэнирдн. Бали, сосиализм реализми ме-тодуну алиндэ ба1раг едиб панисламизма, пантуркизма, нэтичэ е’тибарияэ, пантура-низмэ гаршы Ьэрб е’лан едан тэдгигатчы !алныз бу чур даныша биларди, чунки о. ас-линдэ, мэрЬэмэт вэ сафлыг рэмзи олан мусэлманчылы-рын, Ьалаллыг вэ рэшадэт тимсалы олан туркчулу!ун маЬи!!этиндэн бихэбар иди, 1ахуд хэбэрдар олмаг истэ-мирди. Сорушурам: О вахт-лар антитурк, аллаЬсыз кими шеЬрэти эрш-э’ла!а учал-дылан шаирлэр. эдиблар нечэ олду? Онларын дун]а эдэ-би!!атына, конкрет олараг, Шэрг эдэбиЛатына дэхли олан бирчэ эсэри бела мери-дианлары долашырмы? Лох! Чунки озлэриндэн муштабеИ олан 1ени типли идеолог *1а- зычылар баша душмэк иста-мэмишлар ки, бутун миллэт-лэрин рупуиу охша]ан вэ буна керэ дэ эаманы бутун деврлэр олан 1азычылара мэЬэббэт, мараг, рэрбэт дун-]эви олур, бэшэри олур! Она керэ дэ Сталин Ьаггында !а-зылмыш асэрлэр Сталинлэ биркэ елду, бешилликлэрэ Ьэср олунан эсэрлэрин емру вур-тут беш ил олду. амма Элиба! кими Вэтэн огуллары-нын Ьам езлэри. Ьэм эсэрлэ-ри бу кун бизимлэ нэфэе алыр, !аша]ыр. 1864-чу илдэ Сал^нда до-гулан Э. Ьусе]нзадэ чох му-рэккэб, зидди!!этли, гасыр-галы емур 1олу кечэрэк Ьур-риЦэт вэ Ьуманизм ашиги кими келэл^э. мутили1э гаршы барышмаз мевге тутмуш. универсал мэ'луматлы фи-лософ-педагог-шаир кими умумтурк ичтимаи-эдэби фи-кир тарихинэ дахнл олмуш-дур. Турюфнин бе!ук философ шаири Абдулла Чев-дэтин деди]и кими. «Элибэ1 Ь\хе!нзадэ мутэфэккирл^и-лэ, эсрарэнкиз е!удлэри!лэ узаримиздэ бир пе1гэмбэр тэ’сири бурахырды. Эвэт о. бир рэсули-Ьагг иди». Элибэ1 Ьусе]нзадэ эввэлчэ Тифлис кимнази!асында оху-муш, бурада дэрс де!эн ата-сындан турк. эрэб, фарс дил-лэрини, Нэмчинин рус дилини е!рэнмишдир. Гафгазда !уксэк нуфуз саЬиби кими танынан бабасы Ше^ ЭЬ-мэд Сал!ани Ьам нэслин баш-чысы, Ьэм дэ Гафгаз ше1хул-исламы кими. умуми!!этлэ. Гафгаз турклэринин. конкрет олараг, ез евладлары-нын камил тэрби1эси учуй мустэсна зэЬмэт сэрф ет-мишдир. Бу зэЬмэтдэн нэвэ-си Элибэ1ин 1олуна да ишыг душмуш, закалы нэвэ бу ишыглы ¿олдан инам вэ чэ-сарэтлэ кечмишдир. 1885-чн илдэ Тифлис кимнази1а-сындан алдыгы диплом елм-урфан очагынын илк вэсигэ-си иди вэ бу, шубЬэсиз, кэнч Элиба1 кими мугтэднр чаван-ларык сэ'Зинэ сон негтэ ола билмэзди. Елмэ Ьэвэс ону Петербург университетинин рЩазиПат-тибб факултэсинэ кэтирир вэ 1889-чу илдэ рус сивилизас^асынын мэркэ-зиндэ али тэЬсил диплому алыр. Э. Ьусе1нзадэ Истанбула кэландэ 25 1ашы варды. Не-танбул Эскэри Тибби] эсини битирэндэ иса 31 1ашлы тибб доктору иди. Бу Ьэмин вахт-лар иди ки, турк охучулары артыг «Сал1ани» тэхэллусу ила «Мэ’лумат» гэзетиндэ Ьетенин «Фауст» эсэриндэн сэлис тэрчумэлэр чап етди-рэн исте дады марагла излэ-}ирдилэр. «Кэнч турклэр» Ьэрэкаты-нын, хадимлэри арасында Элиба1 Ьусе^задэнин ке-рунмэси султан сара]ынын нэзэриндэн 1а]ына билмэзди. Белэ шэраитдэ Э. Ьусе1н-задэ Бакь^а га]ытмалы олду вэ бу га1ыдыш Азэрба]чан ичтимаи-эдэби фикир тарихинэ «Ьэ1ат» гэзетини, «Фу* ]узат». журналыны эрмэган етди. Ьэлэ Истанбул универси-тетиндэ оху] аркан, тэлэбэ ]олдашлары арасында бир «шимал фэчри» кими бэрг вуран. профессор Лусиф Ак-чу ран ын дили илэ деСэк, «Анадолу вэ Румелинин узаг вэ гаранлыг вила]этлэриндэн топлаимыш бу мэктэбдэ бир гузе) кунэши кими парла-1ан*    Э. Ьусе]нзадэ етэри иде]алара алудэ ола билмэзди. Универсал тэфэккур са-Ьиби олан белэ тэкрарсыз шэхсиЛэтлэр фундаментал нэзэриПэлэр тэ’сисчиси кими бутун заманларда 1аша-вмаг Ьугугу газаныр. Э.    Ьусе]нзадэ 1940-чы илдэ    Истанбулда рэЬмэтэ кетди.    Нэ биз Ьэм]ерлилэри, на да куне] Азэрба]чанында ннтизарла ]аша]ан гоЬум-эг-рэбасы бу иткидэн хабар тутду. Бизим багрымыздан догма Турки]э]э Вэтэн ге]-рэти. миллэт севкиси. тор-паг ешги апаран Э. Ьусе]н-задэ бу м\тэддэс ешги «Кэнч турклэр», «Турк дэрнэ]»», «Турк очаглары» этрафында сэдагэтлэ бирлэшэк турк кэнчли]ннин мэ’нэви дун]а-сына сэхавэтлэ сэрф елэди. Олмушлары душундукчэ Ьагсызлыгын, инсафсызлы-гыи. ГЭС дин Ьадди вэ мнг]дсы Ье]рэти лал едир:    Вэтэнин ге]рэтли огуллары Вэтэни чох севднклэри учуй «Вэтэн хаини» е’лан едилир, халг адындан халгдан кизли кул-лэлэнир, суркунэ кендэри-лир, дезумлу вэ зэЬмэткеш халг иеэ Ьаггына гэсд едилэ-едилэ умидин алаторанлы-гында сэбрэ рэвач верир, Ьэ-гигэтин гэлэбэсинэ иианыр-ды. Ифрат д^зумун финалы никбин олмага асас верир. Ады тарнхимиздэн силин-миш. ичлас сал онларын да, сиииф отагларында, али мэк-тэб аудитори]аларында, радио далгаларында, газет, журнал, дэрелнк сэЬифэлэ-риндэ ]асаг едилмиш Элибэ* Ьусе]нзадэ ез м\тэддэс Ьаг-гы илэ халгынын ]аддашына га] ыдыр. Биз тэкрарсыз му-тэфэккиримизин шэЬэрлэри-миздэ учалачаг Ье]кэллэри-ни ги]аби бахышла керур. к^'лли]]атыны муталиэ едэн охучулары бэри башдан са-ламла]ыр. Э. Ьусе]нзадэ ку-чэсинин сакинлэринн, Э. Ьусе]нзадэ адына муассисэ-нин зэЬмэткешлэрини, уни-верситетин тэлэбэлэрини, ки-табхананын охучуларыны ин-дидэн тэбрик едирик. Бэли, 9либэ] ахирэтэ говушдугу4 торлагдан догу лдугу торпага га]ыдыр... Уэунтулу Ьэсрэтэ кирифтар едилэн халг дэр-ди тэслим еда-еда ез бе]ук оглунун пншвазына чыхыр, Кур устундэ догулан Кунэш кими ге]ри-ади бир зэка са-Инби илэ ]ени керуш башла-ныр. Имамверди * ЭБИЛОВ, фнлолоки]а елмлэрн доктору, Азэрба|чан Дазычы-лар Бярлн]н «Ире» хати-рэ комиссн]асыныи узву. НЕФТЧАЛА шаЬэри. „Садам, саг од", Гарабаг «ЧвбН»|9 но лазымдыр! Элботте ки, топ-ту-фонк, сурсат... бир до кулуш»... — мошНур акт-)ор Ариф Гули|оо боло деди. — «Эслиндо бизо ча-ланмыш бу муНорибо, ормонилорин 50—60 илдан бир баш ворон «импорн|в» сорсомломалари — бутун бу чафонкнЦат, валлаН-биллвИ, днни заманда бнр мозНоконин мовзусудурв. Арнф аз сонат достлоры нло бирка Гарабт — иобНо|о (ола душ-мо|о Назырлашыр. Бу (азыда софоргабагы ду|гула-рыиы охучулара (отнрмак исто|кр. Гарабага ]екичэ ]арадыл-мыш Б. Сэфэроглу адына сатира театры илэ кедэчэ-]ик. Амма коллектив чэбЬэ ahBawi-pyhHj]acHH9 елэ инди-дэн алышыб. «Мэрзили» кичик девлэт муэссисэсинин цэздиндэ ]а-радылмыш театр бир чох ишлэр керуб. Хэстэханалар-да. госпиталларда керушду-]умуз ]аралыларла, зэрэрди-дэлэрлэ сеЬбэтлар бизэ чох ше] е]рэтди. Кэлишимизин адамларын эЬвалына нечэ мусбэт тэ’сир етди]ини кер-мэк бизим учун тамаша са-лонунда ешитди]имиз ал-гышлардан гат-гат ги]мэтли иди. Хэстэлэрин езу дэ, онлары муаличэ едэн Ьэким-лар ва трбб бачылары да елэ гэрибэ аИвалатлар да-нышырдылар ки. буну ]ал-ныз сэнэткар тахэ]]улунун мэЬсулу адландырмаг олар-ды. Мэсэлэн, хэстэлэрдэн би-ри деди ки бурада ]атдыгы ики а] арзиндэ ба’зи журна-листлэр, фоторепорт]орлар онун ]анмыш узуну о гэдэр о тэрэф-бу тэрэфэ чевирмиш-лэр ки, Bd3H]j8TH даЬа да агырлашыб. А]агындан ]а-раланан бир де]ушчу дэ хэе-тэханада е]нилэ бу «rajFtí»-дан ази]]эт чэкмишдир. Тэ-эссуф ки, бир чохлары бу дэЬшэтли мэнзэрэлэрэ ма-раглы тамаша кими бахыр-лар. Инди Азэрба]чанда кениш имканлара малик кифа]эт гэдэр идарэ вэ тэшкилат вар. Лахшы оларды ки, Ьамин тэшкилатлар да Вэтэн гар-шысында борчларыны га]* тара]дылар, Гарабаг торпа-гында ]аралананлара. онларын аилэлэринэ бачардыгла-ры кемэ]и кестэрэ]дилэр. Мэсэлэн, «Мэрзили» кичик девлэт муэссисэси еЬтн]ачы оланлара пул ]ардымы кес-тэрмэГчДэн башга республи-канын мухтэлиф шэЬэрлэ-риндэ акт]орларын чыхыш. ларыны тэшкил едир. бу-радан топлднан вэсаити иса Гарабаг деЗушчулэринэ кеи-дэрир. Бу ]а«ынларда Сум-га]ыт .шэЬэриндэки консерт-дан топладыгымыз 10 мин манат пулу елэ офадача кеч* кун аилэлэринэ вермишик. Кэичэ шэЬэриндэки консерт-дэи топланан вэсаити иеэ Коранбо] чэбЬэсиндэ де]ушэн эскэрлэрэ элбээл вердик. Бу ]ахынларда труппамыз Шу-ша]а, Агдам вэ Фузули ра-]окларына кедэчэк, де]ушчу-лэримизлэ керушэчэк. Ариф ГУЛШЕВ, Азэрба]чанын эмэкдар ар- тисти. М0РКЭЗИ кендли БИРЖАСЫ аксионер «саммиети угурлу стартдан сонра тичаротнн Ночммни артырыр во тмчарат алаголорм сахладыгы рокмонларын чографи|асыны конншлондирнр. МДБ олкалориидон олан соЬмдарлар МКБ АЧ-даи зорурн биржа хидмати нло то'мнн одилон во брокер фирмалары (аратмаг учуй Нугугк уиааиы олан БИНА 89 ОТАГ KMPAJO ЕДе БИЛЭРЛЭР. МДБ Нудудларыида бартер емели||атлары ■е хернчн елкелерло тнчарет влагалери учуй лмсонзи)а алмагДа алгьгеатгы мштнракчыларына комок кестернлмр. Биржа)« конд тосорруфаты меНсуллары тогдим аденлоре мунасиб гн|матлерло МИНИТРАКТОРЛАР, МОТОСИКЛЕТЛЭР во днкер сона|е маллары сатылыр Унаан: 109428. Москаа, I Институт кечиди, ев, 1. Толофон: 171-37-79, Телофон во факс бутун ’ кун орзиндо ишло{ир. 371-44-82 «Кристал»—ады кими тамиз иш Нахчываядакы «Араз» елми-техники комплексянхн нэздиндэ ]арадылмыш «Кристал» тэшкялаты тэбии сэр-вэтлэрнмнзии тэдгнгн илэ ]аяашы еколожн проблемлэрян Ьэллн илэ дэ мэшгул олур. «Кристал» техника елмлэрн иамизэдн МэЬэррэм МеЬди]евин тэшэббусу илэ ]арадыл-мышдыр. Иш ики нстигамэтдэ апарылыр: мухтар рес-оубликаяын зэякжя тэбии сэрвэтлэринян, фа]далы газын-тыларыиьш тэдгиги вэ оидаи истнфадэ вэ еколожн ироб-лемлэрнк Ьэллн. Мэ’лум олдугу кими сэна-]е муэссисэлэри зэрэрли ким]эви маддэлэрлэ зэнкин олан чиркаб суларыны 4aJ-лара ахыдыр, этраф муЬи-ти чирклэндирир. ^злэрлэ Ьектар торпаг, ичмэли су менбэлэри, чешмэ вэ булаг лар зэЬэрлэнир. Сэна]енин чиркаб сулары Нахчыван ча]ынын. елэчэ дэ Араз ча-]ы Ьевзэлэринин j еколожи таразлыгыны позур, фауна-нын ннкишафына энкэл те-рэдир. Бу проблемин Ьэлли илэ элагэдар олараг «Кристал* тэшкилаты мухтар респуб- ликанын тэбиэти муЬафизэ комитэсинин.    сэна]е муэс- сисэлэринин    иштиракы    илэ тэдбирлэр планы ишлэ]иб Ьазырламышдыр. Бу тэд-бирлэрин 2000-чи илэдэк кечирилмэси    нэзэрдэ    ту- тулмушдур. Илк аддым атылмышдыр. Нахчыван халча комбина-тынын сутэмизлэ]ичи гургу-сунун ишлэниб Ьазырлан-масы вэ TexwwioKKjaJa у]гун ]енидэн гурулмасы баша чатмышдыр.    Эввэллэр    бу гурту учун 1 мил]он манат-дан артыг вэсаит хэрчлэн сэ дэ. ондан истнфадэ едил Д6Ш8 ЗИДАЛЫЛАР КЕДНР Чэбра]ыл ра]онунун 20-дэн тыг ]аша]ыш мэнтэгэси 1глыг Гарабагла Ьэмсэр-ддир. Ермэни силаЬлы гул-р бирлэшмэлери бу кэяд-ри арамсыз атэшэ тутур, сгынлар едир, ел-обаны та* ]ырлар. Тэкчэ ра]он дахи-ишлэр юе’бэсинии эмэк-шлары, Милли Ордунун кэрлэря, езунумудафнэ стэлэри де]ил. Чэбра]ылыи ]алылары да кэндлэрнн дафиэсинэ галхмышлар. града 320 адамын узв ол-гу «Гарабаг милли муда-[Э зк]алы дэстэся» ]ара-1Лмышдыр. Дэстэ ра]он дали ишлэр ше’бэсинин та-ли]ивдэ феалн]]эт кестэ-р. Зк]аль*лар рэоми ]ы-[нчагларында ра]ондан карда ]аша]аи чэбра]ыллыла-мурачиэт гэбул етмнш- лэр. Мурачиэтдэ де]илир: «Чэбра]ыл милисинин, ора-зн мудафиэ батал]онунун, кэнардан кемэ]э кэлэн ге]-рэтлн огулларымызын мэрд* ли]и, чэсарэти са]эсиндэ ра-]онумуза душмэи а]агынын дэ]мэсииэ имкан верил мир вэ верилмэ]эчэк. Буна бахма]араг бизэ инди гуввэ-лэр <бирли]н Ьэмишэкиндэн даЬа чох лазымдыр. Ьамы-мыз ра]онумузуи тэЬлукэсиз-лн]и вэ мудафиэси учуй ajara галхмалы]ыг. Лашы, сэЬ-Ьети имкки верэн, езундэ гуввэ та пан, урэ]индэ ел-оба тээссубу олан Ьэм]ерлилэри-мизи дэстэмнзэ гошулмага, 5ejyjy6 бо]а-баша чатдыгы-мыз кэндлэрнн мудафиэсинэ чагырырыг». Фярудп РЭСУЛОВ, «Халг гээети*юм мукбжри.JEHH КИТАБ Аашыллашдырма тарнхимиздэн... Еколожн' фэлакэт зонасы Ьесаб олуйан Бакы, Сумга-]ыт вэ бутевлукдэ Абшерон ]арымадасыиын агач, кол. кул-чичэк вэ чэманликлэрлэ планлы, мэгсэдэу]гун милли ме’марлыг услубуна у]* гун ]ашыллашдырылмасынын енсиклопеднк мэ’луматлар топлусу гаршымыздадыр. Абдулла АллаЬверди]ев китабын уз габыгындан тутмуш сонуичу сэЬифэсяяэ кими ез елми-тэчруби билкилэри. милли тэртибат гурулушлу експозиси}алары экс етдирэн план-схемлэри, ]уксэк есте-тик эевг верэн рэнклн фото-етудлэри илэ охучуларын керушунэ кэлиб. Китабын санбаллы, елми-тэчруби дэ-]эри барэдэ Белорус Елмлэр Академи]асынын академики В. И. Парф]оновун вэ Ки]ев Девлэт Университетинин кафедра мудири, профессор А. А. Лаптевин ей сезундэ этрафлы сеЬбэт ачылыр. вмруну биткилэр алэми-нин тэбнн-биоеколожн сирлэ-рини в]рэнмэ]э Ьэср етмиш А. АллаЬверди]ев мешэчи аилэсиндэ дун]а]а кэлиб. 1949-чу илдэ Бакы Мешэ Технику муна дахил олуб. сонра Азэрба>чан Кэйд Тэ-сэрруфаты Институтунда алим-агроном ихтисасына ]и-]элэниб. Эмэк фэали]]этинэ Бакы ШэЪэр Лашыллашдыр-ма Тэсэрруфаты Трестиндэ башла]ыб вэ бу саЬэдэ пил-лэ-пиллэ ирэлилэ]иб. Абдулла муэллим бу дэфэ Бакы вэ уыуми]]этлэ, Абшерон ]а- еяадасыяыи еколожи му-хусусиЛэтлэрини, рел-]еф-лаядшафт гурулушуну. ]ашыллашдырмада истнфадэ едилэн и)нэ]арпаглы вэ енли-]арпаглы агачларын этраф муЬитэ тэ’сириии. мунасиб иглим ]аратмасыиы даЬа этрафлы тэдгиг вэ тэЬлил ет-мишдир. Муэллиф Ьэм дэ Бакы, CyMraJbiT вэ Абшерон ]&рымадасы эразисиндэ са-лынмыш Ьектарларла ]ашыл-лыг саЬэлэринин «муэллн-фи»дир. О. тэкчэ Бакыда 350-дэн чох агач, кол, кул-чичэк вэ чэмэн биткилэри невлэринин ' ]етишдирилмэ-синин тэшкилатчысы ол-мушдур. Инсан, heJeaH вэ дикэр чанлыларын 11э]аты учун горхулу олан 17 белкэ му-aJJaH едилмищдир. Тээссуф Г * * , * >S'\ ки, онлардан бири дэ Азэо-ба)чаидыр. Элбэттэ ки, бу сырада ез теЬлукэли еколожи вэзи]]эти, чох мухтэлиф вэ зэнкин * зэЬэрли-зэрэрли туллантылары илэ «сечи-лэн» Бакы вэ Сумга]ыт ен-дэ дурур. ВэзиЛэт беяэ давам елэсэ Jaxbra вахтларда еколожи фэлакэт бутун raj-гыларымызы арха плана ке-чирэчэк. Элач вар. Эрази** мизин Ьавасьшы торпаг ыны, cyjyHy Оералты вэ JepycTy сулар да иэээрдэ тутулур), бир оезлэ, мевчуд еколожи *муЬити сафлашдырыб ин-санларын сагламлыгыны тэ’мин етмэк учун 2000-чи илэ кими Абшерон да    мевчуд олан ]ашыллыглардан элавэ даЬа 4.400 Ьектар саЬэдэ ]ашыллыг салыималыдыр. «Бакы вэ.Абшерон ]арым-адасында ]ашыллашдырма-нын тарихи» китабында Ьа-ваны фэал сурэтдэ сафлаш- В    Ж Т»М*ИМ »F.lfHt СТРОИ Г i ЛЬСТИ А Г    ГОРОД А Г» АК i И MIUIE РОНСКОГО Ш    ПОЛУОСТРОВА дырмаг имканына малик олан агач. кол вэ 1арымкол биткилэрин сечилиб-экилмэ-си илэ баглы дэ]эрли мэслэ-Ьэтлэр вэ ме’луматлар верилир. Бурда Ьэмчинин эЬали-кнн эрзаг мэЬсулларына тэ-лэбатыны едэ]э билэн, Jap-паг вэ чкчэклэри васитэси илэ Ьава]а бол фитонсид маддэлэри бурахан ме]вэ агачларын ын умуми экин схеминэ салынмасы мэсэлэ-. лэрин дэн дэ кениш 6ehc олу-нур. ]ашыллашдырмаиыи дикэр акту а л проблемлэри илэ ]анашы. шэЬареалмада онун мэ’нэви, тибби. эЬэмя]]эти охучулара чатдырылыр. А. АллаЪверди]ев ме]вэ-чилик тэма]уллу ]ашыллыг-ларын салынмасы заманы ики чэ11этэ фикир BepMajH тевси]э едир: агачларын зэ-Ьэрлэнмиш Ьаваны ве]трал- лашдырмаг имканына диг-гэт ]етирилмэли вэ АбШеро-нун чэтин торпаг-иглим шэ-раитиндэ бол мэЬсул вермэк габили]]эти устун тутулмалы-дыр. Ахы Абшерон да илин 140—150 куну хэзри кулэ-]и эсир. Хэзри бу эразинин торпаг ерози]асы учун чох тэплукэлидир. Елэ буна керэ Абшерон ]арымадасы эерлэр бо]у чылпаг галмыш-дыр. Китаб да кестэрилир ки. Ьэм бу бошлугу долдур-маг. Ьэм дэ гумсал торпагла-ры горумаг учун Абшерон иглиминэ давамлы. торпагын тэркибинэ у]арлы агач вэ коллар экилмэлидыр. Белэ агач вэ коллар ез кеклэри илэ экилди]и эразидэ гумсал тороаглары муэ]]эн дэрэчедэ бэркядир, ону Ьэр чур еро-зи]а]а давамлы едир. Зе1тун-да мэЬз белэ хассэлэр вар. Зе]тундан эвэзедилмэз экин. материалы кими даЬа кениш миг]асда истнфадэ олунма-лыдыр. Бунун учун зэнкин тэчрубэ дэ вар. А. Абдуллаев 30 ил эрзиндэ ги].мэт-ли зе]тун сортларынын ]е-тишдирилмэсиндэ. ]уксэк ке]фи]]этлиг бол вэ эвэзеиз ме]вэ верэн зе]туи агачла-рынын са]ынын, экин саЬэ-синин артырылмасыида хе]-ли зэЬмэт чэкмишдир. Китабда Ьэлэ дэ тэравэ-тини итирмэмиш, дэрдлэр. га]гылар. чэтинликлэр фо-нунда ишыг ыны азалтмамыш Бакымызы экс етдирэн рэнк-ли фотолар да верилиб. Кучэ вэ мэЬэллэлэрин ]а-шыллащдырылмасы тэчру-бэсинэ дайр факт лар бурда истэди]ин гэдэрдир. Муэллиф кестэрир ки. шэЬэримиздэ олан умуми ]ашыллыгыи уч-дэ бир Ьиссэси мэЬэллэлэрин па)ына душур. Элбэттэ. бу фактын езу саЬэ]э диггэти вэ raJruHM даЬа да артыр-магы тэлэб едир. Китабда мевчуд чатышмаз-лыгларын кениш тэЬлили ез эксини тапмышдыр. Негсан-ларын а радан галдырылмасы учун ]оллар да кестэрилир. Китаб дан Ьэвэскар багбан-лар лазыми мэслэЬэтлэр ала билэрлэр. М. ьэсэнов. акаде—к, республика Ме** иарлар Иттифагы идарэ hej’mnoi сэдря, Ч. ЭЛШЕВ, М. Э. Рэсулзадэ адына БДУ-яуи боташша кафед расыяын мудкрк, бнолокш ja елмлэрм доктору, профессор. мирди. «Кристал »ын эмэн-дашларынын садэ усулла Ьа-зырладыгы ¿ени гурту 80 мин маната баша кэлмиш-дир. Нахчыван    алт трикотаж фабрикинин    вэ Ндхчыван електротехника заводунун чиркаб суларынын тэмизлэн-мэ технолоки]асы да елми муэссисэ тэрэфиндэн ишлэниб Ьазырланмыш, тикинти-гурашдырма ишлэри баша чатдырылмышдыр. Азэр-ба]чан Минеоал Сулар Ис-теЬсалат Бирли!инин судол дурма заводларында чиркаб суларынын тэмиэлэнмэси тех-нолоки]асы    ишлэниб Ьа- зырланмышдыр. « Бадам л ы * минерал судолд>'рма заво-дундакы гургунун тикинти-си баша чатмышдыр. Бир-ли]ин дикэр заводларында да тэмизлэ]ичи гургулар тикилэчэкдир. Сэрдар ЭЛИ ДЕВ, «Халг гэзети»шш мухбири. К0МЭК эли УЗАДЫЛЫР СУМ ГАД ЫТ    (мухбмрк- мяздэя). «Имдад» истеЬсалат коммерси]а мэркэзинин кол-лективи Гарабаг угруида вурушан икидлэримизэ мадди ]ардым кестэрмэ!и гэрара алмышдыр. Мэишэт хид-мэти усталары .ез мэвачиб-лэриндэн а!ырдыглары 26 мин манат вэсаити Милли Мудафиэ Назирли]инэ тэг дим етмишлэр. Мэркэзин Ьэмкарлар ит тифагы комитэсинин сэдри Рэфнгэ Эсэдова , де!ир ки. биз эввэллэр дэ !урдумузун мудафцэчилэринэ арха дур-мушуг. * Гарабага кедэн иу-ма]эндэлэримиз езлэри илэ эрзаг. пал-палтар вэ 20 мин манат пул апармышдылар. Ьазырда сех Вэ саЬэлэримиздэ чэбЬэ учун кэрэкли олан ке!им. сигарет, эрзаг тэда-рук едилир. Дахын кунлэр-дэ чэсур огулларымызын керушунэ !олланачагыг. «Синтезкаучук» ИстеЬсалат Бирли!инин, Ьачы Зе]-налабдин гэсэбэснндэки су кэмэри идарэсинин. 19 вэ 34 немрэли мэктэблэрин коллективлэри дэ Гарабагын мудафиэсинэ ¿ардым эли узатмышлар. Хатырладаг ки, Сумга1ы-тын пансионат вэ ]атагхана-ларында Хочалыдая дидэр-кин душэн 50 аилэ сыгына-чаг тацыб. ;
RealCheck